Đòn đắc dụng của Tổng thống Hàn Quốc

Hải quân Mỹ hồi giữa tháng tổ chức lễ biên chế USS Cleveland, chiếc cuối cùng trong hợp đồng đặt mua 35 tàu chiến đấu ven biển (LCS). Quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ Hùng Cao dùng cụm từ "thép, sức mạnh, quyền lực" khi đề cập sự kiện này trên mạng xã hội.

Tuy nhiên, không phải ai cũng có chung quan điểm, nhiều người đặt câu hỏi về tương lai của dự án LCS sau khi USS Cleveland được biên chế. Trong phần bình luận dưới bài đăng của ông Hùng Cao, hàng loạt tài khoản đã chỉ trích các chiến hạm loại này "dễ bị trúng đòn" và gọi chúng là "thử nghiệm thất bại".

Theo CNN, chương trình LCS ước tính đã tiêu tốn 60 tỷ USD. ProPublica, báo điều tra nổi tiếng của Mỹ, đánh giá chi phí cuối cùng có thể lên tới 100 tỷ USD. "Đây là một trong những vụ lãng phí tồi tệ nhất của quân đội Mỹ, vốn gắn liền với lịch sử mua sắm vũ khí quá đắt đỏ và kém hiệu quả", tờ báo cho hay.

Chương trình LCS bắt đầu từ năm 2004, khi các quan chức hải quân Mỹ tìm kiếm mẫu chiến hạm có thể hoạt động ven biển, nơi tàu lớn như tàu khu trục và tuần dương hạm dễ bị tổn thương. Vào thời điểm này, hải quân Mỹ cũng loại biên nhiều chiến hạm cỡ lớn và muốn thay thế bằng tàu nhỏ, có thể chế tạo nhanh với giá rẻ hơn.

Tháng 3/2004, hải quân Mỹ đặt canh bạc lớn khi yêu cầu tập đoàn Lockheed Martin và công ty Austal của Australia đóng 4 chiếc LCS mỗi năm, với mục tiêu sở hữu 49 trong tổng số 56 tàu LCS vào năm 2019 với tổng chi phí chưa đến 30 tỷ USD.

LCS ban đầu được đánh giá có thiết kế hiện đại, giá rẻ, linh hoạt và tối ưu cho nhiệm vụ tuần tra các vùng biển nông gần bờ, giao thông hàng hải nhộn nhịp như ở Trung Đông. Chúng được kỳ vọng sẽ trở thành trụ cột trong lực lượng hải quân mạnh nhất thế giới vào năm 2025.

Hải quân Mỹ cho biết họ muốn thử nghiệm điều khác biệt với LCS, kỳ vọng lớp tàu có khả năng nhanh chóng thay đổi cấu hình cho những nhiệm vụ khác nhau như rà phá thủy lôi, săn ngầm hoặc tác chiến trên biển.

Tuy nhiên, hải quân Mỹ chọn tới hai thiết kế cho LCS, gồm tàu vỏ thép đơn thân lớp Freedom và tàu ba thân vỏ nhôm lớp Independence. Theo các chuyên gia quân sự, quyết định này đã làm phức tạp thêm vấn đề hậu cần và chuỗi cung ứng.

Các tàu LCS không sử dụng thiết kế chân vịt và bánh lái truyền thống, mà trang bị hệ thống động cơ phản lực dòng nước (pump-jet), cho phép chúng hoạt động ở vùng biển nông, tránh nguy cơ vướng vào dây điện hoặc cáp. Hải quân Mỹ đánh giá tàu LCS có tốc độ cao, nhanh nhẹn và sở hữu khả năng đối phó những đội xuồng và tàu cỡ nhỏ, đồng thời đủ linh hoạt để rà phá thủy lôi.

Tuy nhiên, hàng loạt trục trặc bắt đầu phát sinh ngay khi dự án được triển khai. Chiếc đầu tiên mang tên USS Freedom có giá lên tới 400 triệu USD khi hạ thủy năm 2006, đội giá 180 triệu USD so với dự kiến ban đầu.

