Viện KSND tối cao đang lấy ý kiến dự thảo hồ sơ chính sách dự án bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi). Một trong những nội dung quan trọng là đề xuất bổ sung cơ chế “tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự”.
Tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự được hiểu là tạm thời chưa truy cứu trong một thời gian để tạo điều kiện cho người thực hiện tội phạm khắc phục hậu quả, chứ không phải xóa bỏ trách nhiệm hình sự. Mục đích nhằm tăng hiệu quả thu hồi tài sản, “cứu” các dự án còn có thể khắc phục; đồng thời tháo gỡ tâm lý sợ sai, sợ bị hình sự hóa trong thực thi nhiệm vụ.
Tại dự thảo, Viện KSND tối cao đề xuất theo hướng cơ quan, người tiến hành tố tụng xem xét tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố, bị can, bị cáo nếu họ có đơn và thuộc trường hợp theo quy định tại bộ luật Hình sự.
Người được tạm hoãn phải có văn bản cam kết về phương án, tiến độ khắc phục hậu quả; các tài liệu chứng minh khả năng thực hiện theo phương án, tiến độ đã cam kết.
Cùng đó là có mặt theo giấy triệu tập; không bỏ trốn, không tiếp tục phạm tội; không mua chuộc, cưỡng ép, xúi giục người khác khai báo gian dối, cung cấp tài liệu sai sự thật; không tiêu hủy, giả mạo chứng cứ, tài liệu, đồ vật của vụ việc, vụ án, tẩu tán tài sản liên quan…
Nếu có đủ căn cứ tạm hoãn, cơ quan tiến hành tố tụng trong từng giai đoạn (cơ quan điều tra, viện kiểm sát, tòa án) ra quyết định tạm đình chỉ việc giải quyết nguồn tin về tội phạm, tạm đình chỉ điều tra vụ án, tạm đình chỉ vụ án hoặc hoãn phiên tòa.
Thời hạn tạm hoãn do cơ quan tiến hành tố tụng quyết định phù hợp với từng vụ việc, vụ án, căn cứ vào hậu quả xảy ra và điều kiện, phương án, khả năng khắc phục… Song, tối đa không quá 2 năm, trường hợp cần thiết có thể gia hạn 1 lần không quá 1 năm.
Trong thời hạn trên, nếu người được tạm hoãn đã khắc phục toàn bộ hậu quả thì cơ quan tiến hành tố tụng ra ngay quyết định không khởi tố vụ án, đình chỉ điều tra vụ án, đình chỉ điều tra đối với bị can, đình chỉ vụ án, đình chỉ vụ án đối với bị can, bị cáo hoặc ra ngay bản án miễn trách nhiệm hình sự, miễn hình phạt.
Nếu chỉ khắc phục được một phần hậu quả hoặc vi phạm nghĩa vụ cam kết thì cơ quan có thẩm quyền ra quyết định phục hồi việc giải quyết nguồn tin về tội phạm, phục hồi điều tra, phục hồi vụ án hoặc mở lại phiên tòa để tiếp tục giải quyết theo quy định.
Trước đó, tại dự thảo bộ luật Hình sự, Bộ Công an cũng đã đề xuất cơ chế tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, nhằm thống nhất với nội dung tại dự thảo chính sách bộ luật Tố tụng hình sự.
Theo đề xuất, tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự không áp dụng đại trà mà chỉ dành cho nhóm tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế (chương XVIII bộ luật Hình sự).
Người được tạm hoãn phải đáp ứng đồng thời 3 điều kiện. Một là, gây thiệt hại về kinh tế nhưng vì mục đích phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh. Hai là, không tham nhũng. Ba là, các dự án phải có khả năng, phương án và điều kiện khắc phục, mang lại hiệu quả.
Bài viết Dự báo dân số Việt Nam giảm mạnh: Người trẻ nói "phải lo được cho con mới dám sinh" khởi đi từ cảnh báo dân số Việt Nam có thể giảm mạnh, kèm theo số liệu về mức sinh đi xuống và chi phí nuôi con ngày càng cao. Nhiều phản hồi cho thấy vì sao nhiều người trẻ chùn lại trước quyết định sinh con.
