Nghề vốn dĩ nặng nhọc, nguy hiểm, nhưng khi bước vào mùa hè, sự vất vả ấy lại tăng lên gấp bội. Đối với những người thợ rèn Tiến Lộc (trước 1.7.2025 là xã Tiến Lộc, huyện Hậu Lộc cũ; nay là xã Triệu Lộc, tỉnh Thanh Hóa), thời tiết nắng nóng gay gắt như thời gian qua chính là “kẻ thù” lớn nhất.
Có những ngày cao điểm, nhiệt độ ngoài trời chạm ngưỡng trên dưới 40°C, khi cộng hưởng với hơi nóng hừng hực phả ra từ các lò nung thép, không gian lò rèn trở nên ngột ngạt vô cùng.
Dù nặng nhọc, vất vả nhưng hàng ngàn người thợ rèn Tiến Lộc ngày qua ngày vẫn cần mẫn, khéo léo tạo nên những con dao, cái liềm, cái cuốc, chiếc kéo… bền chắc và đẹp mắt phục vụ nhu cầu tiêu thụ, đồng thời mang lại ấm no cho người làm nghề.
Anh Hoàng Văn Vượng (48 tuổi, ngụ thôn Tiến Lộc), một người thợ đã có gần 20 năm gắn bó với quai búa, chia sẻ thu nhập mỗi ngày khoảng 700.000 đồng, tuy ổn định nhưng rất vất vả, nhất là vào mùa hè. Có những ngày nhiệt độ ngoài trời trên dưới 40 độ C cộng với hơi nóng lên đến cả ngàn độ C từ lò nung thép khiến cơ thể con người không thể chịu nổi và phải có những thay đổi để thích nghi.
“Để thích nghi với cái nóng như thiêu như đốt, chúng tôi phải áp dụng công thức “làm sớm nghỉ muộn”, nghĩa là điều chỉnh giờ làm để tránh những khoảng thời gian nóng nực. Như những đợt nắng nóng vừa qua, buổi chiều có khi 4 giờ chiều mới bắt đầu làm cho đến 8 giờ tối, còn buổi sáng thì phải đỏ lửa từ rất sớm để trốn nắng”, anh Vượng bộc bạch.
Tuy nhiên, anh Vượng cũng như nhiều thợ rèn nơi đây cho biết nếu đơn hàng ở mức trung bình thì còn áp dụng công thức “làm sớm nghỉ muộn” để tránh nóng, còn nếu gặp những ngày đơn hàng dồn dập, dù nắng nóng đến kiệt sức, người thợ vẫn phải cắn răng bám trụ bên lò than để kịp hoàn thành đơn hàng cho khách.
Gắn bó với nghề rèn 40 năm qua, ông Phạm Văn Xã (59 tuổi, ngụ thôn Tiến Lộc) cho biết ông đã nếm trải đủ sự thăng trầm của nghề rèn, hiểu được vì sao nghề rèn Tiến Lộc trường tồn hơn 300 năm qua, và ngày càng phát triển, được người dân trong nước cũng như nhiều nước khác đón nhận sản phẩm.
Ông Xã chia sẻ, để làm nên thương hiệu nghề rèn Tiến Lộc người thợ rèn nơi đây ngoài bí kíp riêng còn phụ thuộc vào nguyên liệu dùng để rèn. Đa phần các sản phẩm rèn Tiến Lộc sử dụng thép là các loại nhíp ô tô cũ thu mua từ cửa hàng sắt vụn, và thép không rỉ để rèn. Từ những tấm thép vô tri vô giác, qua đôi bàn tay cần mẫn, khéo léo đã tạo nên những con dao, cái liềm, cái cuốc, chiếc kéo vừa sắc vừa bền đẹp.
Nghề rèn vốn đã vất vả, nặng nhọc nhưng trong từng loại sản phẩm lại có sự vất vả riêng. Nếu rèn các loại dao nhỏ, hay liềm có trọng lượng 0,2 – 0,3 kg/cái thì còn đỡ, nặng nhọc nhất là rèn dao tông. Để tạo nên một con dao bản lớn, người thợ phải xử lý tấm sắt nặng khoảng 1,5 kg. Khối lượng thanh sắt càng lớn, lò nung càng phải ép lửa cho to, đẩy nhiệt độ lên mức cực đại mới đủ độ để có thể rèn được dao tông.
