Vài ngày sau khi Iran phong tỏa eo biển Hormuz, hai cửa hàng bán xe máy điện ở Pakistan cách đó 1.400 km, bất ngờ đắt khách. Haseeb Bhatti, người chuyên độ chế xe máy chạy xăng thành xe chạy bằng pin ở thành phố Rawalpindi, cho biết doanh số bán hàng tháng trước tăng vọt 70%.
Tương tự, Ali Gohar Khan, chủ cửa hàng xe máy điện đã hoạt động được 7 năm, chứng kiến doanh số tăng kỷ lục. “Mọi người lo có thể không thể mua được xăng trong tương lai gần”, ông nói.
Nguyên nhân do xung đột Trung Đông đẩy giá nhiên liệu toàn cầu tăng vọt, làm trầm trọng thêm tình hình lạm phát và suy thoái kinh tế hậu đại dịch ở Pakistan. Nước này nhập khẩu gần như toàn bộ dầu mỏ qua eo biển Hormuz và có 30 triệu xe 2-3 bánh chạy xăng, loại phương tiện giao thông đang chiếm ưu thế.
Tin đồn thiếu xăng lan rộng, bất chấp chính phủ tuyên bố đảm bảo nguồn cung. Sau đợt tăng giá 18% tuần trước, hộ gia đình Pakistan trung bình hiện phải trả 31% thu nhập hàng ngày cho một lít xăng, theo nền tảng dữ liệu Global Petrol Prices và Our World in Data.
“Lương tháng của tôi là 30.000 rupee (khoảng 107 USD), hầu như không đủ trang trải chi phí cho gia đình 6 người. Làm sao tôi có thể đổ đầy bình?, Zahoor Ahmed, nhân viên bảo vệ ở thành phố Karachi, cho biết.
Từ những người đi làm đến sinh viên đại học, ngày càng nhiều người chuyển sang xe điện. “Với tình hình lạm phát và giá nhiên liệu hiện nay, tôi đã tự mình mua chiếc xe điện”, cô Mehvish Qureshi, một luật sư ở Hyderabad, cho biết.
Trước đó, vào năm ngoái, giá xăng tăng đã đẩy doanh số bán xe điện ở Pakistan lên gần 3 lần, đạt 90.000 chiếc, chiếm 5% tổng số xe hai bánh bán ra, theo dữ liệu từ công ty tư vấn Renewables First.
Năm nay, xe điện lần đầu tiên chiếm hơn 10% doanh số xe hai bánh hàng tháng, theo Talha Khan, Giám đốc điều hành Orko. Ông dự đoán doanh số sẽ còn tăng tốc vì việc đổ xăng có thể tốn kém gấp 10 lần so với sạc điện.
Một chiếc xe máy điện điển hình ở nước này giá khoảng 250.000 rupee (895 USD) – hơn một nửa thu nhập bình quân đầu người Pakistan hàng năm và cao hơn 56% mẫu Honda CD 70 chạy xăng phổ biến, giá khoảng 160.000 rupee (570 USD).
Để kích cầu, chính phủ triển khai kế hoạch Điện khí hóa phương tiện giao thông Pakistan (PAVE), hiệu lực từ tháng 2, cung cấp trợ cấp cho 20% giá xe điện 2-3 bánh và trả góp không lãi suất phần còn lại.
Cố vấn Bộ Tài chính Adnan Pasha cho biết đã có khoảng 270.000 đơn đăng ký, gần gấp 7 lần mục tiêu giai đoạn đầu của PAVE, dự kiến kết thúc vào tháng 6. Tổng cộng, chính phủ đặt mục tiêu trợ giá cho 2 triệu xe điện trong vòng 5 năm. “Việc điện khí hóa chỉ 2 triệu xe có thể giúp tiết kiệm gần nửa tỷ USD mỗi năm tiền nhập khẩu lượng nhiên liệu”, ông Pasha, chỉ ra.
Nguồn năng lượng mặt trời dồi dào cũng là yếu tố thuận lợi. Nhiều gia đình ồ ạt lắp các tấm pin mặt trời Trung Quốc tại nhà, sau khi giá điện tăng năm 2023. Giờ đây, chính phủ muốn tận dụng sự bùng nổ này để thúc đẩy xe điện. “Dùng năng lượng mặt trời có thể giảm chi phí điện tại trạm sạc và sạc tại nhà trở nên tiết kiệm hơn”, ông Pasha nói.
Ammar Habib, cố vấn của Bộ trưởng Năng lượng Pakistan, cho rằng xe điện cũng “rất tốt cho lưới điện”, vì nhu cầu cắm sạc giúp góp phần giải quyết lượng điện mặt trời dư thừa ban ngày.
