Vài ngày sau khi Iran phong tỏa eo biển Hormuz, hai cửa hàng bán xe máy điện ở Pakistan cách đó 1.400 km, bất ngờ đắt khách. Haseeb Bhatti, người chuyên độ chế xe máy chạy xăng thành xe chạy bằng pin ở thành phố Rawalpindi, cho biết doanh số bán hàng tháng trước tăng vọt 70%.
Tương tự, Ali Gohar Khan, chủ cửa hàng xe máy điện đã hoạt động được 7 năm, chứng kiến doanh số tăng kỷ lục. “Mọi người lo có thể không thể mua được xăng trong tương lai gần”, ông nói.
Nguyên nhân do xung đột Trung Đông đẩy giá nhiên liệu toàn cầu tăng vọt, làm trầm trọng thêm tình hình lạm phát và suy thoái kinh tế hậu đại dịch ở Pakistan. Nước này nhập khẩu gần như toàn bộ dầu mỏ qua eo biển Hormuz và có 30 triệu xe 2-3 bánh chạy xăng, loại phương tiện giao thông đang chiếm ưu thế.
Tin đồn thiếu xăng lan rộng, bất chấp chính phủ tuyên bố đảm bảo nguồn cung. Sau đợt tăng giá 18% tuần trước, hộ gia đình Pakistan trung bình hiện phải trả 31% thu nhập hàng ngày cho một lít xăng, theo nền tảng dữ liệu Global Petrol Prices và Our World in Data.
“Lương tháng của tôi là 30.000 rupee (khoảng 107 USD), hầu như không đủ trang trải chi phí cho gia đình 6 người. Làm sao tôi có thể đổ đầy bình?, Zahoor Ahmed, nhân viên bảo vệ ở thành phố Karachi, cho biết.
Từ những người đi làm đến sinh viên đại học, ngày càng nhiều người chuyển sang xe điện. “Với tình hình lạm phát và giá nhiên liệu hiện nay, tôi đã tự mình mua chiếc xe điện”, cô Mehvish Qureshi, một luật sư ở Hyderabad, cho biết.
Trước đó, vào năm ngoái, giá xăng tăng đã đẩy doanh số bán xe điện ở Pakistan lên gần 3 lần, đạt 90.000 chiếc, chiếm 5% tổng số xe hai bánh bán ra, theo dữ liệu từ công ty tư vấn Renewables First.
Năm nay, xe điện lần đầu tiên chiếm hơn 10% doanh số xe hai bánh hàng tháng, theo Talha Khan, Giám đốc điều hành Orko. Ông dự đoán doanh số sẽ còn tăng tốc vì việc đổ xăng có thể tốn kém gấp 10 lần so với sạc điện.
Một chiếc xe máy điện điển hình ở nước này giá khoảng 250.000 rupee (895 USD) – hơn một nửa thu nhập bình quân đầu người Pakistan hàng năm và cao hơn 56% mẫu Honda CD 70 chạy xăng phổ biến, giá khoảng 160.000 rupee (570 USD).
Để kích cầu, chính phủ triển khai kế hoạch Điện khí hóa phương tiện giao thông Pakistan (PAVE), hiệu lực từ tháng 2, cung cấp trợ cấp cho 20% giá xe điện 2-3 bánh và trả góp không lãi suất phần còn lại.
Cố vấn Bộ Tài chính Adnan Pasha cho biết đã có khoảng 270.000 đơn đăng ký, gần gấp 7 lần mục tiêu giai đoạn đầu của PAVE, dự kiến kết thúc vào tháng 6. Tổng cộng, chính phủ đặt mục tiêu trợ giá cho 2 triệu xe điện trong vòng 5 năm. “Việc điện khí hóa chỉ 2 triệu xe có thể giúp tiết kiệm gần nửa tỷ USD mỗi năm tiền nhập khẩu lượng nhiên liệu”, ông Pasha, chỉ ra.
Nguồn năng lượng mặt trời dồi dào cũng là yếu tố thuận lợi. Nhiều gia đình ồ ạt lắp các tấm pin mặt trời Trung Quốc tại nhà, sau khi giá điện tăng năm 2023. Giờ đây, chính phủ muốn tận dụng sự bùng nổ này để thúc đẩy xe điện. “Dùng năng lượng mặt trời có thể giảm chi phí điện tại trạm sạc và sạc tại nhà trở nên tiết kiệm hơn”, ông Pasha nói.
Ammar Habib, cố vấn của Bộ trưởng Năng lượng Pakistan, cho rằng xe điện cũng “rất tốt cho lưới điện”, vì nhu cầu cắm sạc giúp góp phần giải quyết lượng điện mặt trời dư thừa ban ngày.