Do thiết kế vội vã, lớp tàu này cũng liên tiếp xảy ra lỗi với kết cấu và hệ thống cơ khí. USS Freedom và USS Independence gặp sự cố khi bảo dưỡng trong năm 2010 và 2011, phải nằm cảng trong nhiều tháng. USS Fort Worth bị hỏng động cơ ở Singapore do lỗi vận hành hồi tháng 1/2016, khiến chiến hạm 4 năm tuổi phải dừng hoạt động trong 8 tháng.

USS Freedom lại hỏng động cơ trong một cuộc tập trận với Hạm đội Thái Bình Dương trong năm 2016 và mất tới hai năm để sửa chữa. Nhiều sự cố trong vòng một năm tiếp theo cũng khiến hải quân Mỹ quyết định dừng mọi đợt triển khai quy mô lớn với LCS, đồng thời tái phân bổ ngân sách dành cho chương trình sang những nơi khác.

Sau 14 năm vận hành tàu LCS đầu tiên, hải quân Mỹ ngày càng thất vọng với lớp chiến hạm này do không đáp ứng nhu cầu tác chiến. Kế hoạch đặt mua 56 chiếc cũng bị rút xuống chỉ còn 35 tàu.

Đầu năm 2022, hải quân Mỹ đề xuất loại biên 9 tàu thuộc lớp Freedom với tổng giá trị 4,5 tỷ USD. Quốc hội Mỹ đã chặn kế hoạch, với lý do quân đội Mỹ cần chiến hạm và bảo vệ hàng tỷ USD ngân sách đã phân bổ cho chương trình. Điều này buộc hải quân Mỹ tận dụng tối đa những con tàu mà các quan chức phụ trách muốn bỏ đi trước đó vài năm.

Tính đến nay, đã có 7 chiếc LCS bị loại khỏi biên chế, trong đó USS Sioux City mới chỉ hoạt động được 5 năm.

Trong kế hoạch đóng tàu năm 2026, hải quân Mỹ đánh giá LCS là "chiến hạm thiết yếu của hạm đội cấp thấp, có khả năng làm phức tạp quyết định của đối phương". Các tàu LCS có thể chống thủy lôi, cũng như tác chiến đối hải hiệu quả nhờ tên lửa diệt hạm NSM.

"Chiến lược với LCS là chuyển từ mua mới sang duy trì, hiện đại hóa để những con tàu này luôn bảo đảm năng lực chiến đấu và đáng tin cậy trong suốt vòng đời hoạt động", hải quân Mỹ cho hay.

Tuy nhiên, giới chuyên gia quân sự nghi ngờ điều này. Emma Salisbury, chuyên gia thuộc Viện Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại (FPRI) có trụ sở tại Mỹ, cho rằng cần xem xét mức độ hữu ích của LCS trong chiến đấu, do những con tàu này chưa bao giờ thực chiến.

Bà chỉ ra rằng chưa có bằng chứng nào cho thấy ba tàu LCS đồn trú ở Trung Đông làm tốt nhiệm vụ rà phá thủy lôi. Trong tháng 4, Mỹ thông báo đang thiết lập điều kiện cho hoạt động này tại eo biển Hormuz, song chỉ triển khai hai khu trục hạm thay vì các tàu LCS.

Carl Schuster, cựu giám đốc điều hành tại Trung tâm Tình báo Liên quân thuộc Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương của Mỹ, nhận định LCS không có năng lực phòng không đủ mạnh để làm nhiệm vụ trong khu vực xung đột. Ông cũng bày tỏ hoài nghi với tuyên bố của hải quân Mỹ năm 2025 về nâng cấp hệ thống phòng thủ trên tàu LCS để đối phó máy bay không người lái (UAV).

"Chúng dễ dàng trở thành mục tiêu của tên lửa hành trình, UAV hoặc khí tài đường không khác. Chúng gần như bất lực trong các kịch bản chiến đấu, kể cả hoạt động tuần tra chống cướp biển cũng nguy hiểm đối với LCS", Schuster nói.

