Theo Hãng tin AFP, ngày 9-4, Thủ tướng Nawaf Salam của Lebanon tuyên bố quốc tang, sau khi các cuộc không kích mới nhất của Israel làm rung chuyển nước này và khiến ít nhất 182 người thiệt mạng.
Văn phòng Thủ tướng Lebanon nói rằng ngày 9-4 sẽ là “ngày quốc tang dành cho các nạn nhân thiệt mạng và bị thương trong các cuộc tấn công của Israel nhằm vào hàng trăm dân thường vô tội, không có khả năng tự vệ”, đồng thời ra lệnh đóng cửa các cơ quan công quyền và treo cờ rủ.
Văn phòng của ông Salam cũng cho biết ông đang tiến hành các nỗ lực ngoại giao “nhằm huy động toàn bộ nguồn lực chính trị và ngoại giao của Lebanon để chấm dứt cỗ máy giết chóc của Israel”.
Ngày 8-4, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết ông đã thúc giục Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đưa Lebanon vào thỏa thuận ngừng bắn đã đạt được giữa hai bên.
Các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon trong ngày 8-4 khiến 182 người thiệt mạng và 890 người bị thương, theo số liệu ban đầu của Chính phủ Lebanon. Trong đó, thủ đô Beirut hứng chịu các đợt oanh kích dữ dội nhất kể từ khi cuộc chiến giữa Israel và nhóm vũ trang Hezbollah bùng phát đầu tháng 3.
“Tôi đã bày tỏ hy vọng rằng thỏa thuận ngừng bắn sẽ được tất cả các bên tham chiến tôn trọng đầy đủ, trên mọi khu vực đối đầu, gồm cả tại Lebanon” – ông Macron viết trên nền tảng X sau khi trao đổi với hai nhà lãnh đạo.
Ông nêu rõ đây là “điều kiện cần thiết để thỏa thuận ngừng bắn có tính đáng tin cậy và lâu dài”.
Trong khi đó, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định việc ngừng bắn tại Lebanon là một trong những điều kiện then chốt trong kế hoạch 10 điểm của Cộng hòa Hồi giáo Iran nhằm chấm dứt xung đột ở Trung Đông, theo Hãng tin ISNA.
Ngày 8-4, Mỹ nói rằng Iran phải mở lại eo biển Hormuz “ngay lập tức, nhanh chóng và an toàn”, sau khi rộ lên thông tin tuyến đường thủy chiến lược này vẫn bị đóng cửa dù Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói với các phóng viên rằng bất kỳ hành động đóng cửa nào tại eo biển này đều “hoàn toàn không thể chấp nhận”.
“Tôi xin nhắc lại kỳ vọng và yêu cầu của Tổng thống Trump rằng eo biển Hormuz phải được mở lại ngay lập tức, nhanh chóng và an toàn” – bà nêu rõ.
Ngày 8-4, Bahrain cho biết nước này đã mở lại không phận, sau khi Iran và Mỹ đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần. Trước đó, Iraq cũng thông báo mở lại không phận của mình.
Cơ quan hàng không dân dụng nước này thông báo “mở lại không phận trên Vương quốc Bahrain”, trong khi đơn vị vận hành sân bay quốc tế Bahrain, gần thủ đô Manama, “xác nhận việc dần nối lại các chuyến bay”.
Ngày 8-4, Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) nói rằng Iran phải bồi thường cho những thiệt hại do các cuộc tấn công của Tehran tại vùng Vịnh gây ra, đồng thời cho biết họ đang muốn được làm rõ về việc thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ – Iran sẽ bảo đảm Tehran chấm dứt các hành động thù địch và mở lại eo biển Hormuz như thế nào.
Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần sau hơn một tháng xung đột, nhưng thỏa thuận ngừng bắn này vẫn mong manh khi một số quốc gia Vùng Vịnh, gồm cả UAE, cho biết họ đã bị Tehran tấn công.
Bộ Ngoại giao UAE nói nước này “đang muốn được làm rõ thêm về các điều khoản của thỏa thuận nhằm bảo đảm Iran cam kết đầy đủ việc chấm dứt ngay lập tức mọi hành động thù địch trong khu vực, cũng như việc mở lại hoàn toàn và vô điều kiện đối với eo biển Hormuz”.