Các hãng xe máy điện Trung Quốc như Yadea, Jinpeng, cùng xe đạp điện lắp ráp nội địa từ pin và linh kiện của AIMA và Sunra, đang tranh thủ đáp ứng nhu cầu. Với ôtô, BYD đã hợp tác HUBCO Green của Pakistan xây dựng trạm sạc. Ông Pasha nói chính phủ dự kiến duy trì chính sách giảm 45% giá điện cho hạ tầng này.
Ông Ahtasam Ahmad, Trưởng bộ phận tài chính năng lượng tại Renewables First, lưu ý thiếu hụt hạ tầng trạm sạc và trình độ chuyên môn kỹ thuật tại chỗ có thể cản trở quá trình chuyển đổi xe điện của Pakistan.
Chuyên gia này cho rằng các thương hiệu bán xe điện ở Pakistan cần củng cố mạng lưới hậu mãi, bảo trì, vì đường sá nước này nhiều ổ gà. Ở láng giềng Ấn Độ, xe máy điện hư hỏng vì di chuyển trên đường xuống cấp đang thiếu chỗ sửa chữa.
Trong phiên 8/4, VN-Index tăng 79 điểm, cao nhất từ trước đến nay theo giá trị tuyệt đối, bởi tâm lý hưng phấn của nhà đầu tư khi FTSE Russell xác nhận lộ trình nâng hạng chứng khoán Việt Nam. Thanh khoản thị trường nhảy vọt lên gần 35.000 tỷ đồng, mức cao nhất trong khoảng một tháng qua.
Giao dịch sôi động trái ngược hẳn so với giai đoạn trước. Từ giữa tháng 3, thanh khoản thường xuyên dưới ngưỡng tỷ USD, có phiên còn không tới 20.000 tỷ đồng. Nhà đầu tư giữ tâm lý thận trọng cao, ưu tiên đứng ngoài thị trường quan sát.
Chứng khoán Beta (BSI) nhận xét không khí thị trường sau thông tin xác nhận nâng hạng là "bùng nổ" với sự chủ động nhập cuộc của nhà đầu tư. Trên các hội nhóm chứng khoán, nhiều người cũng bày tỏ niềm phấn khởi và cho rằng đây là thời điểm thích hợp để "vào lại" thị trường.
try{try{for(const iframe of document.querySelectorAll("iframe[data-src]")){iframe.removeAttribute("sandbox");iframe.setAttribute("src",iframe.getAttribute("data-src"));}}catch(e){}}catch(e){console.log("error_replace_script",e);}
Chia sẻ với VnExpress, ông Nguyễn Nam Sơn, Phó trưởng phòng Phân tích của Chứng khoán Phú Hưng (PHS), cho rằng dựa theo diễn biến vĩ mô trên thế giới và mức định giá của thị trường (P/E đang quanh 14 lần), việc tham gia vào thị trường lúc này vẫn là sự lựa chọn hợp lý. Ngoài thông tin tích cực từ công bố nâng hạng, sự hạ nhiệt trong căng thẳng địa chính trị khi Mỹ và Iran thỏa thuận ngừng bắn hai tuần cũng giúp giải tỏa tâm lý thị trường.
Chuyên gia PHS đánh giá nếu tận dụng hiệu quả hai tuần này, các nhà điều hành vĩ mô có thể duy trì đà kiểm soát lạm phát và ổn định chi phí năng lượng ít nhất đến tháng 7. Việc này sẽ tạo đà cho tăng trưởng GDP quý II nhờ ba yếu tố then chốt: lạm phát hạ nhiệt khi nguồn cung nhiên liệu ổn định; chi phí logistics giảm vì giá vận chuyển hàng hải không bị ảnh hưởng bởi xung đột leo thang và áp lực lên sản xuất trong nước được giải tỏa sau giai đoạn đầu năm khi chi phí năng lượng cao kỷ lục đã kìm hãm đà phục hồi.
Đồng thời, thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua hơn một tháng điều chỉnh sâu. VN-Index giảm mạnh từ đỉnh 1.915 điểm, với nhóm cổ phiếu trụ cột như ngân hàng và chứng khoán chịu áp lực bán lớn, phản ánh đầy đủ các rủi ro từ xung đột Trung Đông. Do đó, nhịp hồi phục sắp tới được kỳ vọng sẽ bền vững và có căn cứ, khi định giá thị trường hiện tại đã hấp thụ phần lớn yếu tố tiêu cực, kết hợp với triển vọng ngắn hạn được hỗ trợ bởi môi trường vĩ mô bớt căng thẳng và thông tin nâng hạng.
