Đứa trẻ được nhận nuôi có tên khai sinh là Nguyễn Lệ Anh, 7 tháng tuổi, sinh ra đã không có tay, đang bị nhiễm trùng tai rất nặng và viêm xoang. Bà Susan đặt cho cô bé tên tiếng Anh là Anna.
“Anna đến với tôi như một sự sắp đặt của số phận”, bà Susan, 74 tuổi, một nhà vật lý trị liệu nghỉ hưu ở bang Washington kể. Từ nhỏ, bà bị cuốn hút bởi cuốn The Family Nobody Wanted, kể về một gia đình nhận nuôi nhiều đứa trẻ bị bỏ lại trong hệ thống bảo trợ. Khi trưởng thành, bà chọn trở thành nhà vật lý trị liệu, sống độc thân và nhận nuôi 5 đứa trẻ có khiếm khuyết.
Một ngày đầu năm 1994, gia đình bà được tặng cuốn sổ giới thiệu những đứa trẻ trên khắp thế giới đang chờ được nhận nuôi. Susan đưa cho các con nuôi và bảo mỗi người kẹp giấy vào trang của em bé mình yêu thích. “Em nào có nhiều kẹp giấy nhất sẽ được nhận nuôi”, bà nói.
Susan gọi cho cơ quan nhận con nuôi để hỏi về cậu bé được chọn nhiều nhất thì được thông báo em đã có gia đình khác. Khi biết bà là nhà vật lý trị liệu, nhân viên hỏi: “Có một bé gái ở Việt Nam, sinh ra không có tay. Bà có quan tâm không?”.
“Đương nhiên là có”, Susan trả lời.
Đứa trẻ khi đó mới 7 tháng tuổi, đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm trẻ mồ côi và suy dinh dưỡng Từ Liêm, Hà Nội.
Để hoàn tất thủ tục nhận nuôi Lệ Anh, bà mất 5 tháng hoàn thiện thủ tục với khoảng 80 loại giấy tờ. “Tôi vô cùng hạnh phúc vì cuối cùng cũng được ôm con bé trong vòng tay sau quãng thời gian dài chờ đợi”, bà kể.
Ngay ngày đầu đặt chân đến Mỹ, Susan đưa con đến bác sĩ nhi khoa. Anna lúc đó đang có nhiều bệnh nhưng hầu như không quấy khóc. Đứa trẻ chỉ lặng lẽ quan sát mọi thứ và nhìn anh chị quây quần bên mình.
Với một đứa trẻ không có tay, Susan biết con sẽ gặp nhiều khó khăn trong tương lai nên bà chú trọng dạy con tính tự lập. Mỗi khi Anna nhờ giúp mặc áo khoác hay mang ba lô ra xe, bà đều từ chối và nói: “Con có thể tự làm được” hay “Con hãy thử tự làm trước đi”.
“Từ những việc nhỏ nhất tôi phải tự tìm cách xoay xở”, Anna nhớ lại. Nhờ vậy, cô sớm học cách sử dụng đôi chân để làm mọi việc.
Susan cũng đưa con đến gặp chuyên gia hoạt động trị liệu để rèn luyện những kỹ năng khó mà Anna không thể tự học. Ngày nhỏ, Anna từng khó chịu với mẹ vì nghĩ bà quá nghiêm khắc. Nhưng trưởng thành, cô hiểu đó chính là cách mẹ chuẩn bị cho mình khả năng sống độc lập.
Đến nay, trước mỗi lần ra ngoài, Anna đều chủ động tính trước những trở ngại có thể gặp. Từ việc chọn loại túi phù hợp, sắp xếp thẻ tín dụng ở vị trí dễ lấy đến xác định trước những tòa nhà khó tiếp cận. Mọi kinh nghiệm đều được cô tích lũy qua quá trình tự thích nghi.
Tuy nhiên, sự tự lập không giúp Anna tránh được mặc cảm.
Khi Anna lên 8 tuổi, trong một lần tham gia trại hè, cô mặc áo dài tay để che khuyết tật. Khi bạn hỏi có phải bị gãy tay không, cô gật đầu. Suốt kỳ trại, Anna để người khác giúp mọi việc, không dám dùng chân. “Tôi luôn ước mình là một người khác”, cô kể.
Nhìn con vật lộn với mặc cảm, Susan tìm nhiều cách giúp Anna kết nối với cộng đồng nhưng đều không hiệu quả, cho đến khi biết đến Mạng lưới Quốc tế dành cho Người cụt chi (ICAN). Tại đây, Anna gặp những người cố vấn có hoàn cảnh giống mình. “Đó thực sự là bước ngoặt cuộc đời tôi”, cô nói.
