Chiều cao lý tưởng và vóc dáng cân đối mang lại nhiều lợi thế trong cuộc sống hàng ngày. Tuy nhiên, quan niệm “bố mẹ thấp thì con không thể cao” hoặc ngược lại “bố mẹ cao thì con cao lớn” là một sai lầm phổ biến.
Bác sĩ Calvin Q Trịnh, Giám đốc Trung tâm Hiệu chỉnh cơ xương khớp và Phục hồi chức năng HMR, chiều cao của con người phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố. Ngoài gene di truyền, chế độ dinh dưỡng, vận động và môi trường sống đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Do đó, “việc con cái cao lớn vượt trội so với cha mẹ là điều hoàn toàn bình thường nếu có sự đầu tư đúng cách”, bác sĩ nói. Nếu phụ huynh ỷ lại vào gene tốt mà bỏ bê các yếu tố khác, trẻ vẫn có nguy cơ bị thấp còi.
Nhiều gia đình cuống cuồng nhồi nhét dinh dưỡng, bổ sung các loại vitamin khi thấy con bước vào tuổi dậy thì mà vẫn thấp bé. Thực tế, giai đoạn bứt phá mạnh mẽ nhất của cơ thể diễn ra ngay từ trong bụng mẹ. Chỉ từ một tế bào hợp tử, thai nhi phát triển thành một em bé dài 50–55 cm sau 9 tháng. Trong khi đó, ở giai đoạn dậy thì, vốn được coi là thời kỳ bùng nổ chiều cao, cơ thể cũng chỉ tăng trưởng khoảng 10–12 cm trong vòng 12 tháng.
Do đó, vấn đề dinh dưỡng và chăm sóc phải đi theo suốt năm tháng lớn lên của trẻ để tích lũy dần sụn và xương, chứ không thể “đốt cháy giai đoạn”.
Đầu tiên, bố mẹ cần duy trì chế độ ăn uống cân bằng, đa dạng thực phẩm nhằm cung cấp đủ năng lượng, cân đối các chất đạm, béo, bột đường, vitamin, khoáng chất. Bổ sung thực phẩm giàu đạm và canxi như thịt, cá, tôm, cua, trứng và các chế phẩm từ trứng, sữa. Trẻ ngủ trước 22h đêm sẽ giúp tuyến yên tiết ra nhiều hormone tăng trưởng (GH) hơn.
Phụ huynh khuyến khích con chơi ngoài trời hoặc tham gia các môn thể thao giúp xương khỏe mạnh hơn như bóng rổ, bóng chuyền, bơi lội, cầu lông, đạp xe…
Gia đình cũng có thể cho bé đi khám dinh dưỡng để các bác sĩ phát hiện các thiếu hụt về vi chất (vitamin D, can xi, sắt, kẽm…).
Hiện nay, y học có một số phương pháp can thiệp để cải thiện chiều cao cho trẻ, nhưng mỗi phương pháp đều có những mặt hạn chế nhất định. Chẳng hạn, liệu pháp tiêm hormone tăng trưởng rất ít được sử dụng cho mục đích tăng chiều cao đơn thuần do trẻ phải tiêm dưới da liên tục mỗi ngày. Hay phẫu thuật kéo dài cẳng chân chỉ kéo dài phần cẳng chân, dễ gây mất cân bằng hài hòa giữa chi dưới và toàn bộ cơ thể. Nhiều trẻ sau khi thực hiện vẫn tự ti, không dám mặc đồ ngắn, đồ thể thao hay đồ bơi…
Bố mẹ có thể tham khảo kỹ thuật điều trị bằng sóng xung kích (Shockwave). Đây là phương pháp điều trị không xâm lấn, gần như không có tác dụng phụ và hoàn toàn không ảnh hưởng đến sinh hoạt, học tập hàng ngày của trẻ. Khi liệu pháp này được kết hợp với một chế độ tập luyện đặc thù, kết quả tăng trưởng chiều cao sẽ đạt mức tối ưu.
