Đưa con trai 4 tuổi tới bệnh viện thăm khám sau khi bé ốm mãi không khỏi, chị Mai Anh (Phường Thanh Liệt, Hà Nội) cho biết con chị bị ốm suốt hơn một tuần qua. Ban đầu, cháu bị sốt nhẹ, chị nghĩ con bị cảm cúm hay viêm họng thông thường vì ở trong điều hòa quá nhiều nên tự điều trị tại nhà.
Tuy nhiên, sau nhiều ngày điều trị nhưng tình trạng sốt không khỏi, thậm chí bé còn bị khàn tiếng và xuất hiện thở rít, khó thở khiến chị cấp tốc đưa con đến gặp bác sĩ. Kết quả cháu bị viêm thanh quản cấp cần được điều trị ngay.
Không chỉ trường hợp của chị Mai Anh, những ngày gần đây, khi thời tiết nắng nóng kéo dài, thông tin từ Bệnh viện Đa khoa An Việt, bệnh viện cũng tiếp nhận nhiều trẻ mắc viêm thanh quản cấp.
Theo PGS.TS Nguyễn Thị Hoài An – Giám đốc Bệnh viện đa khoa An Việt, nguyên trưởng khoa Tai mũi họng trẻ em, Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương cho biết đây là bệnh lý tai mũi họng rất thường gặp.
Mùa hè với thời tiết nóng nực, nhiều thói quen không tốt như lạm dụng và sử dụng sai cách điều hòa, uống nước lạnh quá nhiều… cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Viêm thanh quản cấp có thể gặp ở cả người lớn và trẻ nhỏ nhưng dễ gặp ở trẻ hơn. Đây là tình trạng viêm niêm mạc ở thanh quản, bệnh có thể tiến triển dạng cấp tính hay mạn tính. Dựa trên các đặc điểm được chia làm 4 loại: Viêm thanh quản thanh môn, viêm thanh quản co thắt, viêm thanh thiệt và viêm thanh quản bạch cầu.
Có nhiều nguyên nhân gây ra viêm thanh quản là virus (cúm, APC…), vi khuẩn và trực khuẩn bạch hầu.
Các yếu tố thuận lợi cho viêm thanh quản phát triển là trẻ bị viêm đường hô hấp mắc các bệnh viêm mũi xoang, viêm phổi, viêm amidan, trẻ bị trào ngược họng thanh quản, sống trong môi trường có nhiều khói thuốc lá, thuốc lào, khí hậu ẩm ướt, thời tiết thay đổi thất thường…
Tùy từng tình trạng bệnh cụ thể mà mức độ biểu hiện viêm thanh quản của trẻ có thể khác nhau. Một số biểu hiện viêm thanh quản chính ở trẻ cha mẹ nên chú ý là: khàn tiếng, thở rít, sốt, khó thở…
PGS. Hoài An cho biết trẻ bị viêm thanh quản mức độ nặng thường xuất hiện các triệu chứng như thở rít khi nằm yên, khó thở nặng, kích thích, vật vã, tím tái. Tình trạng lúc này trẻ đã bị tắc nghẽn hô hấp, rất nguy hiểm và cần được nhập viện điều trị. Tùy vào tình trạng, mức độ nặng nhẹ của trẻ các bác sĩ sẽ có chỉ định điều trị khác nhau.
Để phòng tránh bệnh lý viêm thanh quản, bác sĩ khuyến cáo cha mẹ nên chú ý chăm sóc sức khỏe cho trẻ nhất là lúc giao mùa, lạm dụng điều hòa hay các sản phẩm giải nhiệt ngày nóng, tránh để con tiếp xúc với khói thuốc lá hay với những người đang mắc các bệnh hô hấp.
Ngoài ra, phụ huynh cũng cần tăng cường dinh dưỡng đảm bảo để tăng sức đề kháng cho trẻ. Khi trẻ có những dấu hiệu cảnh báo cần đưa trẻ tới gặp bác sĩ chuyên khoa để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị.
“Khi có những dấu hiệu trở nặng cần đưa trẻ nhập viện để tránh các diễn biến xấu về sức khỏe”, PGS. Hoài An nhấn mạnh.
Trao đổi với Người Đưa Tin, BS.Nguyễn Huy Hoàng – Thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam cho biết, tiếng ho lạ tai lúc nửa đêm, giọng khàn đột ngột, thở rít ngày một to đó là dấu hiệu viêm thanh quản cấp ở trẻ nhỏ.
Căn bệnh này có thể diễn biến đe dọa tính mạng chỉ trong 24 giờ, nhưng nhiều phụ huynh vẫn đang vô tình làm nặng hơn tình trạng của con bằng những thói quen tưởng chừng vô hại.
