Sau nhiều năm gần như không có động thái đáng chú ý trong lĩnh vực xe máy hybrid, Yamaha vừa gây chú ý khi loạt bằng sáng chế mới về hệ truyền động xăng – điện dành cho xe tay ga được công bố.
Các tài liệu cho thấy hệ thống được phát triển dựa trên mẫu xe ý tưởng Proto HEV mà Yamaha giới thiệu vào năm ngoái. Nếu được thương mại hóa, đây có thể là bước tiến mới của hãng xe Nhật Bản trong việc đưa công nghệ hybrid lên xe hai bánh.
Theo hồ sơ bằng sáng chế, Yamaha sử dụng cấu trúc hybrid nối tiếp – song song (series-parallel hybrid), kết hợp một động cơ xi-lanh đơn với hai mô-tơ điện.
Mô-tơ điện thứ nhất đảm nhận nhiệm vụ dẫn động trực tiếp bánh sau. Nguồn điện được cung cấp từ bộ pin đặt ở khu vực sàn để chân. Khi xe vận hành ở chế độ thuần điện, bộ ly hợp điện từ sẽ tách động cơ xăng khỏi hộp số vô cấp CVT, giúp xe di chuyển hoàn toàn bằng điện và thu hồi năng lượng khi giảm tốc.
Trong khi đó, mô-tơ điện thứ hai được kết nối với trục khuỷu của động cơ, vừa hỗ trợ vận hành vừa đóng vai trò máy phát điện.
Điểm đặc biệt của hệ thống hybrid này là sử dụng hai mô-tơ điện kết hợp với động cơ xi-lanh đơn – Ảnh: Supermoto8
Khi dung lượng pin xuống thấp, động cơ xăng sẽ khởi động để kéo mô-tơ này phát điện. Trong chế độ đó, động cơ hoạt động ở dải vòng tua tối ưu nhằm tiết kiệm nhiên liệu, còn xe vẫn được dẫn động chủ yếu bằng mô-tơ điện, tương tự nguyên lý của xe điện mở rộng phạm vi hoạt động EREV.
Đáng chú ý, hệ thống còn có khả năng chuyển sang chế độ hybrid song song khi cần tăng tốc hoặc chạy ở tốc độ cao. Lúc này, động cơ xăng được kết nối với hộp số CVT thông qua ly hợp điện từ, đồng thời mô-tơ điện tiếp tục hỗ trợ truyền lực đến bánh sau.
Theo bằng sáng chế, Yamaha cũng thiết kế một chế độ tăng tốc hiệu suất cao, cho phép cả động cơ xăng và hai mô-tơ điện cùng hoạt động để tạo lực kéo lớn nhất.
Proto HEV – mang kiểu dáng nằm giữa mô tô số và xe tay ga, sử dụng tay ga thay cho côn tay – được cho chính là bản xem trước của mẫu xe máy điện mới của Yamaha – Ảnh: Yamaha
Một điểm đáng chú ý khác là toàn bộ hệ thống được bố trí trong khung xe tay ga truyền thống với sàn để chân phẳng và kiểu dáng quen thuộc. Điều này cho thấy Yamaha đang hướng đến khả năng sản xuất thương mại thay vì chỉ dừng ở xe concept.
Thực tế, Yamaha đã nghiên cứu xe máy hybrid từ hơn một thập kỷ trước. Năm 2005, hãng từng giới thiệu mẫu concept Gen-Ryu kết hợp động cơ từ YZF-R6 với mô-tơ điện, sau đó là HV-X sử dụng nền tảng TMax 500. Tuy nhiên, các dự án này không được phát triển tiếp sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.
Đến năm 2025, Yamaha tiếp tục giới thiệu hai mẫu concept mới gồm Proto PHEV và Proto HEV, cho thấy hãng vẫn theo đuổi công nghệ hybrid dành cho xe hai bánh.
Trong bối cảnh nhiều quốc gia siết chặt quy định về khí thải và mở rộng các khu vực phát thải thấp, xe máy hybrid được xem là giải pháp trung gian trước khi xe điện hoàn toàn trở nên phổ biến. Việc Yamaha tiếp tục đăng ký các bằng sáng chế mới cho thấy hãng vẫn đang chuẩn bị cho khả năng đưa công nghệ này vào sản xuất trong tương lai.
Cục Đăng kiểm cho biết như vậy khi báo cáo Bộ Xây dựng về triển khai hoạt động đánh giá sự phù hợp, chứng nhận và công bố hợp quy đối với thiết bị an toàn cho trẻ em dùng trên ô tô (thường gọi là ghế an toàn cho trẻ em).
