Trong một tuyên bố hôm 29/6, Thứ trưởng Ngoại giao Iran phụ trách pháp lý và quốc tế Kazem Gharibabadi xác nhận, trong chuyến thăm Muscat, ông đã gặp Đại sứ đặc trách Bộ Ngoại giao Oman Abdulaziz Al-Hinai.
Tại cuộc gặp, hai bên tổ chức cuộc họp đầu tiên của ủy ban chung về eo biển Hormuz tại Muscat nhằm thảo luận các vấn đề hiện tại liên quan đến tuyến đường biển huyết mạch này và định hướng phối hợp trong thời gian tới, cuộc gặp đầu tiên như vậy kể từ khi Mỹ và Iran ký kết thỏa thuận sơ bộ chấm dứt chiến tranh.
“Trong khi xem xét các vấn đề hiện tại liên quan đến eo biển, chúng tôi trao đổi quan điểm về việc quản lý eo biển trong tương lai trong khuôn khổ Điều 5 của Bản ghi nhớ Islamabad và các quyền chủ quyền của các quốc gia ven biển”, ông Gharibabadi nói thêm.
Eo biển Hormuz sở hữu vị trí địa lý đặc biệt quan trọng, được xem là “cánh cổng” trên biển duy nhất nối Vùng Vịnh với đại dương, nơi hơn 20% sản lượng dầu mỏ thế giới đi qua mỗi ngày. Vì vậy, nó là tuyến vận tải mà thế giới chưa có phương án thay thế.
Đây là nơi trung chuyển năng lượng trung tâm của thế giới, nhưng cũng là điểm nghẽn với nguồn cung nhiên liệu cho thế giới khi xung đột xảy ra.
Vì vậy, ngay sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran hôm 28/2, Tehran đã đáp trả bằng cách đóng cửa eo biển quan trọng này, dẫn tới những hậu quả nặng nề cho kinh tế thế giới, cho Washington và các đồng minh, đồng thời đối với cả Tehran.
Theo biên bản ghi nhớ chấm dứt xung đột giữa Iran và Mỹ, Tehran sẽ đối thoại với Oman để xây dựng cơ chế quản lý và cung cấp dịch vụ hàng hải tại eo biển Hormuz, với sự tham vấn các quốc gia ven Vùng Vịnh. Văn kiện cũng quy định việc qua lại eo biển được miễn phí trong 60 ngày kể từ khi ký thỏa thuận.
Việc Tehran tiếp tục kiểm soát eo biển này đã làm leo thang căng thẳng, gần đây nhất là vào rạng sáng 28/6, khi Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ tuyên bố tấn công 10 mục tiêu quân sự của Iran vì “sự gây hấn liên tục của Tehran đối với hoạt động vận tải thương mại”.
Iran cho biết đã tấn công trả đũa vào các căn cứ của Mỹ ở Kuwait và Bahrain. Cả Kuwait và Bahrain đều lên án các hành động này.
Tehran khẳng định các tàu đi qua eo biển phải đi qua một hành lang gần bờ biển của nước này, mặc dù trong tuần qua có hàng chục tàu đã đi dọc theo phía đối diện của tuyến đường thủy, men theo bờ biển Oman.
“Bất kỳ nỗ lực nào nhằm áp dụng các thỏa thuận mới hoặc riêng biệt so với những gì đang được Cộng hòa Hồi giáo Iran thực hiện, sẽ chỉ dẫn đến tình hình phức tạp hơn và việc chậm trễ mở lại eo biển Hormuz cũng như sẽ làm gia tăng căng thẳng”, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết.
Văn bản ghi nhớ được công bố cho biết Iran sẽ xác định việc quản lý eo biển trong tương lai thông qua đối thoại với Oman và các quốc gia Vùng Vịnh khác, nhưng phải “phù hợp” với luật pháp quốc tế.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cho biết đang thực hiện các biện pháp kiểm soát giao thông trên eo biển và các tàu vi phạm các biện pháp này sẽ bị xử lý nghiêm khắc hơn trước.
Mohammad Mokhber, cố vấn của Lãnh tụ Tối cao Iran, viết trên X rằng, chừng nào Iran còn quản lý eo biển Hormuz, thì “giấc mơ bá quyền của Washington trong khu vực sẽ không thành hiện thực”.
Các chuyên gia cảnh báo động thái này cho thấy có thể sẽ xảy ra thêm nhiều sự cố hơn nữa ở eo biển Hormuz.
Số phận tài sản Iran bị phong tỏa
Trong ngày 29/6, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết nước này và Qatar đã đạt được thỏa thuận giải phóng 6 tỷ USD trong tổng số 12 tỷ USD tài sản của quốc gia Hồi giáo đang bị phong tỏa tại Qatar.
