Chiều 21/4, Quốc hội thảo luận tại hội trường về kế hoạch đầu tư công trung hạn. Theo Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, lâu nay chính sách về đấu thầu được thiết kế để giảm giá, nhằm tiết kiệm ngân sách, qua đó tăng hiệu quả đầu tư.
Tuy nhiên, bên cạnh yếu tố tích cực, ông Tân nói thực tế qua nhiều năm cho thấy “dự án đấu thầu càng bỏ giá thấp, càng có xu hướng chất lượng thấp, tiến độ chậm, công trình dở dang kéo dài”.
Ông dẫn chứng với một dự án thoát nước 1.000 tỷ đồng sử dụng vốn ODA, mức giảm giá trung bình của gói thầu xây lắp khoảng 24%, có gói giảm 40%, giúp ngân sách tiết kiệm 200 tỷ đồng. Tuy nhiên, khi đi vào triển khai, những gói thầu thấp bị kéo dài thời gian, khiến dự án chậm tiến độ 3 năm, gây thiệt hại lớn.
“Nguyên nhân là giá thấp, nên nhà thầu làm không có lãi hoặc lỗ nên ưu tiên dự án khác. Đầu tư khó khăn cũng khiến dự án phát sinh nhiều thủ tục”, đại biểu nêu.
Tương tự, tại một dự án xây 6 phòng học với mức đầu tư 8 tỷ đồng cũng do nhà thầu bỏ giá thấp thực hiện. Theo ông Tân, nhà thầu năng lực yếu nên gần 4 năm mới hoàn thành, gây bất tiện lớn cho nhà trường.
Trước thực tế này, Phó chủ tịch Quảng Trị đề nghị cần sửa luật liên quan, trong đó tăng mức chỉ định thầu với công trình có tiêu chuẩn đồng nhất, ví dụ phòng học từ 2 tỷ có thể tăng lên 10 tỷ đồng.
Từ nay đến 2030, Chính phủ đề xuất tổng vốn đầu tư công là 8,22 triệu tỷ đồng – gấp 2,7 lần thực hiện 5 năm trước. Trong đó ngân sách trung ương 3,8 triệu tỷ và địa phương 4,22 triệu tỷ đồng.
Bà Phạm Thúy Chinh, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng cần chuyển mạnh từ tư duy “giải ngân sang hiệu quả cao”. Bởi theo bà, thực tế nhiều năm qua, vốn không phải vấn đề lớn mà ở khâu chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng chậm, năng lực thực hiện dự án còn hạn chế, dẫn đến lãng phí nguồn lực.
Đồng thời, bà đề nghị áp dụng cơ chế giải ngân theo kết quả đầu ra, thiết lập nguyên tắc không đạt mục tiêu giai đoạn trước thì không bố trí vốn cho giai đoạn sau. Tỷ lệ giải ngân, hiệu quả dự án cần được công khai để tránh đầu tư dàn trải.
“Việc đánh giá dự án đầu tư công phải bắt buộc theo các chỉ tiêu tài chính như tỷ suất hoàn vốn, điểm hòa vốn, hiệu quả kinh tế – xã hội”, bà Chinh cho hay.
Ở khía cạnh này, Phó chủ tịch Quảng Trị Hoàng Xuân Tân cho rằng cần tăng trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc lựa chọn nhà thầu có năng lực.
Đối với địa phương, nhất là đô thị lớn như Hà Nội, TP HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng, các đại biểu gợi ý vận dụng linh hoạt các công cụ tài chính như mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD), trái phiếu chính quyền địa phương… Việc này nhằm khai thác hiệu quả nguồn lực tại chỗ và thúc đẩy phát triển bền vững.
Giải trình sau đó, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho rằng việc sử dụng hiệu quả vốn đầu tư công là “yêu cầu bắt buộc”. Với quy trình đấu thầu hiện kéo dài 6 tháng đến 1 năm, Bộ trưởng Tuấn nói sẽ yêu cầu các đơn vị rà soát khâu triển khai, các vướng mắc về mặt bằng, tiêu chuẩn định mức, giá vật liệu xây dựng.
Ông cho biết trong tuần này Thủ tướng Lê Minh Hưng sẽ chỉ đạo một hội nghị toàn quốc nhằm rà soát lại toàn bộ việc giải ngân đầu tư công. Việc rà soát tiến hành từ quy trình thủ tục, gồm thủ tục hành chính khâu chuẩn bị đầu tư.
Quốc hội dự kiến biểu quyết thông qua kế hoạch đầu tư công trung hạn vào ngày 24/4.
Đây là nội dung thuộc Nghị định 133 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực mới được ban hành và có hiệu lực từ 25/5. Hiện nay, việc chủ nhà trọ thu tiền điện cao hơn mức quy định vẫn bị xử lý theo Nghị định 134/2013 (sửa đổi bởi Nghị định 17/2022). Tuy nhiên, mức phạt chỉ từ 7-10 triệu đồng, được nhiều chuyên gia cho là chưa đủ sức răn đe nên tình trạng chủ trọ tự ý nâng giá điện lên 4.000-5.000 đồng một kWh vẫn diễn ra phổ biến.
