Iran tuyên bố tấn công 85 mục tiêu quân sự Mỹ ở Kuwait, Bahrain

Trong bài đăng trên mạng xã hội ngày 30/3, Tổng thống Donald Trump cảnh báo khả năng Mỹ tung "những đòn đánh dữ dội" vào hạ tầng năng lượng và an ninh nguồn nước của Iran, nếu Tehran không sớm chấp nhận thỏa thuận với Washington và lập tức mở lại eo biển Hormuz.

"Chúng tôi sẽ kết thúc 'chuyến thăm thân thiện' tại Iran bằng cách cho nổ tung và xóa sổ toàn bộ nhà máy điện, giếng dầu và có thể cả những cơ sở khử mặn của họ cùng với đảo Kharg. Chúng tôi trước đây đã cố tình không động đến những mục tiêu này", ông viết.

Tổng thống Trump cũng khẳng định Mỹ đang đối thoại nghiêm túc với "một chính quyền mới, biết suy nghĩ hơn tại Iran" nhằm chấm dứt chiến sự.

Tehran trước đó bác bỏ tuyên bố của ông Trump rằng hai bên đang đàm phán và Iran đã chấp nhận phần lớn nội dung trong bản kế hoạch 15 điểm mà Mỹ gửi qua trung gian Pakistan.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei khẳng định" không có cuộc thương lượng nào với Mỹ" trong một tháng qua. Ông nhấn mạnh Iran đang tập trung toàn bộ nguồn lực để phòng vệ trước các hoạt động quân sự của Mỹ, đồng thời tuyên bố Tehran chưa quên những nỗ lực đàm phán thất bại trước đây với Washington.

Trước những lo ngại rằng tập kích các cơ sở dân sự như nhà máy khử mặn có thể vi phạm luật pháp quốc tế, Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt khẳng định quân đội Mỹ sẽ luôn hành động "trong khuôn khổ pháp luật". Bà giải thích rằng Tổng thống Trump đang gây sức ép để buộc Iran chấp nhận đàm phán, đồng thời cảnh báo năng lực quân sự của Mỹ "vượt xa tưởng tượng".

Quan chức Nhà Trắng cho biết động thái điều động hàng nghìn lính bộ binh tới Trung Đông là để "đa dạng hóa tối đa" danh sách phương án cho Tổng thống Trump, song nhấn mạnh Washington vẫn theo đuổi giải pháp ngoại giao.

Khi được hỏi liệu ông Trump muốn chấm dứt hay leo thang xung đột, bà Leavitt nói Tổng thống Mỹ đang tập trung vào các mục tiêu của chiến dịch, đồng thời khẳng định ngoại giao vẫn là lựa chọn ưu tiên số một. Bà cho biết nếu có cơ hội đạt thỏa thuận, ông Trump sẵn sàng lắng nghe, nhưng điều đó không làm thay đổi các mục tiêu quân sự đã đề ra.

Ông Trump hôm 21/3 ra tối hậu thư yêu cầu Iran mở cửa eo biển Hormuz trong 48 giờ, nếu không muốn bị đánh sập toàn bộ hệ thống điện trên cả nước. Tuy nhiên, chỉ vài giờ trước khi tối hậu thư hết hạn, Tổng thống Mỹ gia hạn thêm 5 ngày, nói rằng hai bên đang đàm phán chấm dứt xung đột.

Các lãnh đạo Iran lập tức bác bỏ thông tin đang đàm phán với Mỹ. Dù vậy, khi thời hạn 5 ngày trôi qua, Tổng thống Trump lại tiếp tục gia hạn thêm 10 ngày, nói rằng Iran "đang rất muốn đạt thỏa thuận". Tehran cũng bác tuyên bố này của ông.

Thanh Danh (Theo CNN, Reuters)

Nguồn: https://vnexpress.net/ong-trump-tiep-tuc-doa-xoa-so-toan-bo-nha-may-dien-cua-iran-5056687.html

Ngày 18.6, Mỹ và Iran thông báo đã ký biên bản ghi nhớ nhằm chấm dứt xung đột. Bản thỏa thuận khung gồm 14 điểm, thiết lập một lệnh ngừng bắn ngay lập tức giữa Mỹ và Iran.

Các điều khoản chính bao gồm việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz, dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ, cho phép Iran xuất khẩu dầu mỏ và tiếp cận các tài sản bị đóng băng, cam kết đàm phán một thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày. Thỏa thuận khung này cũng phác thảo một gói tái thiết kinh tế ước tính trị giá ít nhất 300 tỉ USD dành cho Iran, đồng thời bao gồm lời cam kết mới của Iran về việc không theo đuổi vũ khí hạt nhân.

Trong cuộc họp báo bên lề hội nghị thượng đỉnh G7 tại Évian-les-Bains (Pháp), Tổng thống Trump cho rằng đã đến lúc chấm dứt xung đột vì mối đe dọa đối với nguồn cung dầu mỏ toàn cầu và các thành viên G7 ủng hộ điều này. Nhà lãnh đạo nhấn mạnh rằng nguồn dầu dự trữ sẽ cạn kiệt trong khoảng 4 tuần nữa nếu eo biển Hormuz không được mở cửa trở lại.

