Câu lạc bộ Golf Quốc tế Trump ở Dubai có đài phun nước trang trí tinh xảo, tầm nhìn ấn tượng, bộ nhận diện thương hiệu mạnh mẽ và một bộ sưu tập mũ lưỡi trai phong phú in dòng chữ “Make America Great Again” (Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại).
Tuy nhiên, nơi này gần đây thiếu vắng bóng dáng người hâm mộ Tổng thống Mỹ Donald Trump. Trong một buổi tối tháng 6 gần đây, các cư dân Dubai vừa nhâm nhi bia trong câu lạc bộ, vừa bàn luận rằng quyết định gây chiến với Iran của ông Trump cùng những phát ngôn và cách hành xử thất thường của ông trong suốt cuộc chiến, đã đe dọa tới sự ổn định của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và làm hoen ố hình ảnh của ông trong lòng họ.
Những người đến UAE để làm ăn kinh doanh ban đầu lạc quan nhận định ông Trump sẽ là đồng minh tốt cho khu vực nhờ danh tiếng ổn định và thân thiện với doanh nghiệp, nhưng bây giờ cái nhìn ấy đã phai nhạt.
“Về khía cạnh kinh doanh, tôi từng nghĩ ông ấy sẽ làm được rất nhiều điều”, Bertie Jones, 23 tuổi, một người gốc Anh cho biết. “Nhưng tôi đã mất hoàn toàn niềm tin vào ông ấy”.
Các quan chức ở UAE và khắp khu vực vùng Vịnh phần lớn đều hạn chế chỉ trích ông Trump, đồng thời luôn nói rằng cuộc chiến chỉ càng làm cho UAE gắn kết chặt chẽ hơn mối quan hệ với Mỹ.
Khi gặp ông Trump tuần trước bên lề hội nghị thượng đỉnh G7 tại Pháp, Tổng thống UAE Mohamed bin Zayed al-Nahyan đã cảm ơn ông vì sự “hỗ trợ” và “cam kết” dành cho các đồng minh. Trong khi đó, ông Trump gọi nhà chính trị UAE là một “chiến binh” và nói đùa rằng ông Mohamed, người vốn nổi tiếng với phong thái từ tốn, không cần phải cố gắng lên giọng vì ông ấy “quá giàu rồi”.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuần này đã đến thủ đô Abu Dhabi, điểm dừng chân đầu tiên trong chuyến công du các quốc gia vùng Vịnh và có một buổi ăn trưa làm việc với Tổng thống.
Phát biểu với các phóng viên khi vừa đến nơi vào tối 23/6, ông Rubio ca ngợi UAE vì đã sát cánh cùng Mỹ trong suốt cuộc chiến. “Tôi không thấy có quốc gia nào sát cánh mạnh mẽ với Mỹ trong suốt 6 tháng qua như họ”, ông Rubio nói. “Họ thực sự rất phi thường”.
Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng thái độ thân thiện bên ngoài thực chất chỉ để che giấu nỗi thất vọng của các nước vùng Vịnh trước những quyết định của ông Trump. Trước đó, các quan chức khu vực đã tìm cách ngăn chặn xung đột và từng khuyên Mỹ không nên khơi mào chiến tranh.
“Trước đây, dù nước Mỹ có đổi chính phủ thì các đời tổng thống vẫn đi theo một hướng đi chiến lược chung”, Mohammed Baharoon, Tổng giám đốc B’huth, một trung tâm nghiên cứu ở Dubai, nói.
Nhưng bây giờ ông cho rằng sự bất nhất của ông Trump đã khiến các cư dân UAE thay đổi quan điểm.
Trong số này có doanh nhân Omar Al Busaidy, 40 tuổi, người từng cảm thấy lạc quan khi ông Trump đến vùng Vịnh trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai. Khi ông Trump công bố các thỏa thuận đầu tư trị giá 2.000 tỷ USD trong các buổi đón tiếp xa hoa ở Arab Saudi, Qatar và UAE, Busaidy, người từng học ở Florida, ngỡ rằng Tổng thống Mỹ sẽ là một đồng minh tốt.
