Ngay sau khi vàng lập mức cao nhất lịch sử 5.589,38 USD/ounce vào tháng 1/2026, nhiều nhà đầu tư tin rằng xu hướng tăng sẽ còn tiếp diễn. Tuy nhiên, chỉ vài tháng sau, giá kim loại quý điều chỉnh khoảng 26%, khiến không ít người mua gần đỉnh rơi vào trạng thái thua lỗ trên giấy.
Theo GoldSilver, mức giảm này có thể khiến nhiều nhà đầu tư lo lắng, nhưng chưa đồng nghĩa khoản đầu tư đã thất bại. Đáng chú ý, những nhịp điều chỉnh sâu như vậy không phải điều hiếm gặp trong các chu kỳ tăng giá của vàng. Điều quan trọng hơn là đánh giá lại danh mục và xác định chiến lược phù hợp với mục tiêu đầu tư ban đầu.
Đừng vội mua hay bán, hãy nhìn lại danh mục
Phản ứng phổ biến nhất khi giá vàng lao dốc là liên tục theo dõi bảng giá và tìm cách dự đoán đâu là đáy. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, điều đầu tiên nhà đầu tư cần làm lại là nhìn vào chính danh mục của mình.
Trước hết là xác định giá vốn bình quân thực tế, thay vì chỉ nhìn vào lần mua gần nhất. Với những người đã tích lũy vàng qua nhiều giai đoạn, mức giá hòa vốn có thể thấp hơn đáng kể so với giá mua ở vùng đỉnh. Điều này đồng nghĩa khoản lỗ thực tế có thể nhỏ hơn nhiều so với cảm nhận khi chỉ nhìn vào giao dịch mới nhất.
Tiếp theo là tỷ trọng vàng trong tổng tài sản. Nhiều chuyên gia tài chính thường khuyến nghị kim loại quý chỉ nên chiếm khoảng 5-15% danh mục đầu tư. Nếu tỷ trọng nằm trong vùng này, biến động của vàng sẽ khó ảnh hưởng đáng kể đến toàn bộ tài sản. Ngược lại, nếu phần lớn vốn được dồn vào vàng đúng thời điểm giá lập đỉnh, áp lực tâm lý cũng như rủi ro tài chính sẽ lớn hơn nhiều.
Một yếu tố khác là nhu cầu sử dụng tiền trong tương lai gần. Nhà đầu tư có thể kiên nhẫn hơn nếu đây là khoản tiền nhàn rỗi và chưa cần dùng trong vài năm tới. Ngược lại, nếu sắp phát sinh nhu cầu tài chính, việc phải bán vàng ở vùng giá thấp sẽ trở thành rủi ro cần tính đến.
Chỉ khi hiểu rõ vị thế của mình, nhà đầu tư mới nên cân nhắc phương án hành động tiếp theo.
3 lựa chọn phổ biến, nhưng không phải ai cũng phù hợp
Theo GoldSilver, nhà đầu tư đang nắm giữ vàng hoặc bạc thường có ba lựa chọn.
Đầu tiên là tiếp tục nắm giữ. Đây là phương án đơn giản nhất nhưng cũng đòi hỏi khả năng kiểm soát tâm lý lớn nhất.
Lịch sử cho thấy vàng từng nhiều lần giảm mạnh ngay trong các chu kỳ tăng giá. Trong giai đoạn những năm 1970, giá vàng từng giảm tới 47% trước khi thiết lập các mức đỉnh mới. Chu kỳ 2001-2011 cũng ghi nhận nhiều nhịp điều chỉnh 15-20%, riêng cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 khiến giá vàng giảm khoảng 34% trước khi quay trở lại xu hướng tăng.
Điều đó cho thấy các nhịp điều chỉnh sâu không nhất thiết đồng nghĩa xu hướng tăng dài hạn đã kết thúc. Theo GoldSilver, mức giảm khoảng 26% hiện nay vẫn nằm trong phạm vi từng xuất hiện ở các chu kỳ tăng giá trước đây.
Lựa chọn thứ hai là đầu tư trung bình giá (DCA). Thay vì cố gắng dự đoán đáy thị trường, nhà đầu tư mua bổ sung ở các mức giá thấp hơn nhằm giảm giá vốn bình quân. Nhờ đó, mức giá cần thiết để hòa vốn cũng sẽ thấp hơn nếu tiếp tục nắm giữ trong dài hạn.
Tuy nhiên, chiến lược này chỉ phù hợp với những người còn nguồn tiền nhàn rỗi, đồng thời chấp nhận khả năng giá vàng vẫn có thể tiếp tục điều chỉnh trong ngắn hạn.
