Đưa con trai 4 tuổi tới bệnh viện thăm khám sau khi bé ốm mãi không khỏi, chị Mai Anh (Phường Thanh Liệt, Hà Nội) cho biết con chị bị ốm suốt hơn một tuần qua. Ban đầu, cháu bị sốt nhẹ, chị nghĩ con bị cảm cúm hay viêm họng thông thường vì ở trong điều hòa quá nhiều nên tự điều trị tại nhà.
Tuy nhiên, sau nhiều ngày điều trị nhưng tình trạng sốt không khỏi, thậm chí bé còn bị khàn tiếng và xuất hiện thở rít, khó thở khiến chị cấp tốc đưa con đến gặp bác sĩ. Kết quả cháu bị viêm thanh quản cấp cần được điều trị ngay.
Không chỉ trường hợp của chị Mai Anh, những ngày gần đây, khi thời tiết nắng nóng kéo dài, thông tin từ Bệnh viện Đa khoa An Việt, bệnh viện cũng tiếp nhận nhiều trẻ mắc viêm thanh quản cấp.
Theo PGS.TS Nguyễn Thị Hoài An – Giám đốc Bệnh viện đa khoa An Việt, nguyên trưởng khoa Tai mũi họng trẻ em, Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương cho biết đây là bệnh lý tai mũi họng rất thường gặp.
Mùa hè với thời tiết nóng nực, nhiều thói quen không tốt như lạm dụng và sử dụng sai cách điều hòa, uống nước lạnh quá nhiều… cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Viêm thanh quản cấp có thể gặp ở cả người lớn và trẻ nhỏ nhưng dễ gặp ở trẻ hơn. Đây là tình trạng viêm niêm mạc ở thanh quản, bệnh có thể tiến triển dạng cấp tính hay mạn tính. Dựa trên các đặc điểm được chia làm 4 loại: Viêm thanh quản thanh môn, viêm thanh quản co thắt, viêm thanh thiệt và viêm thanh quản bạch cầu.
Có nhiều nguyên nhân gây ra viêm thanh quản là virus (cúm, APC…), vi khuẩn và trực khuẩn bạch hầu.
Các yếu tố thuận lợi cho viêm thanh quản phát triển là trẻ bị viêm đường hô hấp mắc các bệnh viêm mũi xoang, viêm phổi, viêm amidan, trẻ bị trào ngược họng thanh quản, sống trong môi trường có nhiều khói thuốc lá, thuốc lào, khí hậu ẩm ướt, thời tiết thay đổi thất thường…
Tùy từng tình trạng bệnh cụ thể mà mức độ biểu hiện viêm thanh quản của trẻ có thể khác nhau. Một số biểu hiện viêm thanh quản chính ở trẻ cha mẹ nên chú ý là: khàn tiếng, thở rít, sốt, khó thở…
PGS. Hoài An cho biết trẻ bị viêm thanh quản mức độ nặng thường xuất hiện các triệu chứng như thở rít khi nằm yên, khó thở nặng, kích thích, vật vã, tím tái. Tình trạng lúc này trẻ đã bị tắc nghẽn hô hấp, rất nguy hiểm và cần được nhập viện điều trị. Tùy vào tình trạng, mức độ nặng nhẹ của trẻ các bác sĩ sẽ có chỉ định điều trị khác nhau.
Để phòng tránh bệnh lý viêm thanh quản, bác sĩ khuyến cáo cha mẹ nên chú ý chăm sóc sức khỏe cho trẻ nhất là lúc giao mùa, lạm dụng điều hòa hay các sản phẩm giải nhiệt ngày nóng, tránh để con tiếp xúc với khói thuốc lá hay với những người đang mắc các bệnh hô hấp.
Ngoài ra, phụ huynh cũng cần tăng cường dinh dưỡng đảm bảo để tăng sức đề kháng cho trẻ. Khi trẻ có những dấu hiệu cảnh báo cần đưa trẻ tới gặp bác sĩ chuyên khoa để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị.
“Khi có những dấu hiệu trở nặng cần đưa trẻ nhập viện để tránh các diễn biến xấu về sức khỏe”, PGS. Hoài An nhấn mạnh.
Trao đổi với Người Đưa Tin, BS.Nguyễn Huy Hoàng – Thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam cho biết, tiếng ho lạ tai lúc nửa đêm, giọng khàn đột ngột, thở rít ngày một to đó là dấu hiệu viêm thanh quản cấp ở trẻ nhỏ.
Căn bệnh này có thể diễn biến đe dọa tính mạng chỉ trong 24 giờ, nhưng nhiều phụ huynh vẫn đang vô tình làm nặng hơn tình trạng của con bằng những thói quen tưởng chừng vô hại.
