Khói cuồn cuộn bốc lên từ mái một khách sạn 6 tầng ở trung tâm Kiev vào sáng 2/7. Hai xe cứu hỏa liên tục phun nước nhằm khống chế đám cháy, khiến mảnh vỡ rơi lả tả xuống vỉa hè bên dưới, nơi hàng chục lính cứu hỏa đang tập trung.
Họ lặng lẽ ra vào tòa nhà ở quận Shevchenko, trung tâm Kiev, khuôn mặt lấm lem muội than và đỏ bừng vì nhiệt độ cao. Một số ngồi tựa hàng rào, uống nước liên tục giữa cái nóng mùa hè, mắt không rời khỏi tòa nhà đang bốc cháy trước mặt.
Đó chỉ là một trong nhiều đám cháy bùng phát khắp thủ đô Ukraine sau những đợt tập kích liên tiếp bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV), khi Nga tiến hành một trong những đợt tấn công dữ dội nhất từ trước đến nay.
Bộ Quốc phòng Nga ngày 2/7 cho biết đây là đòn tập kích hiệp đồng quy mô lớn nhằm vào các cơ sở quân sự, năng lượng và sân bay của Ukraine để đáp trả “những cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào hạ tầng dân sự tại Nga”.
Đây dường như là câu trả lời của Nga với những cuộc tấn công liên tục bằng UAV tầm xa mà Ukraine tiến hành trong những ngày gần đây vào các cơ sở dầu khí Nga. Điện Kremlin khẳng định sẽ tiếp tục gia tăng sức ép quân sự nhằm đạt được các mục tiêu của chiến dịch.
Bộ tư lệnh không quân Ukraine thông báo Nga đã tập kích nước này bằng 4 tên lửa siêu vượt âm Zircon, 24 tên lửa đạn đạo chiến thuật Iskander-M và đạn S-400 hoán cải để tấn công mục tiêu mặt đất, 34 tên lửa hành trình tầm xa Kh-101, 8 quả đạn hải quân Kalibr, 4 tên lửa hành chiến thuật Kh-59/69, cùng 496 máy bay không người lái (UAV) tự sát và mồi bẫy.
Các tên lửa, UAV này chủ yếu nhằm vào thủ đô Kiev. Phòng không Ukraine bắn hạ phần lớn mục tiêu, song vẫn có 25 tên lửa đạn đạo và 12 UAV đánh trúng 33 địa điểm trên khắp thủ đô.
Ít nhất 27 người thiệt mạng, hơn 90 người người bị thương sau 11 giờ Ukraine hứng chịu các trận oanh tạc liên tục. Thị trưởng Kiev Vitali Klitschko tuyên bố “để tang tập thể” trên khắp thành phố trong ngày 3/7.
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha gửi lời kêu gọi khẩn cấp đến đồng minh, đề nghị họ khẩn trương cung cấp các hệ thống phòng không cho Kiev, cho biết thủ đô Ukraine đã “trải qua một đêm kinh hoàng”.
Đại sứ Liên minh châu Âu (EU) tại Ukraine Katarina Mathernova mô tả “Nga đã biến Kiev thành địa ngục” chỉ trong một đêm, trong đó khu nhà dành cho nhân viên ngoại giao cũng chịu thiệt hại. Bà nói các nhà ngoại giao không bị thương, nhưng tài sản của họ đã bị hư hại trong vụ hỏa hoạn bao trùm tòa nhà.
Khoảng 52.500 người đã phải sơ tán xuống ga tàu điện ngầm, trong đó có 4.500 trẻ em, con số được cơ quan quản lý đường sắt đô thị Kiev mô tả là “cao kỷ lục trong vài năm qua”.
“Thật kinh hoàng”, bà Kateryna, 77 tuổi, người đang đứng ở lối vào tòa nhà khi các vụ nổ xảy ra vào rạng sáng hôm đó, kể lại. “Có một tiếng nổ rất lớn, mọi người hét lên và cả tòa nhà rung bần bật”.
