Công việc gần như không thay đổi với bà Lê Thị Minh Thái – người từng có 23 năm làm việc chính thức tại Xí nghiệp sơmi Tổng công ty May 10 Hà Nội. Từ chiếc máy may đến đồng nghiệp trong nhà xưởng đều quen thuộc, chỉ khác là người phụ nữ 55 tuổi có thêm một cuốn sổ lương hưu hơn 4,3 triệu đồng và không cần đóng BHXH bắt buộc theo quy định với người hết tuổi lao động.
Trước ngày về hưu tháng 4/2024, bà Thái nêu nguyện vọng trở lại làm việc sau hưu trí với cấp trên, lập tức được đáp ứng. Tháng 7, bà trở lại dây chuyền với vị trí công nhân may như trước, sau khi đã chốt sổ BHXH và chấm dứt hợp đồng lao động cũ theo quy định.
“Mắt còn tinh, tay còn khỏe, ở nhà buồn không chịu nổi, lấy đâu người nói chuyện. Mình đi làm, có hai khoản lương lại không phụ thuộc kinh tế”, người phụ nữ mái tóc nhuộm nâu đồng, cắt tỉa gọn ngang vai, cười cho biết.
Bước vào nhà máy từ những năm 2000, bà Minh Thái chỉ nhớ lương công nhân may thời đó đôi ba triệu nhưng trả đúng ngày, phúc lợi không chậm không thiếu – những chế độ ổn định mà công nhân cần. Các khoản tăng dần, duy trì đều cho đến ngày nay, kể cả lúc biến cố như đại dịch Covid là lý do khiến bà ở lại đến ngày về hưu. Đồng nghiệp phân xưởng sơmi phần lớn trung tuổi, thâm niên gắn bó 20-25 năm.
Đôi tay quen làm, bà Thái trước mắt chưa muốn thay đổi nhịp sống đã vận hành suốt ba thập niên qua. Xa hơn là không chịu áp lực tài chính khi trên không phải chăm sóc bố mẹ già, dưới không cần lo con nhỏ. Con gái lớn đã lấy chồng xa, thi thoảng mới đưa cháu về thăm. Con trai học ngành kinh tế, tự túc chi tiêu mỗi tháng bằng công việc làm thêm. Bà Thái sức khỏe vẫn tốt, dự định làm đến khi nào “chán hoặc vướng bận việc nhà” mới nghỉ.
Cuối chuyền, bà Nguyễn Thị Kim Vân thoăn thoắt giở từng góc áo, lần từng hàng khuy kiểm tra xem có chỗ nào bị lỗi, thừa chỉ hoặc thiếu đường may. Phụ trách kiểm định chất lượng, mỗi ngày bà cùng một nữ đồng nghiệp kiểm tra không dưới 1.000 sản phẩm, có lúc lên đến 1.600.
Công việc chỉ dành cho người chỉn chu, kỹ lưỡng để không sểnh sót bất cứ đường kim mũi chỉ nào. Bởi chiếc áo sơmi xuất khẩu có thể nằm trên kệ hàng một trung tâm thương mại nào đó ở châu Âu. Họ còn phải khéo léo giao tiếp với công nhân, bởi không phải ai cũng thoải mái khi sản phẩm bị trả về yêu cầu làm lại.
Những thao tác ấy bà Kim Vân đã lặp lại mỗi ngày suốt 29 năm từ khi vào phân xưởng ở tuổi đôi mươi, tiếp tục duy trì sau tuổi nghỉ hưu hồi tháng 6. Đầu tháng 7, bà Vân trở lại nhà máy sau khi đã chốt sổ và các thủ tục liên quan với mức lương hưu gần 6 triệu đồng.
Người phụ nữ 53 tuổi, tóc còn xanh, chọn tiếp tục đi làm vì thấy “sức khỏe còn ổn nhưng lương hưu chưa được ổn lắm”. Bà Vân tính toán tuổi này nếu rời nhà máy vẫn có thể đi làm, nhưng phần lớn là dọn dẹp hoặc trông trẻ.
“Ra ngoài chưa chắc điều kiện đã tốt hơn. Với tay nghề và công việc đã quen, tốt nhất cứ chọn nơi mà mình đã quen thuộc”, bà giải thích, thêm rằng đi làm có chị có em, nếu không sẽ rất buồn chán.