Theo BS.Hoàng, đường thở của trẻ dưới 6 tuổi rất hẹp, chỉ bằng khoảng 1/3 so với người lớn. Lớp niêm mạc vùng thanh quản lại có nhiều mạch máu và tổ chức liên kết lỏng lẻo, rất dễ phù nề khi bị viêm.
Điều đáng sợ nằm ở vật lý học đơn giản: ở người lớn, niêm mạc sưng thêm 1 mm chỉ làm lòng đường thở hẹp lại 44%. Nhưng với trẻ sơ sinh, cùng mức sưng đó, đường thở bị thu hẹp tới 75% và trở kháng tăng gấp 16 lần. Đây là lý do trẻ 6 – 36 tháng tuổi có thể từ khó thở nhẹ tiến sang suy hô hấp nặng chỉ trong vài giờ. Viêm thanh quản cấp thường gặp nhất ở trẻ 2 tuổi và hay xảy ra hơn ở bé trai.
Bệnh thường khởi phát giống cảm cúm thông thường: sốt nhẹ, chảy mũi, ho khan. Nhưng từ ngày thứ tư trở đi, các triệu chứng đặc trưng bắt đầu xuất hiện, thường bùng phát đột ngột vào ban đêm.
Cha mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay khi thấy con thở rít ngay cả lúc nằm yên, cánh mũi phập phồng, lồng ngực co kéo, mệt lả hoặc chảy nước dãi liên tục. Trẻ dưới 1 tuổi, có tiền sử hen hoặc bệnh phổi mạn tính cần được khám ngay từ khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên.
Theo BS.Hoàng, viêm thanh quản cấp hay gặp về mùa lạnh, nhưng số ca nhập viện vào mùa hè đang tăng mạnh. Nguyên nhân trực tiếp đến từ 2 thói quen rất phổ biến: lạm dụng điều hòa và cho trẻ uống đồ lạnh, uống nước đá lạnh hoặc ăn kem.
Một số thói quen quen thuộc khác cũng đáng lo ngại không kém. Tắm nước lạnh ngay sau khi đi nắng về gây sốc nhiệt. Để quạt thổi thẳng vào mặt và cổ trẻ khi ngủ, hay không đắp chăn mỏng khi nhiệt độ ban đêm hạ xuống đều khiến vùng họng bị nhiễm lạnh kéo dài.
Để phòng tránh, BS.Hoàng cho rằng nhiệt độ điều hòa nên giữ ở 25–26°C, không để luồng gió thổi thẳng vào đầu và cổ trẻ. Đặt thêm máy tạo độ ẩm hoặc chậu nước trong phòng giúp bảo vệ niêm mạc đường thở. Khi trẻ đang bệnh, cho con vào phòng tắm hít hơi nước ấm từ vòi sen trong 10–15 phút là cách làm dịu thanh quản nhanh và an toàn.
“Sai lầm nguy hiểm nhất mà nhiều gia đình đang mắc phải là tự ý dùng kháng sinh và corticoid cho trẻ tại nhà mà không có chỉ định của bác sĩ”, BS.Hoàng cho biết thêm.
Theo bác sĩ, vì viêm thanh quản cấp chủ yếu do virus, kháng sinh hoàn toàn vô tác dụng trong phần lớn trường hợp. Dùng bừa bãi không chỉ gây tác dụng phụ mà còn làm tăng nhanh tình trạng kháng kháng sinh trong cộng đồng. Kháng sinh chỉ được chỉ định khi có bằng chứng rõ ràng về bội nhiễm vi khuẩn, do bác sĩ quyết định sau thăm khám.
Một điều quan trọng cha mẹ cần biết: tuyệt đối không dùng que đè lưỡi hay bất kỳ vật gì để tự khám họng cho trẻ khi nghi ngờ viêm nắp thanh quản.
Khi Shelby Willis đột nhiên bị ho dữ dội, ban đầu cô cho rằng đó là do hít phải lông chó. Nhưng sau đó, cô đã rất sốc khi phát hiện ra nguyên nhân thực sự gây ra bệnh của mình.
Theo Kennedy News and Media, nữ nhân viên nhà thuốc 25 tuổi cho biết cơn ho nặng đến mức khiến cô "phải khom người, cố gắng hít thở".
Ban đầu, Willis, người sống ở Ashland, Kentucky, Mỹ, cho rằng cơn ho của mình là do hít phải lông chó của bạn trai cũ. "Anh ấy nuôi một con chó săn lông vàng, nên tôi nghĩ đó là do lông chó," cô giải thích.
