Đồng hồ đã chỉ 22h nhưng ngoài cửa sổ căn nhà của gia đình chị Nguyễn Thị Quyên (ở Espoo, Phần Lan), ánh nắng vẫn chưa tắt, bầu trời xanh trong, lác đác những đám mây trắng bồng bềnh.
Cách đó không xa, trẻ nhỏ vẫn nô đùa ngoài công viên, những chiếc thuyền nhỏ lướt trên mặt hồ và nhiều gia đình vẫn tranh thủ đi dạo, câu cá…
“Những ngày đầu mới sang đây, tôi thấy vô cùng lạ lùng. Đã gần nửa đêm mà trời vẫn sáng như ban ngày”, chị Quyên chia sẻ với phóng viên Dân trí.
Chị Quyên và chồng – anh Dương Tuấn Lực (cùng 35 tuổi) – sang Phần Lan sinh sống gần 4 năm trước. Anh Lực vốn là một kỹ sư phần mềm, nhận được lời mời làm việc từ một công ty công nghệ Phần Lan nên quyết định đưa cả gia đình tới đất nước nhiều năm liền đạt danh hiệu “quốc gia hạnh phúc nhất thế giới”.
Trước đó, gia đình 4 người sinh sống tại TPHCM nên khi tới Phần Lan, họ trải qua không ít cú sốc liên quan đến khí hậu, nhịp sống và văn hóa.
Chị Quyên kể, gia đình chị đến Phần Lan đúng vào mùa đông, ai cũng choáng ngợp bởi khung cảnh tuyết trắng bao trùm khắp nơi, nhiệt độ âm sâu và những ngày gần như không nhìn thấy mặt trời. Đến mùa hè, họ lại có trải nghiệm hoàn toàn trái ngược, một số ngày, mặt trời gần như không lặn và không có bóng đêm.
Chị Quyên tìm hiểu và được biết đó là hiện tượng “đêm trắng” (hoàng hôn kéo dài đến tận nửa đêm và mặt trời dường như không bao giờ tắt) ở những quốc gia Bắc Âu như Phần Lan, Thụy Điển, Na Uy… Hiện tượng này xảy ra vào mùa hè ở các vùng vĩ độ cao gần vòng cực do trục Trái Đất nghiêng.
“Ngày mới sang Phần Lan, tôi có cảm giác như bước vào một thế giới khác. Có những tháng mùa đông thì thời gian ban ngày chỉ có mấy tiếng, bóng tối triền miên, còn mùa hè lại gần như không có bóng đêm”, chị Quyên nói.
Theo người phụ nữ Việt, mức độ “đêm trắng” không giống nhau giữa các vùng, bởi lãnh thổ nước này kéo dài từ Bắc xuống Nam nên có sự chênh lệch về ánh sáng giữa các khu vực.
Hiện tượng “đêm trắng” diễn ra rõ nét nhất tại khu vực phía Bắc Phần Lan, nơi có những địa phương liên tục đón ánh sáng mặt trời suốt 60-70 ngày. Nơi gia đình chị sinh sống ở miền Nam Phần Lan nên hiện tượng này tập trung chủ yếu trong tháng 6.
Suốt nhiều ngày trong mùa hè Phần Lan, 22-23h mặt trời mới lặn. Khoảng 3h, mặt trời dần mọc lại. Khoảng thời gian giữa 2 mốc này, bầu trời không còn ánh nắng nhưng vẫn sáng rõ. Nếu không nhìn đồng hồ, chị Quyên rất khó để biết lúc đó là ngày hay đêm.
Gia đình mất thời gian dài để thích nghi
Hiện tượng thời tiết này khiến cả gia đình chị Quyên mất khá nhiều thời gian để thích nghi. Chị từng rất ngại ra nắng, nhưng vì phải sống trong mùa đông ngập tuyết và những ngày dài chìm trong bóng tối nên dần dần chị Quyên và các thành viên mong chờ hơn những mùa hè.
Mùa hè ở Phần Lan được xem là khoảng thời gian sôi động nhất trong năm.