Đồng tình rằng đây là thông tin tích cực, nhưng ông Ngô Thế Hiển, Phó giám đốc Trung tâm Phân tích Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS), lưu ý câu chuyện nâng hạng không phải là mới. Ông cắt nghĩa, quyết định hôm 8/4 của FTSE Russell chỉ khẳng định lại thông báo đã đưa ra vào tháng 10/2025, đồng thời ghi nhận những nỗ lực của các cơ quan quản lý thị trường trong việc tiếp tục tạo điều kiện thông thoáng cho dòng vốn ngoại.
Ông cho rằng giai đoạn vừa qua, ngoài việc chờ đợi thông tin nói trên, nhà đầu tư có tâm lý lo ngại chủ yếu liên quan tới các thông tin chiến sự tại khu vực Trung Đông, tác động của giá dầu tới kinh tế vĩ mô cũng như diễn biến lãi suất huy động tăng. Chính vì vậy, chỉ khi các yếu tố này dịu bớt, dòng tiền vào thị trường sẽ cởi mở và dồi dào hơn.
Chuyên gia SHS dự đoán trong ngắn hạn, thị trường sẽ có phản ứng tích cực. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần tránh tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội) vì quá trình nâng hạng và đưa Việt Nam vào các rổ chỉ số của FTSE Russell sẽ diễn ra theo 4 giai đoạn bắt đầu từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027. Thêm nữa, sẽ chỉ có một danh mục cổ phiếu nhất định được đưa vào rổ chỉ số của FTSE Russell. Chính vì vậy, nhà đầu tư cần xem xét cẩn trọng về nhiều yếu tố trước khi xuống tiền ở giai đoạn hiện tại như hoạt động kinh doanh, tình hình tài chính và triển vọng của doanh nghiệp, định giá...
"Khả năng được đưa vào rổ chỉ số khi nâng hạng chỉ nên coi là một điểm cộng trong quy trình ra quyết định đầu tư", ông Hiển nhấn mạnh.
Mặt khác, ông Nguyễn Nam Sơn cho rằng trong bối cảnh thị trường chứng khoán đang trải qua những diễn biến phức tạp và đầy biến động, việc phân biệt rõ ràng giữa hai khái niệm "mua đuổi theo tâm lý đám đông" và "tham gia tích cực tại vùng giá hấp dẫn" trở nên vô cùng quan trọng đối với các nhà đầu tư có chiến lược dài hạn.
Theo quan điểm của PHS, hiện tượng FOMO chỉ thực sự đáng lo ngại và cần được cảnh giác khi nhà đầu tư quyết định mua vào tại thời điểm cổ phiếu đã trải qua nhiều nhịp tăng giá liên tiếp, đẩy định giá lên mức quá cao so với giá trị nội tại thực sự của doanh nghiệp. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, chuyên gia thấy bức tranh tổng thể vẫn đang ở giai đoạn khởi đầu của một xu hướng phục hồi bền vững hơn là đã bước vào giai đoạn tăng nóng.
Cụ thể, chỉ số VN-Index chỉ vừa vượt qua vùng dao động (trading range), biên tích lũy (accumulation zone) kéo dài trong khoảng 1.600-1.700 điểm được thiết lập trong suốt tháng vừa qua. Đây là tín hiệu kỹ thuật cho thấy áp lực bán đã được hấp thụ tương đối tốt và dòng tiền đang có xu hướng quay lại thị trường một cách thận trọng. Đồng thời, nhiều cổ phiếu mới tăng khoảng 10% so với đáy gần nhất, trong khi triển vọng kinh doanh và chính sách cổ tức vẫn duy trì mức hấp dẫn.
"Nhà đầu tư nên tận dụng cơ hội tích lũy cổ phiếu ở vùng định giá hợp lý thay vì chờ đợi để rơi vào tâm lý FOMO khi thị trường tiến gần các ngưỡng kháng cự phía trên", chuyên gia này lưu ý.
Quý I, VietinBank (mã chứng khoán: CTG) tiếp tục đóng cửa số lượng lớn phòng giao dịch. Cuối tháng 3, ngân hàng có 157 chi nhánh và 827 phòng giao dịch, giảm 18 phòng giao dịch so với cuối năm 2025.
Nghịch lý đóng loạt chi nhánh, cắt giảm gần 3.000 nhân sự song vẫn tuyển mới hàng nghìn người
Trước đó, trong năm 2025, nhà băng này đã chấm dứt hoạt động 108 phòng giao dịch. Như vậy, trong hơn một năm qua, Big4 này đã đóng cửa tới 126 phòng giao dịch. Số lượng chi nhánh của VietinBank vẫn được giữ nguyên với 157 chi nhánh.
