Sau 3 ngày kể từ đợt địa chấn xảy ra, con số thương vong tiếp tục tăng cao. Chính quyền Venezuela chiều 26.6 (rạng sáng 27.6, giờ VN) thông báo có 920 người thiệt mạng, 3.360 người bị thương nặng, tăng thêm hàng trăm người so với trước đó một ngày.
Lãnh đạo Văn phòng Điều phối vấn đề nhân đạo LHQ (OCHA) Tom Fletcher nói với AFP rằng còn hơn 50.000 người mất tích. Con số này được cho là gồm những người chưa thể liên lạc do sóng điện thoại bị gián đoạn hoặc nhiều trường hợp bị báo cáo trùng lặp, theo AP. Hơn 4.000 người buộc phải rời bỏ nhà cửa.
Chính quyền Venezuela cho biết đã có hơn 860 tình nguyện viên từ Mexico, Mỹ, El Salvador, Thụy Sĩ, Colombia… có mặt tại nước này và đang tiếp tục tăng lên. OCHA thống kê các đội cứu hộ từ ít nhất 17 quốc gia đang được huy động để tìm người sống sót, trong bối cảnh thời gian vàng để cứu hộ đang dần trôi qua. Các cơ quan cứu hộ cho biết 48 – 72 giờ đầu tiên từ khi thảm họa xảy ra là thời gian vàng để giải cứu người còn sống, dù giai đoạn này có thể kéo dài thêm nếu nạn nhân có lương thực và nước uống để cầm cự.
Để tránh tình trạng tắc nghẽn giao thông cản trở chiến dịch cứu hộ và đảm bảo thông thoáng cho xe cứu thương di chuyển, Bộ trưởng Nội vụ, Tư pháp và Hòa bình Diosdado Cabello đã ban bố lệnh hạn chế giao thông đến bang La Guaira, nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ trận động đất. La Guaira nằm ở phía bắc thủ đô Caracas và đã được ban bố là vùng thảm họa.
Theo Bộ trưởng Cabello, phương tiện dân sự di chuyển qua La Guaira bị kiểm soát nghiêm ngặt từ tối 26.6. Tình nguyện viên cứu hộ phải đăng ký với cơ quan chức năng mới được phép đến vùng thảm họa. Các chốt kiểm soát được thiết lập trên toàn mạng lưới cao tốc kết nối Caracas với La Guaira và người không phận sự sẽ buộc phải quay đầu để đảm bảo đường sá thông thoáng cho xe cấp cứu. Chính quyền cũng lập các cơ sở tập kết và tiếp nhận hàng cứu trợ từ người dân lẫn các bên khác.
Tính đến hôm qua, nhà chức trách xác nhận đã cứu được 243 người tại La Guaira. Chủ tịch Quốc hội Jorge Rodriguez khen ngợi các đội tình nguyện, an ninh và nhấn mạnh chiến dịch tìm kiếm cứu nạn đang tiếp tục tại La Guaira cũng như các khu vực ở Caracas. “Mỗi người được cứu là một phép màu mang lại hy vọng cho chúng tôi”, ông Rodriguez nói.
Theo Kênh truyền hình Telesur, lực lượng tìm kiếm cứu nạn đang nỗ lực để xác định 172 người nghi còn mắc kẹt dưới những tòa nhà bị đổ sập. Bộ trưởng Cabello cảnh báo về những nguy cơ tiềm tàng đối với sức khỏe cộng đồng bắt nguồn từ thi thể của các nạn nhân vẫn còn bị chôn vùi dưới đống đổ nát. Ông khẳng định các đội y tế khẩn cấp phải hoạt động với tốc độ và sự phối hợp tối đa để giảm thiểu rủi ro sinh học thứ cấp.
Trong một diễn biến làm phức tạp tình hình, một trận động đất khác có cường độ 4,9 độ Richter đã làm rung chuyển khu vực Caracas và TP.Maracay gần đó vào tối 26.6. Lãnh đạo OCHA Tom Fletcher miêu tả chiến dịch ứng phó khẩn cấp là rất phức tạp và cảnh báo số người thương vong có thể còn tăng mạnh.