Vào những ngày “đêm trắng”, người Phần Lan có thể vào rừng hái quả, đi dạo, đá bóng, chèo thuyền vào nửa đêm hay khi bắt đầu ngày mới lúc 1-2h.
Người Phần Lan có số ngày phép tối đa lên tới 30 ngày mỗi năm. Nhiều người tranh thủ gom ngày nghỉ phép để nghỉ trọn tháng hè. Gia đình chị Quyên cũng thường dành cả tháng hè để đi du lịch, khám phá các nước Bắc Âu hoặc cắm trại, chèo thuyền và đi câu cá.
“Mùa hè năm nào gia đình tôi cũng có những chuyến đi đáng nhớ. Có lần chúng tôi cùng bạn bè sang Na Uy, sống trên một hòn đảo nhỏ suốt hai tuần. Bọn trẻ gần như chỉ chạy nhảy ngoài trời, không phải lo bài vở hay học thêm như trước đây”, chị kể.
Cuộc sống không có bóng tối còn mang đến những thay đổi đáng kể trong sinh hoạt hằng ngày. Nếu bình thường chị ngủ khoảng 7-8 tiếng mỗi ngày thì vào mùa hè, thời gian ngủ đôi khi chỉ còn 4-5 tiếng. Nhiều khi, 22-23h vợ chồng chị vẫn đi bơi, đi dạo…
Người phụ nữ cho rằng, vì cơ thể đón nhận nhiều ánh sáng nên luôn tràn đầy năng lượng. Bởi vậy, chị ngủ ít hơn mà không cảm thấy mệt mỏi. Mỗi ngày, nếu không chủ động để ý thời gian trên đồng hồ hay điện thoại, gia đình chị có thể bị quá bữa hoặc đi ngủ quá muộn.
“So với các mùa khác trong năm, mùa hè, chúng tôi thường ăn tối muộn hơn, có hôm 21h mới ăn cơm. Nhiều ngày 1-2h sáng mới đi ngủ vì mải đi chơi hoặc đơn giản là không nhận ra thời gian đã trôi qua nhanh như vậy”, chị cười.
Để cân bằng nhịp sinh học và đảm bảo giấc ngủ, chị Quyên áp dụng cách mà hầu hết các gia đình ở Phần Lan đều sử dụng đó là dùng rèm cản sáng, chống tia UV chuyên dụng trong nhà. Chỉ cần kéo rèm xuống là căn phòng tối như ban đêm khiến họ chìm vào giấc ngủ dễ dàng hơn.
Không chỉ nổi tiếng với hiện tượng “đêm trắng”, Phần Lan còn nhiều năm liên tiếp được bình chọn là “quốc gia hạnh phúc nhất thế giới”.
Theo chị Quyên, một trong những lý do quan trọng nằm ở sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống.
“Ở đây, khi hết giờ làm, đồng nghiệp hầu như không nhắn tin hay gọi điện trao đổi công việc nữa. Mọi người dành thời gian cho gia đình, bạn bè và bản thân nhiều hơn”, chị nói.
Sau gần 4 năm sinh sống nơi đây, chị Quyên cho biết, bản thân vẫn chưa hết thích thú mỗi khi nhìn thấy ánh mặt trời lúc nửa đêm. Mùa hè với những “đêm trắng” cũng đem đến cho chị và gia đình nhiều trải nghiệm và kỳ nghỉ thú vị.
“Mỗi năm “đêm trắng” chỉ kéo dài một thời gian nhất định nên ai cũng muốn tận hưởng trọn vẹn. Với chúng tôi, đó là khoảng thời gian đẹp nhất trong năm – khi cả gia đình có thể cùng nhau có những chuyến đi chơi dài hơn để tái tạo năng lượng cho học tập và công việc”, chị chia sẻ.
Khoa công tác xã hội - nhân học - xã hội học (Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP.HCM) phối hợp tổ chức với Dự án Vượt Sóng (thuộc Nhà văn hóa Thanh niên.
