“Hôm nay, tôi đã ký một sắc lệnh thành lập một bộ tư lệnh đặc biệt trong Lực lượng vũ trang – một bộ chỉ huy nhằm tác động tầm xa và trên thực tế là tác động toàn cầu đối với Nga để ứng phó cuộc chiến này”, Tổng thống Zelensky nói trong bài phát biểu tối 10.7 (giờ Ukraine), theo Reuters.
“Bộ tư lệnh này phải tập trung 100% nguồn lực sẵn có vào việc tiếp tục làm giảm khả năng tiến hành xung đột của Nga”, nhà lãnh đạo Ukraine nhấn mạnh. Hiện chưa có thông tin phản ứng từ Nga.
Trong nhiều tháng qua, máy bay không người lái (UAV) của Ukraine đã tấn công các cơ sở hạ tầng năng lượng trọng yếu trải dài hàng ngàn km ở Nga. Kyiv lập luận những cuộc tấn công như thế là biện pháp trừng phạt tầm xa nhắm vào nguồn đóng góp cho ngân sách của nhà nước Nga và hỗ trợ chiến dịch quân sự của Moscow ở Ukraine.
Chỉ riêng trong ngày 10.7, Bộ Tổng tham mưu Ukraine tuyên bố đã tấn công nhà máy lọc dầu Ilsky ở vùng Krasnodar, một trong những nhà máy lớn nhất ở miền nam nước Nga, và khu phức hợp lọc dầu Ust-Luga ở vùng Leningrad, theo Reuters.
Một cảng dầu và một kho chứa dầu ở tỉnh Rostov của Nga cũng bị tấn công, kèm theo các vụ nổ và hỏa hoạn, theo tuyên bố từ Bộ Tổng tham mưu Ukraine.
Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố từ 8 đến 20 giờ ngày 10.7 (giờ Moscow), hệ thống phòng không Nga đã đánh chặn và phá hủy 144 UAV có cánh cố định do Ukraine phóng nhắm vào 9 tỉnh của Nga, gồm Belgorod, Bryansk, Kaluga, Rostov, Smolensk, Tver, Tula, Moscow và Krasnodar, cũng như ở bán đảo Crimea và biển Đen”, theo Hãng tin TASS.
Hôm 8.7, Nga đã cấm xuất khẩu dầu diesel để đảm bảo đủ nguồn cung trong nước do cuộc khủng hoảng nhiên liệu ở bán đảo Crimea kéo dài nhiều tuần và tình trạng thiếu hụt đáng kể ở một số khu vực khác. Một số nhà máy lọc dầu ở Nga đã phải tạm thời ngừng hoạt động, theo Reuters.
Tin Gốc: Thanh Niên

Theo thông cáo của Bộ Quốc phòng Mỹ ngày 22.5, đợt công bố mới gồm thêm 50 video và tài liệu về UFO/UAP, trong đó có các tư liệu kéo dài nhiều thập niên, lời khai của dân thường và thành viên quân đội.
Động thái này diễn ra sau đợt công bố đầu tiên hồi đầu tháng 5 với 162 tập tin liên quan các vụ nhìn thấy UAP. Số tài liệu này đã thu hút hơn 1 tỉ lượt truy cập vào trang web của chính phủ Mỹ, theo The Guardian.
Một số đoạn video được công bố ghi lại các vật thể bay không xác định tại Trung Đông. Trong một video năm 2019, ba vật thể được cho là xuất hiện theo đội hình trên vịnh Ba Tư. Một video khác năm 2022 cho thấy 4 vật thể bay ngang qua vùng biển ngoài khơi Iran.
Một đoạn phim quay tại Syria năm 2021 ghi lại một vật thể di chuyển rất nhanh - tương tự như gia tốc siêu tốc tức thời trong các bộ phim khoa học viễn tưởng. Trong khi đó, một đoạn video khác được ghi lại vào tháng 10.2022 cho thấy một vật thể hình điếu xì gà bay qua địa điểm dường như là khu dân cư.