Để tạo nên những sản phẩm hữu ích cho đời sống, nhiều người thợ rèn không chỉ trả bằng mồ hôi, nước mắt mà còn bị thương tích, chấn thương ở các mức nặng nhẹ khác nhau do quá trình rèn các mảnh sắt văng vào người.
Trải qua hơn 300 năm hình thành và phát triển, nghề rèn Tiến Lộc đã có những đóng góp không nhỏ khi làng nghề này từng rèn các loại vũ khí và công cụ hỗ trợ chiến đấu khi đất nước còn chiến tranh, và giúp cho hàng ngàn hộ gia đình có việc làm ổn định, nhiều hộ giàu có. Tổng doanh thu nghề rèn Tiến Lộc mỗi năm đạt khoảng hơn 200 tỉ đồng.
Theo ông Nguyễn Văn Vũ, Trưởng thôn Tiến Lộc, nghề rèn hiện là nguồn sống chính của người dân thôn này. Thu nhập từ nghề rèn chiếm đến 85% trong cơ cấu ngành nghề của thôn. Hiện thôn có hàng ngàn người trực tiếp làm nghề rèn, nhiều người khác kinh doanh các dịch vụ phụ trợ cho nghề rèn.
“Việc bán hàng của làng nghề hiện nay không còn bó hẹp trong không gian làng xã hay các phiên chợ truyền thống, nhiều người bây giờ, nhất là lớp trẻ, đã biết dựa vào công nghệ để đưa sản phẩm đi xa.
Nhiều thợ trẻ và các chủ xưởng đã chủ động xây dựng các kênh truyền thông trên mạng xã hội, đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử để tiếp cận khách hàng, vì thế các sản phẩm của làng rèn không chỉ đi khắp các tỉnh, thành cả nước mà còn bán ra cả nước ngoài, như Lào, Campuchia, Thái Lan…”, ông Vũ cho hay.
Đáng chú ý, nhờ sự phát triển của nghề rèn, nhiều người đã mạnh dạn rời quê hương, đi đến các tỉnh thành khác để lập cơ sở, mở chi nhánh sản xuất các dụng cụ nông nghiệp. Theo ông Vũ, sản phẩm của làng rèn Tiến Lộc đi xa cốt lõi vẫn là chất lượng và mẫu mã. Người dân nơi đây có sự cần mẫn, khéo léo và bí quyết tôi thép riêng nên mỗi khi nhắc đến dao, liềm, cuốc… Tiến Lộc thì đều nhận được sự tin tưởng của người tiêu dùng.
Ghi nhận của PV Thanh Niên, từ chiều tối 30.4, khu vực bến Bạch Đằng, công viên bờ sông Sài Gòn cùng các tuyến đường trung tâm TP.HCM như Tôn Đức Thắng, Nguyễn Huệ, Hàm Nghi… đã chật kín người dân và du khách đổ về chờ xem bắn pháo hoa chào mừng 51 năm đất nước thống nhất (30.4.1975 - 30.4.2026).
Nhiều gia đình, nhóm bạn trẻ mang theo nước uống, tranh thủ có mặt từ sớm để chọn vị trí quan sát thuận lợi. Lực lượng chức năng được bố trí dày đặc tại các khu vực trọng điểm nhằm đảm bảo an ninh trật tự, phân luồng giao thông và hỗ trợ người dân.
Màn pháo hoa do Bộ Tư lệnh TP.HCM phối hợp các đơn vị liên quan tổ chức, diễn ra từ 21 giờ đến 21 giờ 15.
Dịp này, TP.HCM bố trí 8 điểm bắn pháo hoa pháo hoa chào mừng 51 năm đất nước thống nhất. Trong đó có 3 điểm tầm cao và 5 điểm tầm thấp, phân bổ tại nhiều khu vực nhằm tạo điều kiện cho người dân ở các quận, huyện cùng thưởng lãm mà không cần di chuyển xa.
