Theo khảo sát của FactSet, CPI tháng 6 của Mỹ được dự báo giảm 0,2 điểm % so với tháng trước, sau khi tăng 0,5 điểm % trong tháng 5. Tính theo năm, lạm phát có thể hạ từ 4,2% xuống còn khoảng 3,8-3,9%.
Động lực lớn nhất đến từ giá năng lượng. Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá xăng bình quân đã giảm khoảng 76 cent/gallon, tương đương 17% so với đỉnh cuối tháng 5. UBS ước tính riêng yếu tố này có thể kéo CPI giảm khoảng 0,42 điểm phần trăm.
Tuy nhiên, với thị trường, một con số CPI tích cực chưa chắc đã đủ để tạo sự yên tâm. Điều nhà đầu tư muốn biết là liệu xu hướng hạ nhiệt này có bắt đầu lan sang những nhóm hàng hóa và dịch vụ mang tính nền tảng hay chưa.
Lạm phát cơ bản mới là phép thử của Fed
Khác với CPI tổng thể, lạm phát cơ bản (core CPI) loại trừ thực phẩm và năng lượng – hai nhóm giá thường biến động mạnh – nên phản ánh rõ hơn xu hướng lạm phát dài hạn trong nền kinh tế.
Theo dự báo, core CPI tháng 6 có thể tăng 0,25 điểm % so với tháng trước và tăng 2,8 điểm % so với cùng kỳ năm ngoái. Điều đó cho thấy áp lực giá vẫn còn cách khá xa mục tiêu lạm phát 2% của Fed.
Dù Fed ưu tiên sử dụng chỉ số chi tiêu tiêu dùng cá nhân (core PCE) để hoạch định chính sách vì phản ánh tốt hơn sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng, CPI vẫn là báo cáo được công bố sớm và thường tạo ra phản ứng tức thì trên thị trường tài chính.
Một trong những nguyên nhân khiến lạm phát cơ bản giảm chậm là nhiều nhóm dịch vụ như nhà ở, bảo hiểm hay chăm sóc sức khỏe thường điều chỉnh giá với độ trễ lớn. Nói cách khác, giá xăng có thể giảm nhanh, nhưng chi phí sinh hoạt của người dân chưa chắc giảm theo ngay lập tức.
Bruce Kasman, Kinh tế trưởng JPMorgan, cho rằng giá năng lượng đang kéo CPI đi xuống, nhưng lạm phát cơ bản nhiều khả năng vẫn chưa đủ yếu để Fed thay đổi quan điểm.
Trong khi đó, Deutsche Bank nhận định việc giá năng lượng giảm cần thêm thời gian mới phản ánh vào giá bán của nhiều dịch vụ, khiến tốc độ hạ nhiệt của lạm phát cơ bản có thể chậm hơn CPI tổng thể.
Fed sẽ phản ứng ra sao?
Sau khi báo cáo được công bố, điều thị trường quan tâm nhất sẽ không chỉ là con số lạm phát, mà là liệu dữ liệu này có đủ sức làm thay đổi kỳ vọng về lộ trình lãi suất của Fed hay không.
Thị trường lao động Mỹ vẫn cho thấy sức chống chịu khá tốt, giúp Fed có thêm dư địa ưu tiên kiểm soát lạm phát. Vì vậy, ngay cả khi CPI giảm đáng kể, ngân hàng trung ương Mỹ vẫn có thể duy trì lập trường thận trọng nếu lạm phát cơ bản chưa hạ nhiệt rõ ràng.
Theo công cụ CME FedWatch, nhà đầu tư hiện vẫn kỳ vọng Fed có thể tăng lãi suất thêm 1-2 lần trước cuối năm. Xác suất tăng lãi suất ngay trong cuộc họp tháng 7 đã tăng lên khoảng 39%, từ dưới 10% chỉ một tháng trước. Bank of America thậm chí dự báo Fed có thể tăng lãi suất ba lần trong năm nay. Điều đó cho thấy thị trường vẫn chưa tin cuộc chiến chống lạm phát đã kết thúc.
