Ukraine đã phát triển UAV đánh chặn cất cánh thẳng đứng hoàn toàn tự động đầu tiên trên thế giới mang tên LITAVR. Theo tuyên bố của nhà phát triển F-Drones, hệ thống này có khả năng tự cất cánh, truy đuổi và hạ mục tiêu trên không mà không cần người điều khiển trong suốt quá trình bay.
Công ty F-Drones của Ukraine đã phát triển một hệ thống phòng không riêng, kết hợp UAV LITAVR với phần mềm chuyên dụng 3D LARAG. Phần mềm này cho phép theo dõi toàn bộ quá trình tiêu diệt mục tiêu theo thời gian thực thông qua hình ảnh trực quan 2D và 3D.
Để bắt đầu hoạt động, hệ thống chỉ cần tọa độ của mục tiêu. Dữ liệu này có thể được nhận từ bất kỳ loại radar nào thông qua giao diện đa giao thức do chính F-Drones phát triển.
Sau khi nhận được tọa độ mục tiêu, UAV sẽ hoạt động theo quy trình sau: tự động cất cánh và bay vào quỹ đạo đã định; tự động truy đuổi mục tiêu trên không; tự động khóa mục tiêu. Khi còn cách mục tiêu vài trăm m, UAV sẽ giảm tốc độ, bám theo mục tiêu và chờ lệnh cuối cùng.
Mặc dù hoàn toàn tự động trong quá trình bay, hệ thống vẫn vận hành theo nguyên tắc rằng quyết định cuối cùng về việc tiêu diệt mục tiêu luôn do con người đưa ra.
Vai trò của người điều khiển chỉ giới hạn ở hai thao tác: nhấn nút khởi động để cho phép UAV cất cánh; nhấn lệnh đánh chặn để phê duyệt việc tấn công mục tiêu.
Toàn bộ nhiệm vụ có thể được theo dõi và lệnh tiêu diệt mục tiêu có thể được ban hành từ bất kỳ nơi nào trên thế giới. Điều này được thực hiện nhờ hệ thống điều khiển từ xa của F-Drones, vốn đã được sử dụng để hỗ trợ các lực lượng Ukraine trên chiến trường trong thời gian dài.
UAV đánh chặn mới của Ukraine có các đặc tính sau: tầm hoạt động tối đa là 65km với trần bay trên 9km. Các nhà phát triển cho biết họ dự định sẽ sớm tiến hành thử nghiệm tác chiến thực tế đối với công nghệ này và bắt đầu tích hợp hệ thống vào các đơn vị quân đội Ukraine.
Các công ty quốc phòng Ukraine đang ngày càng tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ thị giác máy tính vào các nền tảng không người lái. Điều này cho phép tạo ra những hệ thống có khả năng vượt qua hiệu quả các biện pháp tác chiến điện tử của đối phương.
Trang tin Axios ngày 1/6 dẫn lời hai quan chức Mỹ và một nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chỉ trích Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu "mất trí" và "vô ơn", khi hai lãnh đạo điện đàm về Lebanon.
"Ông mất trí thật rồi. Không có tôi thì giờ ông đã vào tù. Tôi đang cứu ông đấy. Bây giờ ai cũng ghét ông và Israel vì chuyện này", người đứng đầu Nhà Trắng nói.
Theo nguồn tin, Tổng thống Trump đề cập việc ông nhiều lần công khai kêu gọi Tổng thống Israel Isaac Herzog ân xá cho Thủ tướng Netanyahu, người hiện đối mặt với phiên tòa kéo dài liên quan các cáo buộc tham nhũng.
Các quan chức Mỹ nói ông Trump hiểu rõ việc Hezbollah liên tục phóng hỏa lực vào Israel và Tel Aviv có quyền đáp trả. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ cho rằng phản ứng quân sự của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) những ngày gần đây là quá mức cần thiết, gây tổn hại nỗ lực của Washington nhằm đạt thỏa thuận ngừng bắn lâu dài với Iran. Tehran đã đặt ra điều kiện thỏa thuận hòa bình phải đi kèm lệnh ngừng bắn tại Lebanon.
Một quan chức Mỹ cho biết ông Trump hoàn toàn áp đảo ông Netanyahu trong cuộc điện đàm. "Ông Bibi nói 'được rồi, được rồi, chỉ cần bảo đảm mọi việc được giải quyết ổn thỏa'", nguồn tin dẫn lời Thủ tướng Israel nói, sử dụng biệt danh của lãnh đạo này.
