Phan Bảo Châu, học sinh lớp 12D4, Trường THPT Đào Duy Từ, là thủ khoa khối D01 tỉnh Quảng Trị tại kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 với tổng điểm 27,75 (toán 9, ngữ văn 9,5, tiếng Anh 9,25).
Là một trong những thí sinh đạt 9,5 điểm ngữ văn, Châu cho rằng đề thi năm nay có sự đổi mới ở cách đặt vấn đề. Theo nữ sinh, câu hỏi “Làm thế nào để có những Steve Jobs Việt Nam?” đòi hỏi học sinh phát huy tư duy, bày tỏ quan điểm và góc nhìn của bản thân.
Khi đọc đề, Châu không cảm thấy bất ngờ hay áp lực bởi những nhân vật được nhắc đến khá quen thuộc. Trong quá trình học tập và tiếp cận thông tin, em biết đến những doanh nhân này có những đóng góp lớn cho sự phát triển của khoa học – công nghệ.
Điều khiến Châu thích nhất ở câu hỏi này là không yêu cầu thí sinh học thuộc hay lặp lại những kiến thức có sẵn mà phải suy nghĩ, phân tích và đưa ra quan điểm của riêng mình.
“Em triển khai bài viết bằng góc nhìn bản thân, nhưng xác định phải có hệ thống luận điểm rõ ràng để bài viết không bị lan man”, Châu nói.
Về cách triển khai bài làm, Châu lựa chọn đi thẳng vào trọng tâm câu hỏi thay vì phân tích nhiều về các tỷ phú công nghệ. Theo nữ sinh, để Việt Nam có thêm những Steve Jobs, trước hết mỗi người trẻ phải thay đổi từ chính bản thân mình.
“Em đưa ra luận điểm người trẻ cần có tư duy đột phá, dám nghĩ, dám làm và không sợ thất bại. Mỗi người phải luôn nỗ lực học tập, nuôi dưỡng khát vọng cống hiến cho đất nước, không chỉ vì thành công của bản thân mà còn tạo ra những giá trị cho xã hội.
Em cũng nhấn mạnh việc không ngừng học hỏi, nâng cao năng lực ngoại ngữ, công nghệ và kỹ năng số để bắt kịp sự phát triển của thế giới. Khi người trẻ có đủ năng lực, khát vọng và được sống trong môi trường khuyến khích sáng tạo sẽ có nhiều cơ hội tạo nên những sản phẩm, ý tưởng hữu ích”, Châu chia sẻ.
Bên cạnh khả năng lập luận ở phần nghị luận xã hội, Châu còn có thế mạnh trong phân tích, cảm thụ thơ. Vì vậy, việc bài thơ “Những chiếc lá” của Nguyễn Đình Thi xuất hiện trong đề thi cũng giúp nữ sinh phát huy lợi thế và đạt điểm cao.
Dù trở thành thủ khoa khối D01 của tỉnh Quảng Trị, Châu vẫn khiêm tốn cho rằng bản thân còn phải học hỏi rất nhiều. Với Châu, kết quả kỳ thi đến từ quá trình học tập lâu dài chứ không phải ôn luyện trong thời gian ngắn. Em luôn lựa chọn phương pháp học khoa học, không học vẹt, nhồi nhét kiến thức hay học tủ.
Với môn ngữ văn, Châu cho rằng phải đọc nhiều, viết nhiều để có thêm vốn sống, vốn từ và nhiều góc nhìn, biết cách sắp xếp luận điểm, diễn đạt mạch lạc hơn. Ngoài môn ngữ văn, tiếng Anh cũng là thế mạnh của nữ thủ khoa. Châu dự định đăng ký vào ngành sư phạm tiếng Anh để phát huy khả năng của mình. Bên cạnh đó, nữ sinh còn có niềm đam mê với hội họa.
Chị Nguyễn Thị Phương, mẹ của Châu cho biết gia đình chưa bao giờ đặt áp lực về điểm số. Chị luôn động viên con học bằng sự yêu thích và phát huy thế mạnh của mình. “Tôi rất tự hào vì con đã nỗ lực hết sức. Điều khiến tôi vui nhất không chỉ điểm số mà con luôn giữ được tinh thần tự học, tự lập và không ngừng cố gắng”, chị Phương tâm sự.
Cô Võ Tố Như, giáo viên chủ nhiệm lớp 12D4, Trường THPT Đào Duy Từ cho hay thầy, cô nhà trường không bất ngờ khi Châu đạt điểm số cao. Bởi những năm THPT, Bảo Châu luôn có thành tích học tập nổi trội.