Dù vậy, không phải tổ chức nào cũng cho rằng Fed sẽ sớm hành động. Jeff Roach, Kinh tế trưởng LPL Financial, nhận định Fed nhiều khả năng vẫn sẽ duy trì giọng điệu cứng rắn, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc nâng lãi suất ngay trong tháng 7.
Core CPI thấp hơn dự báo có thể khiến thị trường điều chỉnh kỳ vọng về lộ trình lãi suất, kéo lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ và đồng USD đi xuống. Ngược lại, nếu lạm phát cơ bản tiếp tục neo ở mức cao, kỳ vọng Fed duy trì lập trường thận trọng sẽ càng được củng cố.
Với thị trường, báo cáo CPI tối nay nhiều khả năng chỉ là điểm khởi đầu. Trong những tuần tới, diễn biến của lãi suất, đồng USD hay giá vàng sẽ phụ thuộc đáng kể vào việc lạm phát cơ bản có tiếp tục hạ nhiệt hay không.
CPI và lạm phát cơ bản (core CPI) khác nhau thế nào?
CPI (Chỉ số giá tiêu dùng) đo mức thay đổi giá của một rổ hàng hóa và dịch vụ mà người tiêu dùng chi trả, bao gồm thực phẩm, năng lượng, nhà ở, y tế hay giao thông.
Core CPI (lạm phát cơ bản) loại trừ hai nhóm thực phẩm và năng lượng – những mặt hàng có giá thường biến động mạnh do các yếu tố như thời tiết, địa chính trị hay nguồn cung. Vì vậy, chỉ số này được xem là phản ánh rõ hơn xu hướng lạm phát dài hạn trong nền kinh tế.
Fed theo dõi nhiều thước đo lạm phát, nhưng ưu tiên sử dụng core PCE (chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân không bao gồm thực phẩm và năng lượng) khi hoạch định chính sách tiền tệ. Dù vậy, báo cáo CPI vẫn luôn được thị trường đặc biệt quan tâm vì đây thường là dữ liệu lạm phát đầu tiên được công bố mỗi tháng, qua đó tác động mạnh đến kỳ vọng về lãi suất và diễn biến của các thị trường tài chính.
Chiều 16-4, số lượng cổ đông tham dự đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 của Công ty cổ phần FPT tăng đột biến. Hội trường đã kín 300 chỗ và ban tổ chức phải kê thêm ghế tại sảnh tòa nhà.
"Năm nay số lượng cổ đông gấp 3 năm ngoái. Tôi rất thông cảm với cổ đông khi cổ phiếu xuống lâu và sâu như vậy, lo lắng cho tài sản tương lai của mình", Chủ tịch Trương Gia Bình bắt đầu phần chia sẻ.
Trên thực tế, cổ phiếu FPT ghi nhận đà giảm mạnh trong quý 1-2026, cụ thể giảm hơn 23% so với đầu năm và mất khoảng 44% so với đỉnh năm 2025. Thị giá lao dốc về mức thấp nhất trong 2 năm.
Ông Bình hài hước nêu việc được nhiều người chú ý mỗi khi hát bài "Tái sinh". Ông cho rằng ở góc độ nào đó FPT đang tái sinh. Chủ tịch FPT tự tin 5-10 năm nữa FPT sẽ nắm công nghệ lõi quốc gia và chuyển đổi số, chuyển đổi AI hàng đầu thế giới.
Ông cũng lý giải chính AI tạo ra nhiều cảm xúc trái chiều của cổ đông từ lo lắng, hoài nghi, hy vọng đến tin tưởng. Đồng quan điểm với ông Jensen Huang - nhà sáng lập Nvidia, ông Bình tin tưởng nhân loại đang bước vào kỷ nguyên đặc biệt mới với AI.
Thực tế trí tuệ nhân tạo đã được nghiên cứu và phát triển từ những năm 1950, nhưng chỉ thực sự bùng nổ khi xuất hiện trí tuệ nhân tạo tạo sinh (AI Agent).
