“Trước khi kết hôn, chồng không hề biết tôi có một khoản tài sản thừa kế. Tôi cũng chưa bao giờ chủ động nhắc đến. Cuộc sống của tôi vốn khá giản dị, chỉ chăm chỉ học hành rồi đi làm, nên chuyện đó chẳng phải điều gì cần đem ra để gây ấn tượng. Sau ngày cưới, hai vợ chồng tôi ra ở riêng, anh mới biết chuyện nhưng anh gần như không bận tâm. Đơn giản vì anh luôn tin mình có thể tự tay gây dựng sự nghiệp.
Thời gian đầu lập nghiệp, lúc thiếu vốn, anh có mượn tiền của vợ để xoay xở công việc. Nhưng đó là một khoản vay đúng nghĩa, vì sau đó anh trả lại đầy đủ, sòng phẳng. Đến khi công việc ổn định, vợ chồng tôi hầu như chỉ làm ăn bằng số vốn do chính mình kiếm được. Toàn bộ tài chính trong gia đình, anh cũng tin tưởng để tôi quản lý.
Gia đình chồng tôi vốn coi trọng chuyện học hành nên rất quý cô con dâu có ‘cả một rổ bằng cấp’. Còn tôi, từ đầu đã xác định không can thiệp vào chuyện tài sản bên nội, không đòi hỏi, cũng không nhìn ngó phần của ai.
Có lần ông bà muốn chia cho con tôi một mảnh đất, tôi chủ động từ chối và nhường lại cho các em chồng. Thay vào đó, vợ chồng tôi gần như gánh phần lớn các khoản chi cho ông bà, đồng thời vẫn hỗ trợ các em khi cần. Có lẽ vì vậy mà tôi chưa từng nghe ai trách móc hay dị nghị. Hơn nữa, chồng tôi là người có uy tín trong gia đình. Mọi người đều biết anh rất yêu thương vợ con, nên cũng không ai muốn tạo ra những mâu thuẫn không đáng có.
Nhiều người nghĩ có tài sản thừa kế thì sẽ không còn động lực làm việc. Tôi lại hoàn toàn ngược lại. Từ nhỏ, ba tôi luôn dạy con rằng: ‘Lao động là vinh quang’ và ‘tiền bạc không bao giờ dư thừa, đời mình dùng không hết thì để lại cho đời sau’. Những câu nói ấy theo tôi đến tận bây giờ.
>> Có nên cho cháu trai thừa kế nhà mặt phố, còn con gái 100 m2 đất ở quê?
Tôi làm nghề thiết kế. Với tôi, công việc chưa bao giờ là gánh nặng. Mỗi công trình giống như một ván game mới. Mỗi lần giải được bài toán của khách hàng, hoàn thành một dự án khiến họ hài lòng, tôi đều thấy rất vui. Cảm giác đó có ý nghĩa hơn nhiều so với việc chỉ nhận một khoản tiền công. Khách hàng vẫn còn tin tưởng thì tôi vẫn còn muốn làm.
Điều khác biệt duy nhất mà khoản tài sản thừa kế mang lại không phải là cuộc sống xa hoa, mà là sự tự do trong lựa chọn. Nếu nhiều người buộc phải nhẫn nhịn để giữ công việc vì còn áp lực cơm áo gạo tiền, thì tôi có quyền nói không khi bị đối xử bất công. Tôi có thể nghỉ việc nếu bị cấp trên mắng chửi vô lý. Tôi cũng có thể từ chối những khách hàng có thái độ xấc xược, thay vì phải cắn răng chịu đựng vì sợ mất thu nhập.
Không chỉ vậy, tôi còn có thể trở thành chỗ dựa cho chồng. Có những dự án anh chấp nhận làm đến cuối năm mới thu được tiền, trong khi nhiều doanh nghiệp khác giữa năm đã phải tất bật tìm cách xin tạm ứng hoặc xoay vốn. Chúng tôi có thể bình tĩnh chờ đợi vì biết phía sau vẫn có một lớp đệm tài chính đủ vững.
Điều thú vị là đến tận bây giờ, tôi vẫn chưa phải tiêu đến khoản tài sản thừa kế ấy. Nó vẫn nằm đó. Nhưng chính việc biết mình luôn có một điểm tựa đã giúp tôi bình tĩnh hơn trước những quyết định quan trọng, dũng cảm hơn khi bảo vệ lòng tự trọng và không phải đánh đổi giá trị bản thân chỉ để đổi lấy một mức lương hay một hợp đồng.