Phản hồi về bài viết, bạn đọc (BĐ) Bùi Phạm Vân Anh không chấp nhận cách đặt vấn đề "ngại sinh con": "Cần thay đổi cách đặt vấn đề. Không nên hỏi: "Vì sao người trẻ ngại sinh con?", mà nên hỏi: "Điều kiện nào khiến họ không thể sinh con?".
Hai câu hỏi này dẫn đến hai hướng giải quyết khác nhau. Nếu coi đó là vấn đề tâm lý cá nhân, thì giải pháp sẽ là tuyên truyền. Nhưng nếu nhìn nhận đây là vấn đề lớn hơn, thì cần thay đổi chính sách về nhà ở, giáo dục, y tế, thu nhập... Nhiều người trẻ không từ chối trách nhiệm làm cha mẹ, họ chỉ không muốn bước vào khi chưa có nền tảng đủ vững. Đó là thái độ thận trọng, không phải né tránh!".
BĐ Nguyễn Như Mai cũng nhấn mạnh: "Từ "ngại" mang hàm ý cá nhân, như thể vấn đề nằm ở thái độ của người trẻ. Nhưng thực tế, những gì tôi thấy xung quanh là họ đang tính toán rất kỹ vì một quyết định có thể liên quan đến hàng chục năm trách nhiệm. Do đó, không ai có thể đưa ra một cách tùy tiện. Không sinh hoặc sinh ít không phải là trốn tránh, nhiều khi chỉ là thích ứng với điều kiện sống hiện nay".
BĐ Đoàn Thế Hưng bày tỏ đồng tình với các ý kiến nêu trên: "Người trẻ hiện nay có nhiều lựa chọn hơn, họ cũng hiểu rõ hơn về trách nhiệm của việc sinh con. Họ quyết định không sinh hoặc sinh ít là đã trải qua quá trình cân nhắc kỹ lưỡng, không phải cảm xúc nhất thời. Do vậy, nếu chỉ nhìn vào hiện trạng mà không phân tích nguyên nhân, thì sẽ rất khó tìm ra giải pháp phù hợp".
Từ hoàn cảnh cá nhân của mình, BĐ Lê Minh Quân dẫn chứng: "Nói thật, ai cũng nói chuyện sinh con là trách nhiệm, là niềm vui, là tương lai. Nhưng tôi nghĩ phải nói thẳng một chuyện: Tiền đâu? Tôi đang làm kỹ thuật, lương khoảng 17 triệu/tháng, vợ làm văn phòng 12 triệu. Nghe thì tưởng ổn, nhưng trừ tiền thuê nhà, điện nước, ăn uống, xăng xe, rồi các khoản linh tinh là gần như hết sạch.
Tôi có một đứa con rồi, mỗi tháng chi phí riêng cho con cũng phải 5-6 triệu là tối thiểu. Nếu tính chuyện sinh thêm, tôi không dám. Không phải không muốn, mà nhìn vào con số thấy không có đường "lui". Người ta hay nói "cố lên rồi sẽ nuôi được", nhưng thời nay khác rồi...".
BĐ Đỗ Duy Hải nhìn rộng hơn: "Gốc rễ vẫn là chênh lệch giữa thu nhập và chi phí sống. Lương của người lao động tăng rất chậm, trong khi giá nhà, giá thực phẩm, học phí đều tăng nhanh. Tôi làm công nhân, thu nhập khoảng 14-15 triệu nếu tăng ca nhiều. Nhưng nếu có con, tiền thuê nhà, tiền ăn, tiền sữa, tiền gửi trẻ… cộng lại là vượt khả năng. Nhiều người nói "có con là động lực", nhưng động lực cũng phải có nền tảng. Không thể bắt một người đang chật vật với cuộc sống hiện tại phải gánh thêm trách nhiệm dài hạn. Tôi nghĩ đây không còn là vấn đề cá nhân, mà là bài toán lớn của xã hội".
