“Tập đoàn quốc phòng nhà nước Ukroboronprom đã bố trí kho đạn ở thành phố Vyshneve, bất chấp luật pháp và Bộ tư lệnh Tối cao quân đội Ukraine đã cấm điều này”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết hôm 11/7 và tuyên bố các lãnh đạo doanh nghiệp sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự.
Tập đoàn Công nghiệp Quốc phòng Ukraine (Ukroboronprom) là nhà sản xuất vũ khí lớn nhất của nước này, cũng là một trong 50 doanh nghiệp lớn nhất thế giới trong lĩnh vực công nghiệp vũ khí. Ukroboronprom quản lý nhiều công ty phụ trách phát triển, sản xuất, bán hàng, sửa chữa, hiện đại hóa vũ khí và đạn dược, cũng như hợp tác kỹ thuật quân sự với nước ngoài.
Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) đã xác định những người chịu trách nhiệm, trong đó có lãnh đạo hai công ty thuộc Ukroboronprom. Các phó giám đốc tập đoàn và một số quan chức khác cũng đang bị điều tra, danh tính của họ chưa được công bố.
Tổng thống Zelensky yêu cầu SBU phối hợp với lực lượng hành pháp để điều tra, kêu gọi các doanh nghiệp quốc phòng Ukraine không để tái diễn sự việc tương tự. “Chúng ta có những quy định về địa điểm phù hợp để cất trữ vũ khí và đạn dược, phải đảm bảo không có khu dân cư gần đó. Quá trình khôi phục thiệt hại phải diễn ra nhanh hơn, không chỉ riêng Vyshneve”, ông cho hay.
Tuy nhiên, Tổng thống Zelensky và giới chức Ukraine chưa công bố những vũ khí nào được cất giữ tại nhà kho ở Vyshneve.
“Vẫn còn rất nhiều việc phải giải quyết. Chúng tôi không chỉ khắc phục hậu quả của trận tập kích mà còn phải xây dựng lại từng ngôi nhà, con phố và trả lại cho người dân cuộc sống bình thường lẫn cảm giác an toàn”, tỉnh trưởng Kiev Mykola Kalashnyk nói hôm 11/7.
Quân đội Nga hôm 6/7 tập kích hàng loạt mục tiêu ở thủ đô Kiev và tỉnh cùng tên, trong đó có Nhà máy Chế tạo máy Zhulyany (Vizar) tại thành phố Vyshneve. Đây được cho là nơi sản xuất linh kiện cho tên lửa diệt hạm R-360 Neptune, cũng như tên lửa 5V55 và 48N6 cho tổ hợp phòng không S-300.
Video được người dân Vyshneve ghi hình cho thấy quầng lửa lớn bốc lên từ khu vực nhà máy Vizar, kèm theo hàng loạt vụ nổ thứ cấp và nhiều mảnh vỡ bắn ra xung quanh. Ít nhất hai vật thể phóng lên từ hiện trường rồi lao xuống khu chung cư ở khá xa, dường như là tên lửa bị kích hoạt do vụ nổ.
Gần 500 cư dân tại Vyshneve đã phải sơ tán do nguy cơ tiếp tục xảy ra nổ thứ cấp. Thủ tướng Yuliia Svyrydenko cho biết khoảng 130.000 m2 nhà dân đã bị hư hỏng, thêm rằng đây là thiệt hại lớn nhất đối với các khu dân cư tại Ukraine kể từ khi xung đột bùng phát.
Cơ quan Ứng phó Tình trạng Khẩn cấp Ukraine phải điều động 300 nhân viên tới hiện trường để giải quyết hậu quả.
Igor Mosiychuk, cựu nghị sĩ quốc hội Ukraine, cho biết tên lửa Nga đã đánh trúng “kho chứa đạn chùm và đạn pháo chứa uranium nghèo”, khẳng định vật liệu này không gây ra mức phóng xạ nguy hiểm nhưng đã làm các vụ nổ trở nên mạnh hơn.
Theo ông Mosiychuk, cư dân địa phương được yêu cầu ở trong nhà và đóng kín cửa sổ sau vụ tấn công. “Tôi không biết tên khốn nào đã cho phép đặt kho đạn ở ngoại ô Kiev”, cựu nghị sĩ Ukraine cho hay và kêu gọi cách chức Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov.
Cặp nam nữ ngày 2/7 bị thi hành án tại một công viên ở thủ phủ Banda Aceh của tỉnh Aceh, Indonesia. Giới chức địa phương mở cuộc điều tra và ra hình phạt sau khi hai người này bị tố cáo hôn nhau trong video phát trực tuyến trên ứng dụng TikTok.