Tôi nhận ra, giá trị lớn nhất của tài sản thừa kế là cảm giác an tâm để tiếp tục lao động, tiếp tục kiếm tiền bằng năng lực của chính mình và luôn có quyền lựa chọn cách mình muốn sống”.
Đó là chia sẻ của độc giả Minh Phương tiếp sau bài viết “Tôi đã biết được thừa kế tài sản từ năm học lớp 8”. Trước những tranh luận về việc “cha mẹ có nên chia tài sản thừa kế cho con từ sớm hay giữ lại đến cuối đời?”, nhiều ý kiến cho rằng việc cho trước sẽ giúp con có thêm nguồn lực để lập nghiệp, ổn định cuộc sống. Ngược lại, không ít người lo ngại tài sản được trao quá dễ dàng có thể khiến con ỷ lại, phát sinh mâu thuẫn gia đình hoặc làm giảm động lực phấn đấu.
Không ít câu chuyện thực tế cũng cho thấy, cùng một khoản tài sản nhưng cách mỗi người đón nhận và sử dụng lại rất khác nhau. Có người xem đó là “chiếc phao” để an cư, khởi nghiệp hoặc vượt qua giai đoạn khó khăn. Có người coi đó chỉ là khoản dự phòng, tiếp tục lao động và tạo dựng cuộc sống bằng chính năng lực của mình.
Tôi là một cô gái Gen Z, năm nay 25 tuổi và đã tham gia thị trường lao động gần bốn năm nay. Sau khi đọc bài "Áp lực 'tăng ca vô hình' của lao động công sở", bởi tôi nhận ra bản thân mình trong từng chi tiết của bài viết ấy.
Tôi từng nghĩ chỉ cần còn trẻ thì có thể làm việc nhiều hơn người khác, chịu áp lực tốt hơn người khác và hy sinh thời gian cá nhân để đổi lấy cơ hội thăng tiến. Nhưng sau bốn năm đi làm, điều khiến tôi sợ nhất không còn là KPI hay deadline, mà là cảm giác cuộc sống của mình đang dần bị công việc nuốt chửng.
Nhiều người vẫn nghĩ Gen Z là thế hệ thích nghỉ ngơi, dễ bỏ việc và thiếu chịu đựng áp lực. Nhưng ít ai nhìn thấy phía sau những bức ảnh check-in văn phòng hay những dòng trạng thái bận rộn trên mạng xã hội là một thế hệ đang kiệt sức âm thầm.
Chúng tôi lớn lên trong thời đại công nghệ phát triển, nơi mọi thứ diễn ra nhanh hơn, cạnh tranh hơn và áp lực cũng nhiều hơn. Công việc không còn dừng lại ở tám tiếng nơi công sở. Nó theo chúng tôi lên xe buýt, vào bữa cơm tối, lên giường ngủ và cả trong những ngày nghỉ hiếm hoi.
Tôi làm ở một công ty chuyên về quản lý kinh doanh. Bộ phận của tôi có 30 người, nhiệm vụ phát triển đối tác và xây dựng nhóm kinh doanh mới, trực tiếp mang doanh thu về cho công ty. Năm trước phòng tôi vượt KPI, năm nay công ty tiếp tục đặt mục tiêu tăng trưởng cao hơn. Thành tích càng tốt thì áp lực càng lớn.
Trong môi trường ấy, việc tăng ca gần như trở thành điều hiển nhiên. Có những ngày tôi rời văn phòng lúc 19h nhưng công việc vẫn chưa kết thúc. Điện thoại liên tục rung lên vì tin nhắn từ các nhóm chat công việc. Khách hàng gọi lúc tối muộn vì ban ngày họ bận. Có hôm tôi đang chuẩn bị ngủ thì sếp "tag" vào nhóm yêu cầu sửa báo cáo gấp cho cuộc họp sáng hôm sau. Tôi bật laptop lúc gần nửa đêm, vừa sửa file vừa cố giữ tỉnh táo bằng ly cà phê.
Điều đáng sợ nhất là chúng tôi dần xem cuộc sống ấy như bình thường. Tôi từng tự hào vì mình có thể thức đến một giờ sáng để chạy deadline. Tôi nghĩ đó là biểu hiện của sự chăm chỉ và cầu tiến. Trong môi trường công sở hiện đại, những người online muộn nhất thường được xem là có trách nhiệm nhất.