Trận động đất kép với cường độ lần lượt là 7,2 và 7,5 độ Richter hôm 24.6 được cho là cơn địa chấn mạnh nhất tại Venezuela trong hơn một thế kỷ. LHQ ước tính 6,76 triệu người có thể bị ảnh hưởng và thiệt hại trực tiếp từ thảm họa này là khoảng 6,7 tỉ USD.
Bộ Quốc phòng Nga ngày 4.5 thông báo sẽ thực thi lệnh ngừng bắn từ ngày 8 - 9.5 theo quyết định của Tổng thống Vladimir Putin, nhân dịp kỷ niệm Ngày Chiến thắng của Hồng quân Liên Xô trước Đức Quốc xã thời Thế chiến 2. Quyết định được ông Putin thông báo với Tổng thống Mỹ Donald Trump trong cuộc điện đàm vào tuần trước.
Vào ngày 9.5, Nga sẽ tổ chức cuộc duyệt binh thường niên tại Quảng trường Đỏ để đánh dấu chiến thắng quan trọng trong cuộc Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại. Năm nay, các loại vũ khí chủ lực như tên lửa, xe tăng… sẽ không xuất hiện tại buổi lễ "do tình hình tác chiến hiện tại", lần đầu tiên sau gần 2 thập niên các hệ thống này vắng bóng tại cuộc duyệt binh, theo AFP. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phân tích rằng điều này cho thấy các quan chức Nga "sợ máy bay không người lái có thể bay qua Quảng trường Đỏ" trong ngày 9.5 để gây ảnh hưởng buổi lễ.
Đáp lại, Bộ Quốc phòng Nga cho rằng phát ngôn của ông Zelensky như lời đe dọa và cảnh báo sẽ thực hiện cuộc tấn công lớn bằng tên lửa vào trung tâm thủ đô Kyiv để đáp trả nếu Ukraine tìm cách phá hoại ngày lễ trọng đại. Nga tuyên bố hoàn toàn có năng lực để thực hiện điều đó nhưng đã kiềm chế vì lý do nhân đạo, theo TASS. "Chúng tôi cảnh báo dân thường Kyiv và nhân viên các phái đoàn ngoại giao cần rời khỏi thành phố ngay lập tức trong trường hợp đòn đáp trả diễn ra", Bộ Quốc phòng Nga cảnh báo.
Về phần mình, Tổng thống Zelensky cho biết chưa nhận được đề nghị chính thức nào từ Nga về việc ngừng bắn, chỉ trích rằng việc đình chiến chỉ để tổ chức lễ kỷ niệm là điều "không nghiêm túc". "Chúng tôi tin rằng mạng người là quý giá hơn nhiều so với bất kỳ lễ kỷ niệm nào", ông Zelensky viết trên mạng xã hội và tuyên bố lệnh ngừng bắn riêng của Ukraine, bắt đầu từ 0 giờ ngày 6.5. Ông Zelensky nhấn mạnh Ukraine sẽ hành động một cách cân xứng từ thời điểm đó và kêu gọi lãnh đạo Nga có những bước đi cụ thể nhằm chấm dứt xung đột. Ông Zelensky không nói rõ lệnh ngừng bắn của Kyiv sẽ kéo dài bao lâu trong khi Moscow chưa bình luận về quyết định này.
Lệnh ngừng bắn được hai bên đưa ra trong bối cảnh nỗ lực ngoại giao do Mỹ dẫn đầu nhằm chấm dứt xung đột đang bị đóng băng, khi Washington tập trung vào xung đột với Iran tại Trung Đông. Ukraine đã nhiều lần kêu gọi ngừng bắn lâu dài nhưng Nga từ chối, do nước này cho rằng họ đang thắng thế trên chiến trường. Thay vào đó, Nga thường xuyên công bố ngừng bắn ngắn hạn quanh các kỳ nghỉ lễ, gần đây nhất là lễ Phục sinh Chính thống giáo hồi tháng 4. Nga và Ukraine khi đó cáo buộc nhau vi phạm ngừng bắn.
Mặt khác, dữ liệu từ Viện Nghiên cứu chiến tranh (ISW, Mỹ) cho thấy trong tháng 4, Nga mất kiểm soát các khu vực có tổng diện tích khoảng 120 km2 vào tay Ukraine. Theo AFP, đây là lần đầu tiên từ cuộc phản công mùa hè năm 2023 của Ukraine, Nga mất nhiều hơn là được dù phần đất này là cực nhỏ, chỉ bằng 0,02% lãnh thổ Ukraine. Tính luôn bán đảo Crimea và các vùng ở Donbass, Nga đang kiểm soát 19% tổng diện tích Ukraine.