Nhà Trắng và văn phòng của Thủ tướng Netanyahu hiện chưa lên tiếng về thông tin này.
Israel và Hezbollah giao tranh từ tháng 10/2023, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực từ tháng 11/2024. Thủ tướng Netanyahu hôm 1/6 lệnh cho IDF tấn công các mục tiêu của Hezbollah tại quận Dahiyeh ở thủ đô Beirut.
Giới chức Iran, trong đó có Ngoại trưởng Abbas Araghchi, cáo buộc các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon vi phạm thỏa thuận ngừng bắn mà Washington và Tehran đã đạt được ngày 8/4.
"Thỏa thuận ngừng bắn giữa Iran và Mỹ rõ ràng có hiệu lực trên mọi mặt trận, kể cả ở Lebanon. Vi phạm trên một mặt trận đồng nghĩa vi phạm trên mọi mặt trận. Mỹ và Israel phải chịu trách nhiệm hậu quả", ông Araghchi đăng trên X.
Sau cuộc điện đàm với ông Netanyahu, ông Trump tuyên bố binh sĩ Israel sẽ không tiến đến Beirut.
"Tôi đã đề nghị không tiến hành cuộc tập kích quy mô lớn vào Beirut và ông ấy đã lệnh cho quân đội quay lại. Cảm ơn Bibi! Tôi cũng trao đổi với các đại diện của lãnh đạo Hezbollah và họ đã đồng ý ngừng tấn công Israel cũng như binh sĩ của nước này. Tương tự, Israel đồng ý ngừng khai hỏa vào Hezbollah. Hãy xem điều đó kéo dài bao lâu, hy vọng là mãi mãi", ông Trump cho hay.
Trong khi đó, Thủ tướng Netanyahu viết trên X ông đã nói với Tổng thống Trump rằng "nếu Hezbollah không ngừng tấn công các thành phố và người dân của chúng tôi, Israel sẽ tấn công các mục tiêu ở Beirut". Lãnh đạo Israel đồng thời nhấn mạnh IDF sẽ tiếp tục "hoạt động theo kế hoạch" ở miền nam Lebanon.
Video lan truyền trên mạng xã hội về vụ không kích của Mỹ vào thành phố Bandar Abbas ở miền nam Iran sáng 8-7 - Video: SPUTNIK
Sáng 8-7, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tuyên bố quân đội nước này đã bắt đầu tiến hành một loạt cuộc không kích nhằm vào Iran để đáp trả các vụ tấn công vào tàu thương mại gần eo biển Hormuz.
Theo thông báo trên mạng xã hội X, CENTCOM cho biết đã bắt đầu tiến hành một loạt cuộc tấn công mạnh mẽ nhằm khiến Iran phải trả giá đắt "vì nhắm mục tiêu và tấn công các tàu thương mại với thủy thủ đoàn là dân thường vô tội trên tuyến hàng hải quốc tế".
"Các cuộc không kích là phản ứng trước việc Iran tấn công ba tàu thương mại đang đi qua eo biển Hormuz. Hành động gây hấn của Iran là vô cớ, nguy hiểm và vi phạm rõ ràng thỏa thuận ngừng bắn", CENTCOM cáo buộc.
Cùng thời điểm, truyền thông Iran đưa tin nhiều tiếng nổ đã được nghe thấy tại thành phố cảng Sirik ở miền nam và ở phía đông và tây thành phố Bandar Abbas. Chưa có thông tin về thương vong hay thiệt hại.
Trước khi tiến hành không kích, Mỹ đáp trả vụ tấn công vào tàu thương mại ở eo biển Hormuz bằng cách tái áp đặt các lệnh trừng phạt với hoạt động xuất khẩu dầu của Iran.
Tháng trước, Bộ Tài chính Mỹ từng cho phép Iran tiếp tục bán dầu đến ngày 21-8 theo thỏa thuận giữa Washington và Tehran. Tuy nhiên, quyết định mới rút ngắn thời hạn này, yêu cầu các giao dịch phải kết thúc trước ngày 17-7.
Giá dầu thế giới tăng hơn 5% ngay sau khi Mỹ khôi phục trừng phạt.
Ngay lập tức, Bộ Ngoại giao Iran lên án quyết định của Bộ Tài chính Mỹ và cho rằng đây là sự vi phạm với bản ghi nhớ về chấm dứt xung đột. Tehran tuyên bố Washington sẽ phải chịu trách nhiệm về mọi hậu quả, đồng thời nước này sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ lợi ích và an ninh quốc gia.