Theo cô Như, Châu là học sinh chăm ngoan, học đều các môn, nổi bật là tiếng Anh và ngữ văn. Châu rất sáng tạo và có lối hành văn độc đáo, em cũng viết chữ rất đẹp.
Thạc sĩ Trần Thị Hồng Nhung, giáo viên Trường THCS Đông Hòa (P.Đông Hòa, TP.HCM), đánh giá đề thi lớp 10 môn tiếng Anh năm 2026, khá "dễ thở", bám sát cấu trúc đã được công bố trước đó và phù hợp với định hướng đổi mới trong kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh. Nhìn chung, đề không xuất hiện những dạng câu hỏi đánh đố hay quá phức tạp, tạo điều kiện để học sinh có học lực trung bình khá trở lên phát huy năng lực và đạt kết quả tốt.
Về mặt kiến thức, đề thi lớp 10 sử dụng hệ thống từ vựng và cấu trúc ngữ pháp quen thuộc, nằm trong phạm vi chương trình THCS. Các câu hỏi ngữ âm, trọng âm, từ vựng, ngữ pháp và giao tiếp được thiết kế ở mức độ vừa phải, giúp phân loại năng lực học sinh một cách hợp lý mà không gây áp lực quá lớn.
Hai dạng bài Word Form và Sentence Transformation, vốn là những dạng bài thường khiến nhiều học sinh e ngại vì yêu cầu khả năng vận dụng ngôn ngữ linh hoạt. Tuy nhiên, trong đề năm nay, các câu hỏi được xây dựng rõ ràng, trực tiếp, không chứa yếu tố đánh lừa hay "bẫy" thí sinh. Nếu nắm vững kiến thức nền tảng và thực hiện bài làm cẩn thận, học sinh hoàn toàn có khả năng đạt điểm tối đa ở hai phần này. Những sai sót nếu có chủ yếu đến từ lỗi chính tả, dấu câu hoặc sự bất cẩn trong quá trình trình bày bài làm.
Ở phần đọc hiểu, thạc sĩ Hồng Nhung nhận xét, đề thi cho thấy xu hướng gắn với thực tiễn và các vấn đề mang tính thời sự. Bài đọc về công nghệ Deepfake không chỉ kiểm tra vốn từ vựng và khả năng xử lý ngôn ngữ mà còn yêu cầu học sinh hiểu nội dung, suy luận logic và nhận thức được những tác động của công nghệ đối với xã hội hiện đại.
Bên cạnh đó, bài đọc về hành trình khám phá Cliff Trail cũng đòi hỏi kỹ năng đọc hiểu chi tiết và xác định thông tin chính xác trong văn bản. Đây là những dạng bài giúp đánh giá năng lực sử dụng tiếng Anh trong bối cảnh thực tế thay vì chỉ kiểm tra ghi nhớ kiến thức đơn thuần.
Xét tổng thể, học sinh chỉ cần nắm chắc kiến thức cơ bản, luyện tập đầy đủ các dạng bài trong chương trình là có thể đạt mức điểm khá, giỏi. Dự đoán phổ điểm môn tiếng Anh năm nay sẽ tập trung ở mức 7 điểm. Đây được xem là một phổ điểm tích cực, phản ánh đúng năng lực học sinh cũng như mục tiêu đánh giá thực chất mà đề thi lớp 10 hướng tới.
Theo các chuyên gia, một trong những sức hút của kỳ thi liên quan đến giá trị sử dụng kết quả bài thi này trong tuyển sinh năm nay.
Thạc sĩ Cù Xuân Tiến, Trưởng phòng Tuyển sinh và công tác sinh viên Trường ĐH Kinh tế - Luật (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho rằng: "Một trong những nguyên nhân khiến số lượng thí sinh (TS) đăng ký tham gia kỳ thi đánh giá năng lực (ĐGNL) của ĐH Quốc gia TP.HCM năm 2026 đông kỷ lục là do nhiều trường ĐH chuyển qua sử dụng phương thức xét tuyển tổng hợp; trong đó, một thành phần điểm quan trọng trong phương thức này là kết quả bài thi ĐGNL". Dẫn ra ví dụ, thạc sĩ Tiến chỉ ra thực tế Trường ĐH Kinh tế - Luật cùng 7 trường thành viên khác của ĐH Quốc gia TP.HCM sử dụng phương thức xét tuyển tổng hợp, căn cứ trên điểm bài thi tốt nghiệp THPT, điểm học bạ và điểm bài thi ĐGNL do ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức.
