Như Tuổi Trẻ Online đưa tin, ngày 7-4, ông Ngọ Duy Hiểu – Phó chủ tịch Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam – cho biết nhiều người lao động, công đoàn cơ sở, công chức, viên chức có kiến nghị với Tổng liên đoàn về việc hoán đổi kỳ nghỉ lễ dịp 30-4 và 1-5 linh hoạt hơn.
Cụ thể, Giỗ Tổ Hùng Vương (10-3 âm lịch) rơi vào chủ nhật nên người lao động sẽ nghỉ vào ngày làm việc kế tiếp, tức thứ hai ngày 27-4.
Tuy vậy nhiều người lao động đề nghị hoán đổi ngày thứ hai đó sang ngày 29-4 hoặc 2-5 để có kỳ nghỉ lễ kéo dài.
Theo ông Hiểu, trước khi đề xuất chính thức về hoán đổi nghỉ lễ, công đoàn cần lấy ý kiến từ phía người lao động, nghiên cứu quy định của pháp luật và trao đổi, thống nhất với Bộ Nội vụ.
Một doanh nghiệp ở Khu công nghiệp Vân Trung (Bắc Ninh) cho hay lịch nghỉ lễ dịp 30-4 đã được công bố từ đầu năm nên sẽ không thay đổi. Cụ thể, người lao động được nghỉ hưởng nguyên lương thứ năm ngày 30-4 và thứ sáu ngày 1-5, sau đó đi làm thứ bảy ngày 2-5.
Vì chia ca làm luân phiên ngày đêm, công ty này sẽ căn cứ lịch sản xuất để công nhân nghỉ ngơi, tái tạo sức lao động theo quy định. Về khối văn phòng làm cố định, công ty tạo điều kiện để họ nghỉ phép năm (12 ngày hưởng nguyên lương).
“Chúng tôi có một số công đoạn đặc thù về sản xuất không cố định ngày làm, ngày nghỉ nên có thể luân phiên cho người lao động nghỉ, ví dụ người đi làm chủ nhật thì thứ hai sẽ được nghỉ”, vị này cho hay.
Tương tự, cán bộ phụ trách nhân sự của một công ty ở Khu công nghiệp Song Khê – Nội Hoàng (Bắc Ninh) cho biết doanh nghiệp không hoán đổi nghỉ lễ vì đã thông báo lịch cho công nhân viên từ đầu năm.
Do đơn hàng tăng cao, công ty giữ nguyên lịch nghỉ Giỗ Tổ Hùng Vương (10 âm lịch) kèm nghỉ bù thứ hai 27-4, sau đó người lao động đi làm hai ngày rồi nghỉ lễ 30-4 và 1-5 như thông báo của Nhà nước.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, ông Nguyễn Văn Chí – Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Crystal Martin Việt Nam (có khoảng 7.000 lao động) – cho hay nhiều công nhân mong muốn nghỉ làm vào thứ bảy 2-5 để kéo dài kỳ nghỉ lễ 30-4 trong 4 ngày liên tiếp. Phương án là hoán đổi từ thứ hai 27-4 (nghỉ bù Giỗ Tổ Hùng Vương) sang thứ bảy.
Tuy nhiên, Bộ luật Lao động 2019 quy định nghỉ bù phải là ngày làm việc kế tiếp, tức ngày 27-4 nêu trên, nên công ty không thể tự quyết định.
Để tạo thuận lợi, người lao động có nhu cầu nghỉ dài được nghỉ phép (trong 12 ngày phép năm hưởng nguyên lương). Việc này, theo ông Chí, giúp nhiều công nhân ở xa có thể về nhà lâu hơn nhưng lại ảnh hưởng đến xét tiền chuyên cần.
Chủ tịch Công đoàn công ty này mong Công đoàn cấp trên, cơ quan chức năng tham mưu, đề xuất cấp có thẩm quyền hướng dẫn doanh nghiệp phương án linh động với dịp nghỉ lễ 30-4 và 1-5 này. Về lâu dài, doanh nghiệp cũng cần văn bản chính thức để trao đổi với đối tác, khách hàng, tính toán chi phí sản xuất kinh doanh…
Luật có thể điều chỉnh cho phép doanh nghiệp và người lao động thống nhất lịch nghỉ lễ phù hợp thực tế, có sự đồng ý của Sở Nội vụ địa phương vì đặc thù sản xuất kinh doanh mỗi nơi mỗi khác, ông Chí đề xuất.
Trong khi đó, ông Đinh Sỹ Phúc – Chủ tịch Công đoàn Công ty Taekwang Vina (Đồng Nai) – cho hay với khoảng 33.000 công nhân viên, đơn vị này đã thông báo lịch nghỉ lễ Tết từ sớm. Với đặc thù là doanh nghiệp xuất khẩu 100%, trong đó có thị trường Mỹ, công ty này phụ thuộc nhiều vào lịch xuất hàng của đối tác.
