Nên có thêm 2 ngày nghỉ dịp Quốc khánh 2/9?

Nhiều người cho rằng cho con đi du học chẳng khác gì đặt cược tương lai vào may rủi? Bản thân tôi là một người có hơn 15 năm tư vấn du học, hiện công tác tại Hà Nội, Việt Nam. Từ những trải nghiệm của mình, tôi tin rằng, phần nhiều thất bại không phải vì du học là sai, mà vì sự chuẩn bị chưa đủ sâu, chưa đủ rộng, và thường bắt đầu quá muộn.

Chuẩn bị ở đây không chỉ là điểm số và tiếng Anh. Đây là hiểu lầm phổ biến nhất. Nhiều gia đình nghĩ rằng con đạt IELTS 7.0, GPA tốt là đã sẵn sàng đi duc học. Nhưng thực tế, những yếu tố đó chỉ là vé vào cửa, không phải đảm bảo thành công.

Điều thực sự quyết định một hành trình du học có ý nghĩa hay không nằm ở những thứ ít được nhắc đến hơn: con có biết mình muốn gì không? Con có đủ khả năng tự lập về mặt tinh thần khi xa gia đình không? Và sau khi tốt nghiệp, con định làm gì với tấm bằng đó - ở lại, về nước, hay một con đường khác? Nếu chưa được đặt ra mục tiêu trước khi đi, các con sẽ phải đối mặt với cảm giác cô đơn, giữa một đất nước xa lạ, khi còn chưa đủ vững để xử lý.

Vậy cần chuẩn bị gì trước khi đi du học? Thứ nhất, về định hướng ngành nghề, sai lầm lớn là chọn ngành vì nghe có vẻ "hot" hay vì đi theo bạn bè. Thay vào đó, điều cần làm là dành thời gian thực sự tìm hiểu, đọc về nghề đó, nói chuyện với người đang làm trong ngành, và xem con có hứng thú không? Một đứa trẻ học đúng ngành mình yêu thích sẽ vượt qua khó khăn dễ hơn rất nhiều so với một đứa trẻ học ngành bị áp đặt.

>> Vỡ mộng du học nghề 'tháng gửi 100 triệu đồng về nhà'

Thứ hai, về lựa chọn trường và quốc gia, tên tuổi của trường đúng là rất quan trọng, nhưng không phải tất cả. Một ngôi trường phù hợp với tính cách, phong cách học tập và mục tiêu nghề nghiệp của con sẽ có giá trị hơn một cái tên danh tiếng mà con không thể hòa nhập. Ngoài bảng xếp hạng, hãy tìm hiểu về văn hóa học thuật, cơ hội thực tập, và cộng đồng sinh viên...

Thứ ba, về tài chính, cần lập kế hoạch tài chính chi tiết và thực tế không chỉ học phí mà còn sinh hoạt phí, chi phí phát sinh, và quan trọng hơn: gia đình có thể duy trì điều đó trong bao nhiêu năm mà không bị áp lực? Áp lực tài chính từ cha mẹ truyền sang con cái theo những cách tinh tế nhưng rất thật, và nó ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tâm lý của con khi học.

Thứ tư, về chuẩn bị tâm lý cho con, đây là phần bị nhiều người bỏ quên nhiều nhất. Sống một mình ở tuổi 18, trong một nền văn hóa khác, múi giờ khác, ngôn ngữ khác là một thử thách không nhỏ dù với đứa trẻ thông minh nhất. Hãy nói chuyện với con về cô đơn, về thất bại, về những ngày con sẽ muốn bỏ cuộc. Và hãy chắc chắn rằng con biết: dù có chuyện gì, gia đình vẫn ở đây, không phải để phán xét, mà để lắng nghe.

Cuối cùng, về kế hoạch sau tốt nghiệp, câu hỏi này nên được đặt ra trước khi đi, không phải sau khi về. Nếu con muốn ở lại làm việc tại nước ngoài, ngành con muốn làm có tài trợ thị thực (visa sponsorship) không? Nếu con muốn về Việt Nam, tấm bằng đó có thực sự tạo ra lợi thế cạnh tranh trong ngành đó không?

Du học là đầu tư nhưng cần đầu tư đúng cách. Nhiều gia đình đầu tư rất nhiều vào học phí, vào ôn luyện, vào hồ sơ, nhưng lại ít tập trung vào việc hiểu con mình thực sự cần gì? Và đó thường là lý do sâu xa nhất dẫn đến những hành trình du học không như kỳ vọng.

