Ngày 12/5, Trung Quốc xác nhận Tổng thống Mỹ Trump sẽ thăm nước này từ ngày 13/5 đến 15/5. Đây là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của ông Trump trong nhiệm kỳ thứ hai.
Theo kế hoạch, Tổng thống Trump sẽ hội đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình vào sáng 14/5. Trong ngày 15/5, ông Trump và ông Tập sẽ dự tiệc trà và cùng ăn trưa làm việc trước khi lãnh đạo Mỹ trở về Washington.
Nhiều lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ dự kiến tham dự, dấy lên hy vọng về các thỏa thuận lĩnh vực tài chính, nông nghiệp, năng lượng và hàng không. Nhưng giới quan sát cho rằng không có nhiều khả năng về một thỏa thuận lớn. Thay vào đó, thị trường tập trung vào các động thái liên quan làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI).
Zeng Wanping, nhà quản lý quỹ của Beijing Monolith Fund Management tại Bắc Kinh, quan tâm nhất việc Mỹ có cho phép các dòng chip tiên tiến hơn của Nvidia được bán tại Trung Quốc hay không. Bởi điều này sẽ tạo áp lực lên các nhà sản xuất nội địa nước này.
“Điều duy nhất đáng theo dõi là diễn biến quanh AI. Đây là tâm điểm lớn nhất của thị trường, không có yếu tố nào khác”, ông tuyên bố. Chỉ số Shanghai Composite chuẩn của Trung Quốc đang giao dịch ở mức cao nhất 11 năm, trong khi xuất khẩu nước này tiếp tục tăng mạnh nhờ làn sóng đơn hàng liên quan đến AI.
Cuối năm ngoái, Mỹ – Trung đạt được thỏa thuận đình chiến thương mại kéo dài một năm, sau cuộc gặp giữa hai lãnh đạo tại Hàn Quốc. Các vấn đề liên quan đến thương mại và kiểm soát xuất khẩu, bao gồm cả đất hiếm và các hạn chế công nghệ của Mỹ với Trung Quốc, cũng có thể nằm trong chương trình nghị sự.
Nhưng các nhà kinh tế HSBC cho rằng khó có đột phá lớn về kiểm soát xuất khẩu. Theo đó, cuộc gặp của hai nhà lãnh đạo có thể mang lại những bước đi “từng bước” để giải quyết ma sát thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Trong khi đó, bốn tháng đầu năm, thặng dư thương mại của Trung Quốc với Mỹ mở rộng lên 87,7 tỷ USD. Song, các nhà quản lý quỹ không lo ngại ông Trump sẽ tung ra một vòng áp thuế mới lên Bắc Kinh.
Theo bà Leah Fahy, nhà kinh tế cấp cao về Trung Quốc của Capital Economics, nhìn chung Trung Quốc có nhiều đòn bẩy hơn. “Thuế quan cao hơn không ngăn cản được đà xuất khẩu tiếp tục tăng mạnh của Trung Quốc năm qua và Bắc Kinh đã cho thấy họ sẵn sàng chờ đợi áp lực từ Mỹ giảm bớt”, bà nhận định.
Căng thẳng thương mại thời gian qua đã trở thành động lực cho Bắc Kinh đầu tư phát triển công nghệ nội địa. Gần đây, chiến sự Iran bổ sung thêm chất xúc tác, thúc đẩy nước này nỗ lực củng cố chuỗi cung ứng.
“Trung Quốc đã đạt nhiều bước tiến lớn về công nghệ, phát triển nền kinh tế mới, mở rộng ảnh hưởng toàn cầu và gia tăng vị thế trong cạnh tranh quyền lực toàn cầu”, Wen Xunneng, Nhà sáng lập kiêm CEO Zhu Liu Asset Management, nói.
Nhận thấy cơ hội, các quỹ nước ngoài thậm chí đang chuyển danh mục đầu tư sang những doanh nghiệp hưởng lợi từ chiến lược tự chủ AI của Trung Quốc. “Cục diện đã đảo chiều. Trung Quốc hiện không có nhiều điều cần bàn với ông Trump”, Yang Tingwu, Phó tổng giám đốc Tongheng Investment, nhận định. Ông cho rằng cuộc chiến chưa có hồi kết tại Trung Đông đã làm suy yếu vị thế của Tổng thống Mỹ.
Ông Wen Xunneng tại Zhu Liu Asset Management dự báo quan hệ Mỹ – Trung sẽ ổn định, ít nhất cho tới khi ông Tập có chuyến thăm đáp lễ Mỹ như dự kiến. “Sau chuyến thăm Mỹ của ông Tập, hai nước có thể bước sang giai đoạn cạnh tranh tiếp theo nhưng hiện tại vẫn là giai đoạn tương đối yên bình”, ông nói.