Thế rồi chiến tranh nổ ra cùng với hơn 2.600 máy bay không người lái (drone) cùng tên lửa mà Iran đã bắn vào UAE để trả đũa. Trên khắp khu vực, trong các cuộc tấn công chưa từng có vào những tuần đầu tiên của cuộc chiến, Iran đã đánh trúng các nhà máy lọc dầu, mỏ dầu, cảng biển và khách sạn.
Ngay cả sau khi Iran và Mỹ ký kết bản ghi nhớ về thỏa thuận chấm dứt chiến tranh, khu vực này vẫn còn rất nhiều lo ngại về sự thiếu cụ thể trong thỏa thuận và liệu nó có được giữ vững hay không.
“Tôi sẽ không nói dối đâu, tôi từng kỳ vọng rất cao”, Busaidy nói về ông Trump khi ngồi trong một quán cà phê ở Dubai vào một buổi tối tháng 6. “Nhưng chúng tôi đã bị biến thành quân cờ”.
Busaidy, người sáng lập Global Possibilities Consulting, cho biết cư dân UAE từng dành rất nhiều tình cảm cho ông Trump, đặc biệt là lời hứa trở thành một “tổng thống không chiến tranh” của ông.
“Chúng tôi đã tin ông ấy”, Busaidy nói, nhắc đến việc ông Trump dường như đã phớt lờ trực tiếp các thông điệp của UAE về Iran, điều mà vị doanh nhân này mô tả là đã rõ ràng ngay từ đầu: “Đừng chọc giận con gấu”.
Nhưng ông Trump, “hoặc đã tính toán sai hoặc đã đọc sai tình huống” và đánh mất niềm tin của nhiều người trong cộng đồng doanh nghiệp tại đây, những người giờ đây cảm thấy việc kinh doanh thành công sẽ trở nên khó khăn hơn, Busaidy nhận xét.
Một trong những biểu hiện công khai về sự bất mãn ở vùng Vịnh thể hiện rõ nhất khi tỷ phú UAE Khalaf Al Habtoor chỉ trích gay gắt “quyết định nguy hiểm” của ông Trump, rằng ông đã “kéo khu vực của chúng ta vào một cuộc chiến”. Bức thư này đã nói thay cho sự thất vọng giấu sau những cánh cửa đóng kín.
Nasser Hassan Al Shaikh, doanh nhân, cựu quan chức chính phủ UAE và là nhà kinh tế học, cho biết các lãnh đạo vùng Vịnh có rất ít lựa chọn ngoài việc hợp tác với Mỹ, nhất là các hỗ trợ an ninh do Washington cung cấp như các hệ thống phòng thủ tên lửa Patriot mua từ Mỹ mà UAE đang sử dụng, bên cạnh các hệ thống phòng thủ tầm cao giai đoạn cuối (THAAD).
“Thành thật mà nói, chúng tôi có lựa chọn nào khác không? Mỹ vẫn là siêu cường toàn cầu hàng đầu”, ông Shaikh nói.
“Chúng tôi không biết điều gì đã diễn ra trong đầu ông Trump khi ông ấy khơi mào cuộc chiến này, nhưng chúng tôi biết rõ những hậu quả tiềm tàng”, ông Shaikh nói. “Mà chúng tôi thừa biết rằng cuộc chiến này không bao giờ có thể phân định thắng thua”.
Ngồi tại Dubai Mall, Mohamed Al Kaabi, quan chức chính quyền địa phương đến từ Al Ain, thành phố gần Oman, cho biết không thích chiến tranh hay việc giá thực phẩm và nhiên liệu tăng cao đi kèm với nó nhưng vẫn thích ông Trump.
“Trump yêu đất nước của ông ấy và tôi yêu bất cứ ai yêu đất nước của họ”, Kaabi nói.
Ngay bên cạnh ông, người bạn Khaled Al Kaabi, lắc đầu. Kể từ sau cuộc chiến, kỹ sư xử lý nước thải này cho rằng mọi chuyện đã rõ ràng: “Ông Trump thường để lại bài toán khó cho thế giới, rồi người khác phải đứng ra giải quyết”.
Hai người đồng ý với nhau một điều: “Đã đến lúc cuộc chiến này phải kết thúc”, Mohamed Al Kaabi nói và khẳng định người dân UAE “không sợ hãi”.