Bà mới chuyển từ thành phố Cherkasy tới Kiev vài tuần trước để sống gần con cháu. Sau đêm tập kích, bà nói mình đã quyết định sai lầm. “Giờ nghĩ lại thật đau lòng”, bà nói rồi bật khóc.
Trong nhiều khu dân cư, lực lượng cứu nạn làm việc suốt nhiều giờ để tìm kiếm người sống sót giữa những đống bê tông đổ nát.
Không chỉ nhà cửa, nhiều cơ sở dân sự cũng chịu thiệt hại nặng. Nhiều phòng thí nghiệm hiện đại cùng các thiết bị nghiên cứu của Viện Hóa sinh Quốc gia Ukraine bị phá hủy. “Đây là thảm họa đối với khoa học y sinh của Ukraine”, nhà sinh học Yurii Danylovych nói.
Hội Chữ thập đỏ Ukraine thông báo một kho hàng cứu trợ nhân đạo tại Kiev bị phá hủy hoàn toàn. Kho chứa khoảng 320.000 vật phẩm cứu trợ trị giá hơn 1,7 triệu USD gồm máy phát điện, cáng cứu thương, máy khử rung tim, thiết bị siêu âm, chăn gối, dụng cụ vệ sinh, bạt che và nhiều vật tư cấp cứu. Một xe tải vận chuyển hàng cứu trợ cũng bị hư hại.
Những thiệt hại này còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng Hội Chữ thập đỏ Ukraine hỗ trợ hàng nghìn người bị chiến tranh tác động.
Tại quận Darnytskyi, một tòa chung cư 9 tầng bị đánh sập một phần. Nhân viên cứu hộ đeo dây an toàn leo lên những tầng nhà còn trụ lại, trong khi máy xúc liên tục di chuyển những khối gạch đá ngoại cỡ phía dưới. Công việc không dừng lại ngay cả khi còi báo động tiếp tục vang lên cảnh báo UAV Nga đang tiến đến.
Svitlana, sống cạnh tòa nhà bị đánh trúng, kể bà đang trú trong hành lang thì nghe thấy các vụ nổ nhưng “không còn thấy sợ nữa vì đã trải qua chuyện này quá nhiều lần”. Bà cho biết từng bị thương nặng trong một cuộc không kích của Nga khiến mẹ bà thiệt mạng. Hai năm sau, con trai bà cũng tử trận khi chiến đấu cho Ukraine.
Xung quanh hiện trường, cư dân lặng lẽ quét dọn kính vỡ, dùng ván gỗ bịt cửa sổ và cửa ra vào bị sức ép vụ nổ thổi tung.
Cách đó không xa, giáo viên và tình nguyện viên dọn dẹp một trường mẫu giáo bị hư hại vì sức nổ của tên lửa. Tòa nhà màu trắng với những hình vẽ động vật vốn dành cho trẻ em nay chỉ còn những ô cửa trống, còn cạnh tòa nhà giờ đây xuất hiện một miệng hố khổng lồ.
"Iran đã thông báo với Mỹ rằng không thuế quan, không phí bảo hiểm và không có bất kỳ khoản phí nào khác mà phía Iran yêu cầu đối với các tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 24/6.
Ông chủ Nhà Trắng cảnh báo nếu Iran không thực hiện những đảm bảo trên, các cuộc đàm phán "sẽ chấm dứt ngay lập tức". Ông nói thêm Mỹ không đưa tiền cho Iran, cũng không giải phóng toàn bộ số tài sản bị đóng băng của nước này.
"Chúng tôi sẽ chuyển một phần tiền của họ, số tiền hoàn toàn do chúng tôi kiểm soát, để thu mua ngô, lúa mì, đậu nành và nhiều loại nông sản khác từ các nông dân và chủ trang trại Mỹ", Tổng thống Trump cho biết, thêm rằng "Iran đang rất cần lương thực và chúng tôi sẽ mua lương thực cho họ hoàn toàn từ Mỹ".
Tehran chưa bình luận về tuyên bố của ông Trump.