Các diễn biến căng thẳng ngày 8-7 diễn ra sau khi ba tàu chở dầu báo cáo bị các vật thể chưa xác định tấn công quanh khu vực eo biển Hormuz trong những ngày gần đây.
Một quan chức Mỹ cho biết có những dấu hiệu ban đầu cho thấy Iran đã bắn vào ba tàu này, song Tehran chưa đưa ra bình luận hay nhận trách nhiệm.
Trước khi Mỹ phát động tấn công, giới chức Washington khẳng định các nhà đàm phán hai bên vẫn đang thiện chí tiếp tục hướng tới một thỏa thuận cuối cùng.
Việc Mỹ tập kích cũng diễn ra trong thời gian Iran đang tổ chức tang lễ cố Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei - người đã thiệt mạng trong vụ tấn công của Mỹ - Israel vào hôm 28-2.
Những diễn biến mới nhất cho thấy sự mong manh của bản ghi nhớ về hòa bình mà Mỹ và Iran ký ngày 17-6. Văn bản này đặt ra thời hạn 60 ngày để hai bên đàm phán về các vấn đề như chương trình hạt nhân của Iran và các lệnh trừng phạt của Mỹ.
Theo Hãng tin Reuters, rạng sáng 2-6 theo giờ địa phương, Nga đã tiến hành đợt không kích quy mô lớn nhằm vào thủ đô Kiev và nhiều khu vực khác của Ukraine, sử dụng tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái (drone), trong bối cảnh Kiev trước đó nhiều lần cảnh báo về nguy cơ xảy ra một cuộc tập kích diện rộng.
Những tiếng nổ đầu tiên được ghi nhận tại Kiev vào khoảng 1h30 sáng (giờ địa phương), ngay trước khi còi báo động không kích vang lên trên toàn thành phố.
Khoảng 45 phút sau, nhiều vụ nổ tiếp tục xảy ra, kèm theo tình trạng mất điện cục bộ ở một số khu vực. Chính quyền địa phương liên tục kêu gọi người dân tìm nơi trú ẩn.
Thị trưởng Kiev Vitali Klitschko cho biết hệ thống phòng không Ukraine đã được kích hoạt để đánh chặn các mục tiêu trên không. Tuy nhiên mảnh vỡ từ tên lửa và drone vẫn rơi xuống nhiều khu dân cư, gây cháy nổ và thiệt hại về tài sản.
Tại quận Podil, một tòa chung cư 9 tầng bị hư hại sau khi mảnh vỡ được cho là rơi trúng mái nhà. Ở quận Obolon, nhiều ô tô bốc cháy do trúng mảnh vỡ tên lửa.
Giới chức địa phương cũng ghi nhận các đám cháy gần một trường mẫu giáo, tại một công trường xây dựng, một trạm xăng và nhiều tòa nhà thương mại trên địa bàn thủ đô.
Thủ đô Kiev ghi nhận loạt vụ nổ rạng sáng 2-6 - Video: X/@sentdefender
Người đứng đầu Cơ quan Quản lý quân sự thành phố Kiev, ông Tymur Tkachenko, cho biết Nga đã sử dụng tên lửa đạn đạo trong đợt tấn công này.
Cuộc tập kích diễn ra sau nhiều ngày Ukraine liên tục cảnh báo về khả năng Nga mở một đợt không kích quy mô lớn mới.
Tổng thống Volodymyr Zelensky trước đó cho biết các cơ quan tình báo đã phát hiện dấu hiệu cho thấy Matxcơva đang chuẩn bị một cuộc tấn công diện rộng, và kêu gọi người dân đặc biệt chú ý tới các cảnh báo phòng không.
"Các cảnh báo tình báo về nguy cơ Nga tấn công vẫn còn hiệu lực. Một đợt tập kích lớn là điều có thể xảy ra, họ đã chuẩn bị cho việc đó", ông Zelensky nói trong thông điệp phát đi tối 1-6.
Nga trước đó đã tuyên bố sẽ tiến hành các cuộc tấn công "có hệ thống" nhằm vào những mục tiêu tại Kiev mà Matxcơva cho là có liên quan đến quân đội Ukraine, cũng như các trung tâm ra quyết định của nước này. Nga cũng khuyến cáo người nước ngoài nhanh chóng rời khỏi thủ đô Ukraine.