Theo BS.Hoàng, đường thở của trẻ dưới 6 tuổi rất hẹp, chỉ bằng khoảng 1/3 so với người lớn. Lớp niêm mạc vùng thanh quản lại có nhiều mạch máu và tổ chức liên kết lỏng lẻo, rất dễ phù nề khi bị viêm.
Điều đáng sợ nằm ở vật lý học đơn giản: ở người lớn, niêm mạc sưng thêm 1 mm chỉ làm lòng đường thở hẹp lại 44%. Nhưng với trẻ sơ sinh, cùng mức sưng đó, đường thở bị thu hẹp tới 75% và trở kháng tăng gấp 16 lần. Đây là lý do trẻ 6 – 36 tháng tuổi có thể từ khó thở nhẹ tiến sang suy hô hấp nặng chỉ trong vài giờ. Viêm thanh quản cấp thường gặp nhất ở trẻ 2 tuổi và hay xảy ra hơn ở bé trai.
Bệnh thường khởi phát giống cảm cúm thông thường: sốt nhẹ, chảy mũi, ho khan. Nhưng từ ngày thứ tư trở đi, các triệu chứng đặc trưng bắt đầu xuất hiện, thường bùng phát đột ngột vào ban đêm.
Cha mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay khi thấy con thở rít ngay cả lúc nằm yên, cánh mũi phập phồng, lồng ngực co kéo, mệt lả hoặc chảy nước dãi liên tục. Trẻ dưới 1 tuổi, có tiền sử hen hoặc bệnh phổi mạn tính cần được khám ngay từ khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên.
Theo BS.Hoàng, viêm thanh quản cấp hay gặp về mùa lạnh, nhưng số ca nhập viện vào mùa hè đang tăng mạnh. Nguyên nhân trực tiếp đến từ 2 thói quen rất phổ biến: lạm dụng điều hòa và cho trẻ uống đồ lạnh, uống nước đá lạnh hoặc ăn kem.
Một số thói quen quen thuộc khác cũng đáng lo ngại không kém. Tắm nước lạnh ngay sau khi đi nắng về gây sốc nhiệt. Để quạt thổi thẳng vào mặt và cổ trẻ khi ngủ, hay không đắp chăn mỏng khi nhiệt độ ban đêm hạ xuống đều khiến vùng họng bị nhiễm lạnh kéo dài.
Để phòng tránh, BS.Hoàng cho rằng nhiệt độ điều hòa nên giữ ở 25–26°C, không để luồng gió thổi thẳng vào đầu và cổ trẻ. Đặt thêm máy tạo độ ẩm hoặc chậu nước trong phòng giúp bảo vệ niêm mạc đường thở. Khi trẻ đang bệnh, cho con vào phòng tắm hít hơi nước ấm từ vòi sen trong 10–15 phút là cách làm dịu thanh quản nhanh và an toàn.
“Sai lầm nguy hiểm nhất mà nhiều gia đình đang mắc phải là tự ý dùng kháng sinh và corticoid cho trẻ tại nhà mà không có chỉ định của bác sĩ”, BS.Hoàng cho biết thêm.
Theo bác sĩ, vì viêm thanh quản cấp chủ yếu do virus, kháng sinh hoàn toàn vô tác dụng trong phần lớn trường hợp. Dùng bừa bãi không chỉ gây tác dụng phụ mà còn làm tăng nhanh tình trạng kháng kháng sinh trong cộng đồng. Kháng sinh chỉ được chỉ định khi có bằng chứng rõ ràng về bội nhiễm vi khuẩn, do bác sĩ quyết định sau thăm khám.
Một điều quan trọng cha mẹ cần biết: tuyệt đối không dùng que đè lưỡi hay bất kỳ vật gì để tự khám họng cho trẻ khi nghi ngờ viêm nắp thanh quản.
Không phủ nhận nhờ có Internet nói chung, mạng xã hội nói riêng, việc kết nối với thế giới xung quanh trở nên tiện dụng hơn. Tuy vậy không phải vô lý khi nhiều ý kiến đồng thuận cần hạn chế trẻ dưới 16 tuổi tại Việt Nam dùng mạng xã hội.
Bạn đọc Họa Mi chia sẻ cùng diễn đàn rằng trẻ còn quá nhỏ để nhận thức được sự nguy hiểm của mạng xã hội cũng như tác hại của việc dùng điện thoại, thiết bị điện tử nhiều giờ trong ngày. "Ngay người lớn còn khó hạn chế việc lướt mạng xã hội nói gì đến các bạn nhỏ nên càng phải cùng nhau nỗ lực thay đổi từng ngày", bạn đọc này viết.