Tóm lại, tôi tin du học không phải canh bạc, nhưng nó cũng không phải công thức có sẵn. Mỗi đứa trẻ là một bài toán khác nhau, với điểm mạnh khác nhau, nỗi sợ khác nhau, và ước mơ khác nhau. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng không phải để loại bỏ mọi rủi ro, vì cuộc sống không có gì là chắc chắn tuyệt đối, mà để khi khó khăn ập đến, con có đủ nền tảng để đứng vững. Và đó, theo tôi, mới là điều cha mẹ thực sự muốn trao cho con khi quyết định cho con ra đi.

Tin Gốc: Vnexpress

Nhiều năm qua, người Việt vẫn có một "thước đo giá trị" rất đặc biệt với vàng. Từ giá nhà, giá đất, xe cộ cho đến một chiếc tivi hay chiếc nhẫn cưới, tất cả đều có thể được quy đổi thành "mấy chỉ", "mấy cây".

Thỉnh thoảng tôi vẫn thấy nhiều người có một chiếc tivi mua bằng hai cây vàng ba mươi năm trước được đem ra tiếc nuối, dù ngày nay một chiếc tivi hiện đại hơn gấp nhiều lần còn chưa tới một chỉ vàng. Cách tư duy ấy đang âm thầm tạo ra một xã hội mà nhiều người dành cả đời để giữ tài sản nhưng lại không dám "sống".

Tôi nghĩ có lẽ đã đến lúc cần nghiên cứu một thước đo giá trị khác hiện đại hơn, nhân văn hơn, thay vì để vàng và đất trở thành chuẩn mực cao nhất của thành công. Đó phải là thước đo về chất lượng sống, khả năng sống khỏe, học tập tốt, được trải nghiệm, được sáng tạo và được tận hưởng thành quả lao động của chính mình.

Bởi nếu nhìn kỹ, nhiều người hiện nay tuy sở hữu hàng chục, hàng trăm lượng vàng nhưng cuộc sống lại rất nghèo nàn. Họ không dám chi tiêu cho sức khỏe, không dám đi du lịch, không dám đầu tư học hành cho bản thân hay con cái, không dám mở rộng kinh doanh vì sợ "mất vốn".

Họ vui khi vàng tăng giá nhưng lại không nhận ra rằng thứ quý nhất của đời người là thời gian thì đang hao hụt từng ngày. Đó chẳng khác nào hình ảnh "lão hà tiện" trong những câu chuyện ngụ ngôn ngày xưa, ôm hũ vàng đến cuối đời mà chưa từng thực sự sống.

Đáng nói hơn, tâm lý lấy vàng làm chuẩn giá trị còn tạo ra những méo mó. Người ta không còn nhìn đất như nơi để ở, để sản xuất hay tạo ra giá trị, mà chỉ nhìn xem "một mét vuông đổi được mấy chỉ vàng". Câu nói "tấc đất tấc vàng" của cha ông vốn mang ý nghĩa phải quý trọng đất đai vì đó là nơi nuôi sống con người, là nền tảng cư trú và sản xuất, nay lại bị hiểu lệch thành chuyện quy đổi đất sang vàng.

Chính vì vậy, mỗi khi giá vàng tăng thì nhiều người mặc định đất cũng phải tăng theo, bất kể khả năng khai thác thực tế hay thu nhập của xã hội ra sao. Khi tư duy ấy lan rộng, bất động sản sẽ rất khó giảm về giá trị hợp lý.

Kết quả là nguồn lực bị "đóng băng" thay vì chảy vào sản xuất, công nghệ, giáo dục hay các ngành tạo ra năng suất thực sự cho nền kinh tế. Một xã hội mà người ta kiếm lời từ việc ôm đất, ôm vàng dễ hơn từ lao động và sáng tạo thì rất khó.

Tôi nghĩ chúng ta nên kể nhiều hơn về những con người dám bán vàng để mở xưởng, mở công ty, học nghề, đầu tư công nghệ và cuối cùng tạo ra doanh nghiệp, công ăn việc làm và của cải cho xã hội. Xã hội cần tôn vinh những người làm cho đồng vốn quay vòng qua sản xuất và lao động, thay vì chỉ ca ngợi khả năng "giữ của".

Tôi cho rằng việc ôm vàng, ôm đất rồi sống kham khổ không còn là sự khôn ngoan của thời hiện đại mà nhiều khi chỉ là nỗi sợ hãi được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Một người có hàng chục lượng vàng nhưng không dám chăm sóc sức khỏe, không dám học thêm, không dám trải nghiệm cuộc sống thì chưa chắc đã giàu hơn người biết tạo ra giá trị mới và tận hưởng thành quả lao động của mình.

