Ngày 14-7, Phó thủ tướng Lê Tiến Châu dự Hội nghị công bố quyết định của Thủ tướng điều động, bổ nhiệm Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Phó thủ tướng Lê Tiến Châu chúc mừng ông Đoàn Trung Kiên và ông Phạm Quang Hưng được Thủ tướng quyết định bổ nhiệm giữ chức vụ mới. Việc kiện toàn 2 thứ trưởng diễn ra vào thời điểm ngành giáo dục và đào tạo đang đứng trước những thử thách và kỳ vọng lớn.
Thế giới đang thay đổi từng ngày, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi mạnh mẽ phương thức sản xuất, quản trị và đời sống của xã hội. Đồng thời đặt ra yêu cầu phải đổi mới căn bản tư duy, nội dung và phương pháp quản trị giáo dục.
Trong nước, Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đang chuyển sang giai đoạn tổ chức thực hiện quyết liệt, đồng bộ và tạo ra những kết quả thực chất.
Yêu cầu đặt ra là những chủ trương, chính sách đúng đắn phải được chuyển hóa thành những thay đổi cụ thể.
Vì vậy việc kiện toàn lãnh đạo hôm nay góp phần bổ sung năng lực tổ chức thực hiện và đổi mới mạnh mẽ phương thức chỉ đạo, điều hành của bộ và của ngành giáo dục và đào tạo.
Phó thủ tướng đề nghị hai tân thứ trưởng luôn giữ vững bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, chấp hành nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ và quy chế làm việc.
Đồng thời cần đổi mới mạnh mẽ tư duy quản lý, chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị phát triển giáo dục; thường xuyên lắng nghe ý kiến của nhà giáo, nhà khoa học, người học, phụ huynh, doanh nghiệp và địa phương.
Bên cạnh đó, Phó thủ tướng đề nghị Bộ trưởng và tập thể lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo sớm phân công nhiệm vụ phù hợp, phát huy cao nhất năng lực, kinh nghiệm và sở trường của từng lãnh đạo.
Với việc được bổ sung thêm 2 lãnh đạo trẻ, có năng lực, có tâm huyết và đặc biệt là trưởng thành từ ngành giáo dục và từ địa phương, Phó thủ tướng tin tưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước, Chính phủ và Thủ tướng phân công.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Giáo Dục
Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao: Xác định kiểu gen của bố mẹ

10 chuyên đề ôn tập môn sinh học thuộc chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 do giáo viên Võ Thanh Bình, Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, thực hiện được phát ở chuyên mục giáo dục trên các nền tảng: thanhnien.vn, fanpage Facebook và kênh YouTube của Báo Thanh Niên.
https://www.youtube.com/watch?v=36JT6pyM5gI
Trong chuyên đề 6: Xác định kiểu gen của bố mẹ từ tỷ lệ kiểu hình của đời con, giáo viên hướng dẫn học sinh làm bài tập về quy luật di truyền. Đây luôn là dạng bài tập có nhiều điểm nhất, khó nhất trong đề thi. Khi làm bài tập phần này, một thông tin luôn phải xác định là kiểu gen của 2 cơ thể đem lai và quy luật di truyền chi phối các gen đang xét. Trong chuyên đề này, thầy Bình giới thiệu với học sinh cách xác định nhanh các thông tin này ở phép lai 2 tính trạng, gen trên NST thường, 1 gen quy định một tính trạng và gen trội hoàn toàn.
Trước đó vào ngày 5.5, trong chuyên đề 5: Bài tập phả hệ, giáo viên hướng dẫn học sinh cách xác định gen là trội hay lặn, nằm trên NST thường hay NST giới tính. Để giải bài tập phả hệ cần xác định nhanh các thông tin này và xác định kiểu gen của những người trong phả hệ, vì vậy học sinh muốn làm được cần nắm chắc lý thuyết và làm nhiều bài tập phần này để tạo phản xạ nhanh nhạy khi gặp dạng bài tập này.
Từ 20.4 đến 23.5, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.
88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.
Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Lịch phát sóng tuần từ 4 đến 9.5 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026:
Tin Gốc: Thanh Niên
Giáo Dục
Cấm trẻ em dùng mạng xã hội: Làm sao đừng để chỉ là 'lối thoát trên giấy'?