Nga chưa bình luận về thông tin này. TASS hôm qua trích lời Tổng thống Trump nói trong một cuộc phỏng vấn rằng ông Zelensky là "người mưu mô" nhưng "Ukraine đang mất dần lãnh thổ". Chủ nhân Nhà Trắng còn cho biết Kyiv đang tiếp tục chiến đấu nhờ vũ khí được các nước NATO mua từ Mỹ.
"Tôi cho rằng có những dấu hiệu cho thấy Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei đang tăng cường tham gia điều hành đất nước", Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phát biểu trong phiên điều trần trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện ngày 2/6.
Ông Mojtaba, 56 tuổi, bị thương trong các cuộc tấn công của Mỹ - Israel khi chiến sự bùng phát ngày 28/2. Ông được bổ nhiệm làm Lãnh tụ Tối cao, thay thế cha mình là Ali Khamenei, người thiệt mạng trong đợt không kích đầu tiên của Mỹ và Israel.
Tuy nhiên, ông Mojtaba chưa từng xuất hiện công khai kể từ khi nắm quyền. Quan chức thuộc Văn phòng Lãnh tụ Tối cao Iran tháng trước cho biết ông đã hồi phục hoàn toàn sức khỏe.
Theo Ngoại trưởng Rubio, chính quyền thời chiến của Iran hiện do ông Mojtaba Khamenei lãnh đạo với sự cố vấn của một hội đồng bao gồm các thành viên thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) và "các thành tố khác".
Ông Rubio nhận định Ngoại trưởng và Chủ tịch Quốc hội Iran, những người dẫn đầu nỗ lực đàm phán, đều phải được hội đồng này phê duyệt trước khi đưa ra bất kỳ quyết định nào. Đây dường như là nguyên nhân lý giải cho tốc độ trì trệ của các cuộc đàm phán hòa bình hiện nay. Ngoại trưởng Mỹ cho biết việc Tehran phải sử dụng người đưa thư bảo mật cùng các mối lo ngại về an ninh đã gây ra tình trạng chậm trễ và nhiễu loạn thông tin trong hệ thống điều hành của Iran.
Họ buộc phải "xin chỉ thị từ hội đồng, và quy trình này thường mất 3-5 ngày mới nhận được phản hồi", ông Rubio nói.
Các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt cuộc chiến đã kéo dài ba tháng ở Trung Đông đang rơi vào bế tắc. Trong phiên điều trần, Ngoại trưởng Mỹ bày tỏ hy vọng có thể đạt được thỏa thuận với Iran, nhưng nhấn mạnh Tehran phải chấp nhận các hạn chế nghiêm ngặt đối với chương trình hạt nhân nếu muốn được nới lỏng biện pháp trừng phạt.
"Trước mắt vẫn có cơ hội đạt được thỏa thuận. Điều đó có thể xảy ra hôm nay, ngày mai hoặc vào tuần tới. Iran phải tuyên bố rất rõ ràng rằng 'eo biển đã được mở lại, chúng tôi sẽ không thu phí quá cảnh'. Mỹ sẽ hỗ trợ loại bỏ những quả thủy lôi mà họ đã triển khai tại eo biển, và Iran sẽ không khai hỏa vào tàu thuyền", ông nói.
Ngoại trưởng Mỹ đồng thời nhấn mạnh Iran phải đồng ý đàm phán về việc áp đặt các hạn chế nghiêm ngặt và dài hạn đối với việc làm giàu uranium, hoặc thậm chí chấm dứt hoàn toàn.
"Iran đang bị trừng phạt vì đã làm giàu uranium ở mức độ cao cũng như các hoạt động hạt nhân của họ. Nếu họ đồng ý từ bỏ những thứ đó, các lệnh trừng phạt sẽ được dỡ bỏ", ông Rubio cho hay.