Bà Thái, bà Vân là hai trong số hơn 30 người đã nghỉ hưu vẫn tiếp tục đi làm, trong tổng số 500 lao động thuộc Xí nghiệp sơmi Tổng công ty May 10. Bà Chu Thị Hồng Hà, Phó giám đốc Xí nghiệp sơmi, cho biết chính sách thực hiện theo quy định được pháp luật cho phép. Thực tế nhiều người đến tuổi về hưu, sức khỏe còn tốt vẫn muốn đi làm, nhà máy vẫn tuyển dụng bởi có nhu cầu. Quyền lợi của họ được đảm bảo đầy đủ theo pháp luật hiện hành.
Theo bà Hà, tuyển dụng lao động ngành may không dễ khi người trẻ có nhiều lựa chọn, nhất là chuyển dịch dần về khu vực dịch vụ. Trong khi đặc thù may mặc đòi hỏi tỉ mỉ với từng đường kim mũi chỉ, đức tính mà người có thâm niên, kinh nghiệm hoàn toàn đáp ứng. Nghề may dù được máy móc hỗ trợ nhưng không thể loại bỏ con người, nhất là những thợ lâu năm, có tay nghề.
Bà nhận định đi làm sau tuổi nghỉ hưu có người vì lý do kinh tế, nhưng cũng có người không hẳn mà đã quen với công việc nhiều năm, muốn giữ môi trường và có giao tiếp. “Đội ngũ này trên thực tế vẫn là nguồn lực quý vì lành nghề và có sự ổn định”, bà nói, thêm rằng tất nhiên yếu tố năng suất phần nào ảnh hưởng song bù lại yên tâm về chất lượng sản phẩm, không phải đào tạo lại.
Ông Vũ Quang Thành, Phó giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, nhận định bước vào giai đoạn già hóa dân số, cơ cấu lao động thay đổi mạnh trong khi nhiều doanh nghiệp lại thiếu nhân sự có kinh nghiệm, giữ vai trò cố vấn, truyền nghề, kiểm soát chất lượng, giữ gìn văn hóa. Người cao tuổi trong nhiều trường hợp là chủ thể nắm giữ uy tín xã hội, tri thức nghề truyền thống, quan hệ cộng đồng và khả năng dẫn dắt thế hệ trẻ – những giá trị mà người trẻ cần nhiều năm mới tích lũy được.
Ông dẫn thực tế nhu cầu làm việc của người cao tuổi hiện khá lớn, vì tránh cảm giác bị tụt hậu hoặc không muốn phụ giúp gia đình. Song tỷ lệ nhóm này tìm được việc làm phù hợp thấp vì nhiều rào cản như lệch pha cung cầu khi một phần doanh nghiệp chủ động tuyển dụng còn chủ yếu cần lao động tốc độ, linh hoạt và kỹ năng công nghệ mới. Người hết tuổi lao động chủ yếu tìm hiểu qua người quen mà thiếu kênh kết nối việc làm riêng biệt hoặc công việc không phù hợp thể trạng.
“Việc làm cho người cao tuổi trong bối cảnh mới không chỉ nên dựa vào nỗ lực đơn lẻ của doanh nghiệp mà cần có bệ đỡ chính sách rõ ràng”, ông Thành nói, dựa trên ba nguyên tắc cụ thể là sinh kế tạo thu nhập phù hợp với nhu cầu; công việc tương thích thể trạng và không coi người cao tuổi là lao động giá rẻ.
Bệ đỡ đầu tiên, theo ông Thành là tạo cơ chế luật pháp và việc làm linh hoạt, cho phép người cao tuổi thỏa thuận với doanh nghiệp để tiếp tục làm việc hoặc làm bán thời gian sau tuổi nghỉ hưu. Nhà nước có những ưu đãi về thuế, tài chính cho doanh nghiệp chủ động tuyển dụng và đào tạo việc làm chuyên biệt cho người cao tuổi. Đồng thời, cần thúc đẩy các mô hình việc làm linh hoạt như từ xa, bán thời gian hoặc tư vấn chuyên môn theo dự án phù hợp với sức khỏe. Cuối cùng, cần khuyến khích doanh nghiệp ký hợp đồng với người cao tuổi ở các vị trí cố vấn, đào tạo nhân sự trẻ, tận dụng kinh nghiệm và kỹ năng mềm của họ.
“Cộng đồng dần thay đổi định kiến, coi người cao tuổi là nguồn lực quý giá về mọi mặt thay vì gánh nặng, để trực tiếp tạo ra môi trường giúp họ giữ vững sự tự lập, sức khỏe tinh thần và tiếp tục cống hiến kinh nghiệm”, ông nói, thêm rằng về lâu dài cần nâng cao mặt bằng an sinh để người cao tuổi đi làm vì yêu thích thay vì áp lực mưu sinh
Luật hiện hành quy định người về hưu đang hưởng chế độ hàng tháng mà ký kết hợp đồng lao động mới, người đó và chủ sử dụng lao động đều không phải đóng các khoản BHXH bắt buộc, bao gồm hưu trí, tử tuất, ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp cho quãng thời gian làm việc thêm.
