Tại đại hội cổ đông hôm 26/6, Tổng giám đốc Toshihiro Mibe đã xin lỗi về kết quả kinh doanh yếu kém của Honda, ngay sau khi ông tái đắc cử vào hội đồng quản trị. “Tôi gửi lời xin lỗi sâu sắc nhất tới các cổ đông vì những lo ngại và bất tiện lớn do khoản lỗ ròng năm tài chính vừa qua”, ông nói.
Honda đang nỗ lực khắc phục sai lầm chiến lược, sau khi báo lỗ lần đầu tiên trong 7 thập kỷ vào năm tài chính kết thúc tháng 3. Theo đó, hãng xe Nhật lỗ hoạt động hơn 414,3 tỷ yen (tương đương trên 2,6 tỷ USD), trong khi năm liền trước vẫn lãi 1.200 tỷ yen (7,5 tỷ USD).
Theo Reuters, đây là kết quả kinh doanh thấp nhất của Honda từ khi lên sàn năm 1957. Điều này cho thấy việc đặt cược vào xe điện mang lại rủi ro lớn cho các hãng xe truyền thống khi nhu cầu thực tế thấp.
“Môi trường kinh doanh đang thay đổi nhanh chóng và triển vọng vẫn còn không chắc chắn”, báo cáo thu nhập của Honda, nhận định.
Cụ thể, công ty chỉ ra nguyên nhân gồm cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các hãng xe Trung Quốc, tác động thuế quan của Mỹ khiến hãng tiêu tốn gần 350 tỷ yen (hơn 2,1 tỷ USD). Honda phải trích lập chi phí dự phòng cho kế hoạch tái cơ cấu mảng xe điện (EV), dự kiến hơn 9 tỷ USD.
Những tháng gần đây, Tổng giám đốc Mibe vấp phải chỉ trích từ nhiều cựu lãnh đạo Honda. Cựu CEO Nobuhiko Kawamoto thậm chí đã tới trụ sở tập đoàn ở Tokyo hồi tháng 4 để trực tiếp kêu gọi ông Mibe từ chức.
Các cựu lãnh đạo Honda cho rằng ông Mibe đã lơ là Trung Quốc – thị trường ôtô lớn nhất thế giới, đồng thời đặt cược sai vào xe điện khiến hãng thua lỗ và phải phụ thuộc mảng xe máy.
Honda gia nhập thị trường xe điện khá muộn nên gặp nhiều khó khăn. Bà Aya Adachi, nghiên cứu viên tại Trung tâm Địa chính trị, kinh tế và công nghệ thuộc Hội đồng quan hệ đối ngoại Đức (DGAP), cho rằng cục diện cạnh tranh toàn cầu của ngành ôtô thay đổi nhanh chóng do sự phát triển mạnh mẽ của ngành xe điện Trung Quốc.
“Dù tiên phong công nghệ hybrid, việc chuyển đổi chậm sang xe thuần điện khiến các hãng ôtô Nhật hiện diện khá hạn chế trên thị trường Trung Quốc. Họ cũng chịu áp lực ngày càng lớn ở các thị trường xuất khẩu”, bà nói.
Trong báo cáo tài chính, Honda cũng thừa nhận các hãng xe điện mới nổi tại Trung Quốc khiến cạnh tranh trở nên khốc liệt hơn. “Trong môi trường đầy thách thức, công ty đã điều chỉnh kế hoạch ra mắt một số mẫu xe điện”, hãng cho biết.
Tại thị trường Mỹ, tham vọng xe thuần điện của Honda cũng kém khả quan. Chính sách ưu đãi thuế liên bang lên đến 7.500 USD mỗi xe đã kết thúc năm ngoái. Lãi suất cao và chi phí sinh hoạt tăng cũng ảnh hưởng đến quyết định mua ôtô của người tiêu dùng Mỹ, buộc các hãng đánh giá lại kế hoạch điện hóa.
Trước tình thế này, Honda quyết định giảm đầu tư liên quan đến EV, sau khi nhận thấy thị phần xe thuần điện tại Mỹ thấp hơn nhiều so với dự báo. Theo CEO Mibe, nếu vẫn tiếp tục triển khai các mẫu EV theo kế hoạch, Honda buộc phải tung ra nhiều chương trình ưu đãi lớn để có người mua.
