Phóng viên hãng thông tấn AFP thường trú tại Kiev sáng nay nghe thấy hơn 10 tiếng nổ lớn, sau khi không quân Ukraine cảnh báo tên lửa đạn đạo Nga đang hướng về thành phố. “Kiev đang bị tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái (UAV) tấn công”, Thị trưởng Kiev Vitali Klitschko cho hay.
Báo Kyiv Independent cho biết quân đội Nga đã triển khai nhiều đợt tên lửa và UAV tự sát nhằm vào các thành phố lớn ở Ukraine, trong đó riêng thủ đô Kiev đã hứng chịu hàng chục tên lửa hành trình và đạn đạo. “Đây có thể là một trong những cuộc tập kích đường không lớn nhất mà Nga tiến hành kể từ đầu xung đột”, báo Ukraine cho hay.
AMK Mapping, tài khoản X chuyên theo dõi dữ liệu tình báo nguồn mở về chiến sự, nhận định Nga đã sử dụng tổng cộng 74 tên lửa, gồm 12 quả đạn siêu vượt âm Zircon, 30 tên lửa hành trình tầm xa Kh-101, 24 tên lửa đạn đạo chiến thuật Iskander-M, 6 tên lửa hành trình hải quân Kalibr và 2 tên lửa chiến thuật Kh-59/69.
“Ukraine dường như đã chặn được 24 mục tiêu, gồm 12 tên lửa hành trình Kh-101 và Kh-59/69, cùng 6 quả Iskander-M. Kết quả chiến đấu lần này thua kém hơn nhiều so với những cuộc không kích trước đây, dù Ukraine vẫn còn một số tên lửa Patriot. Nhiều khả năng lượng lớn đạn PAC-3 đã bị phung phí trong nỗ lực chặn tên lửa Zircon, vốn khó bắn hạ hơn nhiều so với Iskander-M”, tài khoản này cho hay.
Bộ tư lệnh không quân Ukraine chưa công bố thống kê về số vũ khí Nga triển khai, cũng như tỷ lệ đánh chặn mục tiêu của lực lượng phòng không.
Tymur Tkachenko, lãnh đạo cơ quan quân sự tỉnh Kiev, cho biết ít nhất hai người đã thiệt mạng và 20 người bị thương. Đòn đánh dường như đã phá hủy một số tòa nhà dân cư, làm hư hại một khách sạn ở trung tâm Kiev và khiến nhiều nhà cao tầng bốc cháy.
Giới chức Kiev ghi nhận thiệt hại tại ít nhất 28 địa điểm, cho biết phần lớn là “tòa nhà dân cư và hạ tầng dân sự”.
Cảnh báo không kích cũng được ban bố ở nhiều tỉnh ở Ukraine, với hàng loạt vụ nổ xảy ra ở thành phố Zaporizhzhia do Kiev kiểm soát ở tỉnh cùng tên và thành phố Pavlograd ở tỉnh Dnipropetrovsk. Nhiều vụ nổ cũng được ghi nhận ở hai tỉnh Sumy và Kharkov tại đông bắc Ukraine.
Bộ Quốc phòng Nga chưa bình luận về thông tin.
Tổng thống Volodymyr Zelensky hôm 1/7 tuyên bố đang gấp rút về nước sau chuyến thăm Ireland, do nhận được thông tin tình báo rằng Nga sắp phát động cuộc tập kích quy mô lớn. “Tôi kêu gọi người dân đặc biệt cẩn thận, bảo vệ bản thân và gia đình, vào nơi trú ẩn và chú ý đến cảnh báo không kích”, ông nói.
Nga và Ukraine thường xuyên tiến hành các cuộc tập kích tầm xa nhằm vào lãnh thổ của nhau kể từ đầu xung đột. Trong những tuần gần đây, Kiev liên tiếp tập kích hệ thống hậu cần, cơ sở năng lượng và những mục tiêu ở bán đảo Crimea và khu vực mà Moskva giành được trong chiến sự, cũng như các vùng đô thị nằm sâu trong lãnh thổ Nga.