Theo ông Phúc, từ câu chuyện vận tải hàng hóa khó khăn hiện nay và việc lấy ý kiến hoán đổi nghỉ lễ gấp gáp, trong các năm tới, cơ quan chức năng cần lấy ý kiến các phương án nghỉ lễ từ sớm, để doanh nghiệp, Công đoàn và người lao động có thời gian thương lượng, thống nhất.
Ngược lại, bà Phạm Thị Tuyết Nhung – Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Yazaki EDS Việt Nam (TP.HCM) – cho hay công ty đã thống nhất lịch nghỉ lễ dịp 30-4 và 1-5 kéo dài từ 26-4 đến 3-5. Như vậy, so với lịch của nhiều doanh nghiệp khác, khoảng 7.000 công nhân viên ở đây được nghỉ thêm 3 ngày 28-4, 29-4 và 2-5 hưởng nguyên lương.
“Ngoài những ngày nghỉ phép năm theo quy định của luật, mỗi năm công ty cho phép công nhân viên nghỉ thêm 32 ngày nữa”, bà Nhung thông tin.
Gia đình bé gái tên Xiao Tong thuộc diện khó khăn. Người mẹ mắc tâm thần phân liệt, cha là trụ cột duy nhất nhưng sức khỏe yếu do di chứng ngộ độc khí than năm 2025. Ông đi làm thuê với thu nhập khoảng 150 tệ mỗi ngày.
Sợ bản thân gặp bất trắc, ông giao mật khẩu và thẻ ngân hàng cho con gái 13 tuổi quản lý. Ngày 9/5, người cha mang xe máy đi sửa mới phát hiện số tiền tiết kiệm 180.000 tệ đã không còn.
Trong cuộc phỏng vấn với Đài truyền hình Hà Nam, cô bé Xiao Tong nói do yêu thích hoạt hình 2D nên đã thuê các họa sĩ trên mạng vẽ nhân vật theo ý tưởng cá nhân.
Dữ liệu nền tảng cho thấy từ tháng 5/2025, tài khoản của Xiao Tong phát sinh giao dịch liên tục. Riêng tháng 2/2026, cô bé thực hiện 14 đơn hàng. Bức tranh đắt nhất có giá 5.400 tệ.
Để sở hữu những sản phẩm yêu thích này, Tong yêu cầu họa sĩ đẩy nhanh tiến độ từ một tháng xuống 5 ngày, chấp nhận trả giá cao hơn. Trên trang cá nhân, cô bé tuyên bố "gia đình đủ điều kiện để theo đuổi sở thích".
Họa sĩ Xiao Bei, người thực hiện bức tranh đắt nhất cho Tong, nói không biết khách hàng là trẻ vị thành niên. "Tôi đã thông báo không nhận yêu cầu từ người nhỏ tuổi và phải thức đêm để kịp tiến độ khách hàng yêu cầu", họa sĩ cho biết.
Họa sĩ này chủ động liên hệ nền tảng để hoàn trả chi phí. Một họa sĩ khác tên Yan cũng lập tức trả lại tiền khi thấy Tong yêu cầu hủy đơn với lý do "cần tiền đóng viện phí".
Gia đình Xiao Tong đang thương lượng với các bên để xin hoàn tiền, chủ yếu tập trung vào các đơn hàng chưa hoàn thành. Cô bé cũng hứa với cha không sử dụng thẻ tùy tiện.
Sau khi câu chuyện của Xiao Tong được phát sóng trên truyền hình, nhiều chuyên gia giáo dục nhận định nguồn gốc nằm ở việc trẻ thiếu kiến thức về giá trị đồng tiền và sự lỏng lẻo trong quản lý gia đình. Trong thời đại thanh toán số, tiền tệ chỉ là những con số trên màn hình khiến trẻ em không cảm nhận được nỗi vất vả của cha mẹ.
"Yêu thương không phải là thỏa mãn nhu cầu vật chất vô điều kiện, mà là giúp trẻ phân biệt giữa 'muốn' và 'cần', để hiểu rằng sau mỗi niềm vui cá nhân luôn có sự hy sinh thầm lặng của người thân", một người dùng mạng viết.
Chia sẻ tại diễn đàn Nhân lực chất lượng cao năm 2026 tổ chức ở TP.HCM mới đây, một số chuyên gia cho rằng thách thức lớn nhất hiện nay không phải tiếp cận công nghệ mà là năng lực tái thiết kế tổ chức, học lại và khả năng thích ứng của con người.
