Theo Hãng tin AFP, ngày 9-4, Thủ tướng Nawaf Salam của Lebanon tuyên bố quốc tang, sau khi các cuộc không kích mới nhất của Israel làm rung chuyển nước này và khiến ít nhất 182 người thiệt mạng.
Văn phòng Thủ tướng Lebanon nói rằng ngày 9-4 sẽ là “ngày quốc tang dành cho các nạn nhân thiệt mạng và bị thương trong các cuộc tấn công của Israel nhằm vào hàng trăm dân thường vô tội, không có khả năng tự vệ”, đồng thời ra lệnh đóng cửa các cơ quan công quyền và treo cờ rủ.
Văn phòng của ông Salam cũng cho biết ông đang tiến hành các nỗ lực ngoại giao “nhằm huy động toàn bộ nguồn lực chính trị và ngoại giao của Lebanon để chấm dứt cỗ máy giết chóc của Israel”.
Ngày 8-4, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết ông đã thúc giục Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đưa Lebanon vào thỏa thuận ngừng bắn đã đạt được giữa hai bên.
Các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon trong ngày 8-4 khiến 182 người thiệt mạng và 890 người bị thương, theo số liệu ban đầu của Chính phủ Lebanon. Trong đó, thủ đô Beirut hứng chịu các đợt oanh kích dữ dội nhất kể từ khi cuộc chiến giữa Israel và nhóm vũ trang Hezbollah bùng phát đầu tháng 3.
“Tôi đã bày tỏ hy vọng rằng thỏa thuận ngừng bắn sẽ được tất cả các bên tham chiến tôn trọng đầy đủ, trên mọi khu vực đối đầu, gồm cả tại Lebanon” – ông Macron viết trên nền tảng X sau khi trao đổi với hai nhà lãnh đạo.
Ông nêu rõ đây là “điều kiện cần thiết để thỏa thuận ngừng bắn có tính đáng tin cậy và lâu dài”.
Trong khi đó, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định việc ngừng bắn tại Lebanon là một trong những điều kiện then chốt trong kế hoạch 10 điểm của Cộng hòa Hồi giáo Iran nhằm chấm dứt xung đột ở Trung Đông, theo Hãng tin ISNA.
Ngày 8-4, Mỹ nói rằng Iran phải mở lại eo biển Hormuz “ngay lập tức, nhanh chóng và an toàn”, sau khi rộ lên thông tin tuyến đường thủy chiến lược này vẫn bị đóng cửa dù Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói với các phóng viên rằng bất kỳ hành động đóng cửa nào tại eo biển này đều “hoàn toàn không thể chấp nhận”.
“Tôi xin nhắc lại kỳ vọng và yêu cầu của Tổng thống Trump rằng eo biển Hormuz phải được mở lại ngay lập tức, nhanh chóng và an toàn” – bà nêu rõ.
Ngày 8-4, Bahrain cho biết nước này đã mở lại không phận, sau khi Iran và Mỹ đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần. Trước đó, Iraq cũng thông báo mở lại không phận của mình.
Cơ quan hàng không dân dụng nước này thông báo “mở lại không phận trên Vương quốc Bahrain”, trong khi đơn vị vận hành sân bay quốc tế Bahrain, gần thủ đô Manama, “xác nhận việc dần nối lại các chuyến bay”.
Ngày 8-4, Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) nói rằng Iran phải bồi thường cho những thiệt hại do các cuộc tấn công của Tehran tại vùng Vịnh gây ra, đồng thời cho biết họ đang muốn được làm rõ về việc thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ – Iran sẽ bảo đảm Tehran chấm dứt các hành động thù địch và mở lại eo biển Hormuz như thế nào.
Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần sau hơn một tháng xung đột, nhưng thỏa thuận ngừng bắn này vẫn mong manh khi một số quốc gia Vùng Vịnh, gồm cả UAE, cho biết họ đã bị Tehran tấn công.
Bộ Ngoại giao UAE nói nước này “đang muốn được làm rõ thêm về các điều khoản của thỏa thuận nhằm bảo đảm Iran cam kết đầy đủ việc chấm dứt ngay lập tức mọi hành động thù địch trong khu vực, cũng như việc mở lại hoàn toàn và vô điều kiện đối với eo biển Hormuz”.
Cơ quan này cũng nhấn mạnh các cuộc tấn công của Iran “đòi hỏi lập trường cứng rắn, bao gồm việc bảo đảm Iran phải chịu trách nhiệm đầy đủ đối với các thiệt hại và bồi thường”.
Ngày 8-4, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố nước này vẫn sẵn sàng đối đầu với Iran nếu cần thiết, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ – Iran.
“Xin nói rõ: Chúng tôi vẫn còn những mục tiêu cần hoàn thành và chúng tôi sẽ đạt được chúng, hoặc thông qua thỏa thuận, hoặc thông qua việc nối lại giao tranh” – ông Netanyahu phát biểu trên truyền hình.
