Sáng 22.6, tại Trung tâm quốc tế Khoa học và giáo dục liên ngành (ICISE, phường Quy Nhơn Nam, Gia Lai) đã diễn ra hội thảo khoa học quốc tế “Kết nối vùng cao: Miền Trung trong quá trình kiến tạo Việt Nam toàn cầu”.
Hội thảo do Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), Viện Harvard-Yenching, UBND tỉnh Gia Lai và Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp (EFEO) phối hợp tổ chức, diễn ra từ ngày 22 – 25.6. Sự kiện quy tụ gần 40 học giả trong nước và quốc tế thuộc các lĩnh vực khảo cổ học, nhân học, sử học và nghiên cứu khu vực.
Theo ban tổ chức, các tham luận trình bày tại hội thảo tập trung làm rõ quá trình hình thành mạng lưới kết nối giữa duyên hải miền Trung và Tây nguyên từ thế kỷ 8 đến nay, trải qua các giai đoạn Champa, chúa Nguyễn, triều Nguyễn, thời Pháp thuộc và hiện đại.
Nhiều nghiên cứu phân tích vai trò của hệ thống sông ngòi, các tuyến giao thông trong việc thúc đẩy giao thương, trao đổi văn hóa giữa cư dân vùng cao và cư dân ven biển. Thông qua các trung tâm chính trị và mạng lưới thương nhân, miền Trung từng giữ vai trò cầu nối quan trọng giữa cao nguyên và duyên hải.
Bên cạnh đó, các học giả cũng đề cập nhiều chủ đề như quan hệ thượng nguồn – hạ lưu, tôn giáo, bản sắc văn hóa và những biến đổi xã hội diễn ra trong khu vực qua từng giai đoạn lịch sử.
Đáng chú ý, một số phiên chuyên sâu tập trung vào Gia Lai và Tây nguyên với các chủ đề như hành trình 50 năm tìm kiếm dấu tích thôn An Khê xưa, sự chuyển biến của các vùng sinh thái giao thoa hay vai trò của sản vật Tây nguyên trong các sự kiện lịch sử quan trọng, tiêu biểu là phong trào Tây Sơn.
Trong dòng chảy giao lưu kinh tế, văn hóa của miền Trung, Gia Lai từ lâu được xem là mắt xích quan trọng kết nối Tây nguyên với vùng ven biển. Địa phương hiện lưu giữ nhiều dấu tích phản ánh quá trình giao lưu, tiếp biến văn hóa kéo dài hàng nghìn năm.
Từ di chỉ khảo cổ học đá cũ An Khê, một trong những phát hiện khảo cổ nổi bật của Đông Nam Á trong những thập niên gần đây, đến các dấu ấn văn hóa Champa, tất cả đều cho thấy sự tương tác liên tục giữa cư dân vùng cao và cư dân duyên hải.
Ông Lâm Hải Giang, Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, cho biết miền Trung luôn giữ vị trí đặc biệt trong các mạng lưới giao lưu kinh tế, văn hóa và xã hội của khu vực Đông Nam Á qua nhiều thời kỳ lịch sử. Sự kết hợp giữa vùng duyên hải với các cảng thị lịch sử sầm uất như Hội An, Nước Mặn – Thị Nại cùng mối liên hệ mật thiết với vùng Trường Sơn – Tây nguyên đã tạo nên một không gian giao lưu rộng lớn.
“Ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy vùng duyên hải và vùng Trường Sơn – Tây nguyên không tồn tại như những không gian tách biệt mà luôn gắn bó chặt chẽ với nhau thông qua hoạt động trao đổi sản vật, giao lưu văn hóa, di cư và tương tác xã hội trong suốt chiều dài lịch sử”, ông Giang nhấn mạnh.
Theo ông Lâm Hải Giang, Gia Lai là nơi hội tụ nhiều lớp trầm tích lịch sử và văn hóa, giao thoa giữa không gian văn hóa miền biển với Tây nguyên, giữa văn hóa bản địa với các dòng chảy giao lưu khu vực.
Bên cạnh không gian văn hóa cồng chiêng Tây nguyên và nghệ thuật Bài Chòi được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, Gia Lai còn sở hữu hệ thống di tích lịch sử, nghệ thuật tuồng, võ cổ truyền Bình Định cùng kho tàng tri thức bản địa phong phú.