Theo Cục Đăng kiểm, Bộ Giao thông vận tải trước đây đã ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về thiết bị an toàn cho trẻ em dùng trên xe ô tô (QCVN 123:2024/BGTV), có hiệu lực thi hành từ 1-1-2026
Cục Đăng kiểm đánh giá ghế an toàn cho trẻ em dùng trên xe ô tô thuộc nhóm sản phẩm hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình. Theo quy định, sản phẩm này phải được công bố hợp quy tại sở chuyên ngành của địa phương, căn cứ trên kết quả chứng nhận của tổ chức chứng nhận được chỉ định.
Để các tổ chức nhập khẩu, sản xuất, kinh doanh có thể thực hiện việc công bố hợp quy đối với ghế an toàn cho trẻ em dùng trên xe ô tô, trước hết mặt hàng này phải được kiểm tra, thử nghiệm, đánh giá, cấp giấy chứng nhận phù hợp theo QCVN 123:2024/BGTVT.
Hiện tại có rất nhiều tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh ghế an toàn trẻ em có nhu cầu công bố sản phẩm hợp quy để đưa ra thị trường từ 1-7-2026 theo quy định của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ.
Tuy nhiên đến nay vẫn chưa có tổ chức nào thực hiện việc chứng nhận sự phù hợp đối với ghế an toàn dành cho trẻ em theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 123:2024/BGTVT.
Cục Đăng kiểm cho biết cơ quan này luôn sẵn sàng thực hiện việc chỉ định, nếu có tổ chức nộp hồ sơ đề nghị là tổ chức chứng nhận sự phù hợp theo quy chuẩn nói trên.
Dù vậy theo thông tin Cục Đăng kiểm nắm được, đến nay vẫn chưa có tổ chức chứng nhận nào được cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động chứng nhận theo QCVN 123:2024/BGTVT.
Trong khi giấy chứng nhận này là một trong những điều kiện bắt buộc để được cơ quan quản lý chỉ định thực hiện hoạt động chứng nhận.
Theo Cục Đăng kiểm, nếu tình trạng trên kéo dài có thể gây vướng mắc, ách tắc cho các tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu và kinh doanh ghế an toàn trẻ em khi đưa hàng hóa ra thị trường sau ngày 1-7-2026.
Để tháo gỡ khó khăn, Cục Đăng kiểm kiến nghị Bộ Xây dựng có văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố nhằm sớm hướng dẫn, triển khai thủ tục đăng ký hoạt động chứng nhận ghế an toàn trẻ em theo QCVN 123:2024/BGTVT.
Đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền để các tổ chức đánh giá sự phù hợp có đủ năng lực theo quy định đăng ký tham gia hoạt động chứng nhận, thử nghiệm đối với ghế an toàn trẻ em.
Bên cạnh đó Bộ Xây dựng cần sớm ban hành danh mục phân loại mức độ rủi ro của sản phẩm, hàng hóa. Đây sẽ là cơ sở để các tổ chức kinh doanh ghế an toàn trẻ em xác định phương thức đánh giá, chứng nhận và công bố hợp quy phù hợp với quy định pháp luật.
Trong trường hợp sau ngày 1-7-2026 vẫn chưa có tổ chức thử nghiệm và chứng nhận đủ điều kiện để thực hiện việc chứng nhận sự phù hợp ghế an toàn trẻ em theo QCVN 123:2024/BGTVT hoạt động, Cục Đăng kiểm kiến nghị Bộ Xây dựng xem xét:
Chỉ định tạm thời Trung tâm Thử nghiệm xe cơ giới VMTC trực thuộc Cục Đăng kiểm thực hiện thử nghiệm sản phẩm này, theo quy chuẩn trong 6 tháng hoặc đến khi có tổ chức đủ điều kiện hoạt động.
Cục Đăng kiểm tạm thời thực hiện việc chứng nhận theo quy chuẩn này trong cùng thời gian 6 tháng hoặc đến khi có tổ chức chứng nhận đủ điều kiện được chỉ định, tùy điều kiện nào đến trước.
Từ ngày 1/7, trẻ em dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35 m khi ngồi trên ôtô phải sử dụng thiết bị an toàn phù hợp. Trên thị trường hiện nay, ghế trẻ em có giá từ vài triệu đến vài chục triệu đồng, đi kèm nhiều tính năng khác nhau. Tuy nhiên, không phải mọi trang bị đều có vai trò như nhau đối với mức độ an toàn của trẻ.