Nhà lãnh đạo Israel nêu rõ: “Chúng tôi sẵn sàng quay trở lại chiến đấu bất cứ lúc nào cần thiết. Ngón tay của chúng tôi vẫn đặt trên cò súng. Đây không phải là kết thúc của chiến dịch, mà là một bước trên con đường đạt được tất cả mục tiêu”.
“Iran bước vào giai đoạn tạm ngừng này trong tình trạng yếu hơn bao giờ hết” – ông Netanyahu nhận định.
Ngày 8-4, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf nhận định thỏa thuận ngừng bắn và các cuộc đàm phán với Mỹ hiện nay “không hợp lý”, do những hành động vi phạm kế hoạch 10 điểm của Tehran, bao gồm các cuộc tấn công của Israel tại Lebanon, một chiếc máy bay không người lái xâm nhập không phận Iran, và việc phủ nhận quyền làm giàu uranium của Tehran.
“Sự ngờ vực sâu sắc mang tính lịch sử mà chúng tôi dành cho Mỹ bắt nguồn từ việc nước này liên tục vi phạm mọi cam kết – một khuôn mẫu đáng tiếc đã lặp lại một lần nữa”, ông Ghalibaf đăng trên X, đồng thời liệt kê ba hành động vi phạm đối với đề xuất của Iran.
Ông bình luận: “Hiện nay chính “nền tảng khả thi để tiến hành đàm phán” đã bị vi phạm một cách công khai và rõ ràng, thậm chí ngay trước khi các cuộc đàm phán bắt đầu. Trong tình huống như vậy, một thỏa thuận ngừng bắn song phương hoặc các cuộc đàm phán là điều không hợp lý”.
Ngày 8-4, Nhà Trắng cho biết ông Trump sẽ tiếp tục thảo luận với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu về ý tưởng đưa Lebanon vào thỏa thuận ngừng bắn trong cuộc xung đột ở Trung Đông.
“Tôi chắc chắn rằng vấn đề này sẽ tiếp tục được thảo luận giữa Tổng thống Trump và Thủ tướng Netanyahu” – Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói với các phóng viên.
Năm 1991, Mỹ có mặt trong chiến tranh vùng Vịnh lần thứ nhất. 12 năm sau, Washington tới Trung Đông để lật đổ Tổng thống Iraq Saddam Hussein.
Giờ đây, lịch sử dường như đang lặp lại. Nhiều chuyên gia mô tả chiến dịch "Epic Fury" đang manh nha trở thành cuộc chiến vùng Vịnh lần thứ ba và dần lộ rõ bản chất của một cuộc chiến "không lối thoát".
Tờ Financial Times nhận định những đề xuất mới "không nhượng bộ" từ phía Iran đã phơi bày sự "không lối thoát" này.
Theo đó, Iran yêu cầu Mỹ dỡ phong tỏa, đổi lại sẽ mở eo biển Hormuz - còn vấn đề hạt nhân sẽ tính sau. Tổng thống Trump đã bác bỏ đề xuất, tuy nhiên Washington lại chưa đưa ra được đề nghị nào khác để đàm phán tiến triển.
Các chuyên gia cho rằng Iran đưa ra những đề xuất này vì thực tế cho thấy họ tính toán được lợi khi kéo dài xung đột.
Tehran không cần thắng, họ chỉ cần không thua. Nước Cộng hòa Hồi giáo tin rằng mỗi ngày eo biển Hormuz còn bị phong tỏa là thêm một ngày Washington có một "bài học".
Ngoài ra trong xung đột lần này, chính ông Trump cũng từng tiết lộ Washington có mục tiêu mở lại tuyến hàng hải huyết mạch - càng làm tăng thêm sự "tự tin" của Tehran khi nắm trong tay quân bài chiến lược.
Thứ hai, dù hứng chịu sự tấn công khốc liệt từ Mỹ, Iran cho thấy họ vẫn đang đứng vững và có khả năng chịu đựng tốt.
Ông Fawaz Gerges, giáo sư quan hệ quốc tế tại Trường Kinh tế London, nói với tờ Deutsche Welle (DW): "Giới lãnh đạo Iran đã có thời gian để lên kế hoạch và phối hợp hành động. Tôi nghĩ họ đang chuẩn bị cho một cuộc chiến lâu dài".
Tehran cũng liên tục "dây dưa" vì khó lòng đặt niềm tin vào Washington - khi ông chủ Nhà Trắng lúc thì hứa hẹn, lúc thì đe dọa.
Báo SCMP dẫn lời chuyên gia Niu Xinchun, Phó hiệu trưởng Đại học Ninh Hạ, cho rằng thế bế tắc này xuất phát từ "sự tự tin của cả hai phía".
Các nhà phân tích giả sử nếu hai bên đạt được một thỏa thuận tạm thời, kịch bản tiếp theo vẫn là thế cân bằng mong manh: mỗi bên nắm một lá bài tẩy, sẵn sàng rút ra nếu đàm phán hạt nhân đổ vỡ.
Phía Mỹ, Washington có thể sẽ dùng lợi thế kinh tế và quân sự nối lại các cuộc không kích, nhắm vào cơ sở hạ tầng huyết mạch - cầu đường, nhà máy điện, thậm chí cả cơ sở khử muối nước biển. Còn Iran sẵn sàng đóng cửa Hormuz một lần nữa.