Những giá trị này không chỉ phản ánh chiều sâu lịch sử của miền Trung trong quá trình kiến tạo Việt Nam toàn cầu mà còn được xem là nguồn lực quan trọng cho phát triển trong tương lai. Việc nghiên cứu, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa cần gắn với phát triển giáo dục, du lịch, công nghiệp văn hóa và mục tiêu phát triển bền vững.
Giáo sư Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), cho rằng hội thảo là dịp để nhìn nhận lại vị thế của miền Trung và Tây nguyên trong tiến trình hình thành một Việt Nam hội nhập toàn cầu.
“Chúng ta ở đây để cùng nhau tháo gỡ định kiến, đưa miền Trung và Tây nguyên thoát khỏi hình ảnh quy ước về “chiếc đòn gánh” nhọc nhằn, để trả lại cho vùng đất này vị thế trung tâm năng động trong sự kiến tạo một Việt Nam toàn cầu”, Giáo sư Hoàng Anh Tuấn nói.
Ngày 25-4, Phó thủ tướng thường trực Chính phủ đã ký Quyết định số 738 của Thủ tướng Chính phủ nhằm chấm dứt hiệu lực thi hành Quyết định số 893 của Thủ tướng về việc phê duyệt Quy hoạch tổng thể về năng lượng quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Quyết định số 893 hết hiệu lực kể từ ngày 28-2-2026.
Về vấn đề này, lãnh đạo Vụ Dầu khí và Than (Bộ Công Thương) cho hay Luật Quy hoạch số 112/2025 đã thực hiện bước đột phá trong cải cách hành chính thông qua việc phân cấp, phân quyền mạnh mẽ.
Theo đó, thẩm quyền phê duyệt điều chỉnh quy hoạch ngành quốc gia đã được chuyển giao từ Thủ tướng Chính phủ xuống bộ trưởng các bộ quản lý ngành. Vì vậy, ngày 28-2-2026, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 363 phê duyệt điều chỉnh quy hoạch năng lượng quốc gia.
Theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, một văn bản cấp bộ không thể thay thế nội dung của một văn bản cấp Thủ tướng phê duyệt. Do vậy, việc chấm dứt hiệu lực của quy hoạch tổng thể năng lượng quốc gia là cần thiết, đúng quy định để tránh chồng chéo, trùng lặp với các quy hoạch ngành.
Cùng đó, Quyết định 738 của Thủ tướng Chính phủ cũng là bước pháp lý cần thiết để xác lập Quyết định 363 của Bộ trưởng Bộ Công Thương trở thành căn cứ pháp lý duy nhất triển khai điều chỉnh quy hoạch năng lượng quốc gia.
Điều này sẽ giúp minh bạch hóa hệ thống, xóa bỏ sự chồng chéo văn bản, tạo môi trường pháp lý rõ ràng cho các địa phương và doanh nghiệp.
Việc này cũng nhằm đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho các bộ ngành, giúp rút ngắn quy trình thủ tục, phản ứng nhanh với các biến động của thị trường năng lượng toàn cầu.
Việc bãi bỏ quy định cũng nhằm tạo hành lang pháp lý thông suốt để ngành năng lượng "đi trước một bước", phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2026 - 2030.
Ngoài ra, một trong những vấn đề được cộng đồng doanh nghiệp quan tâm là quyết định này có tác động đối với các dự án năng lượng đang triển khai hay không. Đại diện Bộ Công Thương khẳng định các dự án đã được phê duyệt chủ trương, đang triển khai hoặc đã đi vào vận hành không bị ảnh hưởng.
Nguyên nhân là bởi các dự án hiện nay chủ yếu được triển khai trên cơ sở các quy hoạch ngành cụ thể và các quyết định đầu tư đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Những cơ sở pháp lý này vẫn giữ nguyên hiệu lực và tiếp tục là căn cứ để triển khai các hoạt động đầu tư, xây dựng và vận hành. Do đó, doanh nghiệp có thể yên tâm về tính ổn định của môi trường chính sách trong lĩnh vực năng lượng.