Ông Đào Trung Thành, chuyên gia chuyển đổi số và AI, nói trí tuệ nhân tạo đã rời phòng thí nghiệm đi vào đời sống, xuất hiện trong học tập, công việc và vận hành tổ chức, không đơn thuần công nghệ mà là năng lực thích nghi. Dự báo khoảng 170 triệu việc làm mới yêu cầu kỹ năng số được tạo ra, trong khi khoảng 92 triệu việc làm có nguy cơ bị thay thế, đặc biệt là các công việc mang tính lặp lại và đơn giản.
Mô hình đội ngũ lai giữa con người và AI đang phát triển mạnh, nhiều phòng ban tại các công ty ở Trung Quốc sử dụng AI Agent như một nhân viên thực thụ được cài đặt trên máy tính. Với nhóm doanh nghiệp tuyến đầu, trong đó có các tập đoàn công nghệ như Google, Microsoft có tới 71% doanh nghiệp xác nhận phát triển mạnh hơn khi triển khai đội ngũ lai giữa con người và AI. Trong khi 39% lãnh đạo doanh nghiệp cho rằng vẫn phát triển tốt khi vận hành theo mô hình truyền thống.
Dù AI giúp công cụ vận hành nhanh hơn song ông Thành cho rằng năm 2026 đang xuất hiện "nghịch lý năng suất" khi công nghệ tăng tốc nhưng con người lại trở nên mệt mỏi hơn. "AI không chỉ tự động hóa công việc mà còn buộc tổ chức phải thiết kế lại quyền quyết định và quy trình vận hành.
Nếu doanh nghiệp chỉ bổ sung AI mà không thiết lập quy trình mới, AI có thể tạo thêm điểm nghẽn, tạo ra kỳ vọng "ảo" về tăng hiệu suất", ông Thành nhấn mạnh.
Kỹ năng quan trọng nhất trong kỷ nguyên AI theo đánh giá là năng lực học lại. Dự báo đến năm 2030, khoảng 39% các kỹ năng cốt lõi hiện nay sẽ thay đổi hoàn toàn. Không chỉ biết sử dụng mà cần biết giao việc, nhận diện sai số và biết cách kiểm chứng kết quả do AI tạo ra.
Những kỹ năng giảm giá nhanh nhất là lao động lặp lại và xử lý theo mẫu. Kế toán và kiểm toán đang chịu sức ép tự động hóa ngày càng lớn, trong khi kỹ năng liên quan đến AI và dữ liệu lớn, mạng và an ninh mạng, tư duy phân tích và sáng tạo, sự bền bỉ, linh hoạt và thích nghi đang trên đà tăng giá.
Ý kiến khác là sự xuất hiện của siêu nhân viên là cá nhân có khả năng sử dụng AI hiệu quả. Nhận định chung là Việt Nam hiện có nền tảng số đủ rộng để AI lan nhanh cũng như xã hội sẵn tâm thế tiếp nhận công nghệ mới nhưng triển khai AI theo chiều sâu vẫn là bài toán lớn về năng lực tổ chức.
Từ góc độ quản trị nhân sự, ông Lê Nhật Trường Chinh - nhà sáng lập và CEO Success Partner - cho rằng nhiều doanh nghiệp hiện quản trị con người chủ yếu bằng cảm giác. Doanh nghiệp định giá nhà máy, thương hiệu, công nghệ, dữ liệu hay doanh thu nhưng chưa thể định giá được con người. Doanh nghiệp chỉ nhận ra vấn đề khi nhân sự giỏi rời đi, doanh số giảm hoặc tổ chức mất động lực. Cả tuyển sai người, đào tạo nhiều nhưng tổ chức không mạnh lên và thiếu tính kế thừa trong đội ngũ.
Ông Leo Võ Thái Lâm - nhà sáng lập 10X Value - dẫn nghiên cứu của Harvard Business Review cho thấy 95% lãnh đạo tham gia khảo sát tin rằng có khả năng tự nhận thức nhưng thực tế chỉ 10-15% sở hữu kỹ năng này.
Nhiều nhà lãnh đạo có năng lực kỹ thuật tốt nhưng thất bại khi làm việc nhóm do thiếu khả năng nhận biết những tín hiệu ngầm trong đội ngũ, năng lực cá nhân không đồng nghĩa với năng lực của tổ chức.
Có thực tế là vị trí quản lý ở nhiều doanh nghiệp thường được trao cho người có thâm niên, chuyên môn kỹ thuật và hiệu suất cao chứ không phải người có năng lực quản lý và lãnh đạo tốt nhất.
