Từ ngày 1-7, Luật số 118 sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến an ninh, trật tự chính thức có hiệu lực. Trong đó có sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan đến Luật Cư trú.
Liên quan đến nội dung này, Đại tá Ngô Như Cường, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội – Bộ Công an đã trao đổi, thông tin một số nội dung đáng chú ý.
Đại tá Ngô Như Cường cho hay Luật Cư trú có năm điểm mới gồm:
Sửa đổi quy định về cư trú và cơ quan đăng ký cư trú để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Tạo điều kiện thuận lợi cho việc đăng ký cư trú đối với trẻ em dưới 06 tuổi, đơn giản hóa điều kiện và hồ sơ đăng ký cư trú.
Đẩy mạnh việc tự động cập nhật, điều chỉnh thông tin cư trú từ các cơ sở dữ liệu.
Bổ sung trách nhiệm thông báo lưu trú trên phương tiện.
Sửa đổi các trường hợp xóa đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú để thống nhất với pháp luật về quốc tịch.
Trong khi đó Thông tư số 116 có những điểm mới như sau:
Thống nhất hình thức tiếp nhận hồ sơ đăng ký cư trú, khi nộp hồ sơ trực tiếp, công dân chỉ cung cấp các thông tin cơ bản và thông tin về điều kiện đăng ký cư trú. Cán bộ tiếp nhận có trách nhiệm khai thác thông tin từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu liên quan để tạo lập hồ sơ. Mỗi hồ sơ được cấp một mã số để công dân theo dõi, tra cứu tiến độ giải quyết.
Kkhông yêu cầu công dân nộp lại giấy tờ đã có trong cơ sở dữ liệu hoặc VNeID, trường hợp thông tin, giấy tờ chứng minh điều kiện đăng ký cư trú đã được kết nối, chia sẻ, khai thác từ cơ sở dữ liệu, hệ thống thông tin hoặc VNeID thì cơ quan đăng ký cư trú không được yêu cầu công dân nộp hoặc xuất trình lại.
Đa dạng hóa hình thức thông báo kết quả giải quyết thủ tục cư trú. Quy định rõ việc ủy quyền thực hiện thủ tục về cư trú.
Bổ sung việc tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị về cư trú, cơ quan đăng ký cư trú có trách nhiệm tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của công dân, hộ gia đình, cơ quan, tổ chức thông qua nhiều hình thức như trực tiếp, điện thoại, đường dây nóng, hòm thư góp ý, hộp thư điện tử, cổng thông tin điện tử, VNeID và phương tiện thông tin đại chúng.
Quy định cụ thể việc xác định quan hệ với chủ hộ và giải quyết một số trường hợp đăng ký cư trú. Tự động điều chỉnh địa chỉ cư trú khi có thay đổi địa giới hành chính, trách nhiệm trong đăng ký và xóa đăng ký tạm trú, hình thức thông báo lưu trú và khai báo tạm vắng, xác nhận thông tin về cư trú.
Đại tá Ngô Như Cường cho biết quy định mới về thông báo lưu trú tập trung vào việc mở rộng đối tượng, làm rõ trách nhiệm, đa dạng hóa phương thức thực hiện.
Theo đó, ngoài hộ gia đình, cơ sở lưu trú, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, chủ sở hữu hoặc người được giao quản lý phương tiện cũng có trách nhiệm thông báo khi có người lưu trú qua đêm trên phương tiện.
Trường hợp chủ hộ hoặc thành viên hộ gia đình không có mặt thì người đến lưu trú phải tự thực hiện thông báo.
Nội dung thông báo gồm các thông tin cơ bản như họ tên, ngày tháng năm sinh, số định danh cá nhân hoặc số hộ chiếu, lý do, thời gian và địa chỉ lưu trú.
Việc thông báo phải thực hiện trước 23h của ngày bắt đầu lưu trú, nếu người đến sau 23h thì phải thông báo trước 8h ngày hôm sau. Thời gian lưu trú không quá 30 ngày.
Người dân có thể thông báo qua điện thoại, hộp thư điện tử, trang thông tin điện tử của cơ quan đăng ký cư trú, Cổng dịch vụ công quốc gia, VNeID hoặc phần mềm thông báo lưu trú. Vì vậy, người dân không bắt buộc phải trực tiếp đến cơ quan công an.
Mục đích của quy định mới là bảo đảm thông tin nơi ở thực tế của công dân được cập nhật đầy đủ, chính xác, phục vụ quản lý cư trú, bảo đảm an ninh, trật tự, phòng chống tội phạm, cứu hộ, cứu nạn và hoạch định chính sách dân sinh.