Ngoài ra, một số nhà đầu tư trông chờ Trung Quốc có thể thúc đẩy vai trò hòa giải tại Trung Đông, điều có thể tác động tích cực đến kinh tế toàn cầu. “Tôi hy vọng ông Trump có thể thuyết phục ông Tập gây áp lực với Iran để eo biển Hormuz mở cửa trở lại và dòng chảy dầu mỏ được nối lại”, Jack Ablin, Giám đốc chiến lược đầu tư của Cresset Wealth Advisors, nói.
Nhận định đầu tháng này, Tổng thống Donald Trump nói xung đột Trung Đông “sẽ là một chủ đề được bàn tới” và bày tỏ tin tưởng rằng ông và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có đủ quan hệ và lợi ích chung để phối hợp xử lý.
“Ông ấy đã rất thiện chí về vấn đề này. Thành thật mà nói, Trung Quốc nhập khoảng 60% lượng dầu qua eo biển Hormuz. Tôi nghĩ ông ấy đã thể hiện sự tôn trọng. Chúng tôi chưa gặp thách thức nào từ Trung Quốc”, ông Trump nói.
Theo các ý kiến tại cuộc họp, Bộ Công Thương đã đạt được nhiều kết quả quan trọng trong xây dựng, hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, thúc đẩy phát triển 3 trụ cột gồm công nghiệp; năng lượng; thị trường (xuất khẩu và tiêu dùng).
Đánh giá cao sự nỗ lực của Bộ Công Thương, Thủ tướng Lê Minh Hưng chia sẻ với những khó khăn, thách thức của ngành, nhấn mạnh Chính phủ đã tập trung khẩn trương, quyết liệt chỉ đạo, báo cáo, đề xuất cấp có thẩm quyền để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.
Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực dự báo tiếp tục biến động nhanh, phức tạp, khó lường, Thủ tướng chỉ ra ngành công thương đối mặt nhiều thách thức.
Vì vậy trước yêu cầu thực hiện mục tiêu tăng trưởng bền vững hai con số, bộ cần phải gánh vác nhiệm vụ trọng tâm, tiên phong xử lý các tồn tại và thúc đẩy các hoạt động sản xuất kinh doanh để đạt mục tiêu đề ra.
Theo đó, ông nhấn mạnh Bộ Công Thương cần khẩn trương cụ thể hóa và tổ chức thực hiện kịp thời kế hoạch thực hiện chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Kết luận số 18 của Trung ương… trong lĩnh vực quản lý ngành.
Bộ cần giao các chỉ tiêu, đầu việc, thời hạn hoàn thành cụ thể cho từng lãnh đạo bộ, đơn vị trong bộ, các tập đoàn kinh tế nhà nước, địa phương.
Cùng đó, quan tâm xây dựng Đảng bộ cơ quan trong sạch, vững mạnh, đoàn kết; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động. Cương quyết, kịp thời thay thế những người không hoàn thành nhiệm vụ, không đạt yêu cầu.
Về các nhiệm vụ cụ thể, người đứng đầu Chính phủ đề nghị tập trung cho công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, trong đó khẩn trương hoàn thành dự thảo Luật Công nghiệp trọng điểm. Rà soát chức năng, nhiệm vụ để phân định rõ thẩm quyền của các bộ, cơ quan, tránh chồng chéo.
Việc này nhằm bảo đảm "một việc - một cơ quan chủ trì, chịu trách nhiệm", nhất là trong việc quản lý, khai thác khoáng sản, quản lý các khu công nghiệp, khu chế xuất, các tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước trong lĩnh vực công thương.
Thực hiện phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, ngành nghề kinh doanh có điều kiện, phân cấp, phân quyền thực chất. Bảo đảm an ninh năng lượng và chuyển dịch năng lượng công bằng.
Đặc biệt, bộ, ngành công thương chịu trách nhiệm không để thiếu điện, xăng dầu trong mọi tình huống. Khẩn trương rà soát, cập nhật, bổ sung quy hoạch điện 8, bổ sung các dự án điện nền theo công nghệ mới, đẩy nhanh tiến độ các dự án điện. Bộ phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong vận hành hiệu quả, tối ưu hóa các hồ thủy điện.
Khẩn trương xây dựng phương án rà soát, tái cơ cấu hệ thống kinh doanh, phân phối xăng dầu theo hướng giảm khâu trung gian, giảm chi phí; khẩn trương triển khai xây dựng kho dự trữ xăng dầu quốc gia; đẩy nhanh việc sử dụng xăng E10.
Đẩy mạnh tái cơ cấu chuỗi công nghiệp và chuỗi cung ứng, thúc đẩy sản xuất công nghiệp theo chiều sâu, nâng cao năng lực tự chủ sản xuất trong nước; góp phần xác lập mô hình tăng trưởng mới. Đẩy nhanh triển khai các dự án công nghiệp quy mô lớn.