Tại BIDV, cuối năm 2025, ngân hàng có 175 chi nhánh và 928 phòng giao dịch, cũng cắt giảm 6 chi nhánh so với năm 2024.
Diễn biến tại khối ngân hàng tư nhân cũng tương tự. Tại Sacombank (mã chứng khoán: STB) cuối tháng 3 có 109 chi nhánh và 426 phòng giao dịch, cắt giảm 11 phòng giao dịch so với năm 2024. Song song với việc cắt giảm mạng lưới giao dịch, nhà băng này còn cắt giảm tới khoảng 4.000 nhân sự trong 3 năm trở lại đây.
Riêng quý đầu năm nay, 2.700 nhân sự ngân hàng này đã bị cắt giảm. Nhiều ngân hàng khác cũng ghi nhận xu hướng thu hẹp quy mô nhân sự trong quý đầu năm, quy mô lên đến 3.000 người trong 3 tháng qua.
Thống kê có Ngân hàng Quân đội (MB, mã chứng khoán: MBB) giảm từ 18.836 xuống 18.600 nhân viên, tương ứng giảm 236 người. VIB giảm 242 người, còn 10.036 nhân viên, hay Eximbank (mã chứng khoán: EIB) giảm 224 người, xuống còn 5.917 nhân sự. Ở nhóm ngân hàng quốc doanh, BIDV giảm 225 nhân sự xuống còn 29.048 người...
Dù xu hướng chung là giảm, một số ngân hàng vẫn mở rộng đội ngũ nhân sự trong quý I.
VPBank tăng thêm 278 nhân viên, nâng tổng số cán bộ nhân viên lên 29.046 người, gần tương đương BIDV và trở thành một trong hai ngân hàng có quy mô nhân sự lớn nhất hệ thống. Techcombank cũng tăng 241 nhân sự sau 3 tháng đầu năm, nâng tổng số nhân viên lên 12.946 người, tăng 1,9% so với cuối năm trước.
Ngoài ra, HDBank tăng thêm 192 người, lên 18.465 nhân sự; LPBank tăng 142 người, đạt 9.739 nhân viên; ABBank tăng 82 người…
Điều gì đang xảy ra?
Tại kỳ họp cổ đông thường niên tháng 4 vừa qua, lãnh đạo một ngân hàng tư nhân đã có lý giải về hiện tượng này. Ông cho biết, các công việc mang tính lặp lại như nhập liệu hay xử lý hồ sơ thủ công đang dần được thay thế bằng công nghệ. Nhiều quy trình trước đây mất hàng giờ xử lý nay chỉ còn vài phút nhờ hệ thống tự động hóa, kéo theo nhu cầu lao động ở nhóm công việc giản đơn giảm mạnh.
Theo đó, ngân hàng sẽ cắt giảm nhân sự gián tiếp ở các vị trí mang tính lặp lại, đồng thời tăng cường lực lượng kinh doanh trực tiếp. Song song, các nhà băng cũng đẩy mạnh tuyển dụng nhân sự trong các lĩnh vực công nghệ, dữ liệu và AI.
Hay trường hợp tại VietinBank, theo báo cáo tài chính quý I, ngân hàng dù đóng cửa nhiều chi nhánh nhưng lại tuyển dụng mạnh khi bổ sung thêm 2.225 nhân sự chỉ trong 3 tháng đầu năm.
Động thái đóng cửa chi nhánh được ngân hàng lý giải nhằm đánh giá hiệu quả hoạt động của nhiều đơn vị, đồng thời triển khai các phương án kiện toàn nhằm tinh gọn những bộ phận có chức năng tương đồng hoặc hoạt động chưa hiệu quả. Mục tiêu là tập trung nguồn lực cho hoạt động kinh doanh, xử lý và thu hồi nợ, đồng thời nâng cao hiệu quả vận hành.
Theo giới chuyên gia, việc các ngân hàng đồng loạt cắt giảm chi nhánh, phòng giao dịch không phải là dấu hiệu thu hẹp hoạt động mà phản ánh quá trình tái cấu trúc trong bối cảnh mới.
Sự phát triển nhanh của ngân hàng số khiến nhu cầu giao dịch trực tiếp giảm mạnh, làm suy yếu vai trò của mạng lưới vật lý truyền thống. Đồng thời, áp lực tối ưu chi phí cũng buộc các nhà băng phải loại bỏ những điểm hoạt động kém hiệu quả.