Về cơ bản, quy định này không gây phiền hà cho người dân vì thủ tục đơn giản, không thu lệ phí, có nhiều hình thức thực hiện và chủ yếu khai thác thông tin điện tử qua VNeID.
Ngoài ra, Đại tá Ngô Như Cường thông tin việc sử dụng dữ liệu để thay thế thành phần hồ sơ cư trú được triển khai theo nguyên tắc thông tin, giấy tờ nào đã có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu về cư trú, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, hệ thống thông tin có liên quan, hoặc đã được tích hợp trên VNeID thì cơ quan đăng ký cư trú phải chủ động khai thác, không yêu cầu công dân nộp hoặc xuất trình lại.
Khi công dân nộp hồ sơ trực tiếp, cán bộ tiếp nhận tra cứu thông tin từ các cơ sở dữ liệu để tạo lập hồ sơ điện tử.
Khi thực hiện trực tuyến, công dân kê khai theo biểu mẫu điện tử, các thông tin đã có được tự động đối chiếu, tái sử dụng.
Trường hợp chưa khai thác được dữ liệu, cơ quan đăng ký cư trú có trách nhiệm kiểm tra, xác minh, công dân chỉ xuất trình giấy tờ gốc để đối chiếu khi thực sự cần thiết.
Đối với các thay đổi về hộ tịch hoặc địa chỉ do điều chỉnh địa giới hành chính, cơ quan có thẩm quyền thực hiện cập nhật, đồng bộ dữ liệu, công dân không phải làm thủ tục điều chỉnh lại thông tin cư trú.
Việc triển khai này giúp giảm thành phần hồ sơ, hạn chế giấy tờ bản sao, giảm thời gian đi lại và chi phí cho người dân. Đồng thời khắc phục tình trạng phải kê khai nhiều lần những thông tin cơ quan nhà nước đã có.
Cạnh đó hồ sơ được xử lý nhanh hơn, minh bạch hơn, người dân có thể theo dõi tiến độ bằng mã hồ sơ và nhận kết quả qua văn bản điện tử, tin nhắn hoặc VNeID…
Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Cà Mau, thực hiện quy định của Ngân hàng Nhà nước, hiện nay khách hàng khi sử dụng tài khoản thanh toán đều phải xác thực sinh trắc học. Đây là giải pháp quan trọng nhằm định danh chính xác chủ tài khoản, tăng cường tính minh bạch, bảo đảm an toàn trong các giao dịch trực tuyến, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, phòng ngừa các hành vi vi phạm pháp luật.
Tuy nhiên, thời gian gần đây, xuất hiện tình trạng một số tài khoản ngân hàng bị tấn công, xâm nhập trái phép dù đã thực hiện xác thực sinh trắc học. Lợi dụng sự phát triển của công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), các đối tượng đã sử dụng nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi nhằm vượt qua lớp bảo mật này để chiếm đoạt tài sản.
Theo đó, các đối tượng thường khai thác thông tin cá nhân, dữ liệu tài khoản ngân hàng bị lộ lọt để đăng nhập trái phép trên thiết bị đã chuẩn bị sẵn. Sau đó, chúng sử dụng dữ liệu sinh trắc học giả mạo để qua mặt hệ thống xác thực của ứng dụng ngân hàng. Đáng chú ý, các đối tượng có thể cài cắm mã độc vào điện thoại hoặc can thiệp, chỉnh sửa ứng dụng ngân hàng nhằm kích hoạt "camera ảo". Đồng thời, kết hợp công nghệ Deepfake để tạo ra hình ảnh, video khuôn mặt giả mạo của chủ tài khoản với độ tinh vi cao, đủ khả năng vượt qua các lớp bảo mật sinh trắc học, từ đó chiếm quyền truy cập và thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản. Hiện nay, các công cụ phục vụ thủ đoạn này còn bị rao bán trên không gian mạng, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn cho người sử dụng.
Trước tình hình trên, cơ quan công an khuyến cáo người dân cần nâng cao ý thức cảnh giác, chủ động bảo vệ thông tin cá nhân và tài khoản ngân hàng. Cụ thể, không đăng tải công khai thông tin cá nhân, hình ảnh căn cước công dân, số tài khoản, số điện thoại… trên mạng xã hội; thường xuyên thay đổi mật khẩu, mã PIN; tuyệt đối không cài đặt các ứng dụng, phần mềm không rõ nguồn gốc vào điện thoại.