Cơ quan này cũng nhấn mạnh các cuộc tấn công của Iran “đòi hỏi lập trường cứng rắn, bao gồm việc bảo đảm Iran phải chịu trách nhiệm đầy đủ đối với các thiệt hại và bồi thường”.
Ngày 8-4, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố nước này vẫn sẵn sàng đối đầu với Iran nếu cần thiết, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ – Iran.
“Xin nói rõ: Chúng tôi vẫn còn những mục tiêu cần hoàn thành và chúng tôi sẽ đạt được chúng, hoặc thông qua thỏa thuận, hoặc thông qua việc nối lại giao tranh” – ông Netanyahu phát biểu trên truyền hình.
Nhà lãnh đạo Israel nêu rõ: “Chúng tôi sẵn sàng quay trở lại chiến đấu bất cứ lúc nào cần thiết. Ngón tay của chúng tôi vẫn đặt trên cò súng. Đây không phải là kết thúc của chiến dịch, mà là một bước trên con đường đạt được tất cả mục tiêu”.
“Iran bước vào giai đoạn tạm ngừng này trong tình trạng yếu hơn bao giờ hết” – ông Netanyahu nhận định.
Ngày 8-4, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf nhận định thỏa thuận ngừng bắn và các cuộc đàm phán với Mỹ hiện nay “không hợp lý”, do những hành động vi phạm kế hoạch 10 điểm của Tehran, bao gồm các cuộc tấn công của Israel tại Lebanon, một chiếc máy bay không người lái xâm nhập không phận Iran, và việc phủ nhận quyền làm giàu uranium của Tehran.
“Sự ngờ vực sâu sắc mang tính lịch sử mà chúng tôi dành cho Mỹ bắt nguồn từ việc nước này liên tục vi phạm mọi cam kết – một khuôn mẫu đáng tiếc đã lặp lại một lần nữa”, ông Ghalibaf đăng trên X, đồng thời liệt kê ba hành động vi phạm đối với đề xuất của Iran.
Ông bình luận: “Hiện nay chính “nền tảng khả thi để tiến hành đàm phán” đã bị vi phạm một cách công khai và rõ ràng, thậm chí ngay trước khi các cuộc đàm phán bắt đầu. Trong tình huống như vậy, một thỏa thuận ngừng bắn song phương hoặc các cuộc đàm phán là điều không hợp lý”.
Ngày 8-4, Nhà Trắng cho biết ông Trump sẽ tiếp tục thảo luận với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu về ý tưởng đưa Lebanon vào thỏa thuận ngừng bắn trong cuộc xung đột ở Trung Đông.
“Tôi chắc chắn rằng vấn đề này sẽ tiếp tục được thảo luận giữa Tổng thống Trump và Thủ tướng Netanyahu” – Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói với các phóng viên.
“Mỗi khi chứng kiến những cuộc tấn công lớn từ phía này hay phía kia, đó là lời nhắc nhở về lý do tại sao đây là một cuộc chiến khủng khiếp, kéo dài hơn cả Thế chiến thứ hai, và cần phải chấm dứt”, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói sau cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov hôm 25/5.
Trong cuộc gặp với các phóng viên trong chuyến thăm chính thức Ấn Độ, ông Rubio nói thêm rằng “Mỹ sẵn sàng và chuẩn bị giúp đỡ hết sức có thể để góp phần chấm dứt cuộc chiến này, và hy vọng cơ hội đó sẽ đến vào một thời điểm nào đó”.
Trong cuộc điện đàm với ông Rubio, ông Lavrov đã kêu gọi Mỹ sơ tán các nhà ngoại giao khỏi đại sứ quán của mình tại thủ đô Kiev của Ukraine.
Ông Rubio nói với các phóng viên rằng Nga đã “gửi thông báo đến tất cả các đại sứ quán”, chứ không chỉ riêng đại sứ quán Mỹ.