Chủ doanh nghiệp có trách nhiệm chi trả thêm cùng lúc với kỳ trả lương một khoản tương đương mức đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định. Đồng nghĩa với việc thay vì phải trích đóng vào các quỹ, người lao động được nhận trực tiếp tiền tương ứng vào thu nhập hàng tháng. Lao động có thể thỏa thuận với người sử dụng về rút ngắn thời giờ làm việc hoặc làm việc không trọn thời gian phù hợp với sức khỏe.
Thông tin từ đoàn cứu hộ, cứu nạn Việt Nam tại Venezuela, ngày 2.7 (theo giờ địa phương), đoàn tiếp tục được tổ chức thành các mũi khác nhau, triển khai tìm kiếm các nạn nhân còn mắc kẹt trong thảm họa động đất kép tại khu vực Playa Grande (bang La Guaira) của Venezuela.
Các mũi cũng tiếp tục mở rộng phạm vi tìm kiếm khi nhận được đề nghị hỗ trợ từ gia đình nạn nhân.
Cũng trong ngày 2.7, thiếu tướng Phạm Văn Tỵ, Phó cục trưởng Cục Cứu hộ, Cứu nạn (Bộ tổng tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam), chỉ huy đoàn cứu hộ, cứu nạn, thông báo tới các thành viên trong đoàn rằng đại tướng Nguyễn Tân Cương, Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, đã gửi lời hỏi thăm, động viên và biểu dương tinh thần nỗ lực của đoàn trong tham gia khắc phục hậu quả động đất tại Venezuela những ngày qua.
Đại tướng Nguyễn Tân Cương đề nghị đoàn tiếp tục phát huy kết quả đã đạt được, thực hiện nhiệm vụ quốc tế cao cả, góp phần thể hiện sinh động phương châm, quan điểm đối ngoại của Đảng, Nhà nước ta, đóng góp nâng cao uy tín, vị thế của Việt Nam trong các hoạt động ứng phó thảm họa toàn cầu, cũng như khẳng định mối quan hệ hữu nghị truyền thống, đối tác toàn diện tốt đẹp giữa Việt Nam và Venezuela.
Lực lượng quân đội và công an quyết tâm chạy đua với thời gian trong tìm kiếm nạn nhân
Chia sẻ với báo chí tại hiện trường thực hiện nhiệm vụ ngày 2.7, thiếu tướng Phạm Văn Tỵ nhấn mạnh tới sự đoàn kết, gắn bó chặt chẽ giữa lực lượng quân đội và công an của Việt Nam trong tìm kiếm, cứu hộ cứu nạn tại khu vực Playa Grande. Hai lực lượng chia sẻ, trao đổi kinh nghiệm và xác định quyết tâm chạy đua với thời gian trong tìm kiếm nạn nhân.
Tính đến ngày 1.7 (theo giờ địa phương), đoàn cứu hộ, cứu nạn Việt Nam tại Venezuela đã đưa tổng cộng 23 nạn nhân ra khỏi đống đổ nát tại bang La Guaira (Venezuela).
Tại Venezuela, đoàn Việt Nam được Cơ quan điều phối của Venezuela bố trí nơi đóng quân (dựng nhà bạt ở và sinh hoạt) ven bờ biển, cách sân bay quốc tế Maquetia khoảng 4 km; giao khu vực thực hiện nhiệm vụ là P.Playa Grande, Q.Catia La Mar, bang La Guaira (cách nơi đóng quân khoảng 10 km về phía tây).
Hiện trường đoàn được giao tác nghiệp nằm trong vùng tâm thảm họa, gồm khu nhà cao tầng trên dốc, dễ xảy ra sạt, trượt, khả năng vẫn sẽ còn dư chấn, nguy cơ sập đổ thứ cấp rất cao; điều kiện thời tiết phức tạp (nắng nóng, oi bức, có mưa giông bất chợt); thời gian sinh hoạt lệch múi giờ sau 11 tiếng so với giờ Việt Nam; mất điện trên diện rộng, thông tin liên lạc hạn chế, thiếu máy móc hạng nặng, nhiều vị trí phải đào bới thủ công kết hợp thiết bị chuyên dụng.
Đoàn đã khắc phục mọi khó khăn, sắp xếp nơi ăn ở, vận chuyển và kiểm tra trang thiết bị, nhu yếu phẩm, vật tư y tế, chó nghiệp vụ. Các thành viên đoàn Việt Nam đều bảo đảm sức khỏe, tinh thần, sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ.