Tiếp tục giả sử, nếu ngay cả khi thỏa thuận hạt nhân được ký kết trọn vẹn, vẫn còn hai vấn đề gai góc khác tồn tại: chương trình tên lửa Iran và mạng lưới lực lượng ủy nhiệm khu vực.
Chuyên gia cho rằng Tổng thống Trump dường như đã xem nhẹ hai mục tiêu này trên bàn đàm phán. Dù chưa được truyền thông phương Tây chú ý, những mục tiêu này lại là điều mà các nước vùng Vịnh theo dõi sát sao.
Với Saudi Arabia hay UAE, việc Iran từ bỏ tên lửa cần thiết không kém việc họ từ bỏ uranium làm giàu. Mô hình kinh tế dựa trên lao động nhập cư của các quốc gia này đứng vững hay sụp đổ cũng phụ thuộc phần nhiều vào việc chấm dứt mối đe dọa tiềm tàng từ tên lửa và máy bay không người lái Iran.
Với Israel, việc Iran chấm dứt hậu thuẫn các nhóm vũ trang như Hezbollah cũng rất quan trọng. Chỉ cần Tel Aviv quyết định nối lại giao tranh với Hezbollah, và Iran trả đũa, mọi thỏa thuận đạt được có thể sụp đổ trong chớp mắt.
Theo Financial Times, đây là những gì Tổng thống Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu từng gay gắt chỉ trích trong thỏa thuận hạt nhân Mỹ - Iran của Tổng thống Obama năm 2015.
Và giờ, dường như ông Trump đang chuẩn bị đi lại vết xe đổ này.
Theo báo Korea Herald, Chính phủ Hàn Quốc ngày 11-4 thông báo sẽ bắt đầu triển khai hỗ trợ tiền mặt cho 70% người có thu nhập thấp nhất tại nước này, nhằm giảm bớt áp lực tài chính do giá dầu tăng cao trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt.
Theo kế hoạch, khoản hỗ trợ sẽ được chi trả trước tiên cho nhóm dễ bị tổn thương nhất trong nhóm thu nhập này từ ngày 27-4, sau đó mở rộng đến toàn bộ các đối tượng đủ điều kiện vào ngày 18-5.
Tổng cộng khoảng 32,5 triệu người dân sẽ được hưởng chính sách này, với mức hỗ trợ từ 100.000 won (khoảng 67,30 USD) đến 600.000 won mỗi người, tùy theo mức thu nhập và khu vực.
Người dân có thể nhận tiền qua thẻ ghi nợ, thẻ trả trước hoặc phiếu mua sắm địa phương. Khoản hỗ trợ phải được sử dụng trước ngày 31-8, nếu không sẽ bị thu hồi về ngân sách nhà nước.
Chương trình này có tổng kinh phí 6.100 tỉ won (tương đương hơn 4,1 tỉ USD), nằm trong gói ngân sách bổ sung 26.200 tỉ won vừa được Quốc hội thông qua nhằm ứng phó tác động kinh tế từ xung đột Trung Đông.
Cùng lúc, nhiều quốc gia châu Á cũng đang đồng loạt tung biện pháp ứng phó hệ lụy từ khủng hoảng năng lượng, theo báo Straits Times.
Tại Malaysia, chính phủ quyết định triển khai lực lượng cảnh sát túc trực tại các trạm xăng khu vực biên giới nhằm ngăn chặn tình trạng buôn lậu nhiên liệu khi giá xăng dầu tăng mạnh.
Theo thống kê từ đầu năm 2025 đến tháng 3-2026, lực lượng tuần tra biên giới Malaysia đã triệt phá 735 vụ buôn lậu, với tổng giá trị lên tới 2,81 tỉ ringgit (khoảng 708,9 triệu USD).
Chi phí trợ cấp nhiên liệu của nước này hiện lên tới 6 tỉ ringgit mỗi tháng, tăng mạnh so với mức 315 triệu ringgit trước khi xung đột bùng phát.
Trong khi đó từ ngày 13-4, Thái Lan cũng nâng mức trợ cấp chi tiêu thiếu yếu từ 300 baht lên 400 baht (12,46 USD) mỗi tháng, dành cho hơn 13 triệu người dân thuộc diện hưởng phúc lợi xã hội.
Bộ Tài chính Thái Lan cho biết biện pháp này nhằm bảo vệ các nhóm dễ bị tổn thương, đặc biệt là nông dân và các chủ doanh nghiệp nhỏ, đồng thời ngăn tác động lan rộng sang các lĩnh vực khác của nền kinh tế.
Chính phủ Thái Lan cũng triển khai các khoản vay ưu đãi cho các đối tượng trên, hỗ trợ người dân mua xe điện hoặc lắp đặt năng lượng mặt trời.
Giới chức nước này cảnh báo thách thức từ giá năng lượng có thể kéo dài, do đó cần kết hợp cả giải pháp ngắn hạn và dài hạn để thích ứng với chi phí tăng cao.