Tuy nhiên, các đoạn video không đi kèm lời giải thích cụ thể. Văn phòng giải quyết dị thường toàn diện của Lầu Năm Góc trước đây khẳng định chưa có bằng chứng cho thấy bất kỳ vật thể nào trong các hồ sơ UAP có nguồn gốc ngoài trái đất.
Lầu Năm Góc cũng lưu ý các tài liệu được tổng hợp từ nhiều nguồn, gồm quân đội, Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI), Bộ Ngoại giao và Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA). Lầu Năm Góc lưu ý: "Nhiều tài liệu trong số này thiếu bằng chứng xác thực về nguồn gốc".
Dù vậy, việc công bố thêm hồ sơ nhiều khả năng tiếp tục khơi dậy tranh luận tại Mỹ, nơi chủ đề UFO từ lâu gắn với các giả thuyết về việc chính phủ che giấu thông tin.
Hồi tháng 2, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chỉ đạo công bố tài liệu liên quan UAP và khả năng tồn tại sự sống ngoài trái đất, viện dẫn "sự quan tâm rất lớn" của công chúng. Khi đó, ông Trump nói cá nhân ông không biết liệu người ngoài hành tinh có thật hay không.
Đợt công bố lần này cũng bao gồm một số bản ghi âm của NASA, trong đó có mô tả của các phi hành gia về những vật thể bí ẩn và ánh sáng lạ trong không gian. Tuy nhiên, nhà vật lý thiên văn Neil deGrasse Tyson cho rằng việc đưa các tài liệu NASA vào hồ sơ UAP của Lầu Năm Góc có thể gây hiểu lầm.
Theo ông, các tài liệu NASA này chưa từng được xếp loại bí mật và những gì phi hành gia nhìn thấy nhiều khả năng có thể được giải thích bằng các hiện tượng thông thường. "Trong lịch sử khoa học, lời giải thích đúng đắn chưa bao giờ là phép thuật hay người ngoài hành tinh", ông Tyson nói.
Ngày 22.5, Lầu Năm Góc cho biết họ đang chuẩn bị công bố đợt thứ 3 các tập tin về UAP (hiện tượng vật thể bay không xác định), và sẽ thông báo "trong tương lai gần".
Tin Gốc: Thanh Niên

Thỏa thuận hòa bình Mỹ - Iran bao gồm một cú hích rất lớn đối với ngành dầu mỏ Iran, có khả năng khôi phục nguồn sống của nền kinh tế của Tehran và mang lại hơn 60 tỷ USD doanh thu mỗi năm, WSJ nhận định.
Bản ghi nhớ (MoU) cho phép Iran bán dầu thô và nhiên liệu. Ngay trong tuần này, một số tàu chở dầu của Iran đã rời cảng, cho thấy làn sóng xuất khẩu được kỳ vọng sẽ sớm tăng mạnh.
Cam kết của Mỹ cho phép Iran xuất khẩu dầu mỏ đang bắt đầu tháo gỡ phần cốt lõi của hệ thống trừng phạt nhằm vào Tehran trong nhiều năm qua.
Động thái này mở ra cơ hội để Tehran bán dầu rộng rãi cho các khách hàng vốn lâu nay tránh mua dầu Iran. Trước xung đột, Iran chiếm khoảng 4% sản lượng dầu thô toàn cầu.
Trong hơn một thập niên chịu trừng phạt, Iran chủ yếu xuất khẩu dầu thông qua các mạng lưới vận chuyển bí mật, thường phải bán với mức giá thấp hơn đáng kể so với giá thị trường quốc tế.
Richard Nephew, cựu quan chức cấp cao phụ trách trừng phạt của Mỹ hiện làm việc tại Đại học Columbia, nhận định: “Bản ghi nhớ này không nhất thiết mở rộng cánh cửa cho toàn bộ nền kinh tế Iran. Nhưng Iran sẽ tạo ra nguồn thu đáng kể và nhiều khả năng có thể tiếp cận được số tiền đó".