Trong thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy hoạch ngành, cơ chế chính sách liên quan nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển mới. Các quyết định liên quan tới quy hoạch năng lượng là nền tảng cho các nhà đầu tư tập trung triển khai các công trình năng lượng trọng điểm.
Quyết định về quy hoạch tổng thể năng lượng quốc gia có phạm vi bao trùm toàn bộ các phân ngành trọng yếu gồm dầu khí, than, điện, năng lượng tái tạo và năng lượng mới, từ thăm dò, khai thác, sản xuất, tồn trữ đến phân phối và sử dụng.
Việc điều chỉnh trên còn có ý nghĩa định hướng phát triển quốc gia: Cập nhật theo mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế - xã hội mới, điều chỉnh theo thay đổi địa giới hành chính, tích hợp tiến bộ khoa học, công nghệ năng lượng, tăng tốc chuyển đổi xanh và thực hiện cam kết Net Zero vào năm 2050 và tăng cường an ninh năng lượng...
Lúc 15h, đông nghịt người, xe đổ về cửa ngõ miền Tây, TP HCM,khiến giao thông nơi đây ùn ứ hơn 5 km. Tại khu vực vòng xoay An Lạc, dòng xe nhích từng chút một.
Cuối tháng 4 có hai kỳ nghỉ lễ gần nhau gồm Giỗ Tổ Hùng Vương (3 ngày, từ 25/4 đến 27/4) và dịp 30/4-1/5 (4 ngày, từ 30/4 đến 3/5). Xen giữa hai kỳ nghỉ lễ là hai ngày làm việc(28 và 29/4).
Lúc 15h, đông nghịt người, xe đổ về cửa ngõ miền Tây, TP HCM,khiến giao thông nơi đây ùn ứ hơn 5 km. Tại khu vực vòng xoay An Lạc, dòng xe nhích từng chút một.
Cuối tháng 4 có hai kỳ nghỉ lễ gần nhau gồm Giỗ Tổ Hùng Vương (3 ngày, từ 25/4 đến 27/4) và dịp 30/4-1/5 (4 ngày, từ 30/4 đến 3/5). Xen giữa hai kỳ nghỉ lễ là hai ngày làm việc(28 và 29/4).
Xe tấp nập từ đường Võ Văn Kiệt xuống cầu vượt để rẽ vào quốc lộ 1A đi các tỉnh miền Tây.
Xe tấp nập từ đường Võ Văn Kiệt xuống cầu vượt để rẽ vào quốc lộ 1A đi các tỉnh miền Tây.
Xe tấp nập từ đường Võ Văn Kiệt xuống cầu vượt để rẽ vào quốc lộ 1A đi các tỉnh miền Tây.
Các làn xe trên quốc lộ 1A không còn chỗ trống.
Các làn xe trên quốc lộ 1A không còn chỗ trống.
Cách quốc lộ 1A khoảng 2 km, khu vực cầu Chợ Đệm cũng đông xe đổ về. Đây là một trong những tuyến đường được nhiều người lựa chọn để tránh ùn tắc tại cửa ngõ miền Tây.
Cách quốc lộ 1A khoảng 2 km, khu vực cầu Chợ Đệm cũng đông xe đổ về. Đây là một trong những tuyến đường được nhiều người lựa chọn để tránh ùn tắc tại cửa ngõ miền Tây.
Người dân chở con cái, đồ đạc về quê miền Tây. Một số người mặc áo chống nắng khi nhiệt độ ngòi trời khoảng 31 độ C.
Người dân chở con cái, đồ đạc về quê miền Tây. Một số người mặc áo chống nắng khi nhiệt độ ngòi trời khoảng 31 độ C.
Người dân chở con cái, đồ đạc về quê miền Tây. Một số người mặc áo chống nắng khi nhiệt độ ngòi trời khoảng 31 độ C.
Tại nút giao An Phú - cửa ngõ phía Đông khu vực trung tâm thành phố lúc 17h không quá đông xe. Một vài thời điểm ùn tắc cục bộ, nhất là đoạn trên đường Mai Chí Thọ.
Tại nút giao An Phú - cửa ngõ phía Đông khu vực trung tâm thành phố lúc 17h không quá đông xe. Một vài thời điểm ùn tắc cục bộ, nhất là đoạn trên đường Mai Chí Thọ.