Gần 10 ngày kể từ khi Đội 584, Phòng Chính trị, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Trị cùng các lực lượng chức năng triển khai nhiệm vụ lấy mẫu giám định ADN, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, những phần mộ tại Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Đường 9 được khai quật với quy trình chặt chẽ, cẩn thận và thiêng liêng.
Nhiệm vụ chính trị quan trọng này được thực hiện bởi nhiều cơ quan chức năng, gồm: Sở Nội vụ tỉnh Quảng Trị và Ban quản trang Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Đường 9 cung cấp, lập danh sách các phần mộ; Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Trị, Sở Y tế tỉnh thực hiện công tác khai quật, lấy mẫu; lực lượng công an thực hiện nhiệm vụ túc trực, bảo đảm an toàn trong quá trình thực hiện.
Một thiết bị ròng rọc tự chế để nâng các nấm mộ nặng hàng trăm kg
ẢNH: BÁ CƯỜNG
Trung tá Ngô Thanh Liêm, Đội trưởng Đội 584 cho biết đơn vị triển khai nhiệm vụ vào ngày 5.6 tại Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Đường 9 với quyết tâm cao nhất và hiệu quả nhất.
"Sau khi "chiến dịch 500 ngày đêm" được thực hiện, Đội 584 được Ban chỉ đạo 515 các cấp giao làm đơn vị chủ lực trong việc thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác minh danh tính hài cốt liệt sĩ. Những ngày qua, từ 6 giờ 30 sáng, các anh em trong đội đã có mặt tại nghĩa trang, phối hợp với các lực lượng chức năng để triển khai nhiệm vụ", trung tá Ngô Thanh Liêm nói.
Mỗi ngày, Đội 584 thực hiện khai quật, lấy mẫu từ 35 - 40 phần mộ, công việc diễn ra trong điều kiện thời tiết nắng nóng gay gắt, khu vực nghĩa trang ít bóng mát, trong khi phần lớn các công đoạn đều được thực hiện bằng sức người.
Những nấm mộ nặng hàng trăm kg được các chiến sĩ cẩn thận đục mở, nâng lên để tiếp cận phần hài cốt bên dưới. Mồ hôi thấm đẫm quân phục nhưng từng thao tác vẫn được thực hiện một cách tỉ mỉ.
Để công việc thuận lợi hơn, Đội 584 đã tự nghiên cứu, chế tạo một hệ thống ròng rọc di động có bánh xe hỗ trợ nâng các nấm mộ nặng. Thiết bị tuy đơn giản nhưng giúp giảm đáng kể sức lao động, đồng thời đảm bảo quá trình khai quật diễn ra an toàn và hiệu quả hơn.
Sau khi nâng nấm mộ lên, các chiến sĩ thực hiện đưa hài cốt liệt sĩ đến khu vực lấy mẫu giám định ADN. Hoàn tất các công đoạn chuyên môn, hài cốt được bọc gói cẩn thận, đặt lại vào tiểu sành và đưa về vị trí cũ để tiến hành hoàn mộ. Mỗi phần mộ từ khi khai quật đến lúc hoàn tất việc lấy mẫu và hoàn mộ kéo dài khoảng 15 - 20 phút.
"Các hài cốt liệt sĩ sau khi khai quật sẽ đưa vào khu vực lấy mẫu và thực hiện cẩn thận. Các mẫu phần lớn là răng, xương đủ điều kiện lấy mẫu. Trong quá trình từ khi khai quật đến khi hoàn mộ, đơn vị sẽ chụp 16 bức ảnh với đủ các công đoạn để đưa vào thông tin được số hóa của từng phần mộ", trung tá Ngô Thanh Liêm nói thêm.
Các mẫu sẽ được gửi cho Viện pháp y thuộc Bộ Y tế thực hiện giám định ADN, sau khi giám định xong các mẫu được gửi về lại cho Đội 584 để tiếp tục hoàn trả về lại phần mộ liệt sĩ.