Ông Bùi Trung Kiên, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực TP HCM, cho biết thời gian qua đơn vị đã tăng cường tuyên truyền, vận động chủ nhà trọ thu đúng giá. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn tình trạng thu cao hơn quy định do chưa nắm rõ cơ chế tính giá hoặc cố tình thu sai.
Một số trường hợp chủ nhà còn gộp các chi phí như internet, truyền hình cáp, nước, vệ sinh... vào tiền điện, khiến chi phí người thuê phải trả hàng tháng tăng cao và thiếu minh bạch.
Theo quy định, cách tính tiền điện với nhà trọ phụ thuộc vào thời hạn thuê và việc kê khai số người sử dụng điện. Với hợp đồng từ 12 tháng trở lên và có đăng ký tạm trú, bên thuê hoặc đại diện có thể ký hợp đồng mua điện trực tiếp với ngành điện.
Ngược lại, nếu thời gian thuê dưới 12 tháng và chủ nhà không kê khai đầy đủ số người sử dụng, toàn bộ sản lượng điện sẽ bị tính theo bậc 3 của biểu giá sinh hoạt (101-200 kWh), tương đương 2.380 đồng một kWh (chưa bao gồm thuế GTGT).
Trường hợp kê khai đầy đủ, định mức được tính theo số người tạm trú, cứ 4 người tương đương một hộ sử dụng điện, mỗi người được tính 1/4 định mức. Khi số lượng người thuê thay đổi, chủ nhà phải thông báo để điều chỉnh.
Ngoài hành vi thu tiền điện sai giá, nghị định cũng quy định nhiều mức xử phạt khác trong lĩnh vực điện lực. Trong đó, kê khai sai số người để hưởng định mức bị phạt 3-5 triệu đồng, tự ý lắp đặt hoặc can thiệp hệ thống điện bị phạt 5-8 triệu đồng, còn các vi phạm nghiêm trọng có thể lên tới 60-80 triệu đồng.
Đại diện ngành điện cho biết việc giám sát hiện chủ yếu dựa trên dữ liệu tiêu thụ được thu thập từ xa và hợp đồng, trong khi không thể kiểm tra trực tiếp từng phòng trọ. Vì vậy, việc phát hiện vi phạm phụ thuộc nhiều vào phản ánh của người thuê nhà và phối hợp kiểm tra thực tế của chính quyền địa phương. Các cơ quan tại cơ sở phối hợp với ngành điện tăng cường rà soát, đối chiếu hóa đơn và tiếp nhận phản ánh của người thuê để kịp thời xử lý, đảm bảo thu đúng giá quy định.
Thông tin trên được Tổng thống Prabowo Subianto công bố vào ngày quốc tế Lao động 1/5. Theo đó, ông Prabowo đã ký quy định nói trên, là cơ sở để siết mức trần chiết khấu với các nền tảng gọi xe như GoTo (Indonesia), Grab (trụ sở tại Singapore).
Hai nền tảng trên đang áp mức chiết khấu với tài xế 20%. Tức là, với mỗi cuốc xe 100.000 IDR, tài xế chỉ nhận về 80.000 IDR. Với quy định mới, họ được nhận tới 92.000 IDR.
"Chiết khấu của nền tảng phải dưới 10%. Tài xế là người đổ mồ hôi, nhưng nền tảng lại là bên nhận tiền. Xin lỗi, nhưng không được", ông Prabowo phát biểu trước hàng chục nghìn công nhân tại quảng trường Đài tưởng niệm Quốc gia.
Ngoài việc giảm mức trần chiết khấu, các công ty gọi xe cũng phải cung cấp bảo hiểm tai nạn và sức khỏe. Tổng thống thêm rằng nếu nền tảng không muốn tuân thủ luật lệ, thì "đừng nên làm ăn ở Indonesia".
Đây là mức giảm mạnh so với mức phí tối đa 20% hiện đang được các công ty như Gojek và Grab, hai nền tảng gọi xe lớn nhất ở Indonesia, áp dụng. Tuy nhiên, ông Prabowo không nêu rõ khi nào quy định này có hiệu lực.
Tuyên bố trên được đưa ra sau những lời phàn nàn ngày càng tăng từ cộng đồng tài xế công nghệ trước Quốc hội. Nhiều năm qua, tài xế và công đoàn đã biểu tình định kỳ tại các thành phố lớn, yêu cầu giảm phí sử dụng sân ga, cải thiện điều kiện làm việc và được công nhận là lao động chính thức, để được hưởng các phúc lợi của Nhà nước.