Thạc sĩ Tiến nhấn mạnh: "Đặc biệt điểm bài thi ĐGNL chiếm trọng số chính trong phương thức tổng hợp này". Cụ thể với Trường ĐH Kinh tế - Luật năm 2026 tỷ lệ lần lượt của 3 điểm thành phần bài thi ĐGNL, bài thi tốt nghiệp THPT, học bạ là 55 - 35 - 10%. Với năm 2027, tỷ lệ này lần lượt là 60 - 30 - 10%, từ năm 2028 trở đi tỷ lệ này là 65 - 25 - 10%. Trường hợp TS không sử dụng bài thi ĐGNL để xét tuyển vào trường thì sẽ được thay thế bằng bài thi tốt nghiệp THPT với tỷ lệ quy đổi là 1:1 cho năm 2026, 1:0,9 cho năm 2027, từ năm 2028 là 1:0,8.
"Trong khi đó, dù sử dụng phương thức xét tuyển tổng hợp nhưng trường có nhiều cách thức dành cho các nhóm đối tượng TS khác nhau. Khi đăng ký vào một ngành/chương trình, TS đủ điều kiện xét tuyển sẽ được xét đồng thời để đảm bảo cơ hội trúng tuyển cao nhất. Trường hợp TS có đồng thời kết quả thi ĐGNL và kết quả thi tốt nghiệp THPT, TS sẽ được xét theo kết quả cao nhất của 2 loại điểm này", thạc sĩ Tiến phân tích thêm về giá trị điểm bài thi ĐGNL trong xét tuyển năm nay.
Thạc sĩ Hoàng Thanh Tú, Phó trưởng phòng Thông tin - Truyền thông Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho hay năm 2026 trường bắt đầu xét tuyển theo phương thức xét tuyển tổng hợp kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 hoặc kết quả kỳ thi ĐGNL do ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức năm 2026 với điểm học bạ 3 năm lớp 10, 11, 12. Đối với những TS có đầy đủ cả điểm thi tốt nghiệp THPT và điểm thi ĐGNL, nhà trường sẽ xét đồng thời các phương án kết hợp và lựa chọn kết quả có lợi nhất, tức phương án cho tổng điểm cao hơn. Trong đó, hệ số dành cho kết quả kỳ thi ĐGNL hoặc kỳ thi tốt nghiệp THPT dự kiến dao động từ 0,7 - 0,9.
"Sau khi quy đổi điểm thi ĐGNL về thang điểm 30 như điểm thi tốt nghiệp THPT, trường hợp TS có điểm ĐGNL cộng với điểm học bạ cao hơn điểm tốt nghiệp THPT cộng với học bạ thì trường sẽ lấy kết quả cao hơn để xét tuyển", thạc sĩ Tú nói thêm.
Như vậy, theo thạc sĩ Tú, việc tham gia kỳ thi ĐGNL không chỉ giúp TS gia tăng cơ hội trúng tuyển vào ngành học phù hợp với năng lực và định hướng cá nhân, mà còn là dịp cọ sát, làm quen với dạng bài thi ĐGNL trước kỳ thi tốt nghiệp THPT. Qua đó, TS có thêm sự chuẩn bị về tâm lý và chiến lược, chủ động hơn trong kỳ xét tuyển ĐH.
PGS-TS Bùi Hoài Thắng, Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho hay qua theo dõi kết quả xét tuyển tổng hợp các năm vừa qua, trường nhận thấy học lực của TS khá tương đồng với nguyên tắc tính điểm xét tuyển của trường, trong đó trọng số phần điểm thi ĐGNL chiếm cao hơn, ở mức 70%. Năm 2026, trường tiếp tục thực hiện chính sách tuyển sinh kết hợp giữa các thành phần: điểm thi ĐGNL giữ nguyên trọng số 70%, điểm thi tốt nghiệp THPT 20% và điểm học tập THPT 10%. Trong đó, tất cả các điểm toán có hệ số 2.