Đề nghị này xuất phát từ thực tế xâm hại trẻ em trên không gian mạng với nhiều hình thức tinh vi như bắt cóc online, bạo lực mạng, bắt nạt qua mạng. Ngoài ra còn từ kinh nghiệm của Úc từ tháng 12.2025 cấm người dưới 16 tuổi, Indonesia và Pháp cấm từ tháng 3.2026, còn Vương quốc Anh đang thí điểm và Hy Lạp cấm trẻ em dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội có hiệu lực từ ngày 1.1.2027.
Sự lo lắng của các đại biểu Quốc hội là dễ hiểu. Một đứa trẻ 12 tuổi ngồi trước màn hình 4-5 tiếng mỗi tối, cuộn vô tận qua những video mà thuật toán biết rõ cách giữ chân hơn chính bố mẹ. Và khi người lớn không đủ thời gian theo dõi con em, khi nhà trường chưa hướng dẫn các em sử dụng mạng xã hội một cách đúng đắn thì ý tưởng cấm như một lối thoát. Nhưng trong bối cảnh Việt Nam hiện nay cấm có thể là một "lối thoát trên giấy''.
Vấn đề thứ nhất nằm ở chính định nghĩa. Điều 33 luật Trẻ em 2016 ghi nhận trẻ em có quyền được tiếp cận thông tin đầy đủ, kịp thời, phù hợp, có quyền tìm kiếm và thu nhận thông tin dưới mọi hình thức, được tham gia hoạt động xã hội phù hợp với độ tuổi và năng lực.
Mạng xã hội năm 2026 không còn là một kênh giải trí mà có thể bóc tách riêng để cấm. Nó là hạ tầng giao tiếp của lớp học, của nhóm học thêm, của câu lạc bộ đọc sách, của đội tuyển học sinh giỏi, của các dự án STEM liên trường.
Úc có thể cấm vì họ có hạ tầng giáo dục số thay thế, có Learning Management System quốc gia, có kênh liên lạc giáo viên phụ huynh không phụ thuộc các nền tảng thương mại. Chúng ta thì ngược lại. Suốt giai đoạn Covid-19 và cho đến tận bây giờ, chính các nhóm Zalo lớp học, các fanpage trường, các buổi livestream ôn thi trên YouTube đã trở thành lớp học thứ hai của hàng triệu học sinh, trong khi Bộ GD-ĐT chưa có một nền tảng chính thức nào đủ sức thay thế.
Vấn đề thứ hai là khả năng về hiệu lực thực thi. Nghị định 147/2024/NĐ-CP có hiệu lực từ 25.12.2024 đã quy định trẻ dưới 16 tuổi khi đăng ký mạng xã hội phải dùng thông tin của cha mẹ, đồng thời phụ huynh có trách nhiệm giám sát nội dung và quá trình sử dụng. Đây là một bước đi đúng hướng, đặt trách nhiệm giám sát vào tay người có khả năng giám sát thực sự.
Nhưng thực tế trẻ em mượn điện thoại người lớn, lập tài khoản ẩn danh, khai gian tuổi. Một lệnh cấm cứng hơn không xóa được những ngả lách này, nó chỉ đẩy các em sang những nền tảng ít được quản lý hơn, hoặc tệ hơn là vào những không gian ẩn danh nơi phụ huynh mất nốt khả năng quan sát. Chính UNICEF đã cảnh báo rằng các lệnh cấm mang tính bao trùm có thể dẫn đến hệ quả ngoài mong muốn khi trẻ tìm cách lách quy định.
Vấn đề thứ ba là khoảng trống của ngành giáo dục. Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT đã đưa tin học thành môn bắt buộc từ lớp 3 đến lớp 9. Trên lý thuyết, chương trình yêu cầu học sinh hình thành năng lực ứng xử phù hợp chuẩn mực đạo đức, văn hóa, pháp luật trong môi trường số hóa. Trên thực tế thì phần lớn giờ tin học ở các trường phổ thông hiện nay vẫn dừng ở Word, Excel và chút lập trình Scratch, còn nội dung quan trọng nhất với một đứa trẻ năm 2026 là nhận diện thông tin giả, hiểu cơ chế thuật toán gợi ý, phòng chống bắt nạt mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân theo luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân thì lại gần như bỏ ngỏ.
Ngành giáo dục cần đi trước để biết phải trang bị gì cho trẻ em khi bước vào không gian số. Bởi cấm hay không cấm rồi cũng sẽ đến lúc các em 16 - 18 tuổi và bước vào mạng xã hội với tư cách một người sử dụng trưởng thành. Câu hỏi không phải là trì hoãn tuổi truy cập thêm vài năm mà là trong khoảng thời gian đó nhà trường đã dạy các em những gì.