Ở góc nhìn khác, BĐ Lương Ngọc Thắng phân tích "một phần vấn đề nằm ở tiêu chuẩn ngày càng cao của người trẻ": "Có những người cùng điều kiện nhưng vẫn sinh con và nuôi dạy tốt. Khác biệt là ở cách họ lựa chọn và chấp nhận đánh đổi. Nếu ai cũng ưu tiên thoải mái cá nhân, thì việc sinh con sẽ bị trì hoãn. Điều này không sai, nhưng cần nhìn nhận rõ đó là lựa chọn cá nhân, không hoàn toàn do xã hội". BĐ Điền Bùi thì cho rằng "người trẻ hiện nay "khổ không chịu được", muốn đủ mọi thứ mới sinh", và coi đó là một nguyên nhân khiến dân số già hóa...
BĐ Bùi Ngọc Phương Anh kể về áp lực chăm con khiến chị quyết định dừng lại ở một con vì "không muốn rơi vào tình trạng quá tải". BĐ Đoàn Thu bổ sung: "Nhiều người nói chuyện sinh con như một lựa chọn đơn giản, nhưng với phụ nữ, đó là cả một chuỗi đánh đổi. Tôi đang đi làm, thu nhập không cao nhưng cũng đủ trang trải. Nếu sinh con, gần như phải tạm dừng công việc một thời gian, thu nhập giảm, rồi sau đó quay lại thị trường lao động cũng khó hơn. Chưa kể những áp lực vô hình như phải làm tròn vai trò làm mẹ, làm vợ, làm con dâu.
Tôi thấy nhiều chị em xung quanh mình gần như không có thời gian cho bản thân sau khi sinh con. Do mọi trách nhiệm dồn vào một phía, thái độ e dè sinh thêm con là dễ hiểu. Không phải ai cũng có điều kiện được hỗ trợ từ gia đình hoặc chồng. Chính sách xã hội hỗ trợ không đủ, thì cá nhân buộc phải cân nhắc".
Nhiều BĐ cho rằng "không có giải pháp hoàn hảo" với mọi người, mà quan trọng là sự lựa chọn phù hợp cùng với chút trách nhiệm xã hội. "1.001 cách nói "ngại" sinh... Tốt nhất không bàn chuyện sinh bao nhiêu và ai được ưu tiên khi sinh mà phải nhìn tổng quát. Chăm lo tốt đời sống cho các trẻ đang đi học. Ví dụ, nhà có một bé đi học thì được cấp bao nhiêu tiền và tăng cấp số nhân nếu có hai cháu…, kèm đó là chế độ ưu tiên khác như: khám chữa bệnh, mua nhà ở xã hội, cộng thêm điểm khi thi vào trung học…", BĐ Hung Nguyen Quoc đề xuất.
Ngày 20.5, lãnh đạo phường Lang Biang - Đà Lạt và xã Lạc Dương (Lâm Đồng) cho biết địa phương đang triển khai các thủ tục lựa chọn nhà thầu để khắc phục các điểm sạt lở đường Bidoup. Tuyến đường này kết nối phường Lang Biang - Đà Lạt với xã Lạc Dương và đấu nối ra quốc lộ 27C (trục giao thông nối phố núi Đà Lạt với phố biển Nha Trang).
Theo đó, UBND tỉnh Lâm Đồng đã phê duyệt tổng kinh phí 20 tỉ đồng để khắc phục các điểm sạt lở đường Bidoup (còn gọi là đường 79), trong đó phường Lang Biang - Đà Lạt và xã Lạc Dương mỗi địa phương được phân bổ 10 tỉ đồng để sửa chữa, gia cố các vị trí hư hỏng dọc tuyến.
Ông Đỗ Đại Dương, Trưởng phòng Kinh tế xã Lạc Dương, cho biết trên địa bàn hiện có 4 vị trí sạt lở lớn dọc đường Bidoup. Trong đó, khu vực Ấp Lát xuất hiện một vị trí sạt lở dài khoảng 40 m, vị trí thứ hai dài 80 m, vị trí thứ ba khoảng 85 m và nghiêm trọng nhất là khu vực giáp phường Lang Biang - Đà Lạt với chiều dài khoảng 90 m.