Ngoại trưởng Nga cũng thông báo trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Mỹ rằng, các lực lượng vũ trang Nga đang bắt đầu các cuộc tấn công mang tính hệ thống vào các địa điểm ở Kiev được các lực lượng vũ trang Ukraine sử dụng.
"Thực hiện chỉ thị của Tổng thống Nga Vladimir Putin, Ngoại trưởng Sergey Lavrov đã chính thức thông báo cho phía Mỹ rằng để đáp trả các cuộc tấn công liên tục của Ukraine nhắm vào cơ sở hạ tầng ở Nga, các lực lượng vũ trang của Liên bang Nga đang bắt đầu các đòn không kích mang tính hệ thống và nhất quán nhắm vào các địa điểm quân sự và các trung tâm ra quyết định tương ứng ở Kiev", Bộ Ngoại giao Nga cho biết.
Cuộc điện đàm diễn ra sau khi Bộ Ngoại giao Nga nói rằng vụ tấn công của Ukraine vào một ký túc xá cao đẳng ở thị trấn Starobelsk vào tuần trước là "giọt nước tràn ly" đối với Nga, và nước này sẽ tiến hành các cuộc "tấn công mang tính hệ thống" vào hàng loạt mục tiêu khác nhau trên khắp thủ đô của Ukraine kể từ bây giờ.
Bộ Ngoại giao Nga lưu ý chiến dịch cũng sẽ nhắm mục tiêu vào "các trung tâm ra quyết định và các sở chỉ huy” của Ukraine, các mục tiêu bị nhắm đến nằm rải rác trên khắp Kiev.
Moscow hối thúc công dân nước ngoài, bao gồm cả các nhà ngoại giao và đại diện của các tổ chức quốc tế, hãy rời khỏi thủ đô của Ukraine ngay lập tức. Bộ Ngoại giao Nga cũng cảnh báo người dân thành phố tránh xa "các cơ sở hạ tầng quân sự và hành chính của chính quyền Kiev”.
Bộ Ngoại giao Nga từng đưa ra một cảnh báo tương tự vào đầu tháng này, khi Nga đe dọa tiến hành một cuộc tấn công quy mô lớn vào Kiev để đáp trả các mối đe dọa của nước này đối với việc tấn công các lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng ở Moscow hồi tháng trước.
Vào thời điểm đó, Nga gửi thông báo sơ tán tới tất cả các phái đoàn ngoại giao nước ngoài và các tổ chức quốc tế được ủy quyền tại Nga, kêu gọi họ rời khỏi thủ đô của Ukraine.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova ngày 25/5 khẳng định Nga sẽ tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Ukraine để đáp trả các cuộc tập kích trước đó của Kiev vào các vùng lãnh thổ mà Moscow tuyên bố chủ quyền.
Nga cáo buộc Ukraine liên tiếp tiến hành các cuộc tấn công vào lãnh thổ Nga và các khu vực do Moscow kiểm soát trong những tuần gần đây. Kiev được cho là nhắm mục tiêu vào các cơ sở hạ tầng và năng lượng của Nga nhằm làm gián đoạn nguồn cung hỗ trợ cho chiến dịch quân sự của Moscow.
"Tôi cho rằng hỗ trợ quân sự cho Ukraine và nỗ lực nâng cao năng lực răn đe là đúng đắn. Điều khiến tôi nuối tiếc là châu Âu chưa vận dụng tối đa tiềm năng ngoại giao của mình. Chỉ trông chờ Tổng thống Mỹ Donald Trump duy trì liên lạc với Nga là không đủ", cựu thủ tướng Đức Angela Merkel nói trong cuộc phỏng vấn được công bố ngày 18/5.
Bà Merkel, người giữ chức thủ tướng Đức giai đoạn 2005-2021, từng đề xuất thiết lập khuôn khổ đối thoại ngoại giao giữa Liên minh châu Âu (EU) và Nga khi dự họp tại Hội đồng châu Âu tháng 10/2021. Tuy nhiên, sáng kiến này không trở thành hiện thực do bất đồng quan điểm trong nội bộ khối về cách ứng xử với Moskva.