“Nhưng chúng tôi lo lắng”, người bạn của ông xen vào, nhớ lại những ngày mà âm thanh đánh chặn drone và tên lửa khiến họ mất ngủ hàng đêm.
Vào một buổi sáng gần đây, ngay sau khi ông Trump công bố bản ghi nhớ, Omar Ahli, 49 tuổi, nhân viên kiểm soát không lưu, cho biết không ai dám chắc cuộc chiến đã kết thúc.
“Chỉ trong một giờ nữa, nó có thể bắt đầu lại”, Ahli nói. “Nhưng chúng tôi vẫn mến ông Trump”.
Ngồi tại quầy bar trong nhà câu lạc bộ thuộc sân golf của ông Trump, Jones và bạn bè cho biết hầu hết mọi người ở Dubai, thành phố 4 triệu dân với 90% là người nước ngoài, không bàn luận về chính trị.
Tom, 30 tuổi, người vừa từ London đến Dubai năm ngoái và làm việc trong lĩnh vực bảo hiểm, cho biết trước cuộc chiến, anh từng nghĩ ông Trump sẽ được yêu thích ở Dubai hơn là ở Anh.
Nhưng Tom cho rằng các hành động của ông Trump trong cuộc chiến, đặc biệt là những tuyên bố nhiều lần về một hồi kết cận kề nhưng không thành hiện thực, đã khiến việc tin tưởng ông trở nên bất khả thi.
“Ông ấy đã gây ra sự bất ổn kinh hoàng cho khu vực và khiến cho bất kỳ ai cũng khó lòng mà thích ông ấy được”, Tom nói.
Uống nốt ly bia tại quầy bar, Neil Rodgers, 57 tuổi và Richard Lucking, 42 tuổi, những người đến từ Anh và làm công việc tổ chức sự kiện ở Dubai, cho biết họ chưa bao giờ là người hâm mộ cuồng nhiệt của ông Trump, nhưng cuộc chiến đã khiến mọi thứ trở nên tồi tệ hơn.
“Ông ấy leo thang chiến tranh rồi sau đó có vẻ như đã phủi tay bỏ đi”, Rodgers nói.
Họ cảm thấy hơi ngần ngại khi đến sân golf của ông Trump.
“Dạo này cảm giác đến đây có chút gì đó hơi lấn cấn”, Lucking, người từng phục vụ trong quân đội Anh, chia sẻ. “Tuy nhiên, nhân viên và sân golf ở đây thực sự rất tuyệt vời”.
Tại cuộc tiếp Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ Rajnath Singh ở trụ sở Trung ương Đảng sáng 19/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam đánh giá cao vai trò và những đóng góp của Ấn Độ đối với hòa bình, ổn định và phát triển của khu vực, theo Bộ Ngoại giao.
Việt Nam luôn coi Ấn Độ là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu, ủng hộ Ấn Độ tiếp tục phát huy vai trò lớn hơn tại khu vực và thế giới. Việt Nam cũng ủng hộ và sẵn sàng tham gia tích cực vào các sáng kiến toàn cầu của Ấn Độ, cũng như làm cầu nối hỗ trợ Ấn Độ tăng cường hợp tác với khu vực, qua đó góp phần xây dựng môi trường hòa bình, ổn định, thượng tôn luật pháp quốc tế.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh Việt Nam và Ấn Độ có quan hệ hữu nghị truyền thống, tin cậy chính trị cao và việc hai bên nhất trí nâng tầm quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường có ý nghĩa quan trọng, giúp củng cố tin cậy chính trị và mở ra cơ hội hợp tác sâu rộng trong nhiều lĩnh vực.
Ông đề nghị hai bên tiếp tục tăng cường hơn nữa trao đổi đoàn cấp cao và các cấp, thúc đẩy hợp tác thương mại và đầu tư, mở rộng hợp tác khoa học công nghệ, tăng cường kết nối, giao lưu nhân dân giữa hai nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá cao kết quả hội đàm giữa Bộ trưởng Rajnath Singh và Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang, cũng như những kết quả hợp tác thiết thực giữa Bộ Quốc phòng hai nước thời gian qua. Ông đề nghị hai bên tiếp tục triển khai đầy đủ, hiệu quả các văn bản hợp tác đã ký kết, đưa hợp tác quốc phòng giữa hai nước đi vào chiều sâu.