Theo ông Dương, địa phương đang phối hợp các sở, ngành hoàn thiện hồ sơ, đẩy nhanh quy trình lựa chọn nhà thầu để khởi công đồng loạt 4 điểm sạt lở vào đầu tháng 6. Dự kiến toàn bộ hạng mục khắc phục sẽ hoàn thành khoảng tháng 10.2026.
Trong khi đó, ông Hoàng Xuân Hải, Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Lang Biang - Đà Lạt, cho biết sau sự cố sạt lở xảy ra cuối tháng 11.2025, địa phương đã chi 440 triệu đồng mở đường tạm qua khu vực hư hỏng nhằm bảo đảm phương tiện lưu thông an toàn.
Mới đây, tỉnh tiếp tục cấp thêm 10 tỉ đồng cho phường để khắc phục điểm sạt lở và sửa chữa đoạn đường xuống cấp dài khoảng 500 m trên tuyến Bidoup nối phường Lang Biang - Đà Lạt với xã Lạc Dương. Hiện địa phương đã hoàn tất công tác đấu thầu, lựa chọn đơn vị thi công và dự kiến khởi công đầu tháng 6, hoàn thành sau khoảng 3 tháng.
Cuối tháng 11.2025, mưa lớn kéo dài tại Lâm Đồng đã gây ra hàng loạt điểm sạt lở nghiêm trọng, làm gián đoạn giao thông ở nhiều khu vực. Riêng tuyến đường Bidoup dài hơn 7 km bị hư hỏng nặng tại nhiều vị trí.
Theo ghi nhận, nhiều vị trí sạt lở đã khoét sâu vào gần một nửa mặt đường, khiến phương tiện chỉ có thể lưu thông trên phần đường còn lại. Tại khu vực xã Lạc Dương, các điểm sạt lở sâu từ 10 - 25 m kéo theo nhiều hạng mục như bê tông mặt đường, hộ lan và cột điện đổ sập. Nền đất xuất hiện các vết nứt lớn, mặt đường sụt lún từ 1 - 1,5 m, tạo thành những "hàm ếch" ăn sâu vào tim đường.
Tại vị trí sạt lở thuộc phường Lang Biang - Đà Lạt, địa phương đã làm đường tạm bằng đá cấp phối nên việc lưu thông hiện tương đối an toàn.
Đường Bidoup được xem là tuyến giao thông huyết mạch kết nối phường Lang Biang - Đà Lạt với khu nông nghiệp công nghệ cao xã Lạc Dương, đồng thời đóng vai trò tuyến vành đai vận chuyển hành khách, du khách từ Nha Trang và các tỉnh miền Trung đến trung tâm Đà Lạt và ngược lại. Vì vậy, tuyến đường này có lưu lượng phương tiện qua lại lớn.
Hiện cơ quan chức năng đã căng dây, dựng rào chắn và cắm biển cảnh báo tại các vị trí sụt lún nhằm bảo đảm an toàn cho người dân và phương tiện lưu thông.
Ngày 2.4, TAND TP.Hà Nội mở phiên tòa xét xử, tuyên phạt bị cáo Chu Văn Tuấn (52 tuổi, trú tại Hưng Yên) mức án 16 năm tù về tội "lừa đảo chiếm đoạt tài sản".
Theo cáo buộc, bị cáo Tuấn vốn làm nghề kinh doanh tự do. Cần tiền chi tiêu cá nhân và trả nợ, bị cáo đưa ra thông tin gian dối về việc mình là thiếu tướng công tác tại Bộ Công an, có nhiều mối quan hệ với lãnh đạo các ngành công an, y tế, công thương và tòa án.
Tuấn "nổ" mình có thể tác động vào việc bổ nhiệm chức danh lãnh đạo, xin cấp giấy chứng nhận bán hàng đa cấp hoặc dàn xếp, giải quyết các tranh chấp dân sự…, nhằm chiếm đoạt tiền của những người cả tin.
Với chiêu trò này, Tuấn đã lừa đảo, chiếm đoạt tổng cộng hơn 11 tỉ đồng của nhiều người.