"Họ đã vi phạm luật Sharia của đạo Hồi", lãnh đạo cảnh sát đạo đức thành phố Banda Aceh Muhammad Rizal cho biết. "Đây là lần đầu tiên tỉnh Aceh phạt những người vi phạm luật Sharia trên mạng xã hội".
Hàng chục người chứng kiến vụ xử phạt nói trên, một số kêu gọi người thi hành án "đánh mạnh tay hơn". Cùng ngày, một đôi nam nữ khác bị phạt 27 roi vì có hành động thân mật, hai người đàn ông khác nhận 29 và 8 roi vì tội đánh bạc.
Theo quy định của tỉnh Aceh, nơi duy nhất áp dụng luật Sharia ở Indonesia, hành động thân mật như ôm hôn hoặc đụng chạm giữa nam và nữ chưa kết hôn bị cấm. Đánh roi không phải hình phạt chính thức tại Indonesia, song được ủng hộ mạnh mẽ ở tỉnh Aceh.
Hồi tháng 5, giới chức tỉnh Aceh phạt 100 roi mỗi người đối với hai người đàn ông và hai người phụ nữ vì quan hệ tình dục ngoài hôn nhân. 5 người khác bị đánh với các tội ở gần người khác giới và uống rượu.
Indonesia là quốc gia Hồi giáo lớn nhất thế giới với khoảng 87% dân số theo đạo này. Ngoài ra, Indonesia còn công nhận 5 tôn giáo khác và tín ngưỡng bản địa.
Reuters hôm nay dẫn nội dung công điện đề ngày 28/4 của Bộ Ngoại giao Mỹ mà hãng thông tấn này tiếp cận được, trong đó cho biết Ngoại trưởng Marco Rubio đã phê duyệt thành lập Cơ chế Tự do Hàng hải (MFC). Đây được mô tả là sáng kiến chung của Bộ Ngoại giao Mỹ và Lầu Năm Góc.
"MFC là bước đi đầu tiên mang tính then chốt nhằm thiết lập cơ chế an ninh hàng hải hậu xung đột ở Trung Đông. Khuôn khổ này nhằm bảo đảm an ninh năng lượng dài hạn, bảo vệ cơ sở hạ tầng hàng hải trọng yếu, duy trì các quyền và hoạt động đi lại tự do trên những tuyến đường biển chiến lược", công điện có đoạn.
Bộ Ngoại giao Mỹ sẽ giữ vai trò là đầu mối giữa các quốc gia đối tác với ngành vận tải biển. Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, sẽ đảm nhiệm điều phối lưu thông hàng hải theo thời gian thực và liên lạc với tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.
Theo công điện, các đại sứ quán Mỹ cần truyền đạt thông điệp này dưới hình thức trao đổi trực tiếp với quốc gia sở tại trước ngày 1/5, nhưng không áp dụng với "đối thủ" của Washington.
Một quốc gia có thể tham gia liên minh dưới nhiều hình thức, như nỗ lực ngoại giao, chia sẻ thông tin, thực thi biện pháp trừng phạt, hiện diện hải quân hoặc phương án hỗ trợ khác. "MFC là sáng kiến tách biệt với chiến dịch 'gây sức ép tối đa' của Tổng thống Donald Trump, cũng như với các cuộc đàm phán đang diễn ra", công điện có đoạn.
Giới chức Mỹ chưa bình luận về thông tin.
Trước khi chiến sự Trung Đông bùng phát hôm 28/2, eo biển Hormuz là huyết mạch lưu thông của khoảng 20% nguồn cung dầu thô và khí đốt thế giới, cùng với 1/3 nguyên liệu sản xuất phân bón cho ngành nông nghiệp toàn cầu.
Iran đã gần như phong tỏa eo biển này, buộc tàu thương mại phải xin phép hoặc nộp phí để đi qua và cấm phương tiện có liên hệ với Mỹ - Israel, cùng những bên khác tham gia vào cuộc xung đột.
Hải quân Mỹ cũng thực thi lệnh phong tỏa, cảnh báo sẽ bắt giữ tất cả tàu hàng đến hoặc đi từ cảng Iran, cũng như các phương tiện đã nộp phí cho Tehran. Tình trạng này khiến tàu thương mại đối mặt với vòng "phong tỏa kép" khi hoạt động ở khu vực.
CENTCOM ngày 29/4 cho biết quân đội Mỹ đã buộc 42 tàu thương mại quay đầu.
Tổng thống Trump cảnh báo lệnh phong tỏa của Mỹ có thể kéo dài nhiều tháng, cho rằng biện pháp này hiệu quả hơn chiến dịch tấn công Iran. Trang Axios đưa tin chỉ huy CENTCOM Brad Cooper dự kiến trình bày cho lãnh đạo Mỹ trong hôm nay về những biện pháp quân sự có thể thực hiện nhằm vào Iran.