PGS.TS Lê Minh Công (Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia TP.HCM) nói người khuyết tật có tỉ lệ trầm cảm, lo âu cao gấp 2-3 lần, do tác động của nghèo đói, thất nghiệp và hạn chế trong tiếp cận dịch vụ.
Người khuyết tật chịu gánh nặng về sức khỏe tâm thần như trầm cảm, lo âu, rối loạn giấc ngủ và căng thẳng. Tuy nhiên chỉ 27,8% được sàng lọc, tầm soát có hệ thống. Ngoài ra thiếu nhân sự tâm lý và công tác xã hội, hạn chế ngân sách và kỳ thị.
Ông Công đề xuất mô hình can thiệp theo hướng phân tầng. Tầng 1 tập trung vào phòng ngừa và sàng lọc sớm tại cộng đồng, thông qua trạm y tế, Đoàn Thanh niên… kết hợp truyền thông để giảm kỳ thị.
Tầng 2-3 triển khai các can thiệp tâm lý - xã hội tại phòng chức năng, phòng khám và cơ sở tâm lý thông qua tư vấn cá nhân và can thiệp gia đình. Tầng 4 là điều trị chuyên khoa tại bệnh viện tâm thần như chẩn đoán, điều trị bằng thuốc và các liệu pháp tâm lý chuyên sâu.
ThS Lê Thị Hương Giang (Đại học RMIT) đề xuất xây dựng dịch vụ hỗ trợ tiếp cận giáo dục đại học cho sinh viên khuyết tật, điển hình tại Đại học RMIT được hỗ trợ của Phòng Thúc đẩy bình đẳng và Tiếp cận giáo dục.
Năm 2025, có 286 sinh viên khuyết tật được hỗ trợ, tăng 25%. Nhóm cao nhất là vấn đề sức khỏe tinh thần và đa dạng thần kinh (56,3%) trải đều các chương trình và khoa/ngành học, từ đó nhu cầu hỗ trợ học tập đa dạng, cơ hội thực tập và việc làm.
Đại học RMIT hỗ trợ sinh viên thông qua các biện pháp cá nhân hóa, cụ thể là bản kế hoạch học tập cá nhân cho sinh viên khuyết tật. Bản này sẽ mô tả tình trạng sức khỏe và mức độ ảnh hưởng đến việc học tập, từ đó đưa ra các điều chỉnh phù hợp trong dạy và học. Kế hoạch được cập nhật mỗi học kỳ và chia sẻ đến các giảng viên phụ trách giảng dạy sinh viên đó.
Ngoài ra trong suốt quá trình học, sinh viên còn được hỗ trợ bởi các chuyên viên như tư vấn cho giảng viên về cách áp dụng kế hoạch học tập, cung cấp tài liệu cần thiết, cũng như hỗ trợ trực tiếp trong lớp học, thực hành, thi cử và các hoạt động thực địa thông qua Student Aid Program.
Trường cũng thúc đẩy hợp tác liên đơn vị, như giới thiệu và chuyển gửi sinh viên giữa các bộ phận tham vấn tâm lý, tuyển sinh, học bổng… Đồng thời tổ chức các hoạt động nâng cao nhận thức như workshop, tập huấn, chia sẻ kinh nghiệm.
Giáo dục người khuyết tật dù khó khăn cũng phải tiên tiến, có chuẩn riêng và tích hợp công nghệ
Cô Nguyễn Thị Thân, Hiệu trưởng Trường khiếm thính Hy vọng Bình Thạnh, nói học sinh khiếm thính cần được hỗ trợ sử dụng ngôn ngữ ký hiệu, hình ảnh trực quan và thiết bị trợ thính trong lớp học, thay vì chỉ tập trung vào phát triển ngôn ngữ nói.
Cô Thân nói thêm việc giảng dạy cần cá nhân hóa, với giáo trình được điều chỉnh phù hợp với khả năng nhận thức và ngôn ngữ của từng em. Lớp học hòa nhập cần có sĩ số hợp lý, đủ ánh sáng để đọc hình miệng, đồng thời các thiết bị công nghệ hỗ trợ.