Cựu thủ tướng Đức cho rằng ngoại giao luôn là phần không thể tách rời của xử lý xung đột, kể cả trong Chiến tranh Lạnh. "Chúng ta phải liên tục cố gắng cho đến khi đạt được đồng thuận", bà nói.
Khi các nhóm đàm phán của Mỹ đang tập trung tìm giải pháp ngoại giao cho xung đột Trung Đông, EU được kỳ vọng có thể đảm nhận vai trò trung gian giữa Nga và Ukraine. Moskva và Kiev thời gian qua cũng phát tín hiệu ủng hộ khả năng này.
Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 10/5 bày tỏ ủng hộ cựu thủ tướng Đức Gerhard Schroder làm trung gian đàm phán, nhưng đề xuất này đã bị Berlin bác bỏ. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov sau đó tuyên bố Nga không kỳ vọng EU đóng vai trò trung gian hòa bình, cho rằng liên minh đứng về phía Ukraine.
Kinh nghiệm đàm phán trước đây của bà Merkel với Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng giúp cựu thủ tướng Đức được xem là ứng viên tiềm năng cho vai trò đặc phái viên hòa bình của EU.
Cựu thủ tướng Merkel cho biết chưa nhận được đề nghị nào. Bà cũng nhấn mạnh chỉ "những người đang nắm quyền lực chính trị" mới có đủ uy tín để tiến hành đàm phán hiệu quả.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz đầu tuần này nói EU chưa có kế hoạch bổ nhiệm một nhà đàm phán đại diện cho toàn bộ khối, song vẫn để ngỏ phương án này. Ông thêm rằng ưu tiên hiện nay là thúc đẩy Nga sẵn sàng ngồi vào bàn đàm phán.
"Chừng nào chính phủ Nga chưa sẵn sàng đàm phán, chúng ta chưa cần đưa ra quyết định nào về bổ nhiệm đại diện", ông nói.
Ngày 18-6, Chủ tịch Miguel Diaz-Canel thừa nhận nền kinh tế Cuba cần "những thay đổi khẩn cấp" để vượt qua cuộc khủng hoảng nghiêm trọng, đặc biệt sau lệnh phong tỏa dầu mỏ của Mỹ.
"Tình hình đòi hỏi những thay đổi khẩn cấp và cần thiết", Hãng tin AFP dẫn lời nhà lãnh đạo Cuba. Ông kêu gọi đẩy nhanh cải cách nhằm thúc đẩy khu vực tư nhân và thu hút thêm vốn từ bên ngoài.
Chủ tịch Miguel Diaz-Canel nhấn mạnh một số cải cách "sẽ không có sự đồng thuận tuyệt đối nhưng không thể trì hoãn". Ông chỉ ra "sự chậm chạp, quan liêu và các quy tắc cản trở những người muốn sản xuất".
Trong đó, Chủ tịch Cuba coi Trung Quốc và Việt Nam là những hình mẫu khả thi để mở cửa nền kinh tế Cuba với thế giới nhằm "tạo ra của cải kinh tế và phân phối nó một cách bình đẳng".
Lệnh phong tỏa dầu mỏ do Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt vào tháng 1-2026 đã đẩy nền kinh tế vốn đang suy yếu của Cuba rơi vào khủng hoảng, với tình trạng mất điện đôi khi kéo dài và thiếu hụt nhiên liệu, thuốc men.
Những cải cách đã được Đảng Cộng sản Cuba thông qua ngày 17-6 và nhận được sự ủng hộ của cựu Chủ tịch Raul Castro. Dự kiến cải cách sẽ được Quốc hội nước này phê duyệt trong một cuộc bỏ phiếu vào giữa tuần sau.
Tầng lớp doanh nghiệp nhỏ của Cuba hoan nghênh những thay đổi này. Các doanh nghiệp tư nhân ngày càng trở thành một phần quan trọng trong nền kinh tế của hòn đảo.
Mario Gonzales, quản lý 32 tuổi của một nhà hàng ở khu phố cổ lịch sử Havana, nơi đông đúc khách du lịch cách đây một thập kỷ và giờ chỉ còn vài bàn ăn tối, cho biết những cải cách này "mang lại hy vọng".