Iran đã nhiều lần tuyên bố sẽ thu phí dịch vụ hàng hải đối với các tàu di chuyển qua eo biển, thay vì phí quá cảnh, vốn bị cấm theo luật pháp quốc tế. Kế hoạch này bị Mỹ phản đối kịch liệt.
Tuy nhiên, Iran và Oman hôm 23/6 vẫn thông báo sẽ nghiên cứu chi phí thu được từ các dịch vụ quản lý eo biển Hormuz, khẳng định chủ quyền của họ đối với tuyến đường thủy quan trọng này. Phần hẹp nhất và quan trọng nhất của eo biển Hormuz đều nằm trong lãnh hải của Iran và Oman.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cho biết nước này sẽ miễn "phí dịch vụ hàng hải" đối với các tàu qua eo biển trong vòng 60 ngày theo quy định trong bản ghi nhớ đã ký với Mỹ.
Eo biển Hormuz là nơi khoảng 20% lượng dầu thô và khí đốt hóa lỏng của thế giới đi qua. Tuyến đường thủy trọng yếu này bị đóng cửa sau khi xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran bùng phát vào cuối tháng 2. Iran dỡ phong tỏa eo biển Hormuz theo bản ghi nhớ chung ký với Mỹ ngày 17/6.
"Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) vừa phá hủy cơ sở hạ tầng ngầm phục vụ hoạt động của Hezbollah tại làng Majdal Zoun, miền nam Lebanon. Đường hầm dài hơn 200 mét, sâu hơn 25 mét, bên trong chứa hàng trăm vũ khí cùng nhiều bệ phóng được thiết kế để tấn công lãnh thổ và dân thường Israel", tuyên bố chung đêm 28/6 của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz có đoạn.
Theo tuyên bố, Israel đã "thông báo trước với Mỹ và đại diện của Mỹ tại Lebanon" về kế hoạch phá hủy cơ sở hạ tầng này.
Ynetnews, một trong những trang tin lớn nhất Israel, cho biết vũ khí trong đường hầm bao gồm UAV, đầu đạn, vật liệu nổ. Tiếng nổ lớn vang khắp miền bắc Israel khi công trình này bị phá hủy.
Trong video do IDF công bố, ngọn lửa lớn cùng những cột khói khổng lồ bốc lên trên bầu trời đêm.
Israel cũng khẳng định chỉ huy và binh sĩ IDF sẽ tiếp tục hiện diện tại vùng đệm an ninh ở miền nam Lebanon, đồng thời tiếp tục phá hủy cơ sở hạ tầng của Hezbollah, "loại bỏ mối đe dọa đối với cộng đồng ở miền bắc Israel và bảo đảm an ninh" cho công dân nước này.
Phóng viên AFP tại thành phố ven biển Tyre, cách vị trí đường hầm bị phá hủy khoảng 10 km, cho biết có thể nhìn thấy khói bốc lên từ phía xa. Người dân tại Tyre đã rời đi sau khi truyền thông Lebanon đưa tin Israel có thể tiến hành kích nổ tại khu vực lân cận.
Hezbollah ngày 28/6 ra tuyên bố khẳng định duy trì quyền tự vệ sau hàng loạt cuộc tấn công của Israel nhằm vào miền nam Lebanon, bất chấp lệnh ngừng bắn giữa hai bên cũng như khuôn khổ thỏa thuận do Mỹ làm trung gian nhằm chấm dứt hành động thù địch.
"Chúng tôi một lần nữa khẳng định những gì phía đối phương thực hiện đã vi phạm trắng trợn thỏa thuận ngừng bắn mà chúng tôi đã tuân thủ cho đến thời điểm hiện tại", Hezbollah cho hay, thêm rằng họ đang "theo dõi các hành vi này".
Hãng thông tấn nhà nước Lebanon (NNA) đưa tin đã xảy ra nhiều cuộc tấn công hôm 28/6, trong đó có tại thành phố Nabatieh ở miền nam. Bộ Y tế Lebanon cho biết hai người bị thương do lựu đạn gây choáng của Israel tại khu vực này.