Người cố vấn của Anna cũng không có tay nhưng vẫn tự lái xe, xây dựng sự nghiệp, kết hôn và có cuộc sống hạnh phúc. Khi chứng kiến chị bước vào lễ đường với nụ cười rạng rỡ, Anna lần đầu tin mình cũng có thể có một tương lai như thế.
Năm 16 tuổi, cô khiến mẹ bất ngờ khi thông báo muốn tham gia cuộc thi Hoa hậu quận Clark (Miss Clark County Washington), thuộc hệ thống Hoa hậu Mỹ. “Khoảnh khắc ấy cho tôi thấy con đã thực sự làm chủ cuộc đời mình và chấp nhận bản thân từ sâu bên trong”, Susan nói.
Người mẹ Mỹ cũng luôn giúp con ý thức về nguồn cội. Bà mua áo dài cho Anna mặc, tặng cô sách về Việt Nam và đưa con đến nhà thờ Công giáo của cộng đồng người Việt.
Năm Anna 7 tuổi, Susan đưa con trở lại Việt Nam để nhận nuôi thêm một bé gái. Lần đó Anna được quay về thăm trại trẻ mồ côi nơi mình từng sống.
Là một phụ nữ đơn thân nuôi 6 đứa trẻ khuyết tật, Susan thừa nhận có những khoảnh khắc kiệt sức. Dù có khoản trợ cấp nuôi con, thu nhập của một nhà vật lý trị liệu vẫn không đủ trang trải chi phí chăm sóc những đứa trẻ đều có vấn đề về sức khỏe. Nhiều thứ các con mong muốn, bà không đủ khả năng đáp ứng.
“Tôi luôn nói với các con là chúng ta có cái ăn, có nhà để ở và có quần áo để mặc là đã rất hạnh phúc. Thế giới vẫn còn rất nhiều người không có được một trong ba điều đó”, bà kể.
Susan biết các con không thích nghe câu nói lặp lại ấy, nhưng bà tin nó sẽ giúp chúng biết trân trọng những gì đang có. Người mẹ đơn thân cũng cho rằng chính sự hỗ trợ của người thân, bạn bè và niềm tin vào những giá trị mình lựa chọn đã giúp bà đi qua những khó khăn.
Nỗi đau lớn nhất của bà là ba người con nuôi đã lần lượt qua đời vì biến chứng sức khỏe. Điều an ủi là những người con còn lại, trong đó có Anna, đều trưởng thành. Cô đã tốt nghiệp ngành Tâm lý tại Đại học Washington ở Seattle, yêu bản thân, sống tự lập và muốn truyền cảm hứng sống tích cực cho người xung quanh. “Con bé giờ đã là một người trưởng thành toàn diện. Tôi rất tự hào về con”, bà Sue, 74 tuổi
Anna có thể sống xa nhà để học đại học, sau đó tiếp tục hoàn thành một phần chương trình thạc sĩ ở nước ngoài. Hiện, cô làm việc tại bộ phận kế toán của một công ty công nghệ ở Mỹ.
Ngoài công việc, Anna làm tình nguyện viên cho các trại hè dành cho trẻ em khuyết tật chi. Gần đây, cô xây dựng kênh Annabythefoot, ghi lại cuộc sống thường ngày của một người làm mọi việc bằng chân, truyền cảm hứng cho những người cùng hoàn cảnh.
Nếu có cơ hội gặp lại người sinh ra mình, Anna chỉ muốn biết vì sao bị bỏ lại và nói lời cảm ơn đấng sinh thành. “Nhờ quyết định ấy, tôi mới gặp được mẹ Susan và có cuộc sống như ngày hôm nay”, cô nói.
Trước đây, ngắm chim thường gắn với hình ảnh những người đã nghỉ hưu mặc áo vest kaki, tay cầm cẩm nang dày cộm. Đại dịch Covid-19 đã làm thay đổi thói quen này. Khảo sát năm 2022 của Cơ quan Cá và Động vật hoang dã Mỹ cho thấy khoảng 37% người từ 16 tuổi trở lên tham gia quan sát động vật hoang dã, trong đó có ngắm chim. Trên mạng xã hội, các video có chủ đề này thu hút hàng trăm nghìn lượt xem.
"Ngắm chim đang trở thành một xu hướng. Nó giống như ăn khoai tây chiên, một khi đã bắt đầu thì khó mà dừng lại", Vesper Rothberg, 27 tuổi, nói.