Một trong những người bị hại là ông Hoàng (tên nhân vật đã được thay đổi), trưởng khoa thuộc Bệnh viện đa khoa Đức Giang (Hà Nội), đang có mong muốn được bổ nhiệm làm phó giám đốc bệnh viện này.
Biết chuyện, một người bạn của ông Hoàng nói quen Chu Văn Tuấn hiện là thiếu tướng của Bộ Công an, có nhiều mối quan hệ nên có thể giúp.
Đầu tháng 5.2021, người bạn mang chuyện ông Hoàng muốn lên chức kể với bị cáo Tuấn. Tuấn nói dối quen biết lãnh đạo Bộ Y tế, có thể giúp ông Hoàng được bổ nhiệm trong vòng 3 tháng.
Tuấn yêu cầu gửi thông tin lý lịch cá nhân, các quyết định, văn bằng chứng chỉ của ông Hoàng, đồng thời "phát giá" 150.000 USD, tương đương 3,5 tỉ đồng.
Người bạn thuật lại lời bị cáo Tuấn cho ông Hoàng nghe. Vợ chồng ông này đồng ý, chuyển 3,5 tỉ đồng cùng các giấy tờ cho người bạn, để người bạn chuyển cho Tuấn.
Tháng 8.2021, Sở Y tế TP.Hà Nội quyết định bổ nhiệm vị trí phó giám đốc Bệnh viện đa khoa Đức Giang cho một bác sĩ khác tại bệnh viện. Vợ chồng ông Hoàng thắc mắc thì Tuấn nói vẫn thiếu một vị trí phó giám đốc và bảo tiếp tục chờ.
Đến tháng 7.2022, Bệnh viện đa khoa Đức Giang bổ nhiệm vị trí phó giám đốc cuối cùng, song vẫn không phải ông Hoàng.
Vợ chồng ông Hoàng hỏi người bạn, người bạn hỏi Tuấn thì Tuấn cắt đứt liên lạc. Người bạn của ông Hoàng do đó làm đơn tố giác. Người này được xác định không phải đồng phạm với Tuấn. Ông này đã chủ động bỏ tiền túi trả lại toàn bộ tiền cho vợ chồng ông Hoàng, đồng thời yêu cầu Tuấn trả lại tiền cho mình.
Ngoài vụ việc trên, Chu Văn Tuấn bị cáo buộc giả danh từng công tác trong ngành công an, có nhiều mối quan hệ với lãnh đạo Bộ Công thương.
Tin lời, một doanh nghiệp nhờ Tuấn "chạy" thủ tục cấp giấy chứng nhận bán hàng đa cấp. Tuấn cam kết 3 - 5 tháng sẽ giải quyết xong, đồng thời yêu cầu chi phí "ngoại giao" 400.000 USD, tương đương 9,1 tỉ đồng.
Phía doanh nghiệp sau đó chuyển đủ 9,1 tỉ đồng cho Tuấn. Bị cáo nhận tiền nhưng không làm thủ tục cho công ty như đã hứa hẹn mà chi tiêu cá nhân hết.
Vụ việc khác liên quan đến tranh chấp dân sự xảy ra tại tỉnh Bắc Ninh. Ông Ân vay của ông Cường (tên các nhân vật đã được thay đổi) 4 tỉ đồng, trong thời gian trả lãi đã trả được 2,8 tỉ đồng. Tuy vậy, ông Cường vẫn khởi kiện, đòi ông Ân cả gốc lẫn lãi tổng số gần 4,4 tỉ đồng.
Thông qua các mối quan hệ, ông Ân quen Tuấn, được Tuấn giới thiệu là thiếu tướng tình báo. Tuấn nói có thể giúp ông Ân chứng minh đã trả 2,8 tỉ đồng, chỉ cần trả thêm 1 tỉ đồng là ông Cường sẽ rút đơn. Đổi lại, ông Ân phải chi phí 350.000 triệu đồng.
Ngỡ là thật, vợ chồng ông Ân chuyển đủ số tiền theo yêu cầu cho Tuấn. Tuấn nhận tiền nhưng chi tiêu cá nhân hết, còn ông Ân thua kiện. Ông Ân liên lạc với Tuấn không được nên đã gửi đơn trình báo tới cơ quan công an.