Việc phá hủy đường hầm diễn ra hai ngày sau khi Israel và Lebanon ký thỏa thuận khung do Mỹ làm trung gian tại Washington, nhằm mở đường cho tiến trình hòa bình giữa hai quốc gia láng giềng vốn trong tình trạng giao tranh suốt nhiều thập niên.
Theo thỏa thuận, vấn đề Israel rút khỏi các vùng lãnh thổ Lebanon mà họ đang kiểm soát sẽ phụ thuộc vào việc Beirut giải giáp Hezbollah thông qua thiết lập các "khu vực thí điểm" do quân đội Lebanon tiếp quản.
Tuy nhiên, Chủ tịch quốc hội Lebanon và cũng là đồng minh của Hezbollah, Nabih Berri, rạng sáng 29/6 tuyên bố thỏa thuận khung sẽ không được thông qua.
"Văn kiện cũng sẽ không được thực thi dưới hình thức hiện tại, vì mang tính áp đặt và không bảo vệ quyền lợi của Lebanon", ông Berri cho hay.
Theo ông, văn kiện này còn "tệ hại gấp 10 lần so với thỏa thuận ngày 17/5/1983", đề cập lần gần nhất Lebanon và Israel ký thỏa thuận hòa bình. Văn bản sau đó bị hủy bỏ dưới sức ép từ Syria và các đồng minh của Damascus tại Lebanon.
Lebanon bị kéo vào xung đột Trung Đông từ ngày 2/3, khi nhóm vũ trang Hezbollah khai hỏa rocket nhằm vào lãnh thổ Israel để trả đũa vụ lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei bị hạ sát trong chiến dịch không kích của Mỹ - Israel.
Israel đáp trả bằng cách tiến hành các cuộc không kích trên khắp Lebanon, đồng thời điều quân vào miền nam quốc gia láng giềng.
"Chúng tôi vui mừng thông báo mối đe dọa đã không còn", TJ McGovern, quyền lãnh đạo lực lượng cứu hỏa thuộc Cơ quan Cứu hỏa quận Cam, bang California, ngày 25/5 cho hay, đề cập đến nguy cơ bồn chứa 26.500 lít methyl methacrylate (MMA) của công ty sản xuất hàng không vũ trụ GKN Aerospace phát nổ.
Bồn chứa này phát nổ là kịch bản tồi tệ nhất mà giới chức quận Cam đã nỗ lực ngăn ngừa trong 4 ngày qua, bởi sức tàn phá rất nghiêm trọng, có thể khiến hóa chất độc hại phát tán ra môi trường xung quanh, gây ra thảm họa quy mô lớn.
"Tuy nhiên, chúng tôi muốn nhấn mạnh rằng các khu vực sơ tán vẫn được duy trì. Mong người dân tuân thủ các lệnh sơ tán đó", ông McGovern cho hay. Khoảng 50.000 cư dân được lệnh sơ tán trong ngày 22/5.
Lực lượng cứu hỏa quận Cam ngày 23/5 cảnh báo bồn chứa đang liên tục nóng lên do phản ứng của hóa chất bên trong, làm tăng thêm lo ngại về một vụ nổ thảm khốc. Họ đã liên tục phun nước làm mát, với hy vọng giảm áp suất cho bồn chứa.
Một ngày sau đó, lực lượng cứu hỏa tiếp cận và phát hiện vết nứt trên bồn, giúp giải tỏa phần nào áp suất bên trong và ngăn chặn vụ nổ quy mô lớn. Các đội cứu hộ đã làm việc xuyên đêm để kiểm tra vết nứt này.
MMA là chất lỏng dễ bay hơi và dễ cháy, được sử dụng để sản xuất nhựa. Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ cho biết MMA gây kích ứng da, mắt và niêm mạc, cũng như có thể ảnh hưởng tới hệ hô hấp và thần kinh nếu tiếp xúc với nồng độ cao hoặc trong thời gian dài.
Trong khi giới chức đang theo dõi chặt chẽ chất lượng không khí, một số cư dân đã xuất hiện các triệu chứng nghi do tiếp xúc với khí độc. Một số trường học đã đóng cửa và chuyển sang hình thức học trực tuyến để phòng ngừa.