Ngày 25.4, UBND TP.HCM tổ chức lễ trao giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 4 dự án công nghệ cao chiến lược, thuộc các lĩnh vực trung tâm dữ liệu siêu quy mô, công nghệ y sinh và thiết bị điện tử thông minh.
Sự kiện ghi dấu tổng vốn đầu tư thu hút đạt hơn 1,23 tỉ USD chỉ trong quý 1/2026, mức kỷ lục, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của TP.HCM trong năm 2026.
Tham dự sự kiện có ông Nguyễn Văn Được, Chủ tịch UBND TP.HCM cùng đại diện các sở, ban, ngành TP.HCM và lãnh đạo cấp cao của 4 nhà đầu tư.
Các dự án công nghệ cao được trao chứng nhận không chỉ đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng GRDP mà còn củng cố vị thế TP.HCM là trung tâm đổi mới sáng tạo, hạ tầng số và công nghiệp xanh - số hàng đầu khu vực.
Dự án thứ nhất là Trung tâm dữ liệu Evolution DC VN HCMC với tổng vốn đầu tư hơn 508 triệu USD do liên danh 3 nhà đầu tư Singapore (Hathor, Frontier, Evolution) triển khai.
Mục tiêu dự án hướng tới nâng cao năng lực lưu trữ và xử lý dữ liệu cho dịch vụ đám mây; hiện thực hóa hạ tầng lưu trữ quy mô Exabyte và thúc đẩy chuyển đổi số, là "hạ tầng của hạ tầng" cho nền kinh tế số và công nghệ AI.
Dự án thứ hai là tổ hợp Trung tâm dữ liệu siêu lớn Starmason với tổng vốn đầu tư hơn 480 triệu USD do nhà đầu tư Công ty cổ phần Starmason triển khai.
Mục tiêu dự án nhằm bổ sung năng lực hạ tầng số quy mô lớn; thu hút nhà cung cấp dịch vụ ICT quy mô lớn vào khu vực. Bên cạnh đó, nhằm tăng cường an toàn dữ liệu và dịch vụ đám mây, đảm bảo năng lực xử lý dữ liệu lớn và điện toán đám mây cho toàn vùng.
Dự án thứ ba thuộc về Trung tâm Công nghệ cao Tâm Anh có tổng vốn 160 triệu USD do Công ty cổ phần Bệnh viện đa khoa Tâm Anh TP.HCM đầu tư.
Mục tiêu dự án phát triển nghiên cứu lâm sàng và sản phẩm y tế công nghệ cao; nâng cao năng lực chăm sóc sức khỏe chuyên sâu; kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực y dược tiên tiến và thúc đẩy hợp tác nghiên cứu quốc tế. Mỗi năm, năng lực đào tạo 5.000 chuyên gia/học viên.
Dự án thứ tư là Nhà máy Techtronic Tools Việt Nam có tổng vốn 81 triệu USD do Techtronic Industries Company Pte.Ltd (Tập đoàn TTI) là nhà đầu tư.
Mục tiêu dự án nhằm mở rộng chuỗi cung ứng điện tử toàn cầu; thúc đẩy sản xuất thông minh và gia tăng giá trị xuất khẩu.
Bên cạnh đó, dự án còn thiết lập Trung tâm thí nghiệm R&D tại Khu công nghệ cao TP.HCM; liên kết với hệ sinh thái công nghiệp địa phương; đẩy mạnh chuỗi cung ứng "Make in Vietnam".
Theo Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TP.HCM, kết quả thu hút đầu tư trong quý 1/2026 khẳng định tính đúng đắn của Quyết định 84, đồng thời cho thấy sức hấp dẫn mạnh mẽ của môi trường đầu tư TP.HCM đối với các tập đoàn công nghệ toàn cầu.
Sáng 22.6, tại Trung tâm quốc tế Khoa học và giáo dục liên ngành (ICISE, phường Quy Nhơn Nam, Gia Lai) đã diễn ra hội thảo khoa học quốc tế "Kết nối vùng cao: Miền Trung trong quá trình kiến tạo Việt Nam toàn cầu".
Hội thảo do Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), Viện Harvard-Yenching, UBND tỉnh Gia Lai và Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp (EFEO) phối hợp tổ chức, diễn ra từ ngày 22 - 25.6. Sự kiện quy tụ gần 40 học giả trong nước và quốc tế thuộc các lĩnh vực khảo cổ học, nhân học, sử học và nghiên cứu khu vực.