Willis đã uống thuốc nhưng cơn ho vẫn không dứt. Vì vậy, cô quyết định đi gặp bác sĩ.
"Tôi nói với bác sĩ rằng có thể mình đã hít phải thứ gì đó, và bà ấy đã chụp X-quang ngực cho tôi," Willis nói.
Kết quả chụp X-quang cho thấy một điều hoàn toàn bất ngờ. "Kỹ thuật viên chụp X-quang bắt đầu hỏi tôi có kim loại trong ngực không và yêu cầu tôi xem ảnh chụp," Willis kể lại. "Tôi nhận ra đó là khuyên xỏ ngực của mình ngay khi xem phim chụp X-quang".
Hoá ra, Willis đã vô tình hít phải khuyên mũi của mình và nó bị mắc kẹt trong phế quản.
"Tôi đã rất sốc và sợ hãi. Tôi không biết họ sẽ lấy nó ra khỏi người tôi bằng cách nào", Willis lo lắng cho biết.
Nhớ lại, cô nhận ra rằng khuyên mũi của mình đã bị rơi ra cùng lúc cô bắt đầu ho — nhưng lúc đó cô "không nghĩ ngợi gì" và chỉ đơn giản đeo một cái mới.
"Tôi biết là nó đã rơi ra, nhưng cái khuyên đó hay bị rơi ra lắm. Vì không tìm thấy nên tôi đeo cái mới vào và tiếp tục công việc của mình mà không suy nghĩ gì", Willis kể lại.
Để lấy chiếc khuyên mũi ra khỏi ngực, Willis đã trải qua thủ thuật nội soi phế quản, một thủ thuật xâm lấn tối thiểu trong đó một camera và các dụng cụ nhỏ được đưa vào đường thở để lấy dị vật ra.
Hiện tại, Willis, người có tổng cộng 14 lỗ xỏ khuyên, cảnh báo mọi người hãy đảm bảo đồ trang sức của họ được cố định chắc chắn. "Hãy đảm bảo khuyên xỏ của bạn được cố định chắc chắn, và đừng đeo loại nào dễ bị rơi ra," Willis đưa ra lời khuyên.
Chiều 16/4, khoảng 50 người dân xã Cổ Đạm (huyện Nghi Xuân cũ) tập trung tại ruộng dưa của gia đình chị Phan Thị Mong, 43 tuổi, ở thôn Vân Thanh Bắc.
Là lao động chính trong nhà, chị Mong bị gãy chân trong tai nạn cách đây một tháng. Chị cho biết chồng đi dạy học, hai con còn nhỏ, gia đình neo người khiến mọi việc đồng áng bị đình trệ.
Ruộng dưa bở rộng 2.500 m2 của gia đình có sản lượng ước tính 10 tấn, đang vào độ chín. Theo bà Trương Tuyết, Chi hội trưởng Hội phụ nữ thôn Vân Thanh Bắc, đặc tính của dưa bở là khi chín vỏ sẽ nứt toác, ruột hỏng trong vài ngày nên phải hái đồng loạt khi quả ngả vàng. "Sợ bà con thiệt hại lớn, Hội Phụ nữ đã huy động hội viên ra đồng hỗ trợ", bà Tuyết nói.
Dưa sau khi hái được vận chuyển bằng xe máy có gắn rơ-moóc về nhà chị Mong, cách đó khoảng một km. Mỗi xe chở tối đa 70 kg. Dân làng phải huy động hàng chục chuyến xe kéo để đẩy nhanh tiến độ. Hết ngày 17/4, nhóm thu hoạch được 7 tấn.
Bà Trần Thị Hường, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Cổ Đạm, cho biết sau khi tập kết nông sản, hội đã đăng thông tin lên mạng xã hội để bán với giá 15.000 đồng một kg. 33 chi hội phụ nữ trong xã được giao làm đầu mối chốt đơn và phân công người đi giao. Nhiều người dân và doanh nghiệp địa phương đã đến mua ủng hộ.
Sau một ngày rưỡi, 7 tấn dưa bở được tiêu thụ hết. Ba tấn dưa còn lại ngoài ruộng sẽ tiếp tục được thu hoạch và bán trong những ngày tới.
"Sự chung tay của cộng đồng là cách chia sẻ thiết thực nhất với gia đình trong lúc hoạn nạn", bà Hường cho biết.
Đây không phải lần đầu chị Mong được cộng đồng hỗ trợ. Hồi tháng 3, khi chị nằm viện bó bột, người dân xã Cổ Đạm cũng giúp gia đình xuất chuồng 1.500 con gà giống đến kỳ bán.