Các hãng xe máy điện Trung Quốc như Yadea, Jinpeng, cùng xe đạp điện lắp ráp nội địa từ pin và linh kiện của AIMA và Sunra, đang tranh thủ đáp ứng nhu cầu. Với ôtô, BYD đã hợp tác HUBCO Green của Pakistan xây dựng trạm sạc. Ông Pasha nói chính phủ dự kiến duy trì chính sách giảm 45% giá điện cho hạ tầng này.
Ông Ahtasam Ahmad, Trưởng bộ phận tài chính năng lượng tại Renewables First, lưu ý thiếu hụt hạ tầng trạm sạc và trình độ chuyên môn kỹ thuật tại chỗ có thể cản trở quá trình chuyển đổi xe điện của Pakistan.
Chuyên gia này cho rằng các thương hiệu bán xe điện ở Pakistan cần củng cố mạng lưới hậu mãi, bảo trì, vì đường sá nước này nhiều ổ gà. Ở láng giềng Ấn Độ, xe máy điện hư hỏng vì di chuyển trên đường xuống cấp đang thiếu chỗ sửa chữa.
Tại cuộc họp công bố kết quả kinh doanh quý II hôm 11/7, Giám đốc điều hành Delta Air Lines Ed Bastian chia sẻ rằng World Cup là chiến dịch quảng bá tuyệt vời cho du lịch Mỹ. "Tôi không thể nghĩ ra cách quảng bá nào tốt hơn để thu hút du khách đến Mỹ. Giải đấu đã cho thế giới thấy một nước Mỹ thân thiện và hiếu khách", Bastian nói.
Theo lãnh đạo Delta, hiệu ứng từ World Cup có thể kéo dài tới 2027 sau khi nhiều du khách quốc tế lựa chọn Mỹ là điểm đến. Tuy không làm thay đổi chiến lược mạng bay, giải đấu vẫn được kỳ vọng cải thiện cơ cấu hành khách quốc tế của hãng.
Joe Esposito, Giám đốc thương mại Delta, cũng thông tin World Cup đã giúp tăng nhu cầu trên nhiều chuyến bay, dù chưa đủ lớn tạo khác biệt đáng kể cho kết quả kinh doanh quý II.
"Chúng tôi nhận thấy tác động này trên từng chuyến bay. Khi các trận đấu quan trọng diễn ra, nhu cầu đặt vé đến các thành phố đăng cai tăng mạnh trong thời gian rất ngắn", ông nói.
American Airlines cũng đã bổ sung hơn 27.000 ghế trên 12 đường bay đến 16 thành phố đăng cai World Cup tại Mỹ. Mức này lớn nhất so với các hãng bay Mỹ khác.
Từ đầu giải đấu, American Airlines khai thác thêm 158 chuyến bay hoặc sử dụng máy bay lớn hơn để phục vụ người hâm mộ di chuyển giữa các thành phố.
Hãng hàng không lớn nhất nước Mỹ cũng mở thêm đường bay thẳng giữa Atlanta và Kansas City ở vòng tứ kết. Cùng với đó, họ khai thác hơn 2.400 chuyến bay mỗi ngày cao điểm trong tháng 6 và 7 đến các thành phố tổ chức World Cup.
Ngoài tăng chuyến, American Airlines còn tổ chức 16 sự kiện bất ngờ tại cửa khởi hành, trang trí theo chủ đề World Cup, phát quà lưu niệm. Ông lớn này tổ chức các hoạt động dành cho hơn 2.600 hành khách trên các chuyến bay giữa những thành phố đăng cai sự kiện bóng đá tại Mỹ, Canada và Mexico.
Hãng còn sơn một tàu bay theo nhận diện World Cup và phát trực tiếp trận đấu trên chuyến bay. American Airlines hiện là đối tác hàng không chính thức của FIFA World Cup 2026 cùng Qatar Airways.
Trong khi đó, United Airlines cho biết lượng đặt vé đến các thành phố đăng cai World Cup tại Bắc Mỹ tăng gần 20% trong giai đoạn 11-27/6. Hãng này cũng cho rằng World Cup giúp cải thiện hình ảnh nước Mỹ với du khách quốc tế. Đây được xem là yếu tố quan trọng trong bối cảnh lượng khách từ châu Âu và Canada đến Mỹ suy giảm những năm gần đây do căng thẳng thương mại và các yếu tố địa chính trị.
Khối ngoại dứt chuỗi bán ròng kéo dài 15 phiên trong hôm qua, nhưng phần lớn nhờ giao dịch thỏa thuận tại VPL. Một số công ty chứng khoán cho rằng đây là dấu hiệu của việc áp lực xả hàng vẫn còn hiện hữu.