Xây dựng các chuỗi liên kết giữa doanh nghiệp nội địa và doanh nghiệp FDI, thúc đẩy các doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu vào chuỗi cung ứng chiến lược của các nước. Nâng cao hiệu quả hoạt động xuất nhập khẩu, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Chuẩn bị kỹ nội dung, phương án đàm phán thuế đối ứng với Mỹ...
Ngày 19-5, Văn phòng UBND tỉnh Gia Lai thông tin ông Nguyễn Hữu Quế, Phó chủ tịch UBND tỉnh, đã thống nhất chủ trương theo đề xuất của Sở Công Thương về giải pháp cấp nước cho hạ du Nhà máy Thủy điện Ialy.
UBND tỉnh Gia Lai giao Sở Công Thương chủ trì, hướng dẫn Công ty Thủy điện Ialy triển khai các bước theo quy định và kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc thực hiện.
Theo Sở Công Thương tỉnh Gia Lai, trong bối cảnh nhu cầu điện dự báo tăng cao trong cao điểm mùa khô, hệ thống điện quốc gia đối mặt nhiều yếu tố bất lợi như nắng nóng, khô hạn do ảnh hưởng hiện tượng El Nino.
Ngoài ra, biến động địa chính trị trên thế giới có nguy cơ gián đoạn nguồn cung nhiên liệu. Do đó, việc đảm bảo nguồn nước phục vụ sản xuất điện và đáp ứng nhu cầu sử dụng nước cho hạ du gặp nhiều thách thức.
Trước tình hình trên, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có báo cáo kiến nghị Thủ tướng Chính phủ thống nhất chủ trương cho phép điều chỉnh linh hoạt vận hành các hồ chứa và được đồng ý.
Liên quan vấn đề này, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chỉ đạo các cơ quan liên quan và địa phương phải sử dụng tối ưu hiệu quả nguồn nước trong bối cảnh tác động của El Nino và nắng nóng có thể kéo dài đến cuối mùa khô 2026. Đồng thời, các nguồn cung điện khí, điện than có thể bị ảnh hưởng do bất ổn, xung đột tại một số khu vực.
Lãnh đạo Chính phủ yêu cầu việc vận hành hồ chứa phải đảm bảo khai thác tối ưu, hiệu quả nguồn nước, đáp ứng nhu cầu nước cho sinh hoạt, sản xuất. Không gây tác động xấu đến môi trường hạ du, tiết kiệm nước cho phát điện và không ảnh hưởng đến công tác phòng chống lũ.
Đại diện Công ty Thủy điện Ialy cho hay việc giảm lưu lượng dòng xả tối thiểu xuống còn 90m3/s tương đương với việc giảm 50% lưu lượng dòng xả tối thiểu so với trước đây. Qua rà soát, tính toán, với mức lưu lượng dòng xả này vẫn đảm bảo nhu cầu nước cho sinh hoạt, sản xuất và các hoạt động chăn nuôi, trồng trọt của người dân vùng hạ du nhà máy thủy điện này.
Cũng theo công ty, việc giảm lưu lượng dòng xả nhằm thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng về sử dụng tài nguyên nước tiết kiệm, hiệu quả trong điều kiện khủng hoảng năng lượng.
Sáng 10/4, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại tổ về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm tới.
Ông Đặng Ngọc Huy, Phó chủ nhiệm Ủy ban Công tác Đại biểu của Quốc hội cho biết Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị về đảm bảo an ninh năng lượng đặt mục tiêu mức dự trữ xăng dầu phải đạt khoảng 90 ngày đến năm 2030.
Tuy nhiên, theo ông Huy, hiện mức dự trữ xăng dầu quốc gia chỉ đáp ứng được khoảng 7-10 ngày sử dụng và tối đa 30 ngày nếu cộng cả dự trữ thương mại của doanh nghiệp.
"Chúng ta không thể vận hành một nền kinh tế 514 tỷ USD, đứng thứ 32 thế giới với một bình năng lượng luôn báo động", ông Huy nói.
Ông đặt vấn đề vì sao đến nay Việt Nam vẫn chưa có kho dự trữ xăng dầu quốc gia độc lập. Theo ông, hiện nay hàng dự trữ quốc gia vẫn được cất giữ trong kho chung của các doanh nghiệp đầu mối. "Điều này đi ngược lại nguyên tắc của Luật dự trữ quốc gia là phải quản lý độc lập về số lượng và chất lượng", đại biểu nhận xét.