Đây là lần đầu tiên ông Rubio điều trần công khai trước quốc hội kể từ khi Mỹ phát động cuộc chiến nhằm vào Iran. Ông dự kiến xuất hiện tại ba phiên điều trần khác vào cuối ngày 2/6 và trong ngày 3/6, khi đảng Cộng hòa đang thể hiện mối lo ngại về cuộc chiến với Iran. Các nhà lập pháp cho biết họ hy vọng Ngoại trưởng sẽ vạch ra chiến lược nhằm chấm dứt cuộc xung đột này.
Tướng Mohammad Jafar Asadi, phó chỉ huy Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của quân đội Iran, ngày 2/6 tuyên bố tái chiến với Mỹ là "không thể tránh khỏi". Ông cũng khẳng định Tehran "vẫn chưa tung ra hết tất cả quân bài chiến lược và sẽ sử dụng chúng khi cần thiết".
Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya được coi là "đầu não tối cao" của các lực lượng vũ trang Iran. Lãnh đạo cơ quan này thường đưa ra những tuyên bố cứng rắn trong chiến sự.
Trong cuộc phỏng vấn với chương trình CBS Sunday Morning của Đài CBS News ngày 14.6, ông Vance nói rằng ông và vợ - bà Usha Vance sẽ thảo luận về tương lai của gia đình sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ năm 2026.
"Tôi và Usha chắc chắn sẽ ngồi lại để nói về những gì sẽ xảy ra tiếp theo với gia đình chúng tôi. Mọi người thường cho rằng tôi đang ngồi đó, suy nghĩ xem liệu mình có nên tranh cử tổng thống hay không. Nhưng cách tôi đưa ra quyết định là cố gắng không quyết định điều gì cho đến khi thật sự không còn lựa chọn nào khác", theo ông.
Khi được hỏi về khả năng tranh cử tổng thống năm 2028, ông Vance cho biết ông tin Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ ủng hộ bất kỳ quyết định nào của mình. "Tôi không nghi ngờ gì rằng Tổng thống Mỹ sẽ rất ủng hộ bất cứ điều gì cuối cùng tôi quyết định làm", ông nói.
Dù vậy, Phó tổng thống Vance cho biết ông chưa từng chủ động trao đổi với ông Trump về kế hoạch chính trị tương lai. Theo ông Vance, chính ông Trump là người đã đề cập đến vấn đề này, cả công khai lẫn riêng tư.
"Tôi không bao giờ nêu chuyện đó trước. Nhưng tổng thống thường nhắc đến, đôi khi công khai, đôi khi riêng tư. Ông ấy là một người rất giỏi chính trị. Ông ấy thích những chuyện như vậy và rất quan tâm đến chúng", ông Vance nói.
Khi được hỏi liệu ông Trump có trực tiếp đề nghị ông tranh cử để giành đề cử của đảng Cộng hòa hay không, ông Vance nói tổng thống "không khẳng định cũng không phủ nhận".
"Ông ấy thường nói về điều đó theo hướng: điều gì sẽ xảy ra? làm thế nào để chúng ta bảo đảm thành công? điều đó có ý nghĩa gì với tương lai? Đó là kiểu trò chuyện như vậy", ông Vance cho biết.
Trước đó, The Washington Post đưa tin ông Vance có thể trì hoãn quyết định về cuộc đua năm 2028 vì gia đình ông sắp đón người con thứ tư vào tháng 7.
Ông Vance hiện được xem là một trong những gương mặt sáng giá nhất cho đề cử tổng thống của đảng Cộng hòa năm 2028. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, cựu ứng viên tổng thống, cũng được nhắc đến như một nhân vật tiềm năng. Theo The Washington Post, ông Donald Trump Jr. - con trai cả của Tổng thống Trump - cũng từng bày tỏ sự quan tâm đến việc tranh cử các chức vụ cao hơn.
Những phát biểu của ông Vance được đưa ra sau khi Tổng thống Trump nói trong một cuộc phỏng vấn gần đây rằng liên danh gồm ông JD Vance và ông Marco Rubio trong cuộc đua năm 2028 sẽ là một "liên minh bất khả chiến bại", theo Reuters.
Một khảo sát của Đại học Emerson (Mỹ) cho thấy ông Vance đang nhỉnh hơn ông Rubio 1% trong nhóm cử tri Cộng hòa khi họ cân nhắc các ứng viên tổng thống tương lai.