Salisbury và Schuster đều cho rằng LCS chỉ là giải pháp tạm thời của hải quân Mỹ, có khả năng sẽ phải nhường chỗ cho lớp hộ vệ hạm mang tên mã FF(X) được công bố tháng 12/2025.

FF(X) được phát triển trên nền tảng tàu tuần tra lớp Legend của tuần duyên Mỹ. Chúng dự kiến có lượng giãn nước 4.750 tấn, tốc độ tối đa 52 km/h, tầm hoạt động 22.000 km, được trang bị một hải pháo Mk.110 cỡ nòng 57 mm, một pháo Mk.38 cỡ 30 mm, một tổ hợp phòng không SeaRAM với 21 tên lửa RIM-116, 16 tên lửa diệt hạm NSM hoặc 48 tên lửa AGM-114 Hellfire.

Cựu đại tá Schuster cho rằng không còn tương lai tươi sáng hay lâu dài cho hạm đội LCS. "Chúng sẽ được giữ lại tới khi hộ vệ hạm mới đi vào hoạt động trong 3-4 năm tới. Hải quân Mỹ sau đó sẽ lặng lẽ loại biên tàu LCS, từng chiếc một hoặc hai chiếc một lúc", ông nhận định.

Tin Gốc: Vnexpress

Hãng AFP ngày 21.4 đưa tin một nữ du khách Canada bị bắn chết và năm người khác bị thương bởi một tay súng tại khu di tích khảo cổ Teotihuacan nổi tiếng của Mexico.

Ông Cristobal Castaneda, thư ký an ninh bang Mexico nơi khu di tích tọa lạc, cho biết hung thủ đã tự sát sau khi nổ súng tại điểm du lịch nổi tiếng này, nơi có các kim tự tháp có niên đại trước thời Aztec (1300-1521).

Các đoạn phim trên mạng xã hội cho thấy những kẻ có vũ trang bắn súng lục liên tục ở khu vực giữa Kim tự tháp Mặt trăng, trong khi một số du khách tìm chỗ trú ẩn phía sau cầu thang bên dưới và những người khác bỏ chạy.

"Có người đang bắn chúng ta, hãy cẩn thận các bạn, hãy cử lực lượng an ninh đến", theo một giọng nói trong đoạn phim.

Lực lượng chức năng tại hiện trường đã thu giữ một khẩu súng, một con dao và đạn dược chưa sử dụng, đồng thời sơ tán du khách khỏi khu vực.

Du khách người Mỹ Anna Durmont, một nhà sử học nghệ thuật 37 tuổi, kể rằng bà đang đi bộ về phía kim tự tháp thì giật mình khi nhìn thấy các xe cứu hộ và cảnh sát.

"Thực ra lúc đó tôi cảm thấy vô cùng bình tĩnh. Mọi việc dường như diễn ra rất có kiểm soát. Công viên đầy những người bán đồ lưu niệm và họ vẫn chưa rời đi. Mãi đến khi đến gần hơn, chúng tôi mới nhận ra đó là một tình huống khẩn cấp nghiêm trọng", bà Durmont nói và giải thích rằng mình không nghe thấy tiếng súng.

Cơ quan y tế Mexico cho biết một số nạn nhân đang được điều trị tại một bệnh viện gần đó vì vết thương do đạn bắn, trong đó có một thiếu niên. Một số người đã hoảng loạn và bị thương do ngã xuống cầu thang dốc 47 bậc của kim tự tháp.

Những người bị thương bao gồm hai người Colombia, một người Canada và một người Nga.

Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum cho biết lực lượng an ninh liên bang và tiểu bang đang được triển khai đến hiện trường và chính quyền của bà đang liên lạc với chính phủ Canada.

"Những gì xảy ra hôm nay ở Teotihuacan khiến chúng tôi vô cùng đau lòng. Tôi xin bày tỏ sự chia buồn sâu sắc nhất tới những người bị ảnh hưởng và gia đình họ", bà Sheinbaum viết trên X.