“Căn cứ theo các thỏa thuận đã đạt được, 6 tỷ USD trong tổng số 12 tỷ USD tài sản của Iran đang được giữ tại Qatar sẽ được giải phóng và chuyển về nước. Công tác cần thiết để hoàn tất việc thu hồi phần tài sản còn lại cũng đang được tiếp tục”, ông Pezeshkian tuyên bố.
Trước đó, theo các nguồn tin, Mỹ và Qatar đang phối hợp xây dựng một cơ chế cho phép Iran sử dụng một phần tài sản bị phong tỏa để mua hàng hóa nhân đạo. Theo nguồn tin, trong giai đoạn đầu Tehran có thể được tiếp cận khoản tiền 6 tỷ USD đang được giữ tại Qatar.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh Mỹ và Iran đang tìm cách duy trì một thỏa thuận tạm thời vừa được ký kết.
Tuy nhiên, tiến trình đàm phán vẫn rất mong manh do bất đồng về quyền sử dụng số tiền được giải phóng, chương trình hạt nhân của Iran và cơ chế bảo đảm an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz.
Giới chức Iran khẳng định mục tiêu cuối cùng của họ là thu hồi toàn bộ khoảng 12 tỷ USD tài sản đang bị phong tỏa tại Qatar, trong khi Mỹ cho rằng việc giải ngân sẽ được thực hiện theo từng giai đoạn và vẫn chịu cơ chế giám sát.
Việc giải phóng 6 tỷ USD nếu xảy ra sẽ phần nào giảm bớt áp lực đối với nền kinh tế Iran, vốn đang chịu tác động nặng nề từ nhiều năm trừng phạt quốc tế và xung đột gần đây. Nhưng đến nay Mỹ và Qatar chưa xác nhận việc chuyển giao tiền.
Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, ngày 8-5, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Sri Lanka, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã hội kiến Chủ tịch Quốc hội Sri Lanka Jagath Wickramaratne.
Chào mừng chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Chủ tịch Quốc hội Jagath Wickramaratne cho rằng chuyến thăm sẽ góp phần làm sâu sắc quan hệ Đối tác toàn diện vừa được nâng cấp giữa hai nước và thúc đẩy hợp tác toàn diện trên tất cả các lĩnh vực.
Chủ tịch Quốc hội Jagath Wickramaratne điểm lại quan hệ hữu nghị truyền thống giữa hai nước và sự ủng hộ mà hai bên dành cho nhau trong những giai đoạn khó khăn. Các thế hệ lãnh đạo hai nước đã không ngừng vun đắp tình hữu nghị được Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt nền tảng vững chắc.
Ông trân trọng cảm ơn và đánh giá cao sự quan tâm của các lãnh đạo cấp cao Việt Nam hiện nay với việc củng cố quan hệ hai nước, đặc biệt là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Ông cho biết Quốc hội Sri Lanka mong muốn hợp tác chặt chẽ hơn nữa với Quốc hội Việt Nam trong xây dựng Nhà nước, công tác phòng, chống tham nhũng, chuyển đổi số.
Ông nhấn mạnh việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu trước Quốc hội Sri Lanka ngày hôm nay có ý nghĩa lịch sử. Bài phát biểu không chỉ truyền cảm hứng cho các nghị sĩ tại Quốc hội Sri Lanka mà còn cho cả cử tri tại nước này, chứa đựng nhiều bài học quý cho Sri Lanka trong quá trình phát triển đất nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thông báo về cuộc hội đàm rất thành công với Tổng thống Sri Lanka, đặc biệt là việc hai bên nhất trí nâng cấp quan hệ lên Đối tác toàn diện.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá cao vai trò của Quốc hội Sri Lanka, cảm ơn Chủ tịch Quốc hội và Quốc hội Sri Lanka đã mời phát biểu tại phiên họp quan trọng.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước hy vọng bài phát biểu chia sẻ nhiều nội dung được các nghị sĩ Sri Lanka quan tâm về kinh nghiệm phát triển của Việt Nam cũng như những gợi ý cho quan hệ hai nước thời gian tới.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong hai bên tăng cường hợp tác, sớm ký thỏa thuận hợp tác, phối hợp giám sát hiệu quả triển khai các thỏa thuận cấp cao và các văn kiện/thỏa thuận hợp tác đã ký, nhất là các hợp tác kinh tế để đạt mục tiêu kim ngạch thương mại 1 tỉ USD.
Cùng với đó hai bên chia sẻ kinh nghiệm trong xây dựng thể chế, hoàn thiện hệ thống pháp luật cho việc phát triển kinh tế số và xã hội số.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mong muốn Quốc hội Sri Lanka thông qua các chính sách ưu đãi dành cho các doanh nghiệp của Việt Nam sang đầu tư tại Sri Lanka trong các lĩnh vực hạ tầng, dịch vụ, du lịch, xe điện, công nghệ, viễn thông, tạo điều kiện thuận lợi để các hãng hàng không Việt Nam sớm mở đường bay thẳng kết nối giữa hai nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn Sri Lanka tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho cộng đồng người Việt Nam sinh sống, học tập, kinh doanh, trong đó có các tăng ni sinh của Việt Nam tham gia học tập Phật pháp.