Đối với các TS không có điểm thi ĐGNL ĐH Quốc gia TP.HCM năm nay, theo PGS Thắng, Trường ĐH Bách khoa sẽ dùng điểm thi tốt nghiệp THPT (toán x 2) để quy đổi về thành phần năng lực để bù cho điểm thiếu. Theo đánh giá đối sánh giữa kết quả học tập với điểm thi tốt nghiệp THPT và với điểm thi ĐGNL, trường chọn hệ số quy đổi từ điểm thi tốt nghiệp THPT sang điểm năng lực là 0,75. Do đó, PGS Thắng nhìn nhận: "Các TS không có điểm thi ĐGNL cần nỗ lực cao trong kỳ thi tốt nghiệp THPT để có điểm xét tuyển tốt vào Trường ĐH Bách khoa. Nói cách khác, các TS có điểm thi ĐGNL cao sẽ có nhiều lợi thế cạnh tranh hơn trong quá trình tuyển sinh vào trường".
PGS-TS Đinh Đức Anh Vũ, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Quốc tế (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho hay theo thông tin tuyển sinh 2026 của trường và kết quả học tập của các TS trúng tuyển vào trường các năm trước từ điểm thi ĐGNL, kết quả học tập của các TS này khá tốt. Năm nay, trường xét tuyển tổng hợp căn cứ vào điểm học lực, điểm cộng và điểm ưu tiên (nếu có). Trong đó, điểm học lực gồm 3 thành phần: điểm thi tốt nghiệp THPT 2026, điểm thi ĐGNL năm 2026 và điểm học bạ THPT nhân với các hệ số tương ứng. Trong đó, hệ số từ điểm thi ĐGNL dao động trong khoảng 40 - 50%, là thành phần điểm chiếm trọng số cao nhất. "Do đó, các TS có điểm thi ĐGNL cao sẽ có lợi thế hơn", PGS-TS Vũ khẳng định.
Ngày 16.6, lãnh đạo UBND xã Xuân Sơn (TP.HCM) cho biết đã quyết định thi hành kỷ luật với hình thức cảnh cáo đối với ông Tạ Văn Quý, Hiệu trưởng Trường tiểu học Kim Đồng.
“Hiện UBND xã Xuân Sơn đang triển khai công tác lập kế hoạch và lấy ý kiến của Sở GD-ĐT TP.HCM để thuyên chuyển công tác của ông Quý”, lãnh đạo này nói thêm.
Trước đó, tháng 1.2026, Chủ tịch UBND xã Xuân Sơn đã ban hành quyết định về việc thụ lý, giải quyết tố cáo và thành lập tổ xác minh tố cáo đối với ông Tạ Văn Quý.
Ngày 16.4.2024, Chủ tịch UBND xã Xuân Sơn đã ban hành kết luận nội dung tố cáo đối với ông Quý. Kết luận này nêu rõ có nhiều nội dung tố cáo ông Quý là đúng sự thật.
Theo đó, dù không đứng lớp giảng dạy các năm học 2023 - 2024, 2024 - 2025 và 2025 - 2026 nhưng ông Quý vẫn nhận tiền phụ cấp nhà giáo 35%. Số tiền nhận được, ông Quý đã trả cho các thầy cô dạy thay mình.
Kết luận nêu rõ, việc nhà trường chi trả tiền phụ cấp 35% cho hiệu trưởng không đứng lớp giảng dạy là sai quy định.
Ngoài ra, trong thời gian ông Quý làm hiệu trưởng, Trường tiểu học Kim Đồng đã trừ tiền bảo hiểm của một số giáo viên từ năm 2020 - 2024. Tuy nhiên, sau đó nhà trường đã khắc phục truy thu quá trình đóng bảo hiểm xã hội và điều chỉnh hệ số đóng bảo hiểm cho giáo viên.
Ngoài ra, từ tháng 1 đến tháng 5.2025, nhà trường còn chi sai chế độ tiền lương hơn 95 triệu đồng. Tuy nhiên, nhà trường đã đã khắc phục trước khi có đơn tố cáo.
Cũng trong thời gian này, nhà trường đã chi sai gần 110 triệu đồng, trong đó có hơn 83 triệu đồng là chi sai chế độ tăng giờ vượt tiết cho người lao động hợp đồng; hơn 21 triệu đồng chi sai chế độ tăng giờ đứng nắng vượt mức. Tuy nhiên, nhà trường cũng đã khắc phục trước khi có đơn tố cáo.
Trước khi UBND xã Xuân Sơn ra quyết định thi hành kỷ luật với hình thức cảnh cáo thì ông Tạ Văn Quý đã bị Đảng ủy xã quyết định thi hành kỷ luật cùng hình thức cảnh cáo.