"Tất cả quốc gia, tổ chức không còn cách nào khác là chuyển đổi AI, AI hóa. Ai không làm thì sẽ phải ra đi. Ai làm chậm không chắc được ở lại", ông Bình nhấn mạnh.
Ông Trương Gia Bình thẳng thắn thừa nhận một thực tế năm 2025, hầu hết khách hàng của FPT dừng lại ở giai đoạn "công xưởng thủ công" - đầu tiên của hành trình AI hóa. Đây là giai đoạn doanh nghiệp mới chỉ dừng ở mức nhận thức, ứng dụng AI lẻ tẻ mang tính chất "công xưởng", nhưng chưa thay đổi được bản chất hệ thống.
"Ngộ nhận lớn nhất của các doanh nghiệp là khi thấy nhân viên dùng AI viết được bản nhạc, vẽ được tấm hình hay lập trình nhanh hơn thì nghĩ rằng đã hoàn tất chuyển đổi. Năm 2025, những tổ chức thực sự chấp nhận AI hóa chỉ chiếm vỏn vẹn 1% doanh thu của FPT", ông Bình chia sẻ.
Theo người đứng đầu FPT, lộ trình AI hóa gồm 3 giai đoạn: Giai đoạn ứng dụng công cụ rời rạc, giai đoạn AI hóa ứng dụng trong dây chuyền và giai đoạn công nghiệp hóa hoàn toàn.
Ông Bình tiết lộ từ năm 2026, FPT sẽ chính thức bước vào giai đoạn 3. Ông ví von đây là "mâm trên" chỉ dành cho số ít doanh nghiệp lớn có năng lực thực thi, với những hợp đồng lên tới hàng trăm triệu USD. Để làm được điều này, ông cho biết FPT cần đi cùng những người khổng lồ và hiện là công ty đầu tiên tại Đông Nam Á gia nhập liên minh của Microsoft.
Tại đại hội, một cổ đông đặt câu hỏi về chiến lược AI của FPT khá chung chung, chưa đưa ra được sản phẩm cụ thể như xe điện của Vingroup. Ông Trương Gia Bình cho biết FPT không tập trung tạo sự chú ý khi công bố thành quả về AI như doanh nghiệp khác. Thay vào đó, chiến lược AI sẽ đem về những hợp đồng cụ thể trị giá hàng trăm triệu USD từ các đối tác trên thế giới, từ đó đem lại lợi ích thực sự cho cổ đông.
Ghé mua 2 kg mận hậu trên xe đẩy ở chợ Xóm Mới, phường An Hội Đông (TP HCM), chị Hòa bất ngờ khi giá chỉ còn 25.000 đồng với loại 28-30 trái một kg. Theo chị, những năm trước cùng loại mận này hiếm khi dưới 30.000-35.000 đồng một kg và đây là mức thấp nhất chị từng mua.
Không chỉ mận hậu, nhiều loại trái cây mùa hè tại TP HCM cũng giảm sâu. Khảo sát tại các chợ truyền thống và cửa hàng cho thấy xoài cát, thanh long, ổi phổ biến ở mức 8.000-20.000 đồng một kg tùy loại, mít và dưa hấu có loại chỉ còn dưới 15.000 đồng một kg, thấp hơn khoảng 20-30% so với cùng kỳ năm ngoái.
Sầu riêng Ri6 - loại vốn được xem là đắt đỏ, nay cũng chỉ còn 50.000-60.000 đồng một kg tại chợ truyền thống và cửa hàng, giảm khoảng 30-50% so với cùng kỳ.
Mức giá này khiến nhiều loại trái cây hiện ngang, thậm chí thấp hơn một số loại rau ăn lá. Tại nhiều chợ dân sinh, rau cải hay tần ô phổ biến 12.000-20.000 đồng một bó, còn xà lách khoảng 35.000-40.000 đồng một kg.