Đặc biệt, cần bao dung hơn với những người trẻ dám chi tiêu cho bản thân để học tập, du lịch, mở rộng hiểu biết hay thử sức kinh doanh. Với nhiều gia đình đã tích lũy được tài sản lớn, việc tiêu dùng hợp lý không còn chỉ là chuyện cá nhân mà còn là cách giúp dòng tiền lưu thông, tạo việc làm và thúc đẩy kinh tế.

Một người dám đầu tư vào tri thức, sức khỏe và năng lực lao động của bản thân thường tạo ra giá trị lâu dài lớn hơn nhiều so với người chỉ biết cất giữ vàng.

Tin Gốc: Vnexpress

Hôm trước tôi có đọc được bình luận của một bạn, rằng các anh chị em trong gia đình của bạn công việc ổn định, tạo dựng được tài sản riêng nhưng bố mẹ vẫn sống hết sức tiết kiệm không dám ăn dám mặc, chẳng dám đi đâu chơi.

Trước đây bố mẹ tôi cũng là hình mẫu của sự tiết kiệm như thế. Cả đời tần tảo, làm lụng vất vả để nuôi con khôn lớn nên dù cuộc sống hiện tại không còn thiếu thốn, ông bà vẫn giữ nguyên thói quen dè sẻn từng đồng.

Anh em tôi đều đã trưởng thành, có công việc ổn định và cuộc sống riêng. Mỗi tháng không riêng gì dịp lễ tết hay cuối tuần, chúng tôi thường gửi tiền, mua thực phẩm, bánh trái hoặc những món quà nhỏ về cho bố mẹ. Nhưng lần nào cũng vậy, ông bà đều rơi vào trạng thái bánh ngon không nỡ ăn, quần áo mới không nỡ mặc. Có những món đồ để đến khi gần hết hạn mới mang ra dùng.

Không ít lần tôi nghe bố mẹ nói "để dành cho con cháu", "tiền còn để phòng lúc đau ốm". Những suy nghĩ ấy xuất phát từ tình thương và sự lo xa của thế hệ đi trước. Nhưng đôi khi, sự tiết kiệm quá mức lại khiến họ tự tước đi những niềm vui đáng có trong những năm tháng tuổi già, nhất là sau những năm tháng nhọc nhằn.

Một ngày nọ, tôi và chị gái quyết định tổ chức cho cả gia đình đi chơi biển. Chúng tôi thuê một căn villa rộng rãi giá khoảng 11 triệu đồng một đêm, đủ chỗ cho hai gia đình, các cháu và bố mẹ cùng ở.

Ban đầu, bố mẹ phản đối kịch liệt. Ông bà liên tục hỏi giá phòng bao nhiêu, rồi trách con cái tiêu tiền như nước, ở một đêm bằng tiền ăn của bố mẹ trong mấy tháng trời, số tiền ấy có thể dùng được vào nhiều việc khác... Thậm chí đến lúc đã có mặt tại nơi nghỉ dưỡng, bà vẫn lẩm bẩm rằng ở khách sạn bình dân cũng được, đâu cần phải tốn kém như vậy.

Nhưng lúc chúng tôi đi là đang vào mùa hè cao điểm du lịch, phòng khách sạn tăng cao, chỗ đẹp kín phòng, lại ở gần chục người nên tính ra cũng không quá đắt đỏ.

Nhưng rồi chỉ sau một ngày, thái độ của ông bà bắt đầu thay đổi. Tôi còn nhớ buổi tối cả nhà quây quần ăn uống, trò chuyện và chụp ảnh, lâu lắm rồi tôi mới thấy bố mẹ cười nhiều đến thế.

Sau chuyến đi ấy, ông bà dường như thay đổi cách nhìn về việc chi tiêu, đã mạnh dạn dành tiền cho những niềm vui "hưởng thụ" hơn. Thỉnh thoảng ông bà rủ nhau đi ăn sáng bên ngoài, tham gia các chuyến du lịch, mua những món đồ thích đã lâu.

Tôi nhận ra rằng nhiều bậc cha mẹ thuộc thế hệ trước vẫn chọn sống kham khổ không hẳn thiếu tiền như chúng ta nghĩ. Thứ họ thiếu đôi khi là sự cho phép để được tận hưởng cuộc sống, không nỡ tiêu tiền, khi cả đời họ quen vun vén cho gia đình nên cảm thấy có lỗi khi chi tiêu cho bản thân.

Tin Gốc: Vnexpress