Lựa chọn cuối cùng là bán để ghi nhận khoản lỗ thuế rồi mua lại ngay. Tuy nhiên, đây là chiến lược được xây dựng dựa trên quy định thuế của Mỹ, nơi vàng và bạc vật chất không chịu quy định “wash sale”. Vì vậy, phương án này chủ yếu phù hợp với nhà đầu tư chịu thuế tại Mỹ và ít có ý nghĩa đối với phần lớn nhà đầu tư Việt Nam.
Điều đáng quan tâm hơn cả là nền tảng dài hạn của vàng
Theo các chuyên gia, thay vì chỉ tập trung vào biến động giá trong vài tháng, nhà đầu tư nên theo dõi xem những yếu tố hỗ trợ xu hướng dài hạn của vàng có thay đổi hay không.
Số liệu của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) cho thấy các ngân hàng Trung ương mua ròng 244 tấn vàng trong quý I/2026, cao hơn mức trung bình của 5 năm gần đây. Trong khi đó, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cho biết vàng đã vượt trái phiếu Kho bạc Mỹ để trở thành tài sản dự trữ lớn nhất của các ngân hàng Trung ương trên toàn cầu, còn Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc tiếp tục tăng mua vàng trong những tháng đầu năm.
Điểm chung trong các đánh giá này là nhu cầu nắm giữ vàng từ khu vực chính thức chưa có dấu hiệu suy yếu. Những yếu tố nền tảng từng hỗ trợ đà tăng của vàng vẫn hiện hữu, trong khi các biến động gần đây chủ yếu phản ánh diễn biến ngắn hạn của thị trường và tâm lý nhà đầu tư.
Chuyên gia chiến lược hàng hóa Ewa Manthey của ING nhận định đợt điều chỉnh hiện nay “chủ yếu do các lực cản kinh tế vĩ mô mang tính chu kỳ, chứ không phải do sự suy yếu của nền tảng cấu trúc của vàng”.
Ở góc độ bạc, tỷ lệ vàng/bạc hiện ở khoảng 69:1, nằm gần vùng trung bình dài hạn 60-70:1. Điều này cho thấy chưa có kim loại nào bị định giá quá chênh lệch so với kim loại còn lại. Dù bạc vẫn được hỗ trợ bởi nhu cầu công nghiệp và tình trạng thiếu hụt nguồn cung, kim loại này cũng thường biến động mạnh hơn vàng theo cả hai chiều.
Các tổ chức tài chính lớn như J.P. Morgan, Goldman Sachs và ING vẫn duy trì quan điểm tích cực về triển vọng trung hạn của vàng, dù diễn biến ngắn hạn sẽ còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chính sách tiền tệ của Fed hay tăng trưởng kinh tế toàn cầu.
Với những nhà đầu tư mua vàng ở vùng giá cao, cần xem lại lý do khiến họ quyết định sở hữu vàng ngay từ đầu có còn nguyên vẹn hay không. Nếu các yếu tố nền tảng chưa thay đổi, những biến động ngắn hạn chỉ là một phần của chu kỳ thị trường chứ không phải là lý do duy nhất để đưa ra quyết định đầu tư.
Theo Báo cáo về Chỉ số hiệu suất cảng container (CPPI) năm 2025 (Container Port Performance Index (CPPI) 2025) do Ngân hàng Thế giới (WB) phối hợp với S&P Global Market Intelligence công bố, 2 cảng biển của Việt Nam là cảng Cái Mép và cảng Hải Phòng tiếp tục ghi dấu ấn trên bản đồ hàng hải toàn cầu và nằm trong top 20 cảng có hiệu suất tốt nhất thế giới.
Cảng Cái Mép đứng thứ 11 thế giới với 122 điểm, trong khi cảng biển Hải Phòng xếp thứ 13 cũng với số điểm tương tự. Năm thứ hai liên tiếp, hệ thống cảng biển Việt Nam được xếp vào nhóm cảng container có hiệu suất khai thác hàng đầu thế giới.
Với kết quả này, 2 cảng biển trọng điểm của Việt Nam chỉ xếp sau một số cảng hàng đầu thế giới như Phúc Châu, Đại Liên, Ninh Ba, Hong Kong (Trung Quốc), Salalah (Oman) hay Kobe (Nhật Bản). Đáng chú ý, 2 cảng biển của Việt Nam đã vượt qua nhiều cảng lớn trong khu vực và trên thế giới như Tanjung Pelepas của Malaysia, Kaohsiung của Đài Loan (Trung Quốc) hay Port Said của Ai Cập.
Theo thống kê của Cục Hàng hải và Đường thuỷ Việt Nam (Bộ Xây dựng), trong 5 tháng đầu năm 2026, tổng khối lượng hàng hóa thông qua hệ thống cảng biển và cảng thủy nội địa của Việt Nam ước đạt hơn 546 triệu tấn, tăng 15% so với cùng kỳ năm 2025.