Không chỉ trái cây phía Nam, nhiều loại đặc sản miền Bắc đưa vào TP HCM cũng giảm giá mạnh dù chi phí vận chuyển cao hơn mọi năm. Mận hậu hiện giảm khoảng 10-15% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, vải thiều miền Bắc năm nay mất mùa nhưng giá bán lẻ tại TP HCM vẫn chỉ quanh 45.000-60.000 đồng một kg tùy loại, thấp hơn khoảng 50-60% so với đầu vụ.
Giá bán lẻ đi xuống bắt nguồn từ đà giảm tại vùng trồng, khi nhiều loại trái cây vẫn tiêu thụ chậm và giá thu mua thấp hơn đáng kể so với cùng kỳ.
Tại nhà vườn, sầu riêng Monthong được các kho thu mua khoảng 72.000-76.000 đồng một kg tùy loại, trong khi Ri6 loại A dao động 35.000-47.000 đồng một kg, thấp hơn 20.000-30.000 đồng một kg so với cùng kỳ các năm trước. Giá mít Thái chỉ 2.000-5.000 đồng một kg, thấp hơn nhiều so với mức từng đạt 15.000-25.000 đồng một kg. Thanh long cũng giảm 60%, còn dao động 3.000-12.000 đồng một kg tùy loại.
Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho biết đầu năm nay thời tiết tại các vùng trồng trọng điểm như miền Tây, Đông Nam Bộ và Tây Nguyên khá thuận lợi. Việc kiểm soát tốt xâm nhập mặn giúp năng suất nhiều loại cây ăn trái đạt mức cao. Các loại trái cây như cam sành, dưa hấu, thanh long, xoài... đồng loạt vào vụ thu hoạch rộ trong cùng thời điểm, khiến nguồn cung tăng mạnh và kéo giá đi xuống.
Báo cáo thị trường tháng 4 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng ghi nhận giá xoài, sầu riêng tại nhiều vùng trồng Nam Bộ và Tây Nguyên giảm mạnh khi bước vào cao điểm thu hoạch.
Nguồn cung tăng không phải nguyên nhân duy nhất. Trong bối cảnh sức mua trong nước chưa phục hồi mạnh, đầu ra xuất khẩu cũng khó khăn hơn khi nhiều thị trường ngày càng siết tiêu chuẩn chất lượng và truy xuất nguồn gốc.
Ông Nguyên cho biết Trung Quốc đang chuẩn bị áp dụng đầy đủ các yêu cầu mới về truy xuất nguồn gốc và mã vùng trồng theo Lệnh 280 từ ngày 1/6/2026. Điều này khiến nhiều đầu mối xuất khẩu chỉ thu mua cầm chừng để tránh rủi ro hàng bị trả về. Lượng hàng không xuất đi kịp vì thế quay lại tiêu thụ nội địa, gây hiện tượng "dội chợ" tại các đô thị lớn.
Ở nhóm sầu riêng, mùa vụ tại Thái Lan kéo dài từ tháng 4 đến tháng 6 khiến nguồn cung khu vực tăng mạnh, kéo giá sầu riêng Việt Nam đi xuống. Với thanh long, ông Huỳnh Cảnh, Chủ tịch Hiệp hội Thanh long Bình Thuận cho biết xuất khẩu vẫn phụ thuộc lớn vào thị trường Trung Quốc, trong khi nước này đã mở rộng diện tích trồng những năm gần đây và bước vào vụ từ tháng 5 đến tháng 11, làm nhu cầu nhập khẩu giảm đáng kể.
Với xoài và mít, doanh nghiệp xuất khẩu tại Đồng Tháp cho biết giá năm nay giảm còn do nguồn cung từ Campuchia gia tăng khi một phần hàng không xuất được sang Thái Lan, khiến cạnh tranh trong khu vực gay gắt hơn.
Ngoài ra, các cuộc xung đột tại Trung Đông cũng tác động đến tuyến vận tải quốc tế, đẩy giá cước tàu biển và nhiên liệu tăng cao. Chi phí logistics leo thang khiến nhiều doanh nghiệp e ngại ký đơn hàng xuất khẩu sang các thị trường xa như Mỹ và châu Âu, làm lượng hàng tiêu thụ nội địa tiếp tục gia tăng.