Ông Trump lưu ý đây chỉ là thỏa thuận tạm thời và cảnh báo sẽ tấn công trở lại nếu Iran không tuân thủ.

Mặt khác, chủ nhân Nhà Trắng bất ngờ đảo ngược quan điểm về chương trình tên lửa đạn đạo của Iran. Ông cho rằng sẽ không công bằng cho Iran khi cấm nước này sở hữu tên lửa đạn đạo trong khi các đối thủ khác trong khu vực như Israel và Ả Rập Xê Út sở hữu loại vũ khí này.

"Ý tôi là, họ phải có một số tên lửa, bởi vì những nước khác cũng có. Họ phải có một số. Tôi đang nói rằng nếu các quốc gia khác sở hữu chúng, thì việc họ không có một số lượng nhất định là hơi bất công", ông Trump nói.

Nhà lãnh đạo cho rằng tên lửa "không phải là vấn đề" bởi vũ khí này "chỉ gây thiệt hại một số địa điểm mà không làm nổ tung cả hành tinh". "Chúng tôi đã hủy diệt khoảng 84 - 85% kho tên lửa của họ. Số còn lại đang ở dưới lòng đất, họ không thể đưa chúng lên", ông Trump nói.

Cú "quay xe" của nhà lãnh đạo đã gây ra phản ứng bất ngờ tại Israel. Tờ The Jerusalem Post tại Israel đăng bài xã luận trang nhất với dòng tít "Vì sao ông Trump lại ủng hộ chương trình tên lửa đạn đạo của Iran?". Trên trang chủ của tờ The Times of Israel, Tổng biên tập - người thành lập tờ báo David Horovitz gọi thỏa thuận của Mỹ là "sự đầu hàng thảm họa".

Mặc dù ông Trump và các quan chức chính quyền Mỹ mô tả thỏa thuận này là một bước đột phá, nhưng các nhà phê bình cho rằng những nhượng bộ dành cho Iran vượt xa những cam kết mà Mỹ nhận được.

Các nhà phê bình từ cả cánh tả và cánh hữu đều đặt câu hỏi tại sao cuộc chiến lại nổ ra ngay từ đầu, nếu kết cục lại như thế này. Nỗi lo lắng đặc biệt gay gắt trong giới bảo thủ, theo The Hill. Nhà bình luận chính trị ủng hộ Israel mạnh mẽ Ben Shapiro gọi thỏa thuận này là một "thảm họa" trong cuộc phỏng vấn với Fox News. Một nhà bình luận bảo thủ nổi tiếng khác là Erick Erickson viết trên mạng xã hội rằng thỏa thuận này là "sự đầu hàng của Mỹ".

Thượng nghị sĩ Bill Cassidy (đảng Cộng hòa, bang Louisiana), người đã thua trong cuộc bầu cử sơ bộ tháng trước sau khi ông Trump ủng hộ một trong những đối thủ của ông, đã chỉ trích điều mà ông gọi là "sai lầm chính sách đối ngoại tồi tệ nhất trong nhiều thập niên".

Bà Nikki Haley, người từng giữ chức đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump và sau đó đã đối đầu với ông trong cuộc bầu cử sơ bộ tổng thống năm 2024, viết trên mạng xã hội rằng người Iran sẽ sử dụng bất kỳ khoản tiền nào nhận được từ thỏa thuận để thúc đẩy tham vọng hạt nhân và sử dụng các lực lượng ủy nhiệm chống lại Mỹ. "Thật là một sai lầm lớn khi bỏ tiền ra để xây dựng lại mối đe dọa mà chúng ta vừa mới tiêu diệt", bà Haley phê phán.

Người dẫn chương trình phát thanh theo quan điểm bảo thủ Mark Levin đã ca ngợi quyết định của Tổng thống Trump về việc sử dụng quân đội chống lại Iran nhưng chỉ trích mạnh mẽ bản ghi nhớ được đề xuất, cho rằng nó từ bỏ đòn bẩy của Mỹ trước khi Tehran đưa ra những nhượng bộ có ý nghĩa, theo Fox News.

"Ngay từ ngày đầu tiên, tôi đã nhấn mạnh rằng chế độ Iran sẽ không tôn trọng bất kỳ thỏa thuận nào. Tại sao chúng ta lại đồng ý ngay lập tức từ bỏ đòn bẩy quan trọng nhất mà chúng ta có đối với chế độ này trước khi họ tuân thủ các yêu cầu của bản ghi nhớ?", ông Levin chất vấn.

Tuy nhiên, cũng có những ý kiến bảo vệ ông Trump về động thái tránh leo thang quân sự. Nhà báo Piers Morgan cho biết ông rất vui khi thấy Tổng thống Trump tìm cách rút khỏi cuộc xung đột, dù ông chỉ trích những hoàn cảnh dẫn đến cuộc chiến. "Thỏa thuận Iran này cách xa 'sự đầu hàng vô điều kiện' hơn bất kỳ thỏa thuận nào trong lịch sử trái đất. Tôi rất vui vì Tổng thống Trump đang thoát khỏi mớ hỗn độn này, nhưng tôi cá là nếu có thể làm lại, ông ấy sẽ không bao giờ lao vào nó", ông Morgan viết trên X.