Sự phổ biến của trào lưu này đến từ hai lý do. Công nghệ phát triển giúp việc ngắm chim dễ dàng hơn thông qua các ứng dụng nhận diện tiếng hót và hình ảnh. Đồng thời, đây là cớ để người trẻ "cai" smartphone, thoát khỏi nhịp sống căng thẳng. Một nghiên cứu trên tạp chí Scientific Reports chỉ ra việc nghe tiếng chim hót giúp cải thiện sức khỏe tinh thần trong 8 giờ sau đó.
Kate Brown, 30 tuổi, người sáng lập một nhóm ngắm chim tại bang Washington, thường lồng ghép các khoảng nghỉ 10 phút trong chuyến đi để mọi người thực hành chánh niệm. "Mọi người tìm cách thoát khỏi lo âu và tập trung vào thực tại, thiên nhiên cùng những người có chung sở thích", cô cho biết.
Hoạt động này cũng tạo ra sự gắn kết cộng đồng. Những chuyến đi bộ ngắm chim hiện thu hút nhiều lứa tuổi, từ sinh viên đến người ngoài 70. Rothberg kể từng bắt chuyện với một cụ ông ở Florida khi cả hai cùng quan sát loài cú đào hang. "Chúng tôi trò chuyện thoải mái dù bình thường ít có cơ hội tiếp xúc. Những con chim đã xóa nhòa khoảng cách đó", Rothberg cho hay.
Sự gia tăng của người trẻ cũng làm thay đổi cơ cấu các tổ chức bảo tồn. Alex Jeffers kể anh từng là thành viên hiếm hoi dưới 60 tuổi khi được mời vào ban quản trị của một hội yêu chim năm 2019. Hiện dữ liệu từ những người ngắm chim nghiệp dư đóng vai trò quan trọng, giúp giới khoa học theo dõi và bảo vệ môi trường sống của các loài.
Để bắt đầu sở thích này, Jeffers khuyên người trẻ nên đi từ những bước nhỏ, như quan sát mọi loài chim trong bán kính 1,6 km quanh nhà. "Chỉ cần quan sát con chim sẻ hót trong sân mỗi ngày 10 phút, bạn sẽ thấy mình dần say mê lúc nào không hay", Rothberg nói.
Trước nguy cơ dịch bệnh diễn biến khó lường, Bộ Y tế vừa công bố Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh do Ebola với nhiều cập nhật quan trọng đang thu hút sự chú ý của giới y tế. Đáng chú ý, tài liệu lần này ghi nhận việc bổ sung thêm 6 chủng virus mới cùng hàng loạt điều chỉnh trong quy trình xử lý ca bệnh, từ khâu phát hiện sớm, phân luồng điều trị cho đến các biện pháp cách ly nghiêm ngặt hơn nhằm hạn chế tối đa nguy cơ lây lan trong cộng đồng. Những thay đổi này được đánh giá là bước siết chặt đáng kể trong chiến lược ứng phó với các biến thể virus có mức độ nguy hiểm cao.
Bộ Y tế vừa ra Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh do virus Ebola; trong đó cập nhật mới, bổ sung thêm một số nội dung so với Hướng dẫn được ban hành năm 2014.
Cụ thể, Hướng dẫn mới đã cập nhật một số căn cứ pháp lý đã được thay đổi.
Về tác nhân gây bệnh, Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh do virus Ebola năm 2026 bổ sung thêm 6 chủng mới, trong đó thêm chủng Bombali ebolavirus (phát hiện 2018), và nhấn mạnh loài Zaire là loài duy nhất hiện có vaccine và thuốc đặc hiệu.
Về phương pháp xét nghiệm, Hướng dẫn mới bổ sung các kỹ thuật dùng trong phát hiện virus gây bệnh gồm: Test nhanh tìm kháng nguyên hoặc kháng thể để sàng lọc; xác định rõ kỹ thuật RT-PCR là tiêu chuẩn vàng; bổ sung phương pháp giải trình tự gen.
Về tiêu chuẩn chẩn đoán ca nghi ngờ, Hướng dẫn cập nhật tiêu chuẩn chẩn đoán ca bệnh nghi ngờ, trong đó các thông tin triệu chứng lâm sàng được lượng hóa chi tiết giúp dễ xác định hơn như: Bắt buộc có sốt 38 độ C và ít nhất 1 triệu chứng đặc hiệu và có yếu tố dịch tễ trong vòng 21 ngày.