Trong bài đăng trên Truth Social ngày 25.5, Tổng thống Trump cho hay ông đã trao đổi với lãnh đạo các nước trên, cùng Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) và Bahrain, hai quốc gia từng tham gia Hiệp định Abraham trong nhiệm kỳ đầu của ông.
"Tôi yêu cầu tất cả các quốc gia ngay lập tức ký kết Hiệp định Abraham. Nếu Iran ký thỏa thuận này với tôi, với tư cách Tổng thống Mỹ, tôi sẽ rất vinh dự nếu họ cũng trở thành một phần của liên minh thế giới chưa từng có này", theo AFP dẫn bài đăng của ông Trump.
Hiệp định Abraham là khuôn khổ do chính quyền Tổng thống Trump thúc đẩy năm 2020 nhằm bình thường hóa quan hệ giữa Israel và một số nước Ả Rập, gồm UAE, Bahrain, Morocco và Sudan. Ông Trump nhiều lần bày tỏ mong muốn mở rộng thỏa thuận này nếu trở lại Nhà Trắng.
Tuy nhiên, đề xuất mới của ông Trump được cho là khó nhận được phản ứng tích cực trong ngắn hạn, nhất là khi dư luận tại nhiều nước Hồi giáo vẫn bất bình sâu sắc trước chiến dịch quân sự của Israel ở Gaza.
Pakistan đã bác bỏ khả năng tham gia. Theo Reuters dẫn một nguồn tin Pakistan, tuyên bố của ông Trump phản ánh nỗ lực gắn tiến trình ngừng bắn với Iran vào mục tiêu mở rộng Hiệp định Abraham, nhưng 2 vấn đề này "không liên quan và không thể liên quan với nhau". "Pakistan không bị ép buộc phải tuân theo bất kỳ yêu cầu nào như vậy", theo nguồn thạo tin.
Các nước liên quan hiện chưa công khai bình luận về bài đăng của ông Trump.
Đối với Ả Rập Xê Út, việc công nhận Israel là vấn đề đặc biệt nhạy cảm. Riyadh từ lâu khẳng định sẽ không bình thường hóa quan hệ với Israel nếu không có một lộ trình rõ ràng hướng tới nhà nước Palestine. Với vị thế là nơi có hai thánh địa Mecca và Medina, bất kỳ bước đi nào của Ả Rập Xê Út đối với Israel đều mang ý nghĩa chính trị, tôn giáo và an ninh sâu rộng.
Đối với Ả Rập Xê Út, việc công nhận Israel sẽ không chỉ là một cột mốc ngoại giao, mà còn là một vấn đề an ninh quốc gia vô cùng nhạy cảm, gắn liền với việc giải quyết một trong những cuộc xung đột lâu đời và khó hòa giải nhất trong khu vực.
Trong khi đó, Ai Cập, Jordan và Thổ Nhĩ Kỳ đã có quan hệ ngoại giao với Israel, nhưng các mối quan hệ này trở nên căng thẳng kể từ khi chiến sự Gaza bùng phát.
Ông Trump nói các cuộc đàm phán với Iran "đang diễn ra tốt đẹp", song không đưa ra dấu hiệu cụ thể cho thấy một thỏa thuận sắp được ký. Chủ nhân Nhà Trắng nói một hoặc hai trong số các quốc gia ông đã nói chuyện có thể có lý do để không tham gia, nhưng cho rằng hầu hết đều nên "sẵn sàng, mong muốn và có khả năng biến thỏa thuận với Iran này thành một sự kiện lịch sử vĩ đại hơn"
Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, đồng minh lâu năm của ông Trump, ủng hộ việc gắn thỏa thuận Iran với Hiệp định Abraham, cho rằng điều này có thể thúc đẩy hội nhập khu vực và tạo ra "một cường quốc về cơ hội kinh tế".
Tuy nhiên, một số chuyên gia tỏ ra hoài nghi. Ông Aaron David Miller, một chuyên gia cao cấp tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình quốc tế, nhận định rất khó có khả năng lời kêu gọi của ông Trump sẽ thành công, một phần là do sự cạnh tranh khu vực giữa các quốc gia.
Ông Ali Vaez, Giám đốc dự án Iran tại Nhóm khủng hoảng quốc tế, cho rằng: "Ông Trump đang cố trình bày thỏa thuận hạt nhân với Iran như phần tiếp nối của Hiệp định Abraham: tốt cho Israel, tốt cho khu vực và đủ sức thuyết phục những người hoài nghi tại Washington. Nhưng ông ấy đang đổi ảo tưởng này lấy ảo tưởng khác - từ việc ép Iran đầu hàng đến việc giả vờ rằng một thỏa thuận mong manh có thể trở thành nền tảng cho một trật tự mới ở Trung Đông".