Theo ban tổ chức, các tham luận trình bày tại hội thảo tập trung làm rõ quá trình hình thành mạng lưới kết nối giữa duyên hải miền Trung và Tây nguyên từ thế kỷ 8 đến nay, trải qua các giai đoạn Champa, chúa Nguyễn, triều Nguyễn, thời Pháp thuộc và hiện đại.
Nhiều nghiên cứu phân tích vai trò của hệ thống sông ngòi, các tuyến giao thông trong việc thúc đẩy giao thương, trao đổi văn hóa giữa cư dân vùng cao và cư dân ven biển. Thông qua các trung tâm chính trị và mạng lưới thương nhân, miền Trung từng giữ vai trò cầu nối quan trọng giữa cao nguyên và duyên hải.
Bên cạnh đó, các học giả cũng đề cập nhiều chủ đề như quan hệ thượng nguồn - hạ lưu, tôn giáo, bản sắc văn hóa và những biến đổi xã hội diễn ra trong khu vực qua từng giai đoạn lịch sử.
Đáng chú ý, một số phiên chuyên sâu tập trung vào Gia Lai và Tây nguyên với các chủ đề như hành trình 50 năm tìm kiếm dấu tích thôn An Khê xưa, sự chuyển biến của các vùng sinh thái giao thoa hay vai trò của sản vật Tây nguyên trong các sự kiện lịch sử quan trọng, tiêu biểu là phong trào Tây Sơn.
Trong dòng chảy giao lưu kinh tế, văn hóa của miền Trung, Gia Lai từ lâu được xem là mắt xích quan trọng kết nối Tây nguyên với vùng ven biển. Địa phương hiện lưu giữ nhiều dấu tích phản ánh quá trình giao lưu, tiếp biến văn hóa kéo dài hàng nghìn năm.
Từ di chỉ khảo cổ học đá cũ An Khê, một trong những phát hiện khảo cổ nổi bật của Đông Nam Á trong những thập niên gần đây, đến các dấu ấn văn hóa Champa, tất cả đều cho thấy sự tương tác liên tục giữa cư dân vùng cao và cư dân duyên hải.
Ông Lâm Hải Giang, Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, cho biết miền Trung luôn giữ vị trí đặc biệt trong các mạng lưới giao lưu kinh tế, văn hóa và xã hội của khu vực Đông Nam Á qua nhiều thời kỳ lịch sử. Sự kết hợp giữa vùng duyên hải với các cảng thị lịch sử sầm uất như Hội An, Nước Mặn - Thị Nại cùng mối liên hệ mật thiết với vùng Trường Sơn - Tây nguyên đã tạo nên một không gian giao lưu rộng lớn.
"Ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy vùng duyên hải và vùng Trường Sơn - Tây nguyên không tồn tại như những không gian tách biệt mà luôn gắn bó chặt chẽ với nhau thông qua hoạt động trao đổi sản vật, giao lưu văn hóa, di cư và tương tác xã hội trong suốt chiều dài lịch sử", ông Giang nhấn mạnh.
Theo ông Lâm Hải Giang, Gia Lai là nơi hội tụ nhiều lớp trầm tích lịch sử và văn hóa, giao thoa giữa không gian văn hóa miền biển với Tây nguyên, giữa văn hóa bản địa với các dòng chảy giao lưu khu vực.
Bên cạnh không gian văn hóa cồng chiêng Tây nguyên và nghệ thuật Bài Chòi được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, Gia Lai còn sở hữu hệ thống di tích lịch sử, nghệ thuật tuồng, võ cổ truyền Bình Định cùng kho tàng tri thức bản địa phong phú.
Những giá trị này không chỉ phản ánh chiều sâu lịch sử của miền Trung trong quá trình kiến tạo Việt Nam toàn cầu mà còn được xem là nguồn lực quan trọng cho phát triển trong tương lai. Việc nghiên cứu, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa cần gắn với phát triển giáo dục, du lịch, công nghiệp văn hóa và mục tiêu phát triển bền vững.
Giáo sư Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), cho rằng hội thảo là dịp để nhìn nhận lại vị thế của miền Trung và Tây nguyên trong tiến trình hình thành một Việt Nam hội nhập toàn cầu.
"Chúng ta ở đây để cùng nhau tháo gỡ định kiến, đưa miền Trung và Tây nguyên thoát khỏi hình ảnh quy ước về "chiếc đòn gánh" nhọc nhằn, để trả lại cho vùng đất này vị thế trung tâm năng động trong sự kiến tạo một Việt Nam toàn cầu", Giáo sư Hoàng Anh Tuấn nói.