Bộ trưởng Rajnath Singh khẳng định Việt Nam là một trong những đối tác quan trọng nhất trong chính sách "Hành động Hướng Đông" và các chiến lược phát triển quan hệ với khu vực của Ấn Độ.
Ông đánh giá cao vai trò, vị thế cũng như những đóng góp tích cực, chủ động của Việt Nam trong việc thúc đẩy hợp tác khu vực. Bộ trưởng khẳng định Ấn Độ sẽ tiếp tục thúc đẩy hợp tác quốc phòng giữa hai nước, mở rộng các chương trình hợp tác đào tạo nhân lực chất lượng cao; cam kết sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Việt Nam hoàn tất các dự án hợp tác đang triển khai trong khuôn khổ các gói tín dụng, hỗ trợ quốc phòng hiện có và xem xét tiếp tục cung cấp gói hỗ trợ mới phù hợp với nhu cầu và năng lực mỗi bên.
Bộ trưởng cũng nhất trí sẽ tiếp tục phối hợp với các Bộ, ngành liên quan của Ấn Độ để thúc đẩy hơn nữa hợp tác khoa học công nghệ, tăng cường kết nối hàng không, hàng hải giữa hai nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ nhấn mạnh Việt Nam và Ấn Độ có tầm nhìn chung về các vấn đề thế giới và khu vực; sẽ tiếp tục duy trì trao đổi đoàn, phát huy các cơ chế đối thoại giữa hai nước, trong đó có cơ chế tham vấn giữa hai Bộ Quốc phòng, tăng cường chia sẻ thông tin, phối hợp lập trường trong các vấn đề khu vực, quốc tế và tại các diễn đàn đa phương, nhất là các cơ chế do ASEAN dẫn dắt, như Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng (ADMM+).
Theo Hãng tin AFP, ngày 27-4, Ban quản lý Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia do Nga bổ nhiệm cáo buộc Ukraine sử dụng máy bay không người lái (drone) tấn công, khiến một nhân viên vận tải tại đây thiệt mạng.
"Hôm nay, một tài xế đã thiệt mạng trong vụ tấn công bằng drone của lực lượng vũ trang Ukraine nhằm vào xưởng vận tải của Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia", thông cáo đăng trên kênh Telegram của nhà máy nêu.
Zaporizhzhia là nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu, nằm tại vùng cùng tên. Vùng Zaporizhzhia là lãnh thổ được quốc tế công nhận của Ukraine, nhưng được Nga tuyên bố sáp nhập vào nước này năm 2022.
Nhà máy Zaporizhzhia do quân đội Nga kiểm soát từ năm 2022 và hiện ở trạng thái "dừng nguội" (cold shutdown - trạng thái mà lò phản ứng hạt nhân được đưa về mức an toàn nhất trong các chế độ vận hành dừng máy).
Cơ sở này nằm ngay sát khu vực tiền tuyến ở phía nam Ukraine. Trong nhiều tháng qua, số phận của nhà máy này là một trong những điểm bế tắc lớn nhất trong các vòng đàm phán hòa bình giữa Matxcơva và Kiev.
Kể từ khi xung đột bùng phát, hai nước liên tục cáo buộc lẫn nhau, đẩy khu vực đến bờ vực thảm họa hạt nhân vì các đợt tấn công vào hoặc quanh nhà máy.
Ngày 26-4, Tập đoàn Năng lượng hạt nhân nhà nước Ukraine (Energoatom) thông báo đường dây truyền tải điện của Zaporizhzhia đã bị ngắt, buộc nhà máy chuyển sang chế độ "mất điện hoàn toàn" trong khoảng một tiếng rưỡi.
"Đây đã là lần mất điện thứ 15 tại Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia kể từ khi bị chiếm đóng. Mỗi sự cố như vậy đều làm gia tăng đáng kể rủi ro an toàn hạt nhân và phóng xạ, không chỉ với Ukraine mà với cả châu Âu", Energoatom cảnh báo.