Về dài hạn, mô hình ngân hàng sẽ dịch chuyển sang cấu trúc gọn nhẹ, dựa nhiều hơn vào nền tảng công nghệ và dữ liệu. Đây là bước chuyển phù hợp với xu hướng chung của ngành tài chính toàn cầu.
Hiện, vàng miếng SJC giao dịch ở mức giá 157,7-160,7 triệu đồng/lượng (mua - bán), giảm 800.000 đồng/lượng mỗi chiều. Giá vàng nhẫn giao dịch ở mức 157,2-160,2 triệu đồng/lượng (mua - bán), cũng giảm 800.000 đồng/lượng so với chốt phiên hôm qua.
Giá vàng liên tục biến động, các chuyên gia cho biết rất khó dự đoán, nhà đầu tư cần cẩn trọng mua bán ngắn hạn.
Giá vàng thế giới đang giảm gần 55 USD/ounce, giao dịch lùi xuống mốc 4.447 USD/ounce. Giá vàng thế giới quy đổi theo tỷ giá USD ngân hàng ở mức 141,5 triệu đồng/lượng, đã bao gồm thuế và phí, thấp hơn khoảng 19 triệu đồng/lượng so với giá vàng trong nước.
Giá vàng giao ngay giảm trong bối cảnh đồng USD và giá dầu tăng mạnh giữa lúc Trung Đông lại nóng lên.
Giá dầu quay đầu tăng mạnh trở lại sau khi các cuộc tấn công của Mỹ vào các mục tiêu ở miền Nam Iran làm dấy lên sự bất ổn xung quanh thỏa thuận ngừng bắn vốn đã rất mong manh. Giá dầu Brent tăng vọt 4,3% ngay đầu phiên 26/5 trên thị trường New York, lên ngưỡng 100 USD/thùng. Trong khi giá dầu WTI cũng đạt 94 USD/thùng.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng nhiều lần cảnh báo sẽ có thêm hành động quân sự nhằm vào Iran nếu Tehran không chấp nhận một thỏa thuận hòa bình rộng hơn. Điều này khiến rủi ro địa chính trị tiếp tục hiện diện và giúp đồng USD lấy lại đà tăng sau khi rơi xuống đáy hơn một tuần trong phiên thứ Hai, qua đó gây sức ép lên giá vàng.
Dự báo giá vàng, các chuyên gia cho rằng vàng đang diễn biến rất phức tạp. Sự bất ổn tại eo biển Hormuz có thể kéo giá dầu leo thang trở lại, qua đó khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tính tới khả năng tăng lãi suất vào cuối năm.
Việc Iran gần như đình trệ hoàn toàn hoạt động vận tải hàng hải tại khu vực Vịnh kể từ khi xung đột bùng phát đã gây gián đoạn khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Trong bối cảnh Mỹ siết chặt phong tỏa các cảng của Iran cùng những diễn biến địa chính trị mới, giá dầu thô đã bật tăng trở lại sau khi chạm đáy trong hai tuần.
Diễn biến này làm gia tăng lo ngại rằng đà tăng của giá năng lượng do chiến tranh có thể tiếp tục gây áp lực lạm phát, buộc các ngân hàng trung ương lớn, trong đó có Fed, duy trì quan điểm chính sách tiền tệ cứng rắn hơn.
Theo công cụ FedWatch của CME Group, thị trường hiện dự báo Fed có khả năng sẽ tăng lãi suất ít nhất một lần trong năm 2026. Yếu tố này tiếp tục củng cố sức mạnh của đồng USD và làm suy giảm sức hấp dẫn của vàng.
Xét về kỹ thuật, phe mua vàng giao ngay đang hướng tới mục tiêu đưa giá vượt vùng kháng cự từ 4.523 USD/ounce, trước khi chinh phục các mốc cao hơn tại 4.573 USD. Ở chiều ngược lại, mức hỗ trợ tiếp theo của vàng là tại 4.490 USD/ounce.
Đồng USD tiếp đà tăng
Đồng USD, vốn được xem là tài sản trú ẩn an toàn, duy trì ổn định và nối dài đà tăng từ phiên trước đó khi hy vọng về một giải pháp nhanh chóng cho cuộc xung đột suy giảm sau những diễn biến căng thẳng mới.
Trên thị trường Mỹ, chỉ số US Dollar Index (DXY) đo lường biến động đồng bạc xanh với 6 đồng tiền chủ chốt (EUR, JPY, GBP, CAD, SEK, CHF) tăng 0,05%, hiện ở mức 99,22.
Ngân hàng Nhà nước công bố tỷ giá trung tâm của đồng Việt Nam với USD giảm 1 đồng, hiện ở mức 25.137 đồng.