Điều này được thể hiện trong phiên giao dịch hôm nay. Buổi sáng, nhà đầu tư nước ngoài đã trở lại bán ròng, ghi nhận hơn 792 tỷ đồng trước giờ nghỉ trưa. Buổi chiều, lực cung từ khối ngoại càng dâng lên. Tổng giá trị bán ròng kết phiên ghi nhận khoảng 1.571 tỷ đồng trên sàn HoSE, mức cao nhất trong vòng nửa tháng qua.
Thị trường có tới 7 cổ phiếu bị bán ròng trên trăm tỷ đồng, lần lượt gồm VHM, HPG, MWG, VPB, HDB, FPT và VCB. Ở chiều ngược lại, không có mã nào được mua ròng trên trăm tỷ.
Diễn biến dòng tiền của khối ngoại gây áp lực lên tâm lý thị trường. Buổi sáng, chứng khoán vẫn giữ sắc xanh, phần lớn thời gian giữ trên mốc 1.700 điểm. Chỉ số chung có lúc cao hơn tham chiếu tới 19 điểm. Sang buổi chiều, áp lực bán dâng cao, đẩy thị trường chìm vào sắc đỏ.
VN-Index đóng cửa ở trên 1.684 điểm, giảm gần 11 điểm so với hôm qua. Toàn sàn HoSE có 233 cổ phiếu sụt giá, nhiều gấp 3 lần số lượng cổ phiếu tăng.
Trừ bảo hiểm, dầu khí và bất động sản, các nhóm còn lại đều ghi nhận chỉ số ngành đi lùi. Hàng loạt mã trụ trở thành nhân tố làm giảm điểm VN-Index, nổi bật nhất là HPG và nhóm ngân hàng như BID, TCB, VCB, CTG, VPB, MBB.
Khi chứng khoán giảm điểm, thanh khoản cũng sụt theo. Tổng giá trị giao dịch sàn HoSE ghi nhận hơn 21.100 tỷ đồng, thấp hơn hôm qua khoảng 6.200 tỷ đồng.
Trong báo cáo cuối phiên trước, Chứng khoán Shinhan (SSV) cho rằng thị trường đang dao động trong biên độ hẹp, đi kèm thanh khoản suy giảm, phản ánh tâm lý thận trọng từ cả bên mua lẫn bên bán. Diễn biến này tương đối phù hợp trong bối cảnh rủi ro địa chính trị vẫn còn hiện hữu và giá dầu duy trì ở vùng cao.
Theo SSV, nhà đầu tư có thể cân nhắc giải ngân từng phần trong các nhịp điều chỉnh của thị trường. Tuy nhiên, trong bối cảnh rủi ro địa chính trị vẫn còn hiện hữu, nhóm phân tích này khuyến nghị duy trì tỷ trọng cổ phiếu ở mức vừa phải nhằm kiểm soát rủi ro danh mục.
Còn với Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS), hiện tại rất khó để tìm kiếm các cơ hội tăng trưởng mạnh trong bối cảnh nhiều yếu tố rủi ro, bất định vẫn chi phối thị trường tài chính. Họ duy trì quan điểm trung lập, thận trọng xem xét các cơ hội đầu tư giá trị với tỷ lệ cổ tức cao ở các doanh nghiệp chất lượng.
SHS khuyên nhà đầu tư nên duy trì tỷ trọng hợp lý. Mục tiêu giải ngân cần hướng tới các mã có nền tảng cơ bản tốt, dẫn đầu trong các ngành chiến lược, tăng trưởng vượt trội của nền kinh tế.
Gần đây, nhiều ngân hàng đang triển khai các kế hoạch tăng vốn điều lệ thông qua phát hành cổ phiếu thưởng, trả cổ tức bằng cổ phiếu hoặc chào bán riêng lẻ.
Trong bối cảnh tín dụng tiếp tục tăng trưởng và các yêu cầu về an toàn vốn ngày càng cao, việc bổ sung vốn được xem là bước đi cần thiết để mở rộng dư địa hoạt động trong những năm tới.
Theo báo cáo tài chính quý 1-2026, hệ thống hiện có 6 ngân hàng sở hữu vốn điều lệ trên 70.000 tỉ đồng gồm Vietcombank, MB, VPBank, VietinBank, Techcombank và BIDV. Nếu các kế hoạch tăng vốn được triển khai đúng lộ trình, số lượng ngân hàng có vốn điều lệ trên 100.000 tỉ đồng có thể tăng đáng kể trong thời gian tới.