Ông Huy cho hay có một số ý kiến nhìn nhận xây kho dự trữ độc lập tốn kém, nhưng ông đánh giá "việc thiếu dự trữ còn đắt hơn rất nhiều lần". Ông nêu lại tình trạng thời gian gần đây khi giá xăng dầu thế giới tăng cao, người dân phải xếp hàng nửa tiếng để mua nhiên liệu. Chưa kể, xăng dầu tăng giá cũng ảnh hưởng tới hoạt động vận tải, logistics, tiến độ các công trình trọng điểm quốc gia.
"Xây dựng kho dự trữ chiến lược quốc gia chính là mua bảo hiểm cho nền kinh tế", Phó chủ nhiệm Ủy ban Công tác Đại biểu nói, đồng thời ủng hộ mục tiêu hình thành hệ thống kho dự trữ xăng dầu ít nhất 90 ngày như trong báo cáo của Chính phủ.
Cùng quan điểm, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phạm Thị Thúy Chinh cho rằng cần tăng chi đầu tư cho dự trữ xăng dầu, bởi lĩnh vực này mới chiếm 21% trong tổng chi cho dự trữ. Bà cũng đề nghị cần hiện đại hóa công nghệ, hệ thống kho bảo quản dự trữ các mặt hàng chiến lược, trong đó có xăng dầu.
Để mục tiêu không nằm lại trên giấy, ông Đặng Ngọc Huy kiến nghị Thủ tướng có các giải pháp đột phá như bố trí ngân sách, chính sách để khởi công ngay hệ thống xăng dầu quốc gia. Ông cũng đề xuất Thủ tướng ban hành lộ trình cụ thể như đến năm 2028 phải đạt được mức dự trữ 60 ngày và 90 ngày vào 2030.
Hiện Việt Nam chưa có kho dự trữ xăng dầu quốc gia riêng biệt. Hàng dự trữ đang được tồn trữ tại kho của doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu lớn thông qua hợp đồng, trả phí theo định mức với các đơn vị. Mức dự trữ này chỉ khoảng 7-10 ngày tiêu thụ. Vừa qua, Chính phủ đã giao Bộ Công Thương sớm làm việc với các đối tác nước ngoài để triển khai ngay việc xây dựng kho dự trữ xăng dầu chiến lược tại Nghi Sơn (Thanh Hóa).
Xung đột Trung Đông khiến thị trường năng lượng toàn cầu, trong đó Việt Nam chịu tác động lớn, giá nhiên liệu tăng vọt. Từ cuối tháng 2 đến nay, giá bán lẻ xăng dầu trong nước trải qua 15 kỳ điều hành, hiện mỗi lít xăng RON 95-III là 23.540 đồng, dầu diesel 32.960 đồng. Trước đó, có thời điểm giá hai loại nhiên liệu này lên lần lượt gần 34.000 đồng và 45.000 đồng một lít.
Tại tổ Hà Nội, Tổng giám đốc Vietnam Airlines Lê Hồng Hà cho biết do ảnh hưởng chiến sự, thị trường "cực kỳ bất động và khó đoán định". Ông khẳng định việc Quốc hội ban hành Nghị quyết về giảm thuế với xăng dầu và nhiên liệu bay là cần thiết và kịp thời để tháo gỡ khó khăn, ổn định kinh tế vĩ mô.
Tuy vậy, CEO Vietnam Airlines lưu ý rằng thuế chỉ là một trong các công cụ điều tiết, Chính phủ cần có những chính sách thực chất và hiệu quả hơn trong điều hành giá, đảm bảo nguồn cung nhiên liệu và cung ứng thị trường. Ông đề xuất Quốc hội có một cơ chế ủy quyền hợp lý để Chính phủ chủ động quyết định trước các tình huống thực tế phát sinh.
Trước ý kiến của các đại biểu, Thủ tướng Lê Minh Hưng nói trong bối cảnh tình hình quốc tế và khu vực thay đổi, Việt Nam phải có "những điều chỉnh kịp thời về chiến lược năng lượng".
Thủ tướng cho biết trong tờ Chính phủ báo cáo Quốc hội cũng có phương án xây dựng dự trữ quốc gia về một số mặt hàng thiết yếu, gồm xăng dầu. "Bây giờ phải bàn đến việc tiếp tục xây dựng một số nhà máy điện nền, bên cạnh phát triển năng lượng tái tạo bền vững", ông nói, thêm rằng đã trao đổi với Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng về điều chỉnh, bổ sung Quy hoạch điện VIII.
Phát biểu hôm 9/4 tại nghị trường Quốc hội, Thủ tướng cũng khẳng định sẽ không để xảy ra mất ổn định, khủng hoảng kinh tế trong mọi tình huống và có giải pháp dự phòng ứng phó biến động. Theo ông, Việt Nam sẽ đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia cả trước mắt và lâu dài, nhất là nguồn cung dầu thô, khí đốt.