Ông ước tính Iran có thể thu về khoảng 8 tỷ USD chỉ trong 2 tháng đầu tiên của thỏa thuận. Trong vòng một năm, Iran có thể kiếm được hơn 60 tỷ USD từ xuất khẩu dầu dựa trên mức sản lượng trước chiến tranh và giá dầu hiện tại.
Những động thái liên quan tới ngành dầu mỏ Iran cho thấy áp lực mà Mỹ phải đối mặt để đạt được một thỏa thuận với Tehran. Thỏa thuận này, bao gồm cả kế hoạch đầu tư tiềm năng trị giá 300 tỷ USD, phản ánh niềm tin của Washington rằng các lợi ích kinh tế có thể xoa dịu Iran.
Một quan chức cấp cao Mỹ cho biết dù Iran sắp được nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với xuất khẩu dầu, việc tiếp tục duy trì điều này phụ thuộc vào việc Tehran đáp ứng các yêu cầu của Washington liên quan đến chương trình hạt nhân và việc mở cửa eo biển Hormuz.
Trong nhiều năm qua, phần lớn doanh thu dầu mỏ của Iran bị mắc kẹt ở nước ngoài do các lệnh trừng phạt tài chính. Tehran chỉ có thể tiếp cận một phần thông qua các kênh ngân hàng phức tạp, thường đi qua các nước vùng Vịnh hoặc sử dụng tiền điện tử. Tuy nhiên, các giao dịch này chậm chạp, phức tạp và thiếu ổn định.
Điều đó có thể thay đổi. Theo thỏa thuận, Mỹ có thể để mở các kênh ngân hàng cho phép Iran chuyển doanh thu dầu mỏ về nước. Các nhà trung gian Ả rập nhận định đây là một lợi thế rõ ràng dành cho Iran.
Lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ bắt đầu từ tháng 4 đã khiến xuất khẩu dầu thô của Iran giảm từ khoảng 1,1 triệu thùng/ngày hồi tháng 3 xuống chỉ còn 65.000 thùng/ngày vào tháng 5, theo tổ chức phi lợi nhuận UANI.
Khi các kho chứa dần đầy lên, Iran buộc phải giảm sản lượng tại một số mỏ dầu. Sản lượng dầu thô của nước này giảm khoảng 1/3, từ 3,5 triệu thùng/ngày trước xung đột xuống còn 2,3 triệu thùng/ngày trong tháng 5, theo IEA. Lượng dầu không xuất khẩu được sẽ được tiêu thụ trong nước.
Dù lệnh phong tỏa của Mỹ về mặt chính thức vẫn còn hiệu lực, các dấu hiệu nới lỏng đã xuất hiện.
Kể từ ngày 16/6, 3 tàu chở hơn 5 triệu thùng dầu thô Iran đã rời cảng Chabahar, theo dữ liệu theo dõi tàu biển.
Về dài hạn, việc Iran có thể tái hòa nhập hoàn toàn vào thị trường dầu mỏ toàn cầu hay không phụ thuộc vào việc các biện pháp miễn trừ trừng phạt tạm thời của Mỹ có được chuyển thành dỡ bỏ trừng phạt lâu dài hay không.
Theo MoU, điều đó phụ thuộc vào việc hai bên có đạt được một thỏa thuận rộng lớn hơn liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran hay không.
Naveen Das, chuyên gia phân tích dầu thô cấp cao của Kpler, cho biết: “Ban đầu sẽ có sự dè dặt nhất định. Nhưng nếu sau 60 ngày xuất hiện một thỏa thuận chắc chắn kèm theo việc dỡ bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt, tôi cho rằng người mua ở châu Á và châu Âu sẽ quay trở lại với dầu thô Iran mà không gặp nhiều trở ngại",
Khi có thêm khách hàng, Iran sẽ thu được lợi nhuận cao hơn trên mỗi thùng dầu bán ra. Điều này có thể thúc đẩy đầu tư vào sản xuất và đưa thêm lượng lớn dầu ra thị trường thế giới.