Đối với giáo viên dạy học sinh hòa nhập, yêu cầu đặt ra là phải có kiến thức về giáo dục đặc biệt, có giáo viên trợ giảng, đồng thời cần sự kiên nhẫn, thấu cảm trong quá trình giảng dạy. Những học sinh còn khả năng nghe thông qua thiết bị trợ thính có thể phát triển ngôn ngữ tốt hơn nếu được hỗ trợ phù hợp.
Ngoài ra các em cần được rèn luyện sự tự tin trong giao tiếp và nhận được sự đồng hành từ gia đình, tài liệu học tập cũng cần được điều chỉnh theo năng lực của từng học sinh.
Ông Cao Tiền Vị - người sáng lập ASIF Foundation - nói dù đã có luật, việc triển khai và hướng dẫn thực hiện còn nhiều bất cập, cần tiếp tục hoàn thiện. Ví dụ việc cấp thẻ chứng nhận khuyết tật còn phức tạp, cần ứng dụng công nghệ để đơn giản hóa thủ tục.
Đồng thời các quy định về công trình công cộng, y tế, vệ sinh… cần được thiết kế phù hợp. Một ưu tiên cấp bách khác là đào tạo nghề và tạo việc làm cho người khuyết tật.
Phó chủ tịch Hội Bảo trợ trẻ em TP.HCM Nguyễn Văn Tính nói cần thay đổi nhận thức và cách tiếp cận, chuyển từ cách nhìn mang tính từ thiện, thương hại sang tiếp cận dựa trên quyền con người. Hỗ trợ người khuyết tật không chỉ dừng ở lòng tốt cá nhân, mà phải đảm bảo họ có đủ các quyền và chính sách đáng được hưởng.
Bên cạnh đó, cách hiểu về các mức độ khuyết tật (nhẹ, nặng, đặc biệt nặng) còn chưa thống nhất. Nhiều nơi vẫn cho rằng “đặc biệt nặng” là phải liệt hoàn toàn, trong khi pháp luật đã quy định rõ, gây ảnh hưởng quyền lợi và chế độ của người khuyết tật.
Hiện nay, giáo dục chuyên biệt chủ yếu chỉ dừng ở cấp tiểu học, nên khi lên THCS, học sinh buộc phải chuyển sang môi trường hòa nhập. Tuy nhiên nhiều em chưa được chuẩn bị đầy đủ về kỹ năng, tâm lý và định hướng, dẫn đến khó khăn trong học tập, hòa nhập và gây lúng túng cho cả giáo viên lẫn học sinh.
Tại buổi tiếp, Chuẩn đô đốc Trịnh Xuân Tùng - Tư lệnh Vùng 5 Hải quân - đã giới thiệu với đoàn công tác biên phòng một số nét chính về đơn vị và những kết quả, thành tích nổi bật của cán bộ, chiến sĩ Vùng 5 Hải quân trong thời gian qua.
Theo đó đầu năm 2026, cán bộ, chiến sĩ Vùng 5 Hải quân quán triệt sâu sắc tình hình nhiệm vụ, đoàn kết, nỗ lực phấn đấu hoàn thành tốt và xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao như huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, diễn tập, đối ngoại quốc phòng, tuần tra, quản lý chặt chẽ vùng biển được phân công.
Trung tướng Vũ Trung Kiên - Tư lệnh Bộ đội biên phòng - đánh giá cao những thành tích mà cán bộ, chiến sĩ Vùng 5 Hải quân đạt được trong thời gian qua.
Sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ đội biên phòng và Vùng 5 Hải quân và lực lượng Cảnh sát biển trên địa bàn đã đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ vững chắc chủ quyền biên giới, biển đảo, đấu tranh hiệu quả với các loại tội phạm, đặc biệt là tội phạm ma túy.
Các đơn vị này cũng tích cực tham gia các chương trình an sinh xã hội, phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, góp phần xây dựng nền biên phòng toàn dân vững mạnh.