Theo các hiệp hội ngành hàng, để giảm tình trạng giá trái cây biến động mạnh theo mùa vụ, ngành nông nghiệp cần đẩy nhanh quy hoạch vùng trồng, chuẩn hóa chất lượng và truy xuất nguồn gốc nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường nhập khẩu.
Cùng với đó, việc đẩy mạnh chế biến sâu như sấy, nước ép, đóng hộp và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu được xem là giải pháp quan trọng để giảm áp lực tiêu thụ quả tươi.
Trong một bức thư công bố tuần trước, Bộ trưởng Tài chính các nước Tây Ban Nha, Áo, Đức, Italy, Bồ Đào Nha thúc giục Brussels tìm cách giảm gánh nặng lên người tiêu dùng.
Ủy viên châu Âu phụ trách kinh tế Valdis Dombrovskis cũng xác nhận với lãnh đạo các nước châu Âu rằng họ đang cân nhắc thuế áp lên lợi nhuận bất thường của các hãng năng lượng.
"Về nguyên tắc, không có gì ngăn các quốc gia thành viên áp dụng loại thuế này, bởi việc thu trực tiếp phần lớn thuộc thẩm quyền của từng nước. Chúng tôi xem xét liệu có thể đưa ra cách tiếp cận phối hợp hơn ở cấp độ châu Âu hay không. Vấn đề vẫn đang được đánh giá", ông nói.
Năm 2022, châu Âu từng áp dụng thuế khẩn cấp tương tự để giải quyết tình trạng giá nhiên liệu tăng cao sau khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra. Thuế này áp dụng với các tập đoàn dầu khí có hoạt động, phát sinh lợi nhuận tại thị trường EU. Hãng dầu khí Mỹ - Exxon cũng từng bị EU áp thuế tương tự hồi 2022.
Hôm 10/4, người phát ngôn Ủy ban châu Âu (EC) Paula Pinho cũng cho biết "nhiều biện pháp khác nhau" được bàn tới, trong đó có các cách đã được áp dụng trong quá khứ.
Tính trung bình trong tháng 3, giá dầu Brent đạt 97 USD một thùng, tăng 33% so với tháng 2. Giá khí đốt tại nhiều nơi trên thế giới cũng tăng mạnh. "Lợi nhuận của các hãng dầu chắc chắn sẽ bùng nổ trong quý đầu năm nay", Leo Mariani - nhà phân tích cấp cao tại Roth Capital Partners cho biết.
Quý IV/2025, hãng dầu khí Chevron sản xuất 4 triệu thùng dầu mỗi ngày, với giá trung bình 64 USD một thùng. Reuters tính toán với mức tăng 33 USD, doanh thu bán dầu của hãng dầu khí Mỹ tăng 4 tỷ USD trong tháng 3. Trong khi đó, Exxon sản xuất khoảng 5 triệu thùng mỗi ngày, và giả sử với mức tăng tương tự, họ kiếm thêm 5,1 tỷ USD trong tháng trước.
Giá dầu và khí đốt đã tăng mạnh kể từ khi Mỹ và Israel không kích Iran ngày 28/2, khiến Iran gần như phong tỏa eo biển Hormuz. Đây là tuyến vận chuyển 20% dầu thô và khí hóa lỏng toàn cầu. Các cuộc tập kích cũng gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng năng lượng tại vùng Vịnh. Dầu thô Brent đã tăng giá hơn 30% trong hơn một tháng qua, có thời điểm sát 120 USD một thùng - cao nhất 4 năm.
Giá dầu tuần này giảm khoảng 13%, sau khi Mỹ và Iran thông báo ngừng bắn 2 tuần và tiến hành đàm phán hòa bình. Tuy nhiên, Phó tổng thống Mỹ JD Vance ngày 11/4 cho biết cuộc đàm phán với phái đoàn Iran tại Pakistan kết thúc sau 21 giờ mà không nhất trí được thỏa thuận.