Thượng nghị sĩ Rand Paul (đảng Cộng hòa, bang Kentucky), người có mâu thuẫn với ông Trump và phản đối cuộc xung đột, viết: "Tôi ủng hộ Tổng thống Trump về hòa bình".

Thượng nghị sĩ Lindsey Graham (đảng Cộng hòa, bang Nam Carolina), đồng minh của ông Trump, viết: "Theo ý kiến của tôi, việc ký kết biên bản ghi nhớ sẽ có lợi cho Mỹ, vì eo biển Hormuz sẽ bắt đầu được mở cửa và các cuộc xung đột với Iran sẽ chấm dứt... Sự ổn định kinh tế có được từ việc mở cửa eo biển và chấm dứt các hành động thù địch có thể tạo ra con đường dẫn đến hòa bình vượt xa cả cuộc xung đột Iran".

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, nhà đàm phán chính của nước này phát biểu trên truyền hình sau khi nội dung thỏa thuận được công bố: "Thỏa thuận này là thất bại lịch sử của Mỹ. Mọi người sẽ xem và đánh giá nó".

Tin Gốc: Thanh Niên

Theo Reuters, ông Netanyahu được cho là đã gặp Tổng thống UAE Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nahyan ngày 26.3 tại Al Ain - thành phố ốc đảo gần biên giới Oman.

Văn phòng Thủ tướng Israel tối 13.5 cho hay: "Chuyến thăm này đã dẫn đến một bước đột phá lịch sử trong quan hệ giữa Israel và UAE".

The Wall Street Journal đưa tin Giám đốc Cơ quan tình báo Mossad (Israel) David Barnea cũng đã có ít nhất 2 chuyến thăm UAE trong thời gian xung đột với Iran, nhằm phối hợp các hoạt động quân sự.

Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao UAE ngày 13.5 đã bác bỏ các thông tin liên quan chuyến thăm của ông Netanyahu. "Mọi cáo buộc liên quan các chuyến thăm không báo trước hoặc các thỏa thuận không được tiết lộ đều hoàn toàn vô căn cứ trừ khi được các cơ quan chức năng có thẩm quyền tại UAE chính thức công bố", theo thông cáo.

Các thông tin trên xuất hiện trong bối cảnh quan hệ Israel - UAE được cho là ngày càng gắn chặt sau khi hai bên bình thường hóa quan hệ theo Hiệp định Abraham năm 2020. UAE là quốc gia Ả Rập vùng Vịnh đầu tiên ký thỏa thuận này với Israel, trước khi Bahrain, Morocco và Sudan tham gia.

Ngày 12.5, Đại sứ Mỹ tại Israel Mike Huckabee cũng nói Israel đã cung cấp hệ thống phòng không Vòm sắt cho UAE, đồng thời cử các chuyên gia quân sự hỗ trợ vận hành trong cuộc xung đột với Iran. "Có một mối quan hệ đặc biệt giữa UAE và Israel", ông Huckabee nói.

Theo The Wall Street Journal, UAE đã bí mật tiến hành một số cuộc tấn công nhằm vào Iran, trong đó có vụ nhắm vào nhà máy lọc dầu trên đảo Lavan hồi đầu tháng 4, để đáp trả các đợt tấn công của Tehran vào cơ sở dầu mỏ của UAE. Abu Dhabi chưa bình luận về thông tin này.

UAE là trung tâm kinh doanh và tài chính khu vực, đồng thời là một trong những đồng minh quan trọng nhất của Mỹ. Trong những năm gần đây, UAE ngày càng theo đuổi đường lối đối ngoại độc lập hơn trong khu vực, đồng thời mở rộng hợp tác với Israel trên các lĩnh vực an ninh, công nghệ và thương mại. Đầu tháng 5, UAE đã rời khỏi OPEC làm suy yếu nghiêm trọng ảnh hưởng của tổ chức này trên thị trường toàn cầu.

Tuy nhiên, việc Israel - UAE xích lại gần nhau cũng vấp phải nhiều tranh cãi, đặc biệt trong bối cảnh xung đột tại Gaza và chiến sự lan rộng ở Trung Đông, theo The Guardian.

Israel hiện đối mặt với cáo buộc liên quan chiến dịch quân sự tại Gaza, trong khi Tòa án hình sự quốc tế đã ban hành lệnh bắt đối với ông Netanyahu và cựu Bộ trưởng Quốc phòng Israel Yoav Gallant. UAE cũng nhiều lần bị cáo buộc hỗ trợ Lực lượng Hỗ trợ Nhanh (RSF) trong cuộc xung đột tại Sudan, điều mà Abu Dhabi bác bỏ.

Tin Gốc: Thanh Niên