Dòng xe nối dài, nhích từng chút trên đường Mai Chí Thọ và Nguyễn Thị Định. Hai tuyến này là lối ra vào cảng Cát Lái lớn nhất nước nên luôn đông xe container.
Dòng xe nối dài, nhích từng chút trên đường Mai Chí Thọ và Nguyễn Thị Định. Hai tuyến này là lối ra vào cảng Cát Lái lớn nhất nước nên luôn đông xe container.
Dòng xe nối dài, nhích từng chút trên đường Mai Chí Thọ và Nguyễn Thị Định. Hai tuyến này là lối ra vào cảng Cát Lái lớn nhất nước nên luôn đông xe container.
Trong khi đó, khu vực cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây khá thông thoáng. Đây là tuyến huyết mạch ở khu vực Đông Nam Bộ, hiện càng giữ vị trí quan trọng kết nối thành phố với sân bay Long Thành (Đồng Nai) dự tính hoàn thành cuối năm nay. Cao tốc đang được mở rộng đoạn từ thành phố tới Long Thành để đáp ứng nhu cầu tăng cao.
Trong khi đó, khu vực cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây khá thông thoáng. Đây là tuyến huyết mạch ở khu vực Đông Nam Bộ, hiện càng giữ vị trí quan trọng kết nối thành phố với sân bay Long Thành (Đồng Nai) dự tính hoàn thành cuối năm nay. Cao tốc đang được mở rộng đoạn từ thành phố tới Long Thành để đáp ứng nhu cầu tăng cao.
Tại Hà Nội lúc 16h, lượng phương tiện bắt đầu tăng cao, hàng nghìn người, xe nối dài trên đường Vành đai 3, tuy nhiên chỉ ùn tắc cục bộ.
Tại Hà Nội lúc 16h, lượng phương tiện bắt đầu tăng cao, hàng nghìn người, xe nối dài trên đường Vành đai 3, tuy nhiên chỉ ùn tắc cục bộ.
Tại cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ thời điểm 17h30, dòng xe khá thông thoáng, các phương tiện di chuyển thuận lợi.
Tại cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ thời điểm 17h30, dòng xe khá thông thoáng, các phương tiện di chuyển thuận lợi.
Theo thông tin từ Vietnam Airlines, vào khoảng 3h sáng 13-4 (giờ Việt Nam), trong quá trình phục vụ, tổ tiếp viên phát hiện hành khách H.Y.L. (quốc tịch Việt Nam), ngồi ghế 38F, có dấu hiệu bất thường và rơi vào tình trạng không phản hồi.
Ngay lập tức, tiếp viên trưởng phát thông báo tìm kiếm hỗ trợ y tế trên chuyến bay, đồng thời cùng tổ tiếp viên tiến hành các bước sơ cứu ban đầu.
Hai hành khách là bác sĩ gồm bà Jian Ying Liang (ghế 4A) và ông Keith Anh Kiet Ly (ghế 19D) đã tình nguyện hỗ trợ. Các bác sĩ phối hợp cùng phi hành đoàn kiểm tra tình trạng sức khỏe, theo dõi chỉ số và xử lý tình huống.
Sau quá trình cấp cứu, hành khách dần hồi tỉnh, có thể phản ứng trở lại và ngồi dậy với sự hỗ trợ của tổ bay.
Trong thời gian còn lại của hành trình, tổ tiếp viên tiếp tục theo dõi sát sao tình trạng hành khách, đồng thời thực hiện các biện pháp chăm sóc cần thiết. Trước khi hạ cánh, tổ bay chủ động thông báo cho lực lượng mặt đất chuẩn bị phương án hỗ trợ y tế.
Ngay khi máy bay hạ cánh tại sân bay Tân Sơn Nhất, hành khách được bàn giao cho nhân viên y tế để tiếp tục kiểm tra và theo dõi theo quy định.
Đại diện Vietnam Airlines cho biết toàn bộ sự việc đã được xử lý đúng quy trình, đảm bảo an toàn cho hành khách và không ảnh hưởng đến hành trình khai thác của chuyến bay. Máy bay không phải hạ cánh ngoài kế hoạch.