Trong nhóm ngân hàng tư nhân, Techcombank đang trình kế hoạch tăng vốn điều lệ từ hơn 70.862 tỉ đồng lên gần 113.739 tỉ đồng thông qua phát hành cổ phiếu thưởng cho cổ đông hiện hữu và phát hành cổ phiếu theo chương trình lựa chọn cho người lao động (ESOP).
VPBank cũng vừa triển khai phương án tăng vốn điều lệ đợt 1 từ nguồn vốn chủ sở hữu. Theo đó, ngân hàng dự kiến phát hành hơn 2,06 tỉ cổ phiếu thưởng với tỉ lệ 26,04%, qua đó nâng vốn điều lệ từ 79.339 tỉ đồng lên 100.000 tỉ đồng.
Bên cạnh đó, ngân hàng còn có kế hoạch chào bán riêng lẻ hơn 624 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư nước ngoài. Nếu hoàn tất toàn bộ phương án đã được thông qua, vốn điều lệ của VPBank có thể tăng lên hơn 106.243 tỉ đồng.
Tại MB, cổ đông đã thông qua kế hoạch nâng vốn điều lệ từ 80.550 tỉ đồng lên tối đa 102.687 tỉ đồng thông qua việc trả cổ tức bằng cổ phiếu, phát hành thêm cổ phần và chào bán riêng lẻ.
Ở nhóm ngân hàng quốc doanh, VietinBank đã hoàn tất đợt phát hành gần 2,4 tỉ cổ phiếu để trả cổ tức với tỉ lệ 44,64% vào cuối năm 2025, qua đó nâng vốn điều lệ lên hơn 77.669 tỉ đồng. Ngân hàng cũng đang xây dựng phương án tăng vốn từ lợi nhuận giữ lại của các năm 2023 và 2024. Theo kế hoạch, vốn điều lệ của VietinBank có thể vượt 100.000 tỉ đồng trong các năm tới.
Trong khi đó, Vietcombank đã nâng vốn điều lệ lên hơn 83.500 tỉ đồng sau đợt phát hành cổ phiếu trả cổ tức. Ngân hàng tiếp tục trình các phương án tăng vốn từ nguồn lợi nhuận giữ lại và chào bán riêng lẻ nhằm củng cố năng lực tài chính và đáp ứng nhu cầu tăng trưởng.
Tại BIDV, ngoài đợt tăng vốn gần 5.000 tỉ đồng vừa được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận, đại hội đồng cổ đông ngân hàng cũng đã thông qua kế hoạch tăng vốn điều lệ trong các năm tới thông qua phát hành cổ phiếu thưởng, trả cổ tức bằng cổ phiếu và chào bán riêng lẻ.
Theo kế hoạch, vốn điều lệ của BIDV có thể tăng lên gần 91.870 tỉ đồng sau khi hoàn tất các phương án này.
Không chỉ các ngân hàng có quy mô vốn lớn, nhiều nhà băng tầm trung cũng đang đẩy mạnh kế hoạch tăng vốn.
Mới đây, OCB công bố kế hoạch phát hành gần 399,5 triệu cổ phiếu thưởng cho cổ đông hiện hữu với tỉ lệ 15%, dự kiến nâng vốn điều lệ từ hơn 26.630 tỉ đồng lên hơn 30.625 tỉ đồng.
ABBank đã được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận tăng vốn điều lệ thêm hơn 6.100 tỉ đồng thông qua phát hành cổ phiếu trả cổ tức, chào bán cho cổ đông hiện hữu và phát hành cổ phiếu theo chương trình lựa chọn cho người lao động. Sau khi hoàn tất, vốn điều lệ của ngân hàng dự kiến vượt 20.000 tỉ đồng.
Trong khi đó, SeABank vừa hoàn tất đợt tăng vốn từ 28.450 tỉ đồng lên hơn 34.288 tỉ đồng thông qua phát hành cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu. Ngân hàng cũng lên kế hoạch phát hành thêm cổ phiếu cho cán bộ quản lý và nhân sự chủ chốt.
Theo TS Châu Đình Linh, Giảng viên Trường đại học Ngân hàng TP.HCM, việc các ngân hàng liên tục tăng vốn là yêu cầu cần thiết nhằm đảm bảo hệ số an toàn vốn (CAR) và củng cố năng lực tài chính trong bối cảnh quy mô tín dụng ngày càng mở rộng, trong khi áp lực nợ xấu vẫn hiện hữu.
Ông Linh cho rằng xu hướng tăng vốn sẽ còn tiếp diễn trong thời gian tới khi các tiêu chuẩn an toàn vốn ngày càng được nâng cao. Tuy nhiên, bên cạnh việc tăng quy mô vốn, các ngân hàng cần cải thiện chất lượng tài sản, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và tăng cường quản trị rủi ro để đảm bảo tăng trưởng bền vững.