Khi lựa chọn ghế trẻ em, yếu tố quan trọng nhất vẫn là khả năng bảo vệ trẻ trong trường hợp xảy ra va chạm. Vì vậy, phụ huynh nên ưu tiên các tính năng liên quan trực tiếp đến việc cố định ghế và giảm chấn động tác động lên cơ thể trẻ.
Một trong những trang bị đáng chú ý là hệ thống neo ghế ISOFIX. Cơ cấu này cho phép ghế được kết nối trực tiếp với khung thân xe thông qua các điểm neo tiêu chuẩn, giúp hạn chế tình trạng lắp đặt sai hoặc ghế bị xê dịch khi xe vận hành. Trên nhiều mẫu ghế hiện đại, ISOFIX được kết hợp với chân chống (support leg) hoặc dây neo phía trên (top tether) để tăng độ ổn định khi xảy ra va chạm.
Các hệ thống bảo vệ va chạm bên hông cũng là tính năng đáng cân nhắc. Thống kê từ các tổ chức đánh giá an toàn cho thấy va chạm ngang thường gây nhiều nguy cơ cho vùng đầu và cổ của trẻ do khoảng cách giữa hành khách với cửa xe khá ngắn. Vì vậy, nhiều nhà sản xuất bổ sung các lớp vật liệu hấp thụ lực hoặc các cấu trúc bảo vệ hai bên thành ghế nhằm giảm năng lượng truyền đến cơ thể trẻ.
Một tính năng khác ít được chú ý nhưng mang lại giá trị thực tế là hệ thống chỉ báo lắp đặt. Một số ghế sử dụng đèn báo hoặc cơ cấu đổi màu để cho biết chốt ISOFIX đã khóa hoàn toàn hay chân chống đã tiếp xúc đúng với sàn xe. Theo các nghiên cứu về an toàn trẻ em trên ôtô, tỷ lệ lắp ghế sai cách vẫn ở mức cao, do đó những cơ chế hỗ trợ này có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ sử dụng sai.
Đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, khả năng điều chỉnh độ ngả lưng phù hợp trên ghế cũng là yếu tố quan trọng. Tư thế ngồi quá thẳng có thể khiến đầu trẻ đổ về phía trước khi ngủ, trong khi góc ngả phù hợp giúp nâng đỡ cổ và cột sống tốt hơn trong suốt hành trình.
Những tính năng hữu ích nhưng không bắt buộc
Bên cạnh các trang bị liên quan trực tiếp đến an toàn, nhiều mẫu ghế trẻ em còn được bổ sung các tính năng nhằm tăng sự tiện lợi hoặc cải thiện trải nghiệm sử dụng hàng ngày.
Ghế xoay 360 độ là ví dụ phổ biến nhất. Tính năng này cho phép xoay ghế về phía cửa xe khi đặt hoặc bế trẻ ra ngoài, giúp thao tác dễ dàng hơn, đặc biệt với xe gầm thấp hoặc khi trẻ còn nhỏ. Tuy nhiên, cơ cấu xoay không làm tăng đáng kể khả năng bảo vệ trẻ so với một mẫu ghế cố định có tiêu chuẩn an toàn tương đương.
Hệ thống thông gió, chất liệu vải thoáng khí hay các tấm đệm cao cấp cũng thường xuất hiện trên các dòng ghế đắt tiền. Những trang bị này có thể giúp trẻ cảm thấy dễ chịu hơn trong điều kiện thời tiết nóng ẩm, nhưng không phải yếu tố quyết định đến khả năng bảo vệ khi xảy ra tai nạn.
Một số mẫu ghế cao cấp được tích hợp cảm biến chống bỏ quên trẻ hoặc kết nối với điện thoại thông minh. Hệ thống sẽ gửi cảnh báo nếu phát hiện trẻ vẫn ngồi trên ghế sau khi người lái rời xe. Đây là tính năng hữu ích trong một số tình huống đặc biệt, song không phải yêu cầu bắt buộc đối với phần lớn gia đình.
Các chi tiết như khay đựng cốc, ngăn chứa đồ, đèn LED hay các phụ kiện giải trí cũng mang tính tiện nghi nhiều hơn là an toàn. Chúng có thể giúp trẻ thoải mái hơn trong những chuyến đi dài, nhưng không nên trở thành yếu tố chính khi lựa chọn sản phẩm.