Anh Renaldi Satriansyah (25 tuổi), một tài xế công nghệ, rất vui mừng khi biết anh sẽ được hưởng 92% doanh thu. 5 năm qua, anh thường xuyên chở khách vượt qua những cung đường tắc nghẽn ở Jakarta. Nhưng một phần năm số tiền kiếm được lại thuộc về nền tảng này.
Với tài xế Muhammad Surya Wirawan (37 tuổi), anh ngày ngày lái xe 12 tiếng đồng hồ, nhưng thu nhập đã giảm dần từ sau đại dịch Covid-19. Số tiền kiếm được trước kia còn dư một chút, nay chỉ đủ trang trải sinh hoạt hàng ngày cho gia đình ba con nhỏ.
Trubus Rahardiansyah, nhà phân tích chính sách công, cho rằng việc chính phủ có lập trường ủng hộ người lái xe, nhằm xoa dịu sự bất mãn ngày càng tăng, là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng nhà điều hành phải tìm ra điểm cân bằng để đảm bảo doanh nghiệp vẫn có thể thu được lợi nhuận.
"Các nhà đầu tư kinh doanh vì lợi nhuận. Vì nếu lợi nhuận không đủ, họ sẽ rút lui, khiến các tài xế mất việc", ông nói thêm.
Trong khi đó, Giám đốc điều hành GoTo và Grab tại Indonesia cho biết họ sẽ tuân thủ quy định của chính phủ, cam kết mang lại lợi ích cho cả đối tác tài xế và người tiêu dùng.
Chiều 14/5, liên Bộ Công Thương, Bộ Tài chính quyết định điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu, áp dụng từ 15h cùng ngày.
Cơ quan điều hành quyết định giảm 660 đồng/lít với xăng E5 RON 92 và giảm 280 đồng/lít với xăng RON 95. Sau điều chỉnh, giá bán lẻ với xăng E5 RON 92 là 23.130 đồng/lít và xăng RON 95 là 24.070 đồng/lít.
Dầu diesel giảm 270 đồng/lít còn 27.220 đồng/lít, dầu mazut giảm 590 đồng/lít về mức 20.580 đồng/kg.
Ở kỳ điều hành này, cơ quan quản lý tiếp tục không chi sử dụng hay trích lập quỹ bình ổn giá xăng dầu. Hiện mặt bằng giá xăng dầu của Việt Nam đang ở mức thấp hơn so với các quốc gia có chung đường biên giới.
Hiện nhiều doanh nghiệp xăng dầu đang từng bước nâng cấp hệ thống phân phối, chuẩn bị hạ tầng kho bãi và bán lẻ để triển khai kinh doanh xăng sinh học E10 ngay trong tháng này.
Trước đó, đến cuối tháng 4, Petrolimex đã hoàn thiện 7 cụm kho pha chế tiêu chuẩn và chuẩn hóa quy trình kỹ thuật tại hơn 2.800 cửa hàng bán lẻ trên cả nước, đáp ứng lộ trình thay thế xăng khoáng.
Doanh nghiệp cũng ghi nhận 8 tháng thí điểm bán mặt hàng xăng này tại TPHCM với sản lượng tăng 40%. Trong thời gian gần đây, sản lượng kinh doanh xăng E10 đang ở mức 3.000-4.000m3/ngày.
Hệ thống cửa hàng xăng dầu của Petrolimex đã kinh doanh xăng E10 từ cuối tháng 4, đến ngày 15/5 đạt độ phủ khoảng 80% số cửa hàng và dự kiến hoàn thành việc chuyển đổi sang kinh doanh xăng E10 vào ngày 20/5.
Ngoài Petrolimex, PV OIL cũng cho biết sẽ triển khai bán rộng khắp xăng sinh học E10 trên toàn hệ thống, đồng thời dừng bán xăng khoáng RON 95 từ ngày 15/5.
Trước ngày triển khai đồng loạt, các cửa hàng xăng dầu của PV OIL đã hoàn tất việc rà soát lần cuối và chuẩn bị đầy đủ các điều kiện kỹ thuật, từ bồn chứa, trụ bơm, đường ống đến thiết bị đo lường.
Đồng thời, việc vệ sinh bồn chứa, kiểm tra độ kín và đánh giá khả năng tương thích của thiết bị với xăng E10 đã được thực hiện, nhằm bảo đảm chất lượng sản phẩm và an toàn trong quá trình kinh doanh. Đối với lượng xăng khoáng RON 95 còn tồn tại các cửa hàng, các đơn vị sẽ tiếp tục bán hết trước khi chuyển sang kinh doanh hoàn toàn xăng E10.
PV OIL Sài Gòn cũng đã gửi thông báo đến khách hàng, đối tác về việc triển khai kinh doanh xăng sinh học E10 RON 95-III kể từ tháng 4 và sẽ dần chuyển đổi hoàn toàn sang xăng sinh học. Đáng chú ý, công ty này sẽ dừng việc bán xăng RON 95-III kể từ ngày 15/5.