Vụ tập kích Nhà máy hạt nhân Zaporizhzhia diễn ra chỉ một ngày sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bất ngờ cáo buộc Nga tiến hành "khủng bố hạt nhân".
Chia sẻ trên mạng xã hội X nhân dịp Ukraine tưởng niệm 40 năm thảm họa Chernobyl (26-4-1986), ông Zelensky khẳng định Nga đang "một lần nữa đẩy thế giới đến bờ vực một thảm họa nhân tạo" khi thường xuyên điều khiển drone qua khu vực Chernobyl. Trong đó có một chiếc đã đâm vào lớp vỏ bảo vệ của nhà máy hồi năm 2025.
"Thế giới không được phép để hành vi khủng bố hạt nhân này tiếp diễn, và cách tốt nhất là buộc Nga ngừng các cuộc tấn công liều lĩnh", nhà lãnh đạo Ukraine tuyên bố.
Bình luận về vấn đề trên, Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) Rafael Grossi cho rằng việc sửa chữa lớp vỏ bảo vệ Chernobyl "cần được tiến hành sớm nhất có thể".
Tuy nhiên Tổ chức Hòa bình xanh (Greenpeace) cảnh báo công việc này có thể mất tới 4 năm, và gần như bất khả thi trong điều kiện chiến tranh.
Hiện Nga và Ukraine chưa phản hồi những cáo buộc của bên còn lại.
Bộ Ngoại giao Philippines thông báo Ngoại trưởng nước này Theresa Lazaro hôm nay có "cuộc điện đàm rất hiệu quả" với người đồng cấp Iran Abbas Araghchi, để thảo luận về tăng cường hợp tác song phương trên mọi lĩnh vực.
"Ngoại trưởng Iran đảm bảo với Ngoại trưởng rằng Iran sẽ cho phép tàu mang cờ Philippines, các nguồn năng lượng và tất cả thủy thủ người Philippines di chuyển qua eo biển Hormuz một cách an toàn, không bị cản trở và nhanh chóng", thông báo có đoạn.
Bộ Ngoại giao Philippines cho biết nước này nhập khẩu phần lớn nhu cầu năng lượng từ Trung Đông, nên động thái của Iran sẽ giúp đảm bảo "nguồn cung ổn định về dầu mỏ và phân bón thiết yếu" cho quốc gia Đông Nam Á.
Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội X về cuộc điện đàm, Ngoại trưởng Lazaro cho biết hai bên đã đạt được "sự hiểu biết tích cực" đối với vấn đề an ninh năng lượng của Philippines và sự an toàn của thủy thủ nước này.
Trước đó một ngày, bà Lazaro gặp Đại sứ Iran tại Manila để đề nghị chính thức công nhận Philippines là "quốc gia không thù địch".
Tehran chưa bình luận về thông tin.
Giá nhiên liệu tại Philippines lên mức cao kỷ lục sau khi Mỹ - Israel phát động chiến dịch tập kích Iran vào ngày 28/2. Để đáp trả, Tehran đã gần như phong tỏa hoàn toàn eo biển Hormuz, nơi có khoảng 20% lượng dầu thô của thế giới đi qua.
Iran cho biết "tàu không thù địch" có thể di chuyển qua eo biển này nếu phối hợp với Tehran và tuân thủ các quy định an ninh đã được công bố.
Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. tuần trước thông báo tình trạng khẩn cấp quốc gia về năng lượng do ảnh hưởng từ xung đột ở Trung Đông.
Trong báo cáo gửi Sở giao dịch chứng khoán Philippines tuần này, Petron Corp, đơn vị vận hành nhà máy lọc dầu duy nhất tại quốc gia Đông Nam Á, cho biết đã đồng ý mua khoảng 2,5 triệu thùng dầu thô của Nga do tình thế "cực kỳ cần thiết". Hãng thông tấn AFP trước đó cho biết một tàu chở đầy dầu thô của Nga đã cập cảng chuyên phục vụ nhà máy lọc dầu của Petron Corp.
Trước thông báo mới của Philippines vài ngày, quốc gia láng giềng Malaysia cho biết tàu chở dầu nước này đã được phép đi qua eo biển Hormuz mà không phải trả phí cho Tehran.