Ở góc độ doanh nghiệp, bức tranh tăng trưởng của ngành hàng hải cũng được phản ánh rõ nét qua kết quả kinh doanh khả quan của các đơn vị. Trong quý I/2026, Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) ghi nhận doanh thu thuần từ bán hàng và cung cấp dịch vụ đạt hơn 6.610 tỷ đồng, tăng trên 76% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt hơn 860 tỷ đồng, cao gấp đôi mức thực hiện của quý I/2025.
Công ty cổ phần Cảng Hải Phòng cũng báo cáo kết quả kinh doanh tích cực với doanh thu thuần hợp nhất hơn 744,8 tỷ đồng trong quý I/2026, tăng 29% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt trên 350 tỷ đồng, tăng tới 90%, chủ yếu nhờ doanh thu từ hoạt động khai thác cảng tăng mạnh.
Quý 1-2026 tiếp tục ghi nhận dư nợ margin toàn thị trường chứng khoán Việt Nam lập kỷ lục, đồng thời đánh dấu quý thứ 12 liên tiếp tăng trưởng. Nhu cầu vay ký quỹ tăng mạnh buộc các công ty chứng khoán phải liên tục tìm cách bổ sung vốn.
Nhờ các đợt tăng vốn, dư địa cho vay (tối đa gấp 2 lần vốn chủ sở hữu) của ngành vẫn được cải thiện. Theo thống kê tại hơn 40 công ty chứng khoán, dư địa cho vay bình quân đã nâng lên gần 46%.
Tuy nhiên, bức tranh không đồng đều khi vẫn có gần một nửa số công ty có dư địa thấp hơn mặt bằng chung. Đáng chú ý, nhiều trường hợp chỉ còn room cho vay dưới 10% như Mirae Asset Vietnam (MAS), MBS, VBSE (CTS), KB Securities Vietnam (KBSV), Chứng khoán HSC (HCM), Chứng khoán Phú Hưng (PHS) và Chứng khoán Dầu khí (PSI).
Trong đó, một số công ty như PHS hay PSI gần như đã sử dụng hết dư địa cho vay. Với Chứng khoán HSC, dù liên tục tăng vốn trong nhiều năm, công ty vẫn thường xuyên nằm trong nhóm "căng" margin, cho thấy nhu cầu vốn luôn ở mức cao.
Tương tự, CTS và MBS cũng cho thấy áp lực cần sớm được bổ sung vốn từ cổ đông để duy trì khả năng cho vay.
Nhìn chung, dù dư địa cho vay toàn ngành đang được cải thiện, hiện tượng "khát vốn" vẫn diễn ra ở nhiều công ty. Quan trọng hơn, không phải doanh nghiệp nào cũng có cùng khả năng để giải bài toán này.
Hầu hết các công ty chứng khoán đều phải đối mặt với áp lực chứng minh hiệu quả với cổ đông trong bối cảnh thị trường đặt nhiều kỳ vọng như nâng hạng, triển khai giao dịch T0 hay cơ chế bán chứng khoán chờ về.
Tuy nhiên, để thuyết phục cổ đông thì các bài toán hiệu quả từ tự doanh và cho vay margin đang là những nút thắt chưa dễ giải.
Quý gần nhất cho thấy hoạt động tự doanh đã ảnh hưởng đáng kể đến kết quả kinh doanh của nhiều công ty.
Còn lãi suất cho vay ký quỹ có xu hướng tăng, gây áp lực lên biên lợi nhuận - vốn là trụ cột của ngành.
Một chuyên gia chứng khoán cho biết chi phí vốn đang tăng nhanh hơn lãi suất cho vay ở một số công ty chứng khoán lớn khiến biên lợi nhuận mảng cho vay ký quỹ bị thu hẹp. Nếu xu hướng này kéo dài, việc mở rộng dư nợ có thể không còn mang lại hiệu quả như trước.
Ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư của Chứng khoán An Bình - nhận định các công ty cần phải tăng vốn để giảm chi phí vốn, dù có thể dẫn đến pha loãng cổ phiếu trong ngắn hạn. Theo ông, lợi thế đang nghiêng về nhóm có cổ đông là tổ chức tài chính hoặc ngân hàng.
Tại ĐHĐCĐ thường niên 2026, Chứng khoán HSC đang quyết tâm trở lại đường đua sau khi nhận được cam kết đồng hành từ HFIC. Công ty dự kiến nâng vốn từ 10.808 tỉ đồng lên khoảng 15.800 tỉ đồng.
Ở nhóm dẫn đầu, SSI đặt mục tiêu đạt 30.000 tỉ đồng vốn điều lệ, trong khi TCBS có thể tạm thời trở lại vị trí dẫn đầu trong quý 2-2026.