Chúng tôi ca ngợi văn hóa "hustle" như một điều đáng ngưỡng mộ. Nhưng rồi tôi nhận ra đằng sau những giờ tăng ca ấy là những cơ thể đang kiệt quệ và những tâm trí không còn được nghỉ ngơi đúng nghĩa. Tôi từng bị đau đầu kéo dài vì thiếu ngủ. Có những hôm bụng đau quặn vì ăn uống thất thường nhưng vẫn phải họp online với khách hàng.
Có ngày cuối tuần, bạn bè rủ đi cà phê nhưng tôi vẫn mang theo laptop vì "có thể khách sẽ cần gấp". Tôi không nhớ lần cuối cùng mình thật sự thư giãn mà không cầm điện thoại để kiểm tra email là khi nào. Sau khi đọc bài viết về "tăng ca vô hình", tôi mới nhận ra điều đáng sợ nhất của môi trường công sở hiện nay không phải là những giờ tăng ca được ghi trên bảng chấm công, mà là những giờ làm việc vô hình không ai tính đến.
Đó là những tin nhắn công việc lúc 23h. Là cảm giác lo lắng khi không trả lời điện thoại của sếp ngoài giờ hành chính. Là việc dù đang nghỉ phép nhưng vẫn phải mở máy tính xử lý công việc từ xa. Công nghệ giúp chúng ta làm việc linh hoạt hơn, nhưng cũng khiến ranh giới giữa công việc và cuộc sống gần như biến mất. Chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh, văn phòng có thể xuất hiện ở bất kỳ đâu.
Chúng tôi không còn thật sự "tan làm", mà chỉ là chuyển từ làm việc ở công ty sang làm việc ở nhà. Tôi nghĩ Gen Z đang là thế hệ chịu mâu thuẫn rất lớn. Chúng tôi được dạy phải sống hết mình cho tuổi trẻ, phải thành công sớm, phải độc lập tài chính trước tuổi 30. Mạng xã hội mỗi ngày đều tràn ngập hình ảnh những người trẻ kiếm tiền giỏi, thăng tiến nhanh và sống đầy năng lượng. Điều đó vô tình tạo nên áp lực rằng nếu mình nghỉ ngơi, mình sẽ tụt lại phía sau.
Nhiều người lớn thường nói Gen Z nhảy việc quá nhiều. Nhưng đôi khi, đó không phải vì chúng tôi thiếu kiên trì mà vì chúng tôi đang quá mệt mỏi. Một thế hệ lớn lên giữa khủng hoảng kinh tế, áp lực thành công và nhịp sống số hóa liên tục rất dễ rơi vào trạng thái "burnout" - kiệt sức vì công việc.
Chúng tôi mất ngủ, lo âu, dễ cáu gắt và dần không còn cảm thấy hạnh phúc với chính cuộc sống của mình. Điều buồn nhất là nhiều công ty vẫn xem sự hy sinh đời sống cá nhân là tiêu chuẩn của nhân viên tốt. Người làm việc đến khuya được khen trách nhiệm. Người luôn online cuối tuần được đánh giá nhiệt tình. Trong khi đó, những người muốn giữ cân bằng cuộc sống lại dễ bị xem là thiếu tham vọng.
Tôi ước có một ngày cuối tuần thật sự được nghỉ ngơi mà không phải ám ảnh bởi deadline. Và là khi chúng ta vẫn còn năng lượng để gặp gỡ bạn bè, chăm sóc gia đình và lắng nghe chính mình.
Tổ chức Công đoàn đề nghị Quốc hội sửa đổi toàn diện Bộ luật Lao động năm 2019 cho phù hợp với bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội hiện nay. Một trong những nội dung đề xuất là bổ sung 2 ngày nghỉ dịp Quốc khánh, cho phép người lao động nghỉ từ ngày 2 đến 5/9 để có điều kiện đưa con đến trường trong ngày khai giảng.
Đề xuất này đã nhiều lần được công đoàn đưa ra. Tại Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ 13 năm 2023, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cũng từng kiến nghị tăng thêm 2 ngày nghỉ dịp Quốc khánh nhằm tạo thêm thời gian nghỉ ngơi cho người lao động và hỗ trợ các gia đình có con bước vào năm học mới.
*Quan điểm của bạn về đề xuất này?