"Xử lý các vấn đề liên quan đến con người hoàn toàn khác với xử lý lỗi kỹ thuật. Những điểm mạnh trong chuyên môn như tính chính xác, logic hay khả năng tập trung sâu đôi khi trở thành rào cản trong quản lý cảm xúc của bản thân và người khác", ông Lâm nhận định.
Kiếm tiền bằng cách nào có quan trọng bằng việc mình đang cố gắng sống tử tế và không bỏ cuộc. Chấp nhận làm mọi nghề để trang trải, trước khi tìm được hướng đi lâu dài, chẳng xấu hổ!
Bước sang ngưỡng 30, Hoài Bảo (30 tuổi, TP.HCM) kể đã có bằng đại học, nhưng hiện vẫn loay hoay, làm thêm công việc phục vụ tại một quán ăn để trang trải.
Đến độ tuổi mặc định phải “ổn định sự nghiệp”, thế mà đôi lúc anh cảm nhận được sự coi thường từ chủ quán, với suy nghĩ chủ quan rằng ở độ tuổi này, có trình độ đại học nhưng vẫn làm công việc phục vụ.
Tuy nhiên, anh thừa nhận bản thân không quá bận tâm. Bảo vẫn luôn cố gắng hoàn thành tốt công việc, phục vụ khách hàng chu đáo và chuyên nghiệp. Bởi đây chỉ là công việc tạm thời trong giai đoạn cần trang trải tài chính.
“Mỗi công việc đều mang lại những trải nghiệm quý giá riêng. Vì vậy, không có gì phải xấu hổ khi kiếm tiền bằng sức lao động chân chính. Quan trọng là khi mình làm gì, mình cũng sẽ tập trung vào câu hỏi “mình học được gì ở đây”, mỗi trải nghiệm là mỗi bài học, còn nếu không có mục tiêu thì làm gì cũng thấy vô nghĩa”, Bảo tâm sự.
Tương tự, Thành Trung (30 tuổi, TP.HCM) kể sau 8 năm làm công việc văn phòng với tấm bằng đại học trong tay, anh quyết định rẽ hướng và bắt đầu lại từ đầu.
Anh từng làm phụ bếp tại căng tin của một phòng gym, sau đó theo đuổi nghề huấn luyện viên cá nhân (PT) để xây dựng nguồn thu nhập ổn định. Song song đó, Trung tiếp tục học hỏi và thử sức với lĩnh vực tiếp thị liên kết để thêm trang trải.
“Điều quan trọng không nằm ở việc làm công việc gì, mà là hiểu rõ mình đang làm gì và ý nghĩa của công việc đó đối với bản thân. Chậm một chút cũng không sao, miễn không bỏ cuộc”, Trung nói.
Ngọc Ánh (30 tuổi, Huế) kể sau khi tốt nghiệp nhưng chưa tìm được việc đúng chuyên môn, cô đã xin làm pha chế tại một quán gần nhà. Mỗi ngày Ánh làm việc từ 12 đến 16 tiếng khá vất vả. Đôi khi gặp bạn bè, cô cũng có chút chạnh lòng.
Tuy nhiên chồng luôn động viên rằng chỉ cần kiếm tiền bằng lao động chân chính thì không có gì phải xấu hổ hay dừng lại. Nhờ sự kiên trì và nỗ lực, hiện tại Ánh đã trở thành kế toán công nợ, làm việc theo giờ hành chính.
Dù công việc mới đi kèm nhiều áp lực và căng thẳng, cô cho biết động lực lớn nhất là có thể lo cho gia đình và người mình yêu, từ đó tiếp tục cố gắng mỗi ngày.
Châu Giang (32 tuổi, TP.HCM) cho rằng thất nghiệp không phải điều đáng sợ. Điều đáng lo là sau khi mất việc nhưng không nỗ lực tìm kiếm cơ hội mới.
Giang kể trước đây từng làm công việc chăm sóc vườn tại một homestay 4 sao. Khi nhân viên lễ tân đột ngột nghỉ việc, anh được đề nghị thay thế dù chưa có kinh nghiệm và khá lo lắng khi phải trực tiếp tiếp xúc với khách.
Giang đã chủ động tự học cách sử dụng các ứng dụng đặt phòng, đồng thời trau dồi kiến thức và kỹ năng cần thiết. Chỉ sau ba tháng, cô được tin tưởng giao vị trí quản lý tại cơ sở này.
"Ai cũng có giai đoạn long đong, tự ti với gia đình, bạn bè hay chính bản thân vì thất nghiệp. Nhưng đừng bỏ cuộc, miễn còn cố gắng, cứ dám thử vì tuổi trẻ có đặc ân được thất bại. Còn trẻ hãy cứ làm những gì mình cho là đúng sau khi nghiêm túc rồi chúng ta sẽ đi đúng đường", Giang bày tỏ.