Những cuộc tấn công quy mô lớn của Nga cũng gây nhiều tổn thất cho Ukraine. Hồi đầu tháng trước, 23 người đã thiệt mạng và 130 người bị thương sau cuộc tập kích bằng hàng loạt tên lửa siêu vượt âm, đạn đạo, hành trình và UAV của Nga, trong đó nhiều cơ sở quốc phòng và công nghiệp ở thủ đô Kiev đã hứng thiệt hại nặng.
Tổng thống Vladimir Putin hôm 29/6 cho biết Ukraine đã đề nghị hai nước ngừng tấn công sâu vào lãnh thổ nhau. “Rõ ràng đề xuất được đưa ra vì các đòn phản công của chúng ta mạnh mẽ hơn, gây tác động lớn hơn và thẳng thắn mà nói là mang tính hủy diệt cao hơn”, ông nói.
Văn phòng Tổng thống Ukraine không bình luận về thông tin này.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 30.5 cảnh báo Nga đang chuẩn bị một đợt tấn công quy mô lớn mới. "Các cơ quan của chúng tôi đang phản ứng nhanh chóng và đã sẵn sàng. Không quân và các lực lượng bảo vệ bầu trời khác sẽ ứng phó 24/7", ông Zelensky nói. Cảnh báo được đưa ra sau khi Nga gần đây tuyên bố sẽ tấn công có hệ thống vào các mục tiêu ở Kyiv, đồng thời kêu gọi người nước ngoài và phái đoàn ngoại giao rời khỏi thủ đô Ukraine, theo Reuters.
Trên thực địa, Ukraine cáo buộc Nga từ tối 29.5 đến rạng sáng 30.5 tiếp tục oanh tạc nhiều khu vực, gồm Kharkiv, Zaporizhzhia, Kherson, Sumy, Chernihiv, Kyiv và Dnipropetrovsk, theo Sky News. Phía Nga chưa bình luận về cáo buộc này. Ở chiều ngược lại, Reuters dẫn lời các quan chức địa phương Nga cho biết UAV Ukraine đã tập kích quy mô lớn một số cơ sở dầu mỏ và cảng biển tại Nga trong đêm 29 rạng sáng 30.5.
Tại thành phố cảng Taganrog thuộc tỉnh Rostov, một bể chứa nhiên liệu, một tàu chở dầu và một tòa nhà hành chính tại cảng bốc cháy, khiến 2 người bị thương. Thị trưởng Taganrog Svetlana Kambulova nói UAV đã đánh vào hạ tầng bốc dỡ hàng hóa tại bến tàu, nhưng các đám cháy nhanh chóng được khống chế.
Theo Kyiv Post, Ukraine cũng tuyên bố đã phá hủy 2 máy bay quân sự Tu-142 và một hệ thống tên lửa chiến thuật Iskander trong cuộc tấn công ban đêm nhằm vào một sân bay quân sự Nga ở Taganrog. Thông tin này chưa được phía Nga xác nhận. Ngoài ra, giới chức Nga ghi nhận các vụ UAV tấn công tại kho dầu Armavir ở vùng Krasnodar và tại Belgorod giáp Ukraine.
NATO tối 29.5 cáo buộc Nga hành động liều lĩnh và cam kết "bảo vệ từng tấc lãnh thổ" đồng minh, sau khi Romania cáo buộc một UAV Nga rơi xuống khu chung cư tại thành phố Galați trong lúc Moscow tấn công Ukraine, theo Reuters. Tổng thống Nga Vladimir Putin nói còn quá sớm để khẳng định UAV này là của Nga và cho rằng đó có thể là UAV Ukraine, đồng thời bác bỏ thông tin Moscow đang chuẩn bị xung đột với châu Âu.