Trung tướng Vũ Trung Kiên mong muốn tới đây Bộ Tư lệnh Vùng 5 Hải quân sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư lệnh Bộ đội biên phòng để thực hiện hiệu quả các công tác phối hợp, phát huy tinh thần đoàn kết, thống nhất, sẵn sàng xử lý kịp thời các tình huống trên biển.
Câu chuyện tình yêu đặc biệt đang thu hút sự chú ý của dư luận Nhật Bản, sau khi cặp đôi xuất hiện trong một chương trình truyền hình "Chào mừng tân hôn".
Nhân vật chính trong câu chuyện này là một nghệ sĩ Taishu engeki dày dạn kinh nghiệm tại tỉnh Ibaraki. Chàng trai là nhân viên văn phòng đam mê nghệ thuật truyền thống. Năm ngoái, anh tình cờ biết đến đoàn kịch của vợ nên đăng ký học.
Được biết cặp đôi gặp nhau rất tình cờ, lần đầu gặp mặt, anh đã bị thu hút bởi vẻ đẹp quý phái và thần thái rạng rỡ của người phụ nữ 60 tuổi. Ngược lại, bà cũng bị ấn tượng bởi vẻ ngoài điển trai và sự nhiệt huyết của cậu học trò mới.
Điều thú vị ở cặp đôi chênh lệch tuổi tác là chỉ sau ba ngày gia nhập đoàn kịch, mối quan hệ "thầy - trò" đã có bước ngoặt lớn khi người phụ nữ chủ động tiết lộ đang độc thân.
Mối liên kết giữa họ sâu sắc hơn khi cả hai cùng vào vai những người yêu nhau trong các vở kịch về tình yêu bị cấm đoán. Chàng trai thừa nhận bị thu hút khi xem bà nhảy múa. "Khi chạm tay vào cô ấy, tôi đã biết đây là định mệnh đời mình", chàng trai nói.
Trong một lễ hội pháo hoa, anh ngỏ lời cầu hôn, cam kết: "Anh sẽ bảo vệ và chăm sóc em suốt đời. Khi em già yếu, anh vẫn sẽ ở bên lo lắng cho em từng chút một".
Khi biết con trai hẹn hò với người phụ nữ lớn tuổi thậm chí hơn mình 9 tuổi mẹ chàng trai sốc nặng, tuy nhiên, định kiến dần xóa bỏ khi nữ nghệ sĩ đến nhà người yêu, tự tay làm món monjayaki để nhà chồng tương lai cùng thưởng thức. Sự chân thành và không khí ấm cúng bên bàn ăn đã giúp họ dần thân thiết. Tháng 12 năm ngoái, hai người đăng ký kết hôn.
Hiện tại, mối quan hệ mẹ chồng nàng dâu rất tốt đẹp. Mẹ của chàng trai cho biết bà coi con dâu như một người chị gái thân thiết, trong khi các em gái của anh thường tìm đến "chị dâu" để xin lời khuyên về tình yêu và cuộc sống.
Trên sóng truyền hình, chàng trai hứa bảo vệ người yêu suốt đời. "Sau này khi em già yếu, anh sẽ chăm sóc em chu đáo, thậm chí sẵn sàng là người thay tã cho em", anh nói.
Câu chuyện tình yêu của họ nhanh chóng lan tỏa trên mạng xã hội Nhật Bản, nhận được nhiều ý kiến khác nhau. Nhiều người để lại bình luận cho rằng đây là minh chứng rõ ràng cho việc tình yêu không bị giới hạn bởi tuổi tác.
"Một trong những câu chuyện tình chân thành nhất tôi từng thấy. Nụ cười của bà khiến người ta cảm nhận được sự bình yên"; "Cô không hề giống người 60 tuổi. Cô rạng rỡ, tràn đầy năng lượng, làn da vẫn trẻ trung. Có lẽ đó là phép màu của cả đời sống trên sân khấu"... là những bình luận người dùng mạng để lại.