Theo Bộ luật Lao động, người lao động được nghỉ lễ Quốc khánh 2 ngày, gồm ngày 2/9 và một ngày liền trước hoặc sau do Thủ tướng quyết định hằng năm. Nếu ngày nghỉ lễ trùng với ngày nghỉ hàng tuần, người lao động được nghỉ bù vào ngày làm việc kế tiếp. Riêng năm 2026, do thực hiện hoán đổi ngày làm việc từ thứ Hai 31/8 sang thứ Bảy 22/8, người lao động được nghỉ liên tục 5 ngày, từ 29/8 đến hết 2/9.
Tôi từng nghĩ rằng mua nhà là việc cả đời nên không cần vội. Chỉ cần chăm chỉ làm việc, tích góp thêm vài năm cho dư dả rồi mua cũng chưa muộn. Nhưng chính suy nghĩ đó đã khiến tôi bỏ lỡ cơ hội sở hữu căn nhà mà đến giờ vẫn còn tiếc.
Khoảng cuối năm 2020, vợ chồng tôi đi xem một căn hộ hai phòng ngủ tại TP Thủ Đức (khi đó còn là quận 9 cũ). Giá bán khoảng 1,8-1,9 tỷ đồng. Thời điểm đó, tôi đã có một khoản tiền tích lũy tương đối, khoảng 1 tỷ đồng, nhưng vẫn chần chừ. Tôi tính toán rằng nếu cố gắng tiết kiệm thêm vài năm nữa, có nhiều vốn hơn thì sẽ đỡ phải vay ngân hàng nhiều, giảm áp lực trả nợ hàng tháng. Thế là tôi quyết định chờ.
Trong thời gian đó, tôi vẫn đều đặn tiết kiệm tiền. Mỗi tháng, sau khi trừ mọi chi phí sinh hoạt, nuôi con và các khoản phát sinh, vợ chồng tôi cố gắng dành dụm khoảng 15-20 triệu đồng để mua nhà. Nhưng đến năm 2024, căn hộ tương tự mà tôi từng nhắm tới đã có giá gần 4 tỷ đồng. Chỉ trong vài năm, giá trị căn hộ gần như tăng gấp đôi. Số tiền tôi tiết kiệm thêm được hoàn toàn không đủ để bù lại phần giá nhà đã tăng.
Lúc đó, tôi mới thực sự hiểu cảm giác bất lực. Nhiều người giống tôi cũng đang có cùng một suy nghĩ: đợi đủ tiền rồi mới mua nhà. Nhưng trong bối cảnh giá bất động sản liên tục tăng, đặc biệt tại các thành phố lớn, việc chờ đợi đôi khi lại khiến cơ hội ngày càng xa.
>> Giá trị 10 năm chuyển nhà từ Gò Vấp ra Quận 2
Đầu năm nay, tôi quyết định không chờ thêm nữa mà mở rộng phạm vi tìm kiếm. Khi hệ thống đường vành đai, cao tốc, metro và các tuyến giao thông mới ngày càng hoàn thiện, khoảng cách địa lý không còn là rào cản quá lớn như trước. Sau nhiều lần cân nhắc, gia đình tôi mua một căn hộ khoảng 3,8 tỷ đồng ở Thủ Đức, khu vực xa trung tâm. Trong đó, chúng tôi sử dụng gần 2 tỷ đồng tiền tích lũy và vay ngân hàng phần còn lại. Khoản vay khiến áp lực tài chính tăng lên, nhưng đổi lại gia đình tôi có chỗ ở ổn định thay vì tiếp tục thấp thỏm nhìn giá nhà leo thang.
Tôi từng rất sợ tiền lãi vay ngân hàng. Nhưng giờ nhìn lại, nếu ngày đó tôi chấp nhận vay một phần để mua ngay căn hộ 1,9 tỷ đồng đó, có lẽ hôm nay tôi đã không phải tiếc nuối. Dĩ nhiên, thị trường không phải lúc nào cũng tăng và không ai có thể chắc chắn điều gì sẽ xảy ra trong tương lai. Nhưng khi đã có sự chuẩn bị tương đối về tài chính, đừng để việc chờ đợi một thời điểm hoàn hảo khiến mình đánh mất cơ hội.
Thế mới nói, để mua nhà, đôi khi đặt mục tiêu phải có đủ 100% giá trị căn nhà rồi mới xuống tiền không phải cách hay. Thay vào đó, ưu tiên cân đối dòng tiền, lựa chọn khu vực phù hợp với khả năng chi trả và chấp nhận sử dụng đòn bẩy tài chính ở mức an toàn mới là con đường ngắn nhất để thực hiện giấc mơ an cư.