Trong khi đó, ông Zelensky cho rằng Nga đang cố tình dùng các vụ xâm phạm không phận để gây sức ép chính trị - quân sự và thử phản ứng của NATO. Ông nhấn mạnh NATO cần phản ứng mạnh mẽ hơn, đồng thời kêu gọi các đối tác đẩy nhanh chuyển giao hệ thống phòng không tiên tiến cho Ukraine.
Trong bối cảnh đó, các đối tác của Ukraine tiếp tục mở rộng hỗ trợ quốc phòng, đặc biệt trong lĩnh vực UAV. Bộ Quốc phòng Ukraine ngày 30.5 công bố thỏa thuận với Canada thành lập liên doanh sản xuất UAV trinh sát tiên tiến. Các nền tảng này sẽ được chuyển ngay cho quân đội Ukraine để tăng năng lực tình báo, giám sát và xác định mục tiêu. Phía Nga đã chỉ trích động thái của Canada, theo The Kyiv Independent.
Cùng ngày, Tổng thống Romania Nicusor Dan cho biết nước này và Ukraine sẽ đẩy nhanh hợp tác sản xuất UAV chung, tận dụng kinh nghiệm chiến trường của Kyiv và công nghệ UAV mới. Nhật Bản ngày 30.5 thông báo đóng góp khoảng 14,7 triệu USD cho cơ chế PURL do Mỹ và NATO thiết lập để mua thiết bị quân sự cho Ukraine, giới hạn ở viện trợ phi sát thương, theo Kyiv Post.
Ông Ebrahim Azizi, Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran, ngày 11/6 bác bỏ những cảnh báo mới nhất của Tổng thống Mxy Donald Trump, cho rằng đó chỉ là lời lẽ cường điệu của một nhà lãnh đạo chưa đạt được bất kỳ mục tiêu nào đã đề ra trong xung đột.
“Vị Tổng thống Mỹ nên biết rằng nếu ông ta có bất kỳ hành động tính toán sai lầm nào trên lãnh thổ Iran, không chỉ ở đảo Kharg mà ở bất kỳ nơi nào trên đất nước, ông ta sẽ nhận được một phản ứng được ghi vào lịch sử”, ông Azizi nói.
Trả lời Fox News ngày 10/6, ông Trump cho biết “lựa chọn ưu tiên của tôi luôn là kiểm soát đảo Kharg”, hòn đảo chiến lược nằm cách bờ biển Iran khoảng 32km, nơi xử lý khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran trước khi xung đột bùng nổ hôm 28/2.
“Tôi không biết nước Mỹ có đủ quyết tâm để làm điều đó hay không, thành thật mà nói”, ông Trump nói, đồng thời cho rằng “các bạn sẽ kiếm được cả gia tài”.
Trong một bài đăng khác trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump nói hải quân, không quân, hệ thống radar và phòng không của Iran đã bị “xóa sổ gần như hoàn toàn”.
“Trong tương lai không xa, chúng ta sẽ tiếp quản đảo Kharg cùng các cơ sở hạ tầng dầu mỏ khác và giành quyền kiểm soát hoàn toàn thị trường dầu khí của họ, tương tự như những gì chúng ta đã làm với Venezuela, điều đang mang lại kết quả tuyệt vời cho cả Venezuela và Mỹ”, ông Trump viết.
Ông Azizi cho biết ông đã trực tiếp tới thăm đảo Kharg cùng các nghị sĩ khác và khẳng định lực lượng vũ trang Iran đang ở trạng thái “sẵn sàng rất cao” trên toàn lãnh thổ, bao gồm cả hòn đảo chiến lược này.
“Mức độ sẵn sàng của lực lượng vũ trang chúng tôi ở đó cao đến mức tôi tin rằng trong tương lai, một trong những điều được chứng minh rõ nhất sẽ chính là mức độ chuẩn bị quân sự tối đa trên hòn đảo này”, ông nói.
Ali Fadavi, cố vấn cấp cao của Tổng tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), cho rằng Iran đang “ở ngưỡng cửa của một chiến thắng" với sức kháng cự to lớn trước đối thủ.