“Nếu vẫn bán các mẫu xe điện như kế hoạch, mảng kinh doanh ôtô sẽ tiếp tục thua lỗ ít nhất 5 năm, thậm chí có thể tới 7 năm”, ông dự báo. Tổng giám đốc Mibe cho rằng đây là kịch bản đẩy công ty vào tình thế vô cùng nguy cấp.
Do đó, Honda sẽ hủy kế hoạch phát triển và thương mại hóa một số mẫu xe điện từng dự kiến sản xuất tại Bắc Mỹ. Tháng trước, ông Mibe tuyên bố hủy kế hoạch đạt 20% doanh số từ xe điện vào năm 2030, đồng thời từ bỏ mục tiêu điện hóa hoàn toàn vào 2040. Honda cũng sẽ đình chỉ vô thời hạn dự án sản xuất xe điện và pin tại Canada trị giá 11 tỷ USD.
Hãng xe Nhật kỳ vọng có lãi trở lại trong năm tài chính hiện tại, với dự báo lợi nhuận hoạt động đạt 500 tỷ yen (khoảng 3,1 tỷ USD) nhờ các biện pháp cắt giảm chi phí và đóng góp từ mảng xe máy.
“Mảng xe máy sẽ mở rộng công suất tại Ấn Độ và hướng tới mức doanh số kỷ lục 22,8 triệu chiếc”, công ty cho biết trong báo cáo tài chính. Năm tài chính vừa qua, mảng xe máy đạt doanh số và lợi nhuận cao kỷ lục nhờ tiêu thụ tốt ở Ấn Độ và Brazil.
Ông James Hong, Giám đốc nghiên cứu ngành giao thông tại Macquarie, nhận xét Honda phụ thuộc nhiều vào mảng xe máy để tạo dòng tiền và duy trì lợi ích cho cổ đông. Trong khi đó, mảng ôtô của hãng tiếp tục gặp khó về quy mô và khả năng triển khai chiến lược. “Nhìn chung, tốc độ thực thi chiến lược của Honda rất chậm”, ông nói.
Chuyên gia này đồng thời cảnh báo mảng xe máy của Honda cũng sẽ đối mặt với áp lực biên lợi nhuận, khi các thị trường lớn như Ấn Độ và Việt Nam đẩy mạnh quá trình điện hóa. “Honda không còn nhiều thời gian để hành động”, ông nói.
Những ngày tháng 4, vào cao điểm mùa nắng, dọc các tuyến đường xã Phương Thịnh, xã Tràm Chim, tỉnh Đồng Tháp, người dân trải phơi cọng lục bình đầy hai bên lề đường.
Ở miền Tây, cây lục bình mọc phủ kín các sông, kênh, rạch... Với những cây lục bình cao từ 60-80cm được thu hoạch, phơi khô khoảng 5-7 ngày, nhiều người có thể dùng để đan đồ thủ công mỹ nghệ.
Chị Nguyễn Thị Giếng - ngụ xã Tràm Chim, tỉnh Đồng Tháp - cho biết đã làm nghề đan lục bình được hai năm để kiếm thêm thu nhập trong thời gian nhàn rỗi, có điều kiện đưa rước các con đi học.
"Đồ thủ công từ lục bình khá đa dạng như: giỏ, rổ, thảm lót sàn, khay đựng bánh kẹo... tùy theo đợt đặt hàng mà chúng tôi sẽ đan theo yêu cầu.
Đợt này tôi đan bộ khay hình tròn với 3 kích thước khác nhau, mỗi bộ thành phẩm được bán 50.000 đồng, lục bình là của mình. Còn lục bình người ta giao mình đan thì tiền công tính khác. Trung bình mỗi ngày tôi đan được 2 bộ, kiếm được 100.000 đồng", chị Giếng nói.