"Nhờ bà con giúp đỡ kịp thời, gia đình mới vớt vát được kinh tế đợt này", chị Mong nói.
Không phải là công việc ôm đồm quá nhiều, mà là năng lượng bị “rò rỉ” suốt cả ngày, mệt quá mà không nhận ra.
Thành Đạt (21 tuổi, sinh viên tại TP.HCM) thừa nhận anh chẳng làm gì cũng thấy mệt. Anh cho rằng mình có lẽ bị tốn năng lượng do suy nghĩ về học tập, công việc, kể cả áp lực.
Sáng thức dậy, chưa làm gì nhưng trong đầu đã chạy hàng loạt thứ: hôm nay học gì, deadline nào chưa xong, phải xử lý công việc gì, tương lai sao đây… Những suy nghĩ đó làm tiêu hao năng lượng của Đạt, vì suy nghĩ nhiều ngay khi chưa bắt tay vào việc.
Thành Đạt cho biết ngay cả khi đã lập danh sách cần thực hiện và phân mức độ ưu tiên, anh vẫn làm việc lộn xộn. Đạt vẫn hay rơi vào tình huống xử lý 2-3 việc cùng lúc nên chẳng thể tập trung cao, lại còn tốn nhiều thời gian.
“Mình không phải người quản lý công việc tốt. Hồi đi làm thêm là giai đoạn mình thấy rõ nhất điều đó, mọi thứ rối ren. Việc này chồng việc kia, task này chưa xong đến task khác, không theo trình tự gì cả khiến mình bị đuối sức, hụt hơi”, Đạt chia sẻ.
Ngọc Minh (23 tuổi, nhân viên du lịch tại Huế) thừa nhận không phải vì làm quá nhiều việc, mà là trong ngày có quá nhiều thứ diễn ra cùng lúc, như đang làm việc này thì đầu lại tự nhảy sang việc khác, rồi nhớ tin nhắn chưa trả lời khách đặt tour, deadline chưa xong… nên lúc nào cũng như người hết hơi.
Minh nói thêm càng làm càng không xong việc, khiến bản thân mệt mỏi kéo dài, khó tập trung vì luôn phải xử lý nhiều đầu việc cùng lúc. Tệ hơn là đến tối đi ngủ, Minh vẫn nghĩ về công việc.
"Mình đang tập ghi lại hết những việc cần làm trong ngày, rồi đánh dấu việc nào đã xong, việc nào chưa", Minh nói.
Đinh Hương (25 tuổi, TP Đà Nẵng) tâm sự từ khi có con nhỏ cô rất dễ bị hụt hơi. Nhiều lúc chăm con đuối sức, cô chỉ muốn nằm nghỉ, muốn có chút thời gian riêng cho bản thân nhưng đâu có được.
“Con ngủ thì mình nghĩ giờ sẽ làm cho xong việc cá nhân, mà vừa tính làm là con dậy. Thế là lại phải bỏ hết thời gian của mình để chăm con, gần như không còn thời gian cho bản thân hay việc gì khác. Bởi vậy rất dễ bị cạn kiệt năng lượng”, Hương nói.
Đến cuối ngày khi con đã ngủ, cô được nghỉ ngơi một chút thì lại thấy choáng váng. Thậm chí có nằm nghỉ thì đầu óc vẫn nghĩ ngợi liên tục, đủ thứ lo toan.
Đinh Hương cũng thừa nhận cũng do tinh thần.
“Đầu óc không thư giãn được kéo theo cả cơ thể. Thành ra người cứ uể oải, không muốn làm gì, ngủ bao nhiêu cũng không thấy đủ. Nhiều lúc tôi nhắm mắt lại, đầu liền suy nghĩ lung tung tiếp”, Hương nói.
Không phải quá nhiều việc nhưng lúc nào cũng mệt, Hương cố tìm cách kéo mình ra khỏi cái vòng đó như đi đâu đó một mình, ra biển ngồi hóng gió, đi làm nail, đi cà phê, đi bộ… miễn là có khoảng riêng cho mình.
Bảo Nhi (23 tuổi, ngụ TP Huế) cho biết cảm giác mệt của cô không hẳn đến từ làm việc quá nhiều, mà là dễ bị phân tâm.
"Nhiều khi đang làm việc A, đầu lại nhảy sang việc B, rồi nhớ tin nhắn chưa trả lời, xong quay lại A", Nhi nói.
Nhi cũng thừa nhận bản thân hay suy nghĩ nhiều về những vấn đề như tiền bạc, gia đình và chuyện cá nhân. "Càng nghĩ nhiều thì càng tự làm mình buồn và mất năng lượng", Nhi nói thêm.