Trên thực tế, một chiếc ghế trẻ em an toàn không nhất thiết phải là mẫu đắt nhất hoặc có nhiều tính năng nhất. Điều quan trọng nhất khi chọn ghế là phải phù hợp với độ tuổi, cân nặng của trẻ, đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn cần thiết và được lắp đặt đúng cách. Sau khi đáp ứng những yêu cầu cơ bản đó, phụ huynh mới nên cân nhắc các tính năng bổ sung dựa trên nhu cầu sử dụng và ngân sách của gia đình.
Trong hai tháng 4 và 5-2026, Mazda liên tục bổ sung các phiên bản tiêu chuẩn mới cho ba dòng xe chủ lực tại Việt Nam gồm Mazda3, CX-5 và CX-8. Thực chất, các phiên bản Deluxe mới đã được tinh giản trang bị so với cấu hình Deluxe trước đây, trong khi những bản tiêu chuẩn cũ được chuyển đổi thành gói “Deluxe tùy chọn” hoặc “Luxury tùy chọn”.
Động thái tái cơ cấu danh mục sản phẩm giúp hạ đáng kể mức giá tiếp cận của cả ba mẫu xe. Theo đó, Mazda3 hiện có giá niêm yết từ 569 triệu đồng, CX-5 từ 699 triệu đồng và CX-8 từ 899 triệu đồng. Sau khi áp dụng các chương trình ưu đãi tại đại lý, giá giao dịch thực tế của ba mẫu xe lần lượt giảm còn khoảng 559 triệu đồng, 689 triệu đồng và 889 triệu đồng.
So với các đối thủ Nhật Bản và Hàn Quốc cùng phân khúc, dải sản phẩm Mazda hiện sở hữu mức giá khởi điểm thấp nhất. Đơn cử trong phân khúc SUV/crossover cỡ C, Ford Territory và Hyundai Tucson đang có giá niêm yết khởi điểm lần lượt 739 triệu và 769 triệu đồng, cao hơn đáng kể so với mức 699 triệu đồng của Mazda CX-5.
Về kỹ thuật và trang bị, Mazda chủ yếu cắt giảm các hệ thống phụ trợ hoặc phụ kiện đi kèm, trong khi động cơ và nhiều tiện nghi chính vẫn được giữ nguyên.
Trên Mazda3, khác biệt giữa hai phiên bản Deluxe nằm chủ yếu ở hệ thống đèn chiếu sáng phía trước. Phiên bản tiêu chuẩn mới bị lược bỏ tính năng tự động bật/tắt đèn và cân bằng góc chiếu tự động.
Việc cắt giảm các trang bị điện tử ngoại thất này giúp giá bán giảm tới 40 triệu đồng so với bản cũ. Đây được xem là mức chênh lệch đáng kể với nhóm khách hàng mua xe lần đầu hoặc kinh doanh dịch vụ, vốn ưu tiên tối ưu chi phí đầu tư ban đầu hơn các tính năng tự động.
Đối với CX-5, phiên bản Deluxe tùy chọn cao hơn sẽ được bổ sung nhiều phụ kiện như phim cách nhiệt, thảm lót sàn, túi cứu hộ, baga mui, ốp ống xả kép và ty đỡ nắp capo. Trong khi đó, bản tiêu chuẩn mới với giá thực tế khoảng 689 triệu đồng chỉ còn giữ lại thảm lót sàn và ty đỡ nắp capo.
Riêng Mazda CX-8, hãng chuyển sang sử dụng tên gọi Luxury thay cho Deluxe. Dòng xe này được chia thành Luxury tiêu chuẩn và Luxury tùy chọn. Phiên bản Luxury tiêu chuẩn có giá thực tế khoảng 889 triệu đồng bị cắt giảm một số tiện ích có thể lắp thêm sau như cảm biến áp suất lốp và phim cách nhiệt.
Việc bóc tách các trang bị tiện ích hoặc phụ kiện dễ nâng cấp thành gói tùy chọn riêng là hướng điều chỉnh mới của Mazda tại Việt Nam. Thay vì duy trì cấu hình cố định, hãng giảm bớt thiết bị để kéo giá niêm yết xuống thấp hơn, qua đó giúp giảm chi phí trước bạ và các khoản phí lăn bánh liên quan.
Chiến lược này giúp các dòng xe Mazda tạo lợi thế cạnh tranh rõ rệt về giá trong từng phân khúc. Đồng thời khách hàng có ngân sách hạn chế vẫn có thể tiếp cận xe với không gian và nền tảng vận hành tương đương, sau đó chủ động bổ sung thêm phụ kiện theo nhu cầu sử dụng và khả năng tài chính cá nhân.