Bên cạnh đó, cây lục bình còn được người dân thu hoạch phơi khô cân cho vựa thu mua giá dao động từ 23.000 - 25.000 đồng/kg. Bà Trần Thị Hằng, một chủ vựa thu mua lục bình khô (xã Tràm Chim, tỉnh Đồng Tháp), cho biết trung bình mỗi tuần vựa thu mua được khoảng 1,2 tấn lục bình, sau đó gọi lái đến cân chở đi nơi khác.
"Giá lục bình ổn định và hầu như có quanh năm, nhờ đó kiếm thêm được một ít thu nhập khi mua đi bán lại số lượng nhiều. Vào mùa nắng thì thu mua được nhiều hơn do phơi nhanh khô. Thương lái đến cân và chở đi các điểm sản xuất thủ công mỹ nghệ trong và ngoài tỉnh Đồng Tháp", bà Hằng nói.
Nghề đan lục bình phổ biến ở nhiều tỉnh thành miền Tây như Cần Thơ, Vĩnh Long, An Giang. Riêng ở Đồng Tháp đã hình thành những làng nghề đan lát lục bình ở xã Ba Sao, Tràm Chim...
Cà chua là nguyên liệu xuất hiện phổ biến trong ẩm thực Mỹ, từ thành phần của hamburger đến những món ăn cao cấp. Nhưng giá nông sản này đã tăng vọt, trở thành áp lực chi tiêu mới nhất của người tiêu dùng Mỹ.
Theo chỉ số giá tiêu dùng tháng 4, cà chua đã tăng 40% so với cùng kỳ 2025, vượt xa các thực phẩm khác như cà phê (tăng 18,5%), thịt bò nướng (tăng 17,8%), cá và hải sản đông lạnh (tăng 12%).
MarginEdge, công ty theo dõi giá cả đầu vào cho các nhà hàng, cho biết tất cả loại cà chua đều tăng giá, nhưng mạnh nhất là cà chua bi, đến 65% chỉ trong một tháng. Wayne Humphrey, CEO chuỗi cửa hàng Snarf’s ở Colorado, Missouri và Texas, cho biết giá cà chua đã tăng từ 27 USD lên 93 USD chỉ trong một năm.
Đầu bếp Isaac Bernal Carbajo ở New York nhận xét cà chua đã trở thành biểu tượng của một vấn đề sâu xa hơn nhiều, khi "niềm vui giản dị nhất" trong cuộc sống cũng đang trở thành nạn nhân của làn sóng tăng giá.
"Ngay cả việc mua rau củ tươi cũng đang dần trở thành một quyết định tài chính nghiêm túc đối với nhiều gia đình", ông bình luận. Trong khi đó, các doanh nghiệp như chuỗi bánh Snarf’s Sandwiches, nơi gần như mọi chiếc sandwich đều có cà chua, đang phải chịu cú sốc chi phí đáng kể.
Theo các chuyên gia, ngoài năng suất cây trồng, đà tăng giá của cà chua xuất phát từ chính sách thuế quan và cuộc chiến với Iran. Theo đó, Mỹ đã rút khỏi thỏa thuận cho phép nhập khẩu cà chua miễn thuế từ Mexico. Khi các lô cà chua nhập khẩu mới cập cảng, chúng phải chịu mức thuế 17%. Thu thuế từ cà chua đã tăng vọt từ 16.424 USD năm 2024 lên gần 4,6 triệu USD, tương đương 27.879%.
"Thuế quan rõ ràng là một trong những động lực lớn nhất khiến giá cả tăng lên. Mỹ phụ thuộc vào Mexico cho phần lớn nguồn cung cà chua nên bất kỳ thay đổi nào trong chính sách thương mại cũng tạo ra tác động rất lớn", Brett Massimino, Giáo sư kinh doanh tại Đại học Virginia Commonwealth, nhận xét.
Ngoài ra, xung đột Trung Đông đẩy giá nhiên liệu tăng cao và làm chi phí vận chuyển leo thang. Bà Usha Haley, nhà kinh tế tại Đại học Wichita State, mô tả đây là "sự kết hợp hoàn hảo giữa chính sách thương mại, thời tiết cực đoan và vấn đề Trung Đông".