Sáng 24/4, Quốc hội thông qua dự thảo Nghị quyết thí điểm chế định luật sư công, áp dụng từ 1/10/2026 đến 30/9/2028, với 467/484 đại biểu có mặt tham gia tán thành.
Chế định luật sư công được thí điểm tại 8 Bộ, gồm: Quốc phòng, Công an, Ngoại giao, Tư pháp, Tài chính, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường, Xây dựng; và 10 địa phương là: Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Đồng Nai, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Khánh Hòa và Lâm Đồng.
Luật sư công phải là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan quân đội, sĩ quan công an, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước; đủ tiêu chuẩn luật sư. Trong đó cán bộ, công chức, sĩ quan quân đội, công an cần có ít nhất 5 năm kinh nghiệm làm việc thường xuyên, trực tiếp trong lĩnh vực pháp luật hoặc kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn pháp luật hoặc giải quyết vụ, việc pháp lý phức tạp.
Các thẩm phán, kiểm sát viên, điều tra viên, thẩm tra viên ngành tòa án, kiểm tra viên ngành kiểm sát, chấp hành viên, không được làm luật sư công.
Luật sư công không được cung cấp dịch vụ pháp lý cho khách hàng ngoài khu vực nhà nước.
Bộ trưởng Tư pháp sẽ cấp hoặc cấp lại, thu hồi chứng chỉ hành nghề luật sư công.
Luật sư công sẽ tư vấn, đại diện, tham gia tố tụng, giải quyết các vụ kiện, tranh chấp trong nước và quốc tế về đầu tư, thương mại, công pháp quốc tế, tư pháp quốc tế, hành chính, dân sự và tham gia quá trình thi hành án dân sự, hành chính theo quy định của pháp luật; tư vấn pháp lý trong quá trình xây dựng, triển khai các dự án kinh tế - xã hội; tư vấn và tham gia giải quyết các vụ, việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài.
Luật sư công được hưởng lương, chế độ đặc thù hoặc khen thưởng khi hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo vệ quyền và lợi ích của Nhà nước. Ngoài các khoản trên, khi tham gia giải quyết vụ, việc có tính chất pháp lý, luật sư công được bồi dưỡng một buổi làm việc là 0,5 lần mức lương cơ sở (hiện lương cơ sở là 2,34 triệu đồng).
Tôi đang khiếu nại và cơ quan liên quan đã có hẹn ngày giải quyết, nay tôi muốn rút lại đơn khiếu nại được không? Sau này tôi có thể tiếp tục khiếu nại về vấn đề này nữa không?
Ông Trần Hoàng Anh, tỉnh Lâm Đồng, hỏi:
Theo quy định tại Điều 10 Luật Khiếu nại năm 2011 về rút khiếu nại thì:
"Người khiếu nại có thể rút khiếu nại tại bất cứ thời điểm nào trong quá trình khiếu nại và giải quyết khiếu nại; việc rút khiếu nại phải được thực hiện bằng đơn có chữ ký hoặc điểm chỉ của người khiếu nại; đơn xin rút khiếu nại phải gửi đến người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại.
Người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại khi nhận được đơn xin rút khiếu nại thì đình chỉ việc giải quyết và thông báo bằng văn bản cho người khiếu nại về việc đình chỉ giải quyết khiếu nại".
Đồng thời tại khoản 8 Điều 11 Luật Khiếu nại về các khiếu nại không được thụ lý giải quyết, trong đó quy định: "Có văn bản thông báo đình chỉ việc giải quyết khiếu nại mà sau 30 ngày người khiếu nại không tiếp tục khiếu nại".
Như vậy theo quy định trên, người khiếu nại có quyền rút khiếu nại bất cứ thời điểm nào trong quá trình khiếu nại và giải quyết khiếu nại. Do đó ông có quyền rút lại khiếu nại đã gửi đến cơ quan có thẩm quyền, dù cơ quan này đã có lịch hẹn làm việc để giải quyết khiếu nại của ông.
Tuy nhiên khi nhận được đơn xin rút khiếu nại lần đầu thì người có thẩm quyền giải quyết đơn của ông phải đình chỉ việc giải quyết và thông báo bằng văn bản cho ông về việc đình chỉ giải quyết khiếu nại.
Như vậy trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được thông báo đình chỉ giải quyết khiếu nại, nếu ông không tiếp tục khiếu nại thì sau này nếu ông tiếp tục khiếu nại về vấn đề này sẽ không được thụ lý giải quyết nữa.