Có ý kiến cho rằng cấm trẻ dùng mạng xã hội sẽ khiến chúng bị lạc hậu so với bạn bè, song bạn đọc Ly Nguyễn nêu thực tế cha mẹ cứ sợ con thiệt thòi mà buông lỏng mới là thiệt thòi lớn nhất. Do đó quan điểm của bạn đọc này là "thà con chậm một nhịp công nghệ còn hơn để con tiếp xúc sớm với nội dung độc hại".
Bạn đọc Phương Trâm đồng tình với quan điểm không thể giao hoàn toàn việc dạy dỗ trẻ cho mạng xã hội hay thuật toán mà quan trọng nhất vẫn phải là vai trò của gia đình.
Còn bạn đọc Si Ghem nói trường học có thể giáo dục kỹ năng số nhưng nếu ban ngày con được dạy một đằng, tối về thấy bố mẹ lướt điện thoại một nẻo thì hiệu quả cũng bị triệt tiêu nên "cần có sự đồng bộ giữa nhà trường và gia đình".
Trong khi bạn đọc Minh Tuyền nói đổ hết trách nhiệm lên các công ty công nghệ cũng chưa công bằng vì họ kinh doanh chứ không phải làm từ thiện. "Quan trọng là cơ quan quản lý phải có luật ràng buộc họ, bắt họ phải có trách nhiệm với người dùng nhỏ tuổi", Minh Tuyền bày tỏ.
Còn bạn đọc ký tên Ve Sầu hiến kế cần phát động phong trào "Chơi thể thao, không chơi game, không lướt mạng xã hội". Cũng vậy, các TP phải xây nhiều sân chơi thể thao miễn phí tại các công viên, hỗ trợ phí đăng ký tại các câu lạc bộ thể thao, văn hóa cho sinh viên, học sinh.
Ý kiến của bạn đọc tên Duyên lại cho rằng mạng xã hội cũng có mặt tích cực với trẻ như giúp kết nối bạn bè ở xa, tìm kiếm thông tin học tập. "Thay vì chỉ tập trung vào hạn chế, có lẽ chúng ta nên hướng dẫn trẻ cách tận dụng những lợi ích đó một cách có chủ đích chứ không phải lo sợ và cấm đoán", bạn đọc này chia sẻ.
Một ý kiến khác nói đôi khi để con dùng điện thoại một mình cũng không hẳn là xấu. Lý giải, bạn đọc này xem đó là cách để trẻ học cách tự quản lý và đối mặt với cám dỗ thay vì lúc nào cũng có cha mẹ bên cạnh.
Nhiều ý kiến có điểm chung là cha mẹ phải làm gương vì "trẻ thường nhìn vào cha mẹ để làm theo, nhìn nét mặt cha mẹ để ứng xử nên nếu cha mẹ lúc nào cũng cầm điện thoại thì trẻ học theo cũng là chuyện bình thường" như ý kiến của bạn đọc Chấn Phong.
Do đó, bạn đọc Tào Đức nói để xây dựng "tấm gương sử dụng công nghệ lành mạnh" thì người lớn cần bắt đầu từ việc công khai thời gian sử dụng điện thoại rồi cùng con đánh giá hằng tuần, xem đó không phải là sự kiểm soát mà là sự đồng hành.
Góp thêm, bạn đọc Phương Thảo nói dạy con dùng công nghệ không phải là dạy tránh xa công nghệ mà là biết sử dụng công nghệ đúng lúc, đúng cách. "Trẻ con luôn nhìn vào hành động của người lớn nhiều hơn lời nói. Muốn con bớt điện thoại, cha mẹ cũng phải làm gương trước", bạn đọc Vân Chi góp ý.
Rau luộc là một trong những món ăn đơn giản và dễ thực hiện nhất. Tuy nhiên, để luộc rau xanh mướt, giòn ngon và đẹp mắt như ngoài hàng thì không phải ai cũng nắm được bí quyết.
-Thêm vài hạt muối: Để rau luộc giữ được vị ngọt tự nhiên và màu xanh tươi, bạn có thể cho thêm một chút muối vào nồi nước luộc. Nhiều người thường dùng cách luộc rau với nhiều nước, thêm xíu muối và đun lửa lớn để rau nhanh chín. Cách này giúp rau giữ được màu xanh, hạn chế mất vitamin và làm nước luộc cũng đậm đà hơn. Lưu ý, luộc rau quá lâu sẽ khiến vitamin bị hao hụt, rau dễ bị vàng và kém ngon.
- Nhỏ vài giọt dầu ăn: Một bí quyết khác để rau luộc bóng đẹp hơn là thêm vài giọt dầu ăn vào nồi nước luộc. Cách này giúp rau sau khi chín có màu xanh tươi, mềm mượt và hấp dẫn hơn. Tuy nhiên, nếu gia đình có người không thích món ăn nhiều dầu mỡ thì có thể bỏ qua bước này.