Khi chi phí thuế quan và logistics được chuyển dần xuống cho người tiêu dùng gánh vác, nhiều khách hàng bất bình đã quay video ngay tại các quầy rau củ, than phiền giá cà chua đã tăng 4 lần. Một số người thậm chí tuyên bố sẽ tự trồng trong vườn để tránh phải trả mức giá lên tới 8 USD mỗi pound (khoảng 0,45 kg).
Ông Phillip Coles, Giáo sư quản lý chuỗi cung ứng tại Đại học Lehigh, cho rằng giá cà chua có thể giảm vào cuối năm, khi vụ thu hoạch trong nước bắt đầu. Theo ông, giá cao sẽ khuyến khích nông dân mở rộng diện tích canh tác. "Nhưng quá trình này cần thời gian do độ trễ trong sản xuất", ông nói.
Theo số liệu của Cục Hải Quan (Bộ Tài chính), ba tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Mỹ đạt khoảng 39 tỷ USD, giảm hơn 4,3 tỷ USD so với cùng kỳ năm ngoái, tương đương gần 10%.
Đà giảm xuất hiện ở nhiều nhóm hàng, nhất là ngành tiêu dùng. Trong đó, dệt may sụt mạnh nhất với hơn 1,2 tỷ USD, về còn hơn 3,9 tỷ USD.
Gỗ và sản phẩm gỗ giảm gần 1 tỷ USD, đạt khoảng 2 tỷ USD. Các sản phẩm nhựa, thủy sản cũng giảm, lần lượt còn 928 triệu USD và 343 triệu USD.
Ở nhóm hàng công nghiệp - công nghệ, xuất khẩu các mặt hàng điện tử, điện thoại sang nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn đạt gần 12,4 tỷ USD, trong khi máy móc, thiết bị linh kiện xấp xỉ 6,2 tỷ USD.
Tuy vậy, dữ liệu cho thấy nhu cầu tại Mỹ phục hồi chậm, đặc biệt với các mặt hàng mang tính chu kỳ và dễ bị cắt giảm chi tiêu như thời trang, đồ nội thất... trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông leo thang từ cuối tháng 2 đến nay.
Xung đột tại biển Đỏ khiến doanh nghiệp đối diện áp lực kép, chi phí logistics tăng vọt, trong khi sức mua suy yếu. Hàng từ khu vực châu Á sang bờ Đông nước Mỹ buộc phải vòng qua Mũi Hảo Vọng (Nam Phi), kéo dài thời gian thêm 10-15 ngày, làm đội chi phí và gia tăng rủi ro trễ mùa vụ.
Với dệt may - ngành có biên lợi nhuận thấp, việc giao hàng chậm có thể khiến mất đơn; còn ngành gỗ chịu áp lực lớn hơn khi chi phí vận tải vốn chiếm tỷ trọng cao trong giá thành.
Ông Phạm Văn Việt, Chủ tịch HĐQT Công ty Việt Thắng Jean, cho biết chi phí nguyên liệu đã tăng 8-18%, trong khi cước vận chuyển đội thêm 4.000-5.000 USD mỗi container. Trong bối cảnh sức mua tại Mỹ yếu, doanh nghiệp buộc phải chia nhỏ đơn hàng, hạn chế vận chuyển đường hàng không và tìm cách mở rộng sang thị trường khác để giảm rủi ro.
Cùng xu hướng, ông Nguyễn Đình Tùng, CEO Vina T&T Group, cho biết từ đầu tháng 3, nhiều lô hàng xuất sang Mỹ phải điều chỉnh, thậm chí tạm hoãn khi xung đột Trung Đông bùng phát. Đến nay, chi phí vẫn neo cao khiến hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp bị gián đoạn. Để bù đắp, Vina T&T đẩy mạnh đưa hàng sang Australia, Nhật Bản và Trung Quốc.
Việt Nam chiếm hơn 45% thị phần đồ gỗ và khoảng 19% dệt may tại Mỹ, khiến hai ngành này rất nhạy cảm với biến động. Nếu căng thẳng Trung Đông kéo dài, các doanh nghiệp dự báo áp lực xuất khẩu nhiều khả năng còn tiếp diễn trong quý II khi chi phí logistics vẫn cao và sức mua chưa phục hồi.
