Người hiến tạng là nam bệnh nhân N.Đ.Đ. (49 tuổi, trú xã Thư Lâm, Hà Nội), được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn trong tình trạng chấn thương sọ não rất nặng sau tai nạn giao thông.
Theo chia sẻ của người nhà bệnh nhân, ngày 6-7, bệnh nhân bị tai nạn giao thông xe máy. Sau tai nạn, người bệnh được đưa đến cấp cứu tại Bệnh viện Bắc Thăng Long. Trước đó anh đã mổ chấn thương sọ não năm 2012.
Ngay khi tiếp nhận, các bác sĩ đã khẩn trương kích hoạt quy trình cấp cứu, huy động nhiều chuyên khoa phối hợp điều trị. Các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân chấn thương sọ não nặng, tụ máu thùy trán, đỉnh, thái dương hai bên bán cầu não.
Sau hai lần phẫu thuật, cùng nhiều ngày điều trị tích cực, các dấu hiệu đều cho thấy bệnh nhân đã chết não. Hội đồng chuyên môn của bệnh viện đã thực hiện đầy đủ các bước đánh giá, hội chẩn chết não theo đúng quy định hiện hành của Bộ Y tế.
Khi xác định người bệnh chết não, các bác sĩ và điều dưỡng của bệnh viện đã gặp gỡ gia đình để chia sẻ về tình trạng người bệnh cũng như ý nghĩa của việc hiến mô, tạng. Ban đầu, người thân vô cùng đau đớn và khó chấp nhận sự thật.
Thế nhưng sau khi được tư vấn đầy đủ, gia đình đã đưa ra một quyết định khiến tất cả đều xúc động: hiến tạng của người thân để cứu giúp những người bệnh khác đang từng ngày chờ ghép.
Điều dưỡng Đinh Thị Thu Nga, phòng công tác xã hội, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, chia sẻ bệnh nhân từng trải qua ba lần tai nạn.
Hiện anh sống cùng bố mẹ già. Vợ anh đã qua đời cách đây 8 năm. Anh làm nghề tự do và có một con trai sinh năm 2006, hiện đang học tại Đại học Bách khoa.
Chị N.T.T., em gái của anh Đ., nghẹn ngào chia sẻ: “Chúng tôi nghĩ rằng nếu không thể giữ người thân ở lại thì ít nhất anh ấy vẫn có thể tiếp tục sống theo một cách khác”.
Ngay sau khi gia đình đồng thuận hiến tạng, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn đã nhanh chóng phối hợp với các đơn vị chuyên môn và Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia để triển khai quy trình điều phối, lấy và vận chuyển tạng.
Anh Đ. đã hiến tặng 7 tạng để cứu người. Trái tim của anh được chuyển vào Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM để ghép cho một bệnh nhân.
Gan của anh được chia thành hai phần, một gan được chuyển đến Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, lá gan nhỏ còn lại sẽ được đưa đến Bệnh viện Nhi Trung ương để cứu một cháu bé đang trong tình trạng cấp cứu.
Hai giác mạc được chuyển đến Bệnh viện Đông Đô để mang lại ánh sáng cho những người bệnh. Hai quả thận được ghép cho các bệnh nhân tại Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn.
Từ đó, bác sĩ lưu ý nếu ngủ ngáy kéo dài kèm mệt mỏi, buồn ngủ ban ngày, mọi người nên đi khám sớm để kịp thời phát hiện và điều trị các bệnh lý nguy hiểm liên quan.
Theo thạc sĩ - bác sĩ Phạm Ánh Ngân, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3, ngáy là âm thanh khàn hoặc rè phát ra khi không khí đi qua các mô mềm ở cổ họng. Khi ta ngủ thiếp đi và chuyển từ giấc ngủ nông sang giấc ngủ sâu, các cơ ở vòm miệng (vòm họng mềm), lưỡi và cổ họng sẽ thư giãn.
Các mô trong cổ họng có thể thư giãn đến mức chặn một phần đường thở và rung lên. Đường thở càng hẹp, luồng không khí càng mạnh; điều này làm tăng sự rung động của mô, khiến tiếng ngáy càng to hơn.
Các yếu tố nguy cơ có thể góp phần gây ra chứng ngáy ngủ gồm:
Là nam giới: Có nhiều khả năng ngáy hoặc mắc chứng ngưng thở khi ngủ hơn nữ giới.
Thừa cân: Những người thừa cân hoặc béo phì có nhiều khả năng bị ngáy hoặc ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn đường thở.