- Lưu ý khi vớt rau: Sau khi luộc, nên đảo nhẹ rồi vớt rau ra đĩa lớn, dàn mỏng để rau nhanh nguội. Nếu để rau chồng quá dày hoặc còn giữ nhiệt lâu, rau dễ bị xuống màu, ngả vàng hoặc "chín tiếp" làm giảm độ ngon.
Rau xanh là nhóm thực phẩm rất quan trọng trong bữa ăn hằng ngày. Việc ăn đủ rau mang lại nhiều lợi ích như:
Cung cấp vitamin và khoáng chất: Rau xanh giàu vitamin A, C, K, folate cùng nhiều khoáng chất giúp cơ thể khỏe mạnh và tăng sức đề kháng.
Khi xảy ra mâu thuẫn, việc sử dụng sai từ ngữ có thể khiến người bạn đời cảm thấy bị phủ nhận và dần thu mình lại. Dưới đây là những câu nói các chuyên gia tâm lý khuyên người vợ nên tránh.
"Anh làm em phát điên"
Việc sử dụng câu nói này đồng nghĩa người vợ đang đổ lỗi cho đối phương về trạng thái tâm lý của mình.
Thay vì chỉ trích, các chuyên gia khuyên người vợ nên gọi tên cảm xúc cá nhân. Hãy nói: "Em đang cảm thấy mệt mỏi với chuyện này", để mở ra cơ hội đối thoại.
"Để đó em tự làm"
Nhiều người vợ thường giành lấy công việc khi thấy chồng lóng ngóng làm việc nhà hoặc chăm con. Điều này mang lại hiệu quả tức thì nhưng tước đi sự chủ động của người đàn ông. Lâu dần, người chồng sẽ hình thành tâm lý ỷ lại hoặc cho rằng bản thân không thể làm hài lòng vợ.
"Em đã bảo anh rồi mà"
Mẫu câu này thường xuất hiện khi người chồng mắc sai lầm. Kaytee Gillis, chuyên gia trị liệu tâm lý xã hội ở Louisiana, nghiên cứu sinh tại Đại học bang Michigan, cho biết khi đối phương gặp thất bại, họ cần sự đồng hành để giải quyết vấn đề chứ không phải một lời khẳng định đúng sai. Nếu đối phương không nhận ra hành động của mình ảnh hưởng đến gia đình, hai người cần ngồi lại trò chuyện thay vì mỉa mai.
"Sao anh không thể giống chồng người khác?"
Sự so sánh làm giảm mức độ hài lòng về tình cảm và để lại sự oán giận ngay cả khi cuộc cãi vã kết thúc, theo một nghiên cứu đăng trên Personality and Social Psychology Bulletin năm 2023. Mục đích của người vợ có thể là tạo động lực, nhưng hệ quả mang lại thường đi ngược lại.
"Anh chẳng bao giờ làm việc nhà"
Thay vì khái quát hóa hành vi của đối phương bằng từ "chẳng bao giờ", các chuyên gia đề xuất dùng cấu trúc câu bắt đầu bằng "em". Ví dụ: "Em cảm thấy quá tải khi nhà bừa bộn, anh giúp em một tay nhé". Cách nói này tạo không khí trò chuyện tích cực.
"Không hiểu sao em còn chịu đựng được anh"
Theo các chuyên gia, người vợ không nên dùng việc ly hôn hoặc sự chia ly làm công cụ đe dọa trong lúc cãi vã. Những câu nói như "em hối hận vì đã cưới anh" tạo ra sự bất an, phá vỡ nền tảng an toàn của cuộc hôn nhân mà không giải quyết được gốc rễ xung đột.
"Anh nhìn lại cách dạy con đi"
Bà Irina Firstein, chuyên gia trị liệu tâm lý hôn nhântại New York, cho biết những lời chỉ trích về phương pháp làm cha mẹ gây tổn thương nặng nề và khó hòa giải. Đặc biệt, nếu sự việc diễn ra trước mặt con cái, người lớn đang cho trẻ thấy những xung đột không lành mạnh.
"Anh không phải là trụ cột"
Nhiều nam giới gắn liền giá trị bản thân với khả năng tài chính. Việc công kích vào thu nhập hay sự nghiệp ảnh hưởng trực tiếp đến lòng tự tôn và vai trò của họ trong gia đình. Theo các chuyên gia, khi tiền bạc bị mang ra làm thước đo cho sự tôn trọng, cuộc hôn nhân sẽ mất đi sự gắn kết.