Một chính sách tốt phải đồng thời bảo vệ trẻ khỏi rủi ro và bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục hiện đại của trẻ, hai điều này không được phép triệt tiêu nhau. Do đó trước khi bàn đến ngưỡng tuổi và danh sách nền tảng bị cấm, phía Bộ GD-ĐT cần xem xét các yếu tố sau:
Một là, bao giờ có chương trình giáo dục năng lực số chính thức tích hợp vào môn giáo dục công dân và tin học với chuẩn đầu ra đo đếm được cho từng cấp học?
Hai là, nền tảng học tập số quốc gia có đủ sức thay thế các nhóm Zalo, Facebook trong giao tiếp nhà trường và phụ huynh sẽ xây dựng theo lộ trình nào?
Ba là, cơ chế phối hợp giữa Bộ GD-ĐT, Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ trong việc xác minh độ tuổi và bảo vệ dữ liệu cá nhân của học sinh trên các nền tảng số sẽ vận hành ra sao, dưới sự điều phối của cơ quan nào.
Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là công việc không thể khoán trắng cho một điều cấm trong luật mà đòi hỏi nhà trường phải trở thành nơi dạy trẻ sống trong thế giới số với những đổi thay liên tục.
Tin Gốc: Thanh Niên
Giáo Dục
'Gieo' tiếng Việt trên đất Thái: Từ đĩa mềm đến lớp học rộn rã nhạc V-Pop

Tại ĐH Chulalongkorn (Thái Lan), hành trình đưa tiếng Việt tỏa sáng được vun đắp bởi một người con xa xứ miệt mài gìn giữ cội nguồn và một cô giáo người Thái "say nắng" ngôn ngữ Việt.
Đến Thái Lan vào năm 1995, cô Đỗ Thúy Hà, giảng viên tiếng Việt tại ngành tiếng Việt, bộ môn ngôn ngữ phương Đông, Khoa Ngữ văn, ĐH Chulalongkorn, được mời chia sẻ các chuyên đề về lịch sử, văn học so sánh và thơ lục bát cho sinh viên sau đại học.
Cô Hà cho biết lứa sinh viên Thái Lan đầu tiên tìm đến môn tiếng Việt chủ yếu là những người chuyên nghiên cứu, học để tìm hiểu lịch sử VN. Những năm 1990, công nghệ chưa phát triển nên việc dạy tiếng Việt khá gian nan. "Lúc đầu không có giáo trình dạy tiếng Việt cho người Thái, tôi phải dạy thông qua tiếng Anh", cô Hà nhớ lại.
Đến năm 2000, cô Hà quyết tâm tự biên soạn cuốn giáo trình tiếng Việt - tiếng Thái đầu tiên. Thời điểm đó, máy tính ở Thái Lan chưa hỗ trợ phông chữ tiếng Việt. Cô phải nhờ mua 6 đĩa mềm chứa phông chữ ABC từ VN mang sang.
"Hai phần mềm tiếng Việt và tiếng Thái không hỗ trợ nhau. Tôi gõ xong phần tiếng Việt, in ra, rồi phải tắt phần mềm đi. Lúc tắt, chữ trên màn hình biến thành ô vuông. Tôi lại cầm tờ giấy in, đối chiếu để gõ phần nghĩa bằng tiếng Thái. Cứ tắt qua tắt lại như thế để dò từng chữ", cô Hà kể về kỷ niệm khó quên với "cả một rổ đĩa mềm" của bộ giáo trình năm xưa.
Sau gần 30 năm, nếu thế hệ trước học tiếng Việt để nghiên cứu hoặc tìm kiếm cơ hội việc làm thì động lực của sinh viên Thái Lan ngày nay đã mang màu sắc hoàn toàn mới.
Tiếp nối với cô Hà là TS Chari Hamratanaphon, một giảng viên thế hệ 9X người Thái tại ngành tiếng Việt của ĐH Chulalongkorn, có tên tiếng Việt cực kỳ đáng yêu: Linh Chi.
Cơ duyên của cô Linh Chi bắt đầu từ 11 năm trước, qua lời rủ của một người bạn quen trên mạng: "Học tiếng Việt đi, để tụi mình nói chuyện với nhau". Sau đó, cô đến Hà Nội du học, làm luận án tiến sĩ về tín ngưỡng của người Việt và nay trở thành người "truyền lửa" tiếng Việt trên bục giảng.