Đáng chú ý, nhóm công ty chứng khoán có ngân hàng nhà nước hậu thuẫn đang tỏ ra chủ động hơn.
Chứng khoán BIDV (BSI) đặt mục tiêu nâng vốn lên 11.000 tỉ đồng và chỉ chờ sự chấp thuận chính thức từ cổ đông Hana Securities.
Công ty cổ phần Đầu tư Thương mại Xuất nhập khẩu Việt Phát (mã chứng khoán: VPG) vừa công bố thông tin về việc nhận được Thông báo số 356 ngày 6/7/2026 của Thuế cơ sở 2 TP Hải Phòng.
Thông báo liên quan đến việc tạm hoãn xuất cảnh đối với bà Lê Thị Thanh Lệ - Chủ tịch HĐQT công ty. Bà Lệ là người đại diện theo pháp luật của công ty, thuộc trường hợp bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế do doanh nghiệp có số tiền thuế nợ từ 500 triệu đồng trở lên và đã quá thời hạn nộp trên 120 ngày theo quy định.
Tính đến ngày 3/7, tổng số tiền thuế nợ của Đầu tư Thương mại Xuất nhập khẩu Việt Phát tại Thuế cơ sở 2 TP Hải Phòng là gần 86 tỷ đồng, chưa bao gồm tiền chậm nộp phát sinh trên các khoản nợ chưa thanh toán. Theo thông báo, thời gian tạm hoãn xuất cảnh đối với bà Lê Thị Thanh Lệ được áp dụng từ ngày 6/7 đến khi doanh nghiệp hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế vào ngân sách Nhà nước.
Ngày 21/5, công ty cũng vừa nhận quyết định của Thuế cơ sở 2 TP Hải Phòng về việc cưỡng chế thi hành bằng biện pháp ngừng sử dụng hóa đơn.
Trước đó, giữa năm 2025, cựu Chủ tịch HĐQT của Đầu tư Thương mại Xuất nhập khẩu Việt Phát là ông Nguyễn Văn Bình và cựu Tổng giám đốc Nguyễn Văn Đức bị khởi tố về tội đưa hối lộ trong vụ án liên quan đến Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (VTM). Sau đó, 2 ông từ nhiệm. Bà Lê Thị Thanh Lệ - người đang là Chủ tịch HĐQT - là vợ ông Bình.
Doanh nghiệp kinh doanh ra sao?
Đầu tư Thương mại Xuất nhập khẩu Việt Phát được giới thiệu là thành lập năm 2008, khởi đầu là một doanh nghiệp vận tải nội địa. Công ty cho biết sau đó mở rộng sang nhiều lĩnh vực như khoáng sản, bất động sản và trở thành đối tác của các tập đoàn lớn trong nước như EVN, PVN, Hòa Phát.
Trước loạt biến cố, công ty liên tục tăng trưởng doanh thu, lợi nhuận. Giai đoạn 10 năm từ 2015 đến 2024, doanh thu doanh nghiệp tăng 16 lần từ mức 1.000 tỷ đồng lên hơn 16.000 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế cũng tăng từ vài tỷ đồng lên hơn 109 tỷ đồng năm 2024.
Từ năm 2025, tình hình kinh doanh bắt đầu gặp thách thức. Doanh thu thuần đạt 12.478 tỷ đồng, giảm 30% so với cùng kỳ. Trừ chi phí, công ty lỗ sau thuế 597 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước lãi 109 tỷ đồng.
Tính đến cuối năm qua, lỗ lũy kế công ty hiện ở mức 194 tỷ đồng. Theo đó, Sở Giao dịch chứng khoán TPHCM đã ra quyết định đưa cổ phiếu VPG của công ty vào diện cảnh báo kể từ ngày 14/4.
Năm 2026, công ty đặt ra mục tiêu doanh thu thuần 500 tỷ đồng, giảm sâu so với mức thực hiện hơn 12.000 tỷ của năm trước. Công ty kỳ vọng lãi sau thuế đạt 5 tỷ đồng.
Kết thúc quý I, doanh thu của Đầu tư Thương mại Xuất nhập khẩu Việt Phát đạt hơn 191 tỷ đồng, giảm gần 96% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, công ty không còn ghi nhận doanh thu từ than nhiệt - mảng từng mang về gần 3.700 tỷ đồng trong quý I/2025.
Doanh nghiệp giải trình lợi nhuận và doanh thu biến động do chưa ký được các hợp đồng cung cấp than nhiệt lớn giai đoạn 2024-2025 dù đã hoàn thành, ngoài ra là do tác động của mảng bất động sản.
Về cổ phiếu, trong phiên giao dịch ngày 8/7, cổ phiếu VPG giảm sàn. Hiện, thị giá tiếp tục giảm xuống còn 2.150 đồng/cổ phiếu, mức thấp nhất trong nhiều năm.