Ông Fadavi khẳng định lực lượng thuộc "trục kháng chiến" sẽ tiếp tục chiến đấu “mạnh mẽ” và giành chiến thắng.
Đảo Kharg có diện tích bằng khoảng 1/3 đảo Manhattan, sở hữu hệ thống cảng đủ sức tiếp nhận các siêu tàu chở dầu và có sức chứa khoảng 31 triệu thùng dầu.
Truyền thông Mỹ dẫn lời các quan chức Lầu Năm Góc cho biết, kế hoạch kiểm soát đảo Kharg đã nhiều lần bị gác lại vì bị đánh giá là “quá rủi ro”, có thể khiến Mỹ chịu thương vong rất lớn, trong khi khả năng thành công “rất không chắc chắn vì mục tiêu được bảo vệ ở mức độ cao”.
Mặt khác, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố Tehran đang ở vị thế mạnh mẽ hơn, sẵn sàng hơn và có năng lực răn đe lớn hơn bao giờ hết, đồng thời duy trì ưu thế về tình báo đối với mọi hoạt động của đối phương và luôn trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu.
IRGC cảnh báo họ có đủ khả năng tung ra phản ứng mang tính quyết định, tức thời và khiến đối thủ phải hối hận trước bất kỳ mối đe dọa, hành động khiêu khích hay sai lầm nào.
Ông Tom Fletcher, Phó tổng thư ký Liên Hiệp Quốc phụ trách các vấn đề nhân đạo và điều phối cứu trợ, hôm 26.6 nói với AFP rằng số người chết có thể tiếp tục tăng vọt, đồng thời cho biết hơn 50.000 người vẫn đang mất tích.
Công tác tìm kiếm người sống sót chứng kiến những nỗ lực tuyệt vọng của người dân địa phương trong việc dọn dẹp đống đổ nát từ các tòa nhà chung cư bị sập do động đất.
Các chuyên gia cho hay 72 giờ đầu tiên sau thảm họa thiên nhiên là khoảng thời gian ngắn ngủi nhưng quan trọng để tìm kiếm người sống sót.
"Mọi thứ rất hỗn loạn, nóng bức và không có tổ chức. Hy vọng sẽ tìm thấy thêm nhiều người nữa", lính cứu hỏa người Úc Craig Demeillon (43 tuổi), một mình đến bang La Guaira của Venezuela từ thành phố Miami (Mỹ) để hỗ trợ, nói.
Tại khu vực ven biển La Guaira, nơi bị ảnh hưởng nặng nề nhất, người dân địa phương đã cứu sống được một em bé sơ sinh từ đống đổ nát hôm 26.6, khoảng 32 giờ sau khi hai trận động đất xảy ra. Trong một video trên mạng xã hội, một người đàn ông đã bật khóc khi ôm đứa bé trong vòng tay, theo AFP.
Các quan chức cho hay hơn 1.600 nhân viên cứu hộ nước ngoài đã đến và các đội khác đang trên đường đến, góp phần vào sự ứng phó quốc tế ngày càng tăng đối với trận động đất kép nói trên, theo Reuters.
Tại Caraballeda, một trong những khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất ở bang La Guaira, trực thăng của Mỹ đã chở các đội cứu hộ đến một khu vực hạ cánh đầy bụi, thả các đội xuống trước khi cất cánh trở lại.
Cơ quan di cư của Liên Hiệp Quốc cho hay đã xem xét dữ liệu về dân số và thiệt hại hiện có và xác định có thể có tới 6,76 triệu người bị ảnh hưởng và sẽ cần nơi trú ẩn khẩn cấp, nước sạch, dịch vụ vệ sinh, chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ bảo vệ và các mặt hàng cứu trợ thiết yếu. Liên Hiệp Quốc còn ước tính thiệt hại vật chất là 6,7 tỉ USD, tương đương với 6% GDP của Venezuela, theo AFP.