Nhân dịp này Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chuyển lời thăm hỏi, lời mời sang thăm Việt Nam của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tới Chủ tịch Quốc hội Jagath Wickramaratne và các nghị sĩ Sri Lanka.
Ông Jagath Wickramaratne cảm ơn và trân trọng mời Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn sang thăm Sri Lanka vào thời điểm phù hợp.
Theo New York Post, hành động của ông Mamdani vào ngày 27.6 đã khôi phục truyền thống nhảy xuống hồ bơi trong ngày khai mạc hội bơi mùa hè của các thị trưởng New York. Hai người tiền nhiệm gần nhất là ông Bill de Blasio và ông Eric Adams đều không tham gia sự kiện.
Dù mang lại sự thích thú cho người dân, hành động của ông Mamdani đã vi phạm quy định của Sở Công viên New York. Quy định bắt buộc người đến bơi phải mặc đồ bơi đúng chuẩn (nam giới phải mặc quần bơi có lớp lót lưới hoặc quần bơi bó sát) nhằm duy trì chất lượng và mức độ cân bằng hóa chất trong nước.
Trước những ý kiến trái chiều, Thị trưởng Mamdani đã phản hồi trên mạng xã hội X: "Khi họ bảo tôi 'mặc suit', tôi cứ đinh ninh". Trong tiếng Anh, từ "suit" có thể hiểu là bộ vest công sở, nhưng cũng là cách nói tắt của "swimsuit" (đồ bơi).
Đoạn video ghi lại sự việc nhanh chóng thu hút hơn 2 triệu lượt xem. Dù có một số chỉ trích về việc phá vỡ quy định, nhiều cư dân mạng đánh giá sự nhầm lẫn cố ý này mang lại tiếng cười và giúp vị thị trưởng trông gần gũi hơn.
Đây không phải lần đầu tiên ông Mamdani nhảy xuống nước trong bộ vest. Năm ngoái, khi còn vận động tranh cử, lãnh đạo New York từng nhảy xuống biển Coney Island của thành phố giữa mùa đông để đưa ra cam kết đóng băng giá thuê nhà. Lời hứa này vừa được chính quyền thông qua hôm 25.6, giúp giữ nguyên giá thuê cho khoảng 1 triệu căn hộ tại New York, nơi được xem là một trong những thành phố có chi phí thuê nhà đắt đỏ nhất nước Mỹ.
"Nếu chúng tôi không nhận được câu trả lời đúng đắn, mọi thứ sẽ chuyển biến rất nhanh. Chúng tôi đã sẵn sàng hành động", Tổng thống Donald Trump ngày 20/5 trả lời báo giới tại căn cứ hỗn hợp Andrews, gần thủ đô Washington. "Đàm phán đang ở ranh giới mong manh, hãy tin tôi".
Tổng thống Trump cho biết các bên sẽ tiết kiệm "rất nhiều thời gian, năng lượng và sinh mạng" nếu như Iran đạt thỏa thuận. Ông cho rằng kịch bản này "có thể xảy ra rất nhanh hoặc trong vài ngày".
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cùng ngày cho biết Tehran "đã tiếp nhận và đang xem xét các quan điểm của phía Mỹ". Ông nhắc lại các yêu cầu từ Iran như giải phóng các tài sản bị đóng băng và chấm dứt lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng biển nước này.
Trước đó, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, trưởng đoàn đàm phán của Tehran, cáo buộc Mỹ đang tìm cách khơi lại chiến tranh sau khi ông Trump đe dọa sẽ tiến hành các cuộc tấn công mới nếu hai bên không đạt được một thỏa thuận.
Ông Ghalibaf cảnh báo sẽ có "phản ứng mạnh mẽ", trong khi Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) tuyên bố bất kỳ cuộc xung đột tái diễn nào cũng sẽ lan rộng vượt ra ngoài phạm vi Trung Đông.
Mỹ và Iran ngày 8/4 bắt đầu ngừng bắn để đàm phán tìm lối thoát ngoại giao cho cuộc xung đột bùng phát từ cuối tháng 2. Nỗ lực này đến nay chưa đạt đột phá, trong khi hai bên tiếp tục công kích lẫn nhau. Ông Trump nhiều lần dọa nối lại chiến dịch, giới chức Iran đưa ra cảnh báo leo thang tương ứng.
Ông chủ Nhà Trắng ngày 19/5 nói ông chỉ còn "một giờ nữa" là ra quyết định nối lại chiến dịch tập kích Iran, song đã hoãn lại mệnh lệnh đó. Ông đề cập tuyên bố được đưa ra trước đó một ngày, khi thông báo đã hoãn kế hoạch tấn công Iran do nhận được đề nghị từ các nước vùng Vịnh.