Bridget Payne, Giám đốc dự báo dầu khí của Oxford Economics, nhận định: “Nếu cơ sở hạ tầng còn nguyên vẹn và các tuyến xuất khẩu được mở lại, Iran có thể phục hồi sản lượng đã mất tương đối nhanh. Tuy nhiên, để nâng sản lượng vượt đáng kể mức trước xung đột sẽ cần nhiều thời gian hơn".
Bà ước tính Iran có thể tăng thêm khoảng 1 triệu thùng/ngày so với mức trước xung đột trong vòng 2-3 năm nếu các lệnh trừng phạt, bao gồm cả trừng phạt thứ cấp, được dỡ bỏ hoàn toàn và lâu dài.
“Tuy nhiên, điều đó đòi hỏi nguồn vốn nước ngoài, công nghệ và các dịch vụ kỹ thuật dầu khí", bà nói.
Tin Gốc: Dân Trí

Trả lời báo chí ngày 5.5, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang cho biết chuyến công tác lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, khi đây là chuyến công tác nước ngoài đầu tiên, đồng thời cũng là lần đầu tiên Thủ tướng Lê Minh Hưng tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN trên cương vị mới. Sự tham dự của Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định ASEAN tiếp tục là ưu tiên chiến lược trong tổng thể chính sách đối ngoại của VN.
Trả lời phỏng vấn Thanh Niên, nhiều chuyên gia quốc tế cũng khẳng định VN ngày càng đóng vai trò quan trọng hơn ở ASEAN.
VN không ngừng mở rộng vai trò trong ASEAN và các tổ chức đa phương khác để theo đuổi chiến lược đầu tư vào việc tăng cường ổn định và trật tự khu vực thông qua việc ra quyết định dựa trên sự đồng thuận. Nguyên tắc là nếu ASEAN ổn định, VN cũng ổn định và cả hai sẽ có thể theo đuổi và tối đa hóa quyền tự chủ chiến lược của mình khi thế giới đối mặt với hành vi ngày càng bất ổn và đôi khi khó lường của các quốc gia lớn hơn và trật tự quốc tế đang phát triển.
Thông qua việc tăng cường quan hệ kinh tế, các sáng kiến chủ động như đưa ra sáng kiến (công ước) về an ninh mạng, hoặc xây dựng quan hệ mạnh mẽ và ổn định với các cường quốc ngoài khu vực như Nhật Bản và Ấn Độ, VN đang tiếp tục nỗ lực trở thành trụ cột ổn định cho ASEAN khi đối mặt với môi trường bên ngoài ngày càng khó khăn. Ở góc độ này, VN đang hành động như một cường quốc tầm trung tìm cách bảo vệ quyền tự chủ chiến lược của mình bằng cách đầu tư vào các tổ chức đa phương như ASEAN để đầu tư và đóng góp vào một trật tự quốc tế ổn định và có thể dự đoán được cho tất cả quốc gia và khu vực.
GS Stephen Robert Nagy (Đại học Cơ Đốc giáo quốc tế - Nhật Bản, học giả tại Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế của Nhật)
Mặc dù không nằm trong số 5 thành viên "sáng lập" ban đầu của ASEAN, nhưng VN từng bước đạt vị trí nổi bật trong khối. Vị thế của VN càng đóng vai trò mạnh mẽ hơn khi các thành viên khác đang đối mặt nhiều thách thức.
VN và Philippines đã đóng vai trò quan trọng trong việc đối phó với các thách thức nổi lên ở Biển Đông. Về đối ngoại, trong khi nhấn mạnh đối thoại ngoại giao với Trung Quốc, VN đồng thời cũng nỗ lực xây dựng mạng lưới hợp tác mang tính biểu tượng và hợp tác quốc phòng thực chất với các cường quốc ngoài khu vực, như Mỹ, Nhật Bản, Úc và Ấn Độ. VN còn tăng cường năng lực quốc phòng mà không để vướng vào các cam kết ngoài khu vực hay liên minh để bị chi phối về chiến lược.