Đường thở hẹp: Một số người có thể có vòm miệng mềm dài, amidan hoặc VA (amidan vòm) lớn, có thể làm hẹp đường thở và gây ngáy ngủ.
Uống rượu: Rượu làm giãn cơ họng, tăng nguy cơ ngáy ngủ.
Gặp vấn đề về mũi: Nếu bạn có khiếm khuyết cấu trúc ở đường thở, chẳng hạn như vẹo vách ngăn mũi, nghẹt mũi mạn tính, nguy cơ ngáy ngủ sẽ cao hơn.
Tiền sử gia đình có người ngáy ngủ hoặc mắc chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn đường thở: Yếu tố di truyền cũng là một nguy cơ tiềm ẩn.
Theo phân loại rối loạn giấc ngủ quốc tế (ICSD-3), ngủ ngáy có thể là biểu hiện của rối loạn hô hấp khi ngủ do tắc nghẽn, trong đó phổ biến nhất là hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA). Trong nhiều trường hợp, ngủ ngáy chính là dấu hiệu đầu tiên dễ nhận thấy của bệnh lý này.
Bác sĩ Ánh Ngân cho biết, nhiều nghiên cứu cho thấy OSA là một yếu tố nguy cơ độc lập đối với bệnh tim mạch, đặc biệt là bệnh động mạch vành. Người mắc OSA có nguy cơ nhồi máu cơ tim cao hơn, xơ vữa động mạch tiến triển nhanh hơn và tăng nguy cơ tử vong lâu dài.
Nguyên nhân là do tình trạng thiếu oxy lặp đi lặp lại và giấc ngủ bị gián đoạn có thể làm tăng hoạt động của hệ thần kinh giao cảm, gây stress oxy hóa, viêm toàn thân, rối loạn chức năng mạch máu và thúc đẩy hình thành huyết khối - những yếu tố góp phần làm tổn thương mạch máu và tim.
“Trên thực tế, OSA không chỉ làm tăng nguy cơ mắc bệnh động mạch vành mà còn khiến tiên lượng sức khỏe kém hơn sau các biến cố tim mạch cấp hoặc sau can thiệp tái thông mạch máu. Vì vậy, nếu thường xuyên ngủ ngáy kèm theo các dấu hiệu như thức dậy vẫn mệt mỏi, buồn ngủ ban ngày, khó tập trung, hoặc đang mắc tăng huyết áp, bệnh tim mạch…, người bệnh nên đi khám sớm. Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo một rối loạn giấc ngủ nghiêm trọng cần được phát hiện và điều trị kịp thời”, bác sĩ Ánh Ngân lưu ý.
Thông tin nêu trên thể hiện trong dự thảo nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ an sinh xã hội cho người dân thủ đô, đang được UBND TP.Hà Nội tổ chức lấy ý kiến.
Nội dung dự thảo thể hiện, nhóm đối tượng dự kiến thuộc diện khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí mỗi năm một lần là người dân đang sinh sống trên địa bàn Hà Nội (cả thường trú và tạm trú từ 12 tháng trở lên) thuộc nhóm đối tượng không có quan hệ lao động, hiện chưa có các quy định hỗ trợ kinh phí khám sức khỏe định kỳ (trừ các nhóm đối tượng thuộc lực lượng vũ trang, cán bộ thuộc diện Thành ủy Hà Nội quản lý).
Về mức hỗ trợ khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc với trẻ em dưới 6 tuổi thì nội dung khám thực hiện theo Quyết định số 1284/QĐ-BYT ngày 7.5.2026 của Bộ Y tế.
Đối tượng từ đủ 6 tuổi đến dưới 18 tuổi thực hiện theo Công văn số 3401/BYT-KCB ngày 12.5.2026 của Bộ Y tế. Trẻ được khám đầy đủ các nội dung chuyên khoa lâm sàng theo Thông tư số 32/2023/TT-BYT.
Với người từ đủ 18 tuổi trở lên thì được khám đầy đủ các nội dung chuyên khoa lâm sàng và cận lâm sàng theo Thông tư số 32/2023/TT-BYT.
Về khám sàng lọc, Hà Nội đề xuất sẽ thực hiện theo Quyết định số 3765/QĐ-BYT ngày 21.6.2018 của Bộ Y tế. Theo đó, thành phố sẽ hỗ trợ khám sàng lọc các bệnh: đái tháo đường típ 2; hen phế quản, tăng huyết áp; phổi tắc nghẽn mạn tính; ung thư vú; ung thư cổ tử cung; ung thư khoang miệng; ung thư đại trực tràng; ung thư tiền liệt tuyến; rối loạn trầm cảm; rối loạn lo âu; rối loạn tâm thần do rượu.