Theo quy định tại Nghị định 90, nhiều hành vi kỳ thị trong giáo dục, lao động và đời sống xã hội sẽ bị xử phạt với các mức tiền khác nhau, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.
Cụ thể, mức xử phạt từ 500.000 đến 1.000.000 đồng, áp dụng với các hành vi như yêu cầu học sinh, sinh viên phải xét nghiệm HIV hoặc xuất trình kết quả xét nghiệm.
Cản trở người học tham gia hoạt động của cơ sở giáo dục vì lý do liên quan đến HIV. Từ chối tiếp nhận đối tượng bảo trợ xã hội hoặc từ chối mai táng, hỏa táng người đã mất vì lý do HIV/AIDS.
Mức xử phạt từ 5 triệu đến 10 triệu đồng, áp dụng với các hành vi như yêu cầu xét nghiệm HIV đối với người lao động trước tuyển dụng (trừ một số nghề đặc thù theo quy định), từ chối tuyển dụng vì người lao động nhiễm HIV, hoặc từ chối tiếp nhận học sinh, sinh viên vì lý do này.
Nghị định cũng xử phạt các hành vi mang tính phân biệt đối xử trong quá trình học tập và điều trị như tách biệt, hạn chế người nhiễm HIV tham gia hoạt động.
Phân biệt trong chăm sóc, điều trị hoặc bố trí công việc không phù hợp với sức khỏe, chuyên môn của người lao động nhiễm HIV. Ngoài ra, hành vi cha mẹ hoặc người giám hộ bỏ rơi người nhiễm HIV cũng thuộc diện bị xử phạt.
Mức phạt từ 10 triệu đến 20 triệu đồng, nghị định xử lý các hành vi xâm phạm trực tiếp quyền học tập và việc làm của người nhiễm HIV.
Cụ thể, chấm dứt hợp đồng lao động, gây khó khăn trong công việc, ép chuyển việc trái ý muốn, từ chối nâng lương, đề bạt hoặc không đảm bảo quyền lợi hợp pháp đều bị xử phạt nặng nếu xuất phát từ lý do nhiễm HIV.
Trong lĩnh vực giáo dục, việc kỷ luật hoặc buộc thôi học học sinh, sinh viên vì nhiễm HIV cũng bị xử phạt ở mức này. Đồng thời, việc sử dụng hình ảnh, thông điệp truyền thông mang tính kỳ thị người nhiễm HIV và gia đình họ cũng bị xử lý.
Nghị định cũng quy định nhiều biện pháp khắc phục hậu quả. Các tổ chức, cá nhân vi phạm có thể bị buộc tiếp nhận lại người bị từ chối, xin lỗi trực tiếp người bị phân biệt đối xử, khôi phục quyền lợi hợp pháp cho người lao động, hủy bỏ quyết định kỷ luật hoặc buộc thôi học.
Trong trường hợp liên quan đến truyền thông, nội dung vi phạm phải bị loại bỏ hoặc tiêu hủy.
Bên cạnh đó, nghị định quy định xử phạt các hành vi vi phạm khác trong phòng, chống HIV/AIDS. Cụ thể, hành vi cản trở người lao động tham gia các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS bị phạt từ 3 triệu đến 5 triệu đồng.
Các hành vi nghiêm trọng như đe dọa truyền HIV cho người khác hoặc lợi dụng hoạt động phòng, chống HIV/AIDS để trục lợi sẽ bị phạt từ 10 triệu đến 20 triệu đồng. Trường hợp trục lợi, người vi phạm còn phải nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp có được.
Trong kỳ kinh nguyệt, việc giữ cơ thể ấm áp, khí huyết lưu thông và tâm trạng ổn định chính là phương pháp bảo dưỡng tốt nhất. Bác sĩ Đông y Lý Úc Giai (Li Yu-jia) đã có những phân tích chuyên sâu nhằm tháo gỡ các lầm tưởng phổ biến mà chị em thường gặp phải.