Về điều trị, bổ sung các biện pháp điều trị hỗ trợ dinh dưỡng, tâm lý cho người bệnh. Đặc biệt lưu ý điều trị theo dõi cho người cao tuổi, suy giảm miễn dịch và trẻ em. Bổ sung các kháng thể đơn dòng (INMAZEB, EBANGA) áp dụng cho chủng Zaire. Không có chống chỉ định do rủi ro sinh mạng vượt qua rủi ro tác dụng phụ.
Về vaccine phòng bệnh, cập nhật vaccine Ervebo (rVSV-ZEBOV) đã được FDA và WHO phê duyệt năm 2019 để phòng ngừa chủng Zaire.
Hướng dẫn cũng bổ sung việc quản lý người tiếp xúc gần; bổ sung quy định cấm khắt khe như: Không được cho con bú sữa mẹ; không hiến máu, mô, tạng, tinh dịch trong vòng 21 ngày kể từ lần tiếp xúc cuối với các trường hợp tiếp xúc gần.
Với người mắc, sau xuất viện bắt buộc bệnh viện phải thông báo cho CDC địa phương để quản lý ca bệnh sau xuất viện.
Với xử lý tử thi mắc bệnh, bắt buộc hỏa táng theo hướng dẫn tại Thông tư số 21/2021/TT-BYT về quản lý bệnh truyền nhiễm nhóm A theo quy định Luật.
Theo Bộ Y tế, việc ban hành Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh do virus Ebola năm 2026 có ý nghĩa chiến lược, không chỉ tăng cường năng lực phát hiện sớm, chẩn đoán chính xác và nâng cao tỉ lệ cứu sống người bệnh, mà còn đảm bảo môi trường an toàn tối đa cho đội ngũ nhân viên y tế và cộng đồng. Sự ra đời của phác đồ này khẳng định năng lực hội nhập và sự sẵn sàng của ngành Y tế Việt Nam trước các thách thức an ninh y tế toàn cầu.
Bộ Y tế cũng khẳng định sẽ tiếp tục theo dõi sát sao tình hình dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên thế giới. Đồng thời, yêu cầu các Sở Y tế, các bệnh viện tuyến Trung ương và cơ sở khám, chữa bệnh trên toàn quốc khẩn trương tổ chức phổ biến, tập huấn và chuẩn bị sẵn sàng các phương án triển khai nghiêm túc Hướng dẫn chuyên môn mới này.
Theo thông tin từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), từ ngày 5/5 đến 20/5/2026 tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda đã ghi nhận 600 ca nghi ngờ mắc Ebola trong đó có 139 ca tử vong, hơn 50 ca được chẩn đoán xác định nhiễm Bundibugyo – một trong 6 chủng của virus Ebola.
Ngày 17/5/2026, WHO công bố dịch bệnh Ebola do chủng Bundibugyo của virus Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda là sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế.
Trước nguy cơ bệnh do virus Ebola xâm nhập vào Việt Nam, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh đã tổ chức họp Hội đồng chuyên môn để cập nhật hướng dẫn quốc gia chẩn đoán và điều trị bệnh do virus Ebola.
Trong công tác phòng chống lây nhiễm, Bộ Y tế yêu cầu tất cả các ca nghi ngờ hoặc xác định phải được cách ly và điều trị tại cơ sở y tế, tuyệt đối không điều trị tại nhà. Các cơ sở khám chữa bệnh phải thực hiện nghiêm ngặt biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn, trang bị đầy đủ phương tiện phòng hộ cá nhân cho nhân viên y tế và người chăm sóc.
Người tiếp xúc gần với ca bệnh cần được theo dõi sức khỏe trong vòng 21 ngày kể từ lần tiếp xúc cuối cùng. Nếu xuất hiện triệu chứng nghi ngờ, cần báo ngay cho cơ sở y tế để được cách ly và điều trị kịp thời.
Bộ Y tế cũng cho biết vaccine Ervebo đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt từ năm 2019 để phòng bệnh do chủng Zaire ebolavirus. Tuy nhiên, hiện chưa có vaccine hiệu quả cho các chủng Ebola khác.
Đối với các trường hợp tử vong do Ebola, thi thể phải được xử lý theo quy định đối với bệnh truyền nhiễm nhóm A và thực hiện hỏa táng nhằm hạn chế nguy cơ lây lan dịch bệnh.
Một đám cưới diễn ra tại tỉnh Hà Bắc (Trung Quốc) đang thu hút sự chú ý lớn của cộng đồng mạng. Nguyên nhân là bởi mẹ chú rể xuất hiện với trang phục cưới nổi bật không kém cô dâu, thậm chí còn chiếm trọn sự chú ý trong buổi lễ.