Thành phố kim tự tháp hơn 2.000 năm tuổi là một trong những địa điểm khảo cổ quan trọng nhất của Mexico cũng như một trong những điểm du lịch nổi tiếng nhất gần Mexico City. Hơn 1,8 triệu người đã đến thăm nơi này vào năm 2025.

Mexico City đang chuẩn bị cho sự gia tăng đột biến lượng khách du lịch nước ngoài, trước thềm World Cup 2026 vào tháng 6, giải đấu được đồng tổ chức bởi Mexico, Mỹ và Canada.

Tin Gốc: Thanh Niên

Nhóm vũ trang Hezbollah ngày 28/5 công bố video cho thấy thiết bị bay không người lái góc nhìn thứ nhất (drone FPV) tiếp cận tiền đồn Israel trên cao điểm gần biên giới ở miền nam Lebanon trước đó 5 ngày. Nhiều khu vực được chăng lưới, dường như nhằm ngăn drone FPV tập kích.

Sau khi quần thảo trên tiền đồn, người điều khiển không tấn công phương tiện cơ giới Israel, mà cho drone FPV lao vào radar chiến thuật RPS-42.

Tổ hợp RPS-42 do công ty Công nghiệp Điện tử RADA của Israel chế tạo, có khả năng phát hiện, phân loại và theo dõi vật thể bay như tiêm kích, trực thăng, vận tải cơ, cũng như máy bay không người lái (UAV) và drone cỡ nhỏ từ khoảng cách 3,5 km. Mỗi đài RPS-42 có giá ước tính 950.000 đến 1 triệu USD.

Trong video thứ hai, loạt drone FPV của Hezbollah đã tấn công bệ phóng của tổ hợp phòng không Iron Dome (Vòm Sắt) vào ngày 19/5 và 23/5. Trong các video, không có dấu hiệu nào cho thấy hệ thống Vòm Sắt khai hỏa đánh chặn mục tiêu.

AMK Mapping, tài khoản X chuyên theo dõi dữ liệu tình báo nguồn mở về chiến sự, cho biết các hình ảnh được công bố cho thấy ít nhất 6 bệ phóng Vòm Sắt của Israel đã hứng đòn của drone Hezbollah trong những tuần qua.

Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) chưa bình luận về thông tin.

Hezbollah gần đây liên tục sử dụng drone FPV điều khiển bằng cáp quang để tấn công vị trí của Israel. Loại phương tiện này không bị gây nhiễu như drone dùng sóng vô tuyến. Chúng có thể truyền hình ảnh rõ nét kể cả khi bay thấp, giúp người vận hành nhắm mục tiêu chính xác hơn.

Một quan chức cấp cao của IDF cho biết Hezbollah đã bắt đầu dùng drone mang cảm biến ảnh nhiệt, khiến lực lượng Israel bị hạn chế khả năng cơ động cả ngày lẫn đêm.

Để bảo vệ binh sĩ và khí tài, IDF đã chuyển khoảng 158.000 m2 lưới bảo vệ cho các đơn vị trên chiến trường, theo kênh i24NEWS của Israel. Tuy nhiên, lượng lưới này dường như không đủ đáp ứng quy mô chiến dịch của Israel ở miền nam Lebanon, khiến nhiều binh sĩ phải mua lưới đánh cá để sử dụng.

Xung đột giữa Israel và Hezbollah bùng phát ngày 2/3, sau khi nhóm vũ trang tại Lebanon tấn công nước láng giềng để trả đũa cho cái chết của cố lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. IDF sau đó phát động chiến dịch tấn công trên bộ vào Lebanon, khiến hơn một triệu người tại miền nam nước này phải di tản.

Giao tranh tới nay đã hơn 3.100 người thiệt mạng, hơn 9.600 người bị thương tại Lebanon. Văn phòng Thủ tướng Israel cho biết 23 binh sĩ, một nhà thầu quân sự và hai thường dân nước này thiệt mạng.

Tin Gốc: Vnexpress