Kiêng gội đầu để tránh "máu ngược"?
Bác sĩ Lý Úc Giai giải thích, Đông y không hoàn toàn phản đối việc gội đầu trong kỳ kinh. Trọng tâm của vấn đề là tránh để hàn tà (khí lạnh) xâm nhập. Gội đầu không khiến máu chảy ngược, nhưng nếu sau khi gội mà không sấy khô da đầu ngay lập tức, các lỗ chân lông và kinh lạc vùng đầu sẽ bị nhiễm lạnh do hơi ẩm.
Nên gội đầu với nước ấm khoảng 40 độ C, sau đó dùng máy sấy tóc sấy khô ngay lập tức, đặc biệt lưu ý giữ ấm huyệt Phong Trì ở sau gáy để tránh bị trúng gió, nhiễm lạnh.
Vận động gây "băng huyết"?
Nhiều người lo ngại vận động sẽ khiến lượng máu kinh ra quá nhiều. Theo bác sĩ Lý, điều này phụ thuộc vào cường độ tập luyện. Thực tế, vận động nhẹ nhàng giúp giảm đau bụng kinh, trong khi việc nằm bất động hoàn toàn lại gây bất lợi cho tuần hoàn khí huyết vùng chậu.
Trong kỳ kinh, nên tránh tập tạ nặng, tập cường độ cao (HIIT) hoặc các động tác ép bụng mạnh. Ưu tiên đi bộ, các bài giãn cơ nhẹ nhàng. Những hoạt động này giúp thúc đẩy khí huyết vùng bụng lưu thông, hỗ trợ đẩy máu kinh ra ngoài trơn tru hơn.
"Ăn kem, uống đá" là điều tối kỵ
Về vấn đề này, bác sĩ Lý Úc Giai khẳng định quan điểm của Đông y và quan sát lâm sàng của Tây y là thống nhất: Thực phẩm lạnh là "kẻ thù" của tử cung.
Đồ lạnh kích thích thần kinh giao cảm, khiến các mạch máu vùng chậu co thắt đột ngột, làm tử cung co bóp dữ dội hơn, dẫn đến các cơn đau co thắt.
Từ một tuần trước kỳ kinh cho đến khi kết thúc, chị em nên tránh ăn kem, uống nước đá, salad, dưa hấu, bưởi và các thực phẩm có tính hàn khác.
Ăn chocolate để giảm đau
Nhiều phụ nữ tìm đến chocolate với hy vọng giảm đau bụng. Tuy nhiên, bác sĩ Lý cho biết chocolate chỉ giúp cải thiện tâm trạng trong chốc lát.
Các loại chocolate thương mại có hàm lượng đường cực cao, dễ gây biến động đường huyết khiến tâm trạng thất thường hơn. Ngoài ra, lượng đường tinh luyện quá lớn có thể kích hoạt phản ứng viêm, làm trầm trọng thêm cơn đau bụng kinh.
Nếu muốn ăn, hãy chọn chocolate đen có độ thuần khiết trên 85% và chỉ nên ăn với lượng vừa phải.
Cẩm nang sức khỏe cho kỳ kinh nguyệt:
Thực phẩm cần tránh: Đồ sống, đồ lạnh, cà phê đậm đặc, thức ăn cay nóng.
Thực phẩm nên dùng: Canh ấm, trà gừng đường đen, thực phẩm giàu sắt.
Thói quen tốt: Đi bộ nhẹ, yoga thư giãn, ngâm chân nước ấm, chườm nóng bụng dưới và giữ ấm vùng cổ.
Bác sĩ lưu ý thêm, nếu đã tránh các điều kiêng kỵ mà vẫn gặp tình trạng đau bụng dữ dội hoặc xuất huyết bất thường, chị em cần đi khám chuyên khoa sớm để được điều trị kịp thời.