Theo những đoạn video được chia sẻ trên mạng xã hội, hôn lễ diễn ra tại một khách sạn sang trọng, không gian cưới sang trọng, lộng lẫy. Tuy nhiên, điều khiến quan khách chú ý là hình ảnh 2 người phụ nữ cùng diện trang phục cưới đứng trên sân khấu.
Trong khi cô dâu diện váy cưới trắng nhẹ nhàng, thanh lịch thì mẹ chú rể lại chọn bộ lễ phục đỏ kiểu truyền thống được thêu rồng phượng cầu kỳ. Không chỉ vậy, bà còn trang điểm đậm, đeo phụ kiện nổi bật, liên tục xuất hiện ở vị trí trung tâm buổi lễ.
Nhiều cư dân mạng cho biết họ nhầm tưởng đây là "2 cô dâu" trong cùng một đám cưới. Một số bình luận đặt câu hỏi: "Rốt cuộc ai mới là nhân vật chính của hôn lễ?" hay "Tại sao mẹ chú rể lại mặc trang phục nổi bật hơn cả cô dâu?".
Theo thông tin được chia sẻ, mẹ chú rể sinh năm 1978. Thay vì lựa chọn trang phục nhã nhặn phù hợp với vai trò phụ huynh, bà lại diện lễ phục cưới đỏ truyền thống vốn thường dành cho cô dâu. Không những vậy, người phụ nữ này còn nhiều lần cầm micro hát trên sân khấu, liên tục tương tác thân mật với con trai và thu hút toàn bộ ánh nhìn của khách mời.
Trong một số khoảnh khắc được ghi lại, chú rể thậm chí xúc động bật khóc khi nhìn mẹ, còn cô dâu tỏ ra khá gượng gạo.
Sự việc nhanh chóng tạo nên làn sóng tranh cãi trên mạng xã hội Trung Quốc. Nhiều ý kiến cho rằng mẹ chú rể đã đi quá giới hạn và vô tình biến ngày trọng đại của con trai thành "sân khấu cá nhân".
Một tài khoản bình luận: "Cô dâu mới là người đáng lẽ phải được chú ý nhất trong đám cưới. Việc mẹ chồng ăn mặc nổi bật và xuất hiện quá nhiều khiến mọi thứ trở nên khó xử". Trong khi đó, một số người khác cho rằng chú rể cũng bị chỉ trích vì không có động thái bảo vệ cảm xúc của vợ trong ngày cưới.
Trước đó, một đám cưới ở tỉnh Giang Tô (Trung Quốc) cũng "nổi như cồn" trên mạng xã hội vì màn biểu diễn có một không hai của mẹ chú rể.
Theo đoạn video lan truyền, trong ngày vui của con trai, người mẹ mặc sườn xám đỏ bước lên sân khấu với tinh thần vui vẻ, hạnh phúc. Nhưng thay vì chúc phúc hay khiêu vũ nhẹ nhàng, bà bất ngờ ở giữa sân khấu biểu diễn màn trồng chuối từ đầu đến cuối sân khấu.
Hành động của mẹ chú rể khiến quan khách "ngượng chín mặt" vì bà đang mặc váy. Có người phải lập tức chạy đến giữ váy cho bà. Sắc mặt cô dâu tối sầm, chú rể và cô dâu đều "đơ như tượng", không biết nói gì, thông tin từ Sohu.
Tuy nhiên, cũng có một số khách mời thích thú với màn biểu diễn của bà. Nhiều người cười nghiêng ngả, thậm chí còn cổ vũ bà biểu diễn tiếp. Được đà, mẹ chú rể mời thêm 2 người bạn lên sân khấu, cùng đồng diễn, tạo nên khung cảnh khác biệt trong các đám cưới.
Cô dâu, chú rể chỉ có thể cười gượng hoàn thành nghi thức. Nhiều khách mời chăm chú quay video màn biểu diễn của bà mẹ chồng, hoàn toàn quên mất hôm đó ai mới là nhân vật chính.
Đoạn video sau khi lan truyền lập tức gây tranh cãi gay gắt. Nhiều người chỉ trích mẹ chú rể quá thiếu tế nhị, làm hỏng không khí trang trọng của hôn lễ. Có người bình luận: "Đây là đám cưới hay show diễn riêng của mẹ chồng vậy. Nếu tôi là khách, chắc chắn đã bỏ về giữa chừng".