Khi dạy tiếng Việt, cô Đỗ Thúy Hà và cô Linh Chi đều ngạc nhiên trước sự "bắt trend" nhanh chóng của sinh viên Thái Lan. Cô Hà chia sẻ bây giờ các bạn trẻ học tiếng Việt đơn giản là để đi du lịch, mua sắm tại VN hoặc để hiểu thần tượng của mình hát gì.
"Chính tôi cũng nhiều lần "đứng hình" và phải học ngược lại từ sinh viên. Trong quá trình làm khóa luận, các em chọn chủ đề về một ca sĩ mà cô chưa nghe bao giờ. Cô giáo phải hì hục mở nghe các ca khúc của Sơn Tùng M-TP để hiểu cảm nhận của sinh viên. Hay có nhiều bạn hỏi về ca sĩ Quang Hùng MasterD làm tôi cũng sốc vì không ngờ nam ca sĩ lại nổi tiếng ở Thái đến vậy", cô Hà hào hứng kể.
Thậm chí, có những sinh viên người Thái tự học, tự hát và mang ca khúc Bắc Bling đi thi trong các chương trình tại trường. Bên cạnh đó, cô Hà chia sẻ có sinh viên tiến bộ vượt bậc nhờ chơi game trực tuyến và giao tiếp với game thủ VN.
Nắm bắt tâm lý sinh viên hiện nay, TS Linh Chi đã biến giảng đường thành một không gian giao lưu đầy màu sắc. Đặc biệt, cô tích cực mang xu hướng của giới trẻ vào giáo án. Khi dạy hệ thống đại từ nhân xưng "anh - em", cô mở bài hát See Tình đình đám. "Đây vẫn đảm bảo nội dung học thuật, mà đồng thời các bạn sinh viên cũng cảm thấy vui và dễ nhớ hơn", TS Linh Chi cho biết.
Cô Linh Chi cho biết thêm các sinh viên theo dõi chương trình du lịch VN, nghe V-Pop trên mạng và chính các bạn giới thiệu nhạc Việt cho cô nghe. Chưa hết, để tạo sự gần gũi với các bạn trẻ, cô Linh Chi dùng cả bộ bài "Măm Tarot" bốc ngẫu nhiên để luyện gọi món ăn, hay kể về kiệt tác văn học VN qua bộ bài "Tarot Kiều".
Không dừng lại ở lớp học, TS Linh Chi còn sáng lập dự án cộng đồng "Đi chơi đi", tạo không gian giao lưu giữa người Thái học tiếng Việt và người Việt học tiếng Thái tại Bangkok. Dự án đã giúp nhiều sinh viên từ xa lạ trở thành bạn thân, tạo động lực để cùng nhau rèn luyện ngoại ngữ.
Sự phát triển của tiếng Việt tại Thái Lan hiện nay không chỉ dừng lại ở bậc đại học. Hơn chục năm qua, hàng chục trường THCS, THPT công lập trên khắp Thái Lan đã đưa tiếng Việt vào giảng dạy.
Cô Đỗ Thúy Hà nhìn nhận tiếng Việt sẽ ngày càng phát triển tại Thái Lan và trong tương lai sẽ có nhiều người Thái hiểu và nói được tiếng Việt. Tương tự, TS Linh Chi cảm thấy người Thái quan tâm đến tiếng Việt hơn trước rất nhiều. Một phần là vì VN đang phát triển mạnh mẽ, cả về du lịch, kinh tế lẫn hình ảnh đất nước trên mạng xã hội. "Điều đó khiến nhiều người Thái nhận ra VN rất thú vị và giàu tiềm năng cả về văn hóa lẫn cơ hội nghề nghiệp", cô Linh Chi chia sẻ.
Theo TS Linh Chi, các sinh viên Thái Lan nêu lý do chọn học tiếng Việt vì muốn đi du lịch VN hoặc cảm thấy quen thuộc với VN qua mạng xã hội, âm nhạc, ẩm thực... Bên cạnh đó, các ngành nghề liên quan đến tiếng Việt vẫn còn rất nhiều tiềm năng phát triển, đặc biệt là phiên dịch, biên dịch hay những vị trí liên quan đến hợp tác đầu tư VN - Thái Lan.
"Hiện nay ở Thái Lan cũng có nhiều trường đại học mở các lớp tiếng Việt cho người ngoài vào học, ở ĐH Chulalongkorn cũng vậy. Vẫn có người đăng ký học đều đặn, nên mình cảm thấy sự quan tâm đối với tiếng Việt không chỉ là xu hướng nhất thời, mà thật sự đang phát triển mạnh hơn theo thời gian", cô Chi chia sẻ.
Tin Gốc: Thanh Niên