Mới đây, một nghiên cứu đăng trên tạp chí PLOS One (Mỹ) cho thấy nồng độ vitamin C thấp trong huyết tương có liên quan đến thể tích chất xám nhỏ hơn và sự suy giảm kết nối giữa các vùng não trong quá trình lão hóa.
Nhóm nghiên cứu đã phân tích mẫu máu và hình ảnh chụp cộng hưởng từ (MRI) của khoảng 2.000 người Nhật Bản từ 64 tuổi trở lên, từ đó đánh giá thể tích chất xám và chất trắng của não; nồng độ vitamin C trong huyết tương.
Kết quả nghiên cứu cho thấy những người có nồng độ vitamin C trong huyết tương thấp thường có:
Theo tiến sĩ Tomohiro Shintaku, giảng viên Khoa Chẩn đoán hình ảnh, Trường Y Đại học Hirosaki (Nhật Bản) - tác giả liên hệ của nghiên cứu, thể tích chất xám giảm thường phản ánh tình trạng teo não và mất tế bào thần kinh. Trong khi đó, DMN là một mạng lưới quan trọng đối với các chức năng nhận thức như trí nhớ. Sự suy giảm kết nối trong mạng lưới này được xem là một trong những biểu hiện sớm của suy giảm nhận thức.
Ông Tomohiro Shintaku cho rằng phát hiện này gợi ý việc duy trì nồng độ vitamin C ở mức phù hợp có thể góp phần hỗ trợ làm chậm quá trình suy giảm nhận thức do tuổi tác và giúp bảo tồn các kết nối bình thường của não.
Tuy nhiên, tiến sĩ Shintaku nhấn mạnh đây là nghiên cứu cắt ngang, vì vậy chỉ cho thấy mối liên quan, chứ không chứng minh vitamin C là nguyên nhân trực tiếp giúp bảo vệ não.
Theo bác sĩ Peter Gliebus, Trưởng khoa Thần kinh và Giám đốc Trung tâm Thần kinh nhận thức - hành vi thuộc Marcus Neuroscience Institute (Mỹ), duy trì đủ vitamin C có thể giúp bảo tồn các kết nối ở những vùng não quan trọng, bao gồm mạng lưới mặc định (DMN). Mạng lưới này đóng vai trò trong nhiều chức năng nhận thức như trí nhớ ngắn hạn, khả năng tự nhận thức và tư duy nội tâm.
Ở người lớn tuổi, khả năng hấp thu dưỡng chất có thể giảm, chế độ ăn dễ thiếu các vitamin quan trọng. Vì vậy, việc tối ưu tình trạng vitamin có thể trở thành một chiến lược dự phòng đơn giản nhằm duy trì chức năng nhận thức hoặc làm chậm quá trình suy giảm nhận thức, theo Medical News Today (Anh).
Tuy nhiên, bác sĩ Dung Trinh, Giám đốc Y khoa Phòng khám Healthy Brain Clinic ( Mỹ) lưu ý điều này không đồng nghĩa vitamin C có thể ngăn ngừa suy giảm nhận thức hoặc việc bổ sung vitamin C sẽ cải thiện sức khỏe não bộ. Ông cho rằng kết quả nên được xem như một tín hiệu cho thấy tình trạng vitamin C có thể là một trong nhiều yếu tố góp phần vào sức khỏe não, chứ không phải yếu tố quyết định.
Theo bác sĩ Dung Trinh, người dân không nên vội vàng sử dụng vitamin C liều cao chỉ dựa trên kết quả của nghiên cứu này. Thay vào đó, nên duy trì một chế độ ăn lành mạnh, giàu thực phẩm chứa vitamin C như các loại trái cây và rau củ; kết hợp với những thói quen đã được chứng minh có lợi cho não bộ như tập thể dục đều đặn, ngủ đủ giấc và kiểm soát tốt các bệnh mạn tính.