Thành phố sẽ hỗ trợ chi phí khám bệnh và các xét nghiệm cận lâm sàng bằng mức giá thuộc danh mục do quỹ bảo hiểm y tế thanh toán, dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh do ngân sách nhà nước thanh toán do cấp có thẩm quyền quy định đối với các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của Nhà nước trên địa bàn thành phố.
Hà Nội dự kiến tổng kinh phí hỗ trợ công tác khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho 100% người dân trên địa bàn thủ đô và kinh phí dự kiến khám sức khỏe định kỳ khoảng 1.840 tỉ đồng.
Theo cơ quan soạn thảo, việc xây dựng nghị quyết là phù hợp với tình hình thực tế phát sinh góp phần an sinh xã hội, thể hiện sự nhân văn của thành phố. Trong đó, việc bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân là mục tiêu, là động lực, là nhiệm vụ chính trị hàng đầu, giữ vị trí ưu tiên trong các chiến lược, chính sách phát triển.
Đây cũng là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của toàn xã hội và mọi người dân; phù hợp với khả năng cân đối ngân sách; giảm bớt gánh nặng chi phí y tế cho người dân trên địa bàn Hà Nội.
Việc khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí mỗi năm một lần trên địa bàn Hà Nội được kỳ vọng sẽ giúp người dân kịp thời phát hiện các triệu chứng trước khi trở nên trầm trọng hoặc có nhiều biến chứng, dẫn đến việc khó khăn trong điều trị.
Ngoài đề xuất quy định cơ chế hỗ trợ công tác khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí mỗi năm một lần cho người dân trên địa bàn, UBND TP.Hà Nội cũng đề xuất thêm nhiều quy định khác nhằm hỗ trợ an sinh xã hội.
Theo đó, Hà Nội đề xuất có quy định chính sách hỗ trợ từ ngân sách thành phố để chi trả cho các chi phí khám bệnh, chữa bệnh ngoài phạm vi chi trả của quỹ bảo hiểm y tế; quy định giá dịch vụ cấp cứu ngoại viện và tỷ lệ đồng chi trả của người bệnh khi sử dụng dịch vụ cấp cứu ngoại viện để làm cơ sở thực hiện việc hỗ trợ thanh toán; quy định các dịch vụ, giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh lưu động, từ xa, ứng dụng công nghệ số…
Trong nỗ lực xóa bỏ rào cản và sự kỳ thị, khung pháp lý hiện hành đã xác định rõ việc bảo vệ việc làm cho người nhiễm HIV là ưu tiên hàng đầu. Theo quy định tại điều 22 Nghị định 90/2026, hành vi chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc gây khó khăn trong quá trình làm việc của người lao động chỉ vì lý do họ nhiễm HIV sẽ bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng.
Bên cạnh đó, mức phạt này cũng áp dụng đối với các sai phạm khác tại nơi làm việc như:
Nghị định sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 15.5.
Không chỉ trong lĩnh vực lao động, quy định pháp luật còn mở rộng phạm vi bảo vệ đến đối tượng học sinh, sinh viên và các đối tượng bảo trợ xã hội.
Mức phạt từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng: Áp dụng cho các hành vi từ chối tiếp nhận học sinh; tách biệt, hạn chế học sinh tham gia hoạt động chung; hoặc cha mẹ, người giám hộ bỏ rơi con em mình vì lý do nhiễm HIV.
Mức phạt từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng: Áp dụng cho hành vi yêu cầu xét nghiệm hoặc xuất trình kết quả xét nghiệm HIV đối với người đến xin học; hoặc từ chối mai táng, hỏa táng người chết vì lý do liên quan đến HIV/AIDS.
Ngoài việc nộp phạt hành chính, tổ chức và cá nhân vi phạm còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả để khôi phục quyền lợi cho người bị hại, bao gồm:
Quy định cũng nêu rõ, hành vi đe dọa truyền HIV cho người khác hoặc lợi dụng các hoạt động phòng chống HIV/AIDS để trục lợi cá nhân sẽ bị xử phạt từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng. Toàn bộ số tiền trục lợi bất hợp pháp sẽ bị buộc nộp lại vào ngân sách nhà nước.
Việc thực thi nghiêm các quy định này không chỉ là thước đo của sự công bằng pháp lý mà còn là bước tiến quan trọng để người nhiễm HIV tự tin hòa nhập cộng đồng, đóng góp sức lao động và ổn định cuộc sống.