GS Yoichiro Sato (chuyên gia về quan hệ quốc tế, Đại học Ritsumeikan châu Á - Thái Bình Dương, Nhật Bản)
Chính sách kinh tế của VN đã thành công trong việc tạo ra tăng trưởng kinh tế bền vững thông qua việc tăng cường quan hệ kinh tế với các quốc gia trong khu vực. Nhờ đó, VN đã chuyển mình từ một nền kinh tế tương đối nhỏ thành một quốc gia có năng lực ngoại giao và kinh tế bằng cách tận dụng các mối liên kết quốc tế.
ASEAN đóng vai trò là kênh ngoại giao quan trọng giúp VN theo đuổi lợi ích quốc gia và nâng cao vị thế kinh tế và quốc tế. Tuy nhiên, ASEAN hiện đang đối mặt với những thách thức đáng kể, bao gồm bất ổn nội bộ giữa các nước thành viên, như cuộc khủng hoảng ở Myanmar, và sự cạnh tranh quyền lực ngày càng gay gắt giữa Mỹ và Trung Quốc. Kết quả là vai trò ngoại giao của ASEAN đang bị đặt dấu hỏi cả trong và ngoài nước.
Trong bối cảnh này, VN đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì và nâng cao tầm quan trọng của ASEAN với tư cách là một quốc gia thành viên chủ chốt và tích cực. Nếu chủ động thúc đẩy và mở rộng các lĩnh vực hợp tác hơn nữa giữa các nước thành viên ASEAN, VN có thể đóng vai trò dẫn đầu trong việc củng cố uy tín của ASEAN.
GS Kei Koga (Chương trình các vấn đề toàn cầu và chính sách công, Trường Khoa học xã hội, Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore)
VN có 3 vai trò quan trọng trong ASEAN. Cụ thể như sau: Thứ nhất, VN đóng vai trò "gác cổng" trong ASEAN. Đối với Đông Nam Á, khu vực nằm giữa Mỹ và Trung Quốc về mặt địa lý, việc duy trì chủ quyền của Đông Nam Á là một nhiệm vụ quan trọng và khó khăn. Về vấn đề này, VN có nhiều kinh nghiệm trong chiến đấu bảo vệ chủ quyền. Trong khi đó, Biển Đông gần đây trải qua nhiều diễn biến bất ổn, hình thành nhiều thách thức, nên ASEAN cần có một năng lực quân sự cần thiết. Nếu không có điều này, ASEAN sẽ mất đi vị thế. Một quốc gia có tiềm lực quân sự mạnh mẽ như VN "gác cổng" ở phía bắc cho ASEAN trở nên đóng vai trò quan trọng.
Thứ hai, VN là quốc gia hàng đầu về tăng trưởng kinh tế. GDP của VN tăng trưởng khoảng 8% vào năm 2025. Con số này cao hơn nhiều so với tăng trưởng của ASEAN, vốn chỉ đạt trung bình hằng năm khoảng 4% từ năm 2014 - 2025. VN tiếp tục được dự báo tăng trưởng 7 - 8% vào năm 2026. Nếu tiếp tục tăng trưởng kinh tế cao trong 2 thập niên tới, VN có thể trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045. Điều này có nghĩa là nền kinh tế ASEAN đang được dẫn dắt bởi VN.
Thứ ba, là một trong các biểu tượng cho sự phát triển công nghệ gần đây, VN đang tiên phong chiến lược phát triển công nghệ trong ASEAN, tập trung vào chuyển đổi số, bao gồm trí tuệ nhân tạo (AI), phần mềm, công nghệ tài chính (fintech), đóng gói sản phẩm bán dẫn… Nền kinh tế số đang phát triển mạnh mẽ, dự kiến đạt 30% GDP vào năm 2030. Đối với ASEAN, VN sẽ là quốc gia dẫn đầu trong sự phát triển công nghệ này.
Đó là các lý do mà Thủ tướng Sanae Takaichi của Nhật Bản vừa đến thăm VN và tăng cường hợp tác trên cả ba lĩnh vực: an ninh, kinh tế và công nghệ.
TS Satoru Nagao (Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ)
Tin Gốc: Thanh Niên