Dù thời tiết khắc nghiệt, khối lượng công việc lớn và yêu cầu chuyên môn cao, các cán bộ, chiến sĩ Đội 584 cùng các lực lượng phối hợp vẫn duy trì tinh thần trách nhiệm và quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ. Có những ngày nắng như đổ lửa, thời điểm mưa bất chợt, song công việc vẫn được triển khai liên tục để đảm bảo tiến độ.
Ngày 26.6, Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6 (Phòng 6, Cục CSGT) cho biết vừa lập biên bản xử phạt một tài xế dừng xe trên cao tốc trong trường hợp phương tiện gặp sự cố kỹ thuật nhưng không đặt cảnh báo theo quy định.
Theo đó, lúc 13 giờ 39 ngày 25.6, trong quá trình tuần tra trên tuyến cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, lực lượng CSGT phát hiện ô tô con biển số 51F - 822.xx dừng trên phần đường xe chạy tại Km16+100.
Qua kiểm tra, tài xế cho biết xe gặp sự cố kỹ thuật, không thể tiếp tục di chuyển nên buộc phải dừng lại trên cao tốc.
Tuy nhiên, lực lượng chức năng xác định tài xế không đặt biển cảnh báo "Chú ý xe đỗ" hoặc thiết bị cảnh báo về phía sau xe với khoảng cách tối thiểu 150 m theo quy định khi dừng phương tiện trên một phần đường xe chạy của đường cao tốc. Với hành vi này, tài xế bị lập biên bản phạt từ 12 - 14 triệu đồng và bị trừ 6 điểm giấy phép lái xe.
Lực lượng CSGT đã giải thích cho tài xế rằng việc dừng xe do sự cố là tình huống bất khả kháng, song người điều khiển phương tiện phải nhanh chóng đặt cảnh báo phía sau xe, rời khỏi khu vực nguy hiểm và liên hệ lực lượng cứu hộ.
Theo CSGT, nhiều tài xế vẫn có tâm lý cho rằng xe hỏng là trường hợp đặc biệt nên không bị xử phạt. Thực tế, hành vi không đặt cảnh báo mới là vi phạm và tiềm ẩn nguy cơ rất lớn đối với các phương tiện đang lưu thông phía sau.
Đại diện Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6 cho biết đường cao tốc là nơi các phương tiện lưu thông với tốc độ cao. Trong điều kiện đó, nếu một chiếc xe bất ngờ dừng trên làn đường nhưng không có cảnh báo từ xa, các tài xế phía sau rất khó nhận biết để xử lý. Đặc biệt, vào ban đêm, khi trời mưa hoặc tầm nhìn hạn chế, nguy cơ va chạm càng tăng cao.
Theo CSGT, khoảng cách tối thiểu 150 m của biển cảnh báo không phải quy định mang tính hình thức mà được đưa ra nhằm giúp các phương tiện phía sau có đủ thời gian phát hiện chướng ngại vật, giảm tốc độ và chuyển làn an toàn.
Trong nhiều vụ tai nạn trên cao tốc, nguyên nhân xuất phát từ việc phương tiện gặp sự cố nhưng không đặt cảnh báo hoặc cảnh báo quá gần xe, khiến tài xế phía sau không kịp phản ứng.
Lực lượng chức năng khuyến cáo khi xe gặp sự cố, tài xế cần bình tĩnh bật đèn cảnh báo khẩn cấp, đưa xe sát mép đường hoặc làn dừng khẩn cấp nếu có thể, đặt biển báo hoặc vật cảnh báo phản quang cách xe tối thiểu 150 m theo quy định.
Người trên xe cũng cần nhanh chóng di chuyển ra ngoài khu vực nguy hiểm, đứng phía ngoài lan can bảo vệ hoặc vị trí an toàn và liên hệ cứu hộ.
Từ đầu năm đến nay, trên tuyến cao tốc TP.HCM - Vân Phong, Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6 đã lập biên bản xử phạt 735 trường hợp đỗ xe trên đường cao tốc không đúng nơi quy định và 229 trường hợp dừng xe trên cao tốc không đúng nơi quy định.
CSGT cho biết phần lớn các trường hợp đều cho rằng việc dừng xe là bất khả kháng hoặc chỉ diễn ra trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, trên cao tốc, chỉ một phương tiện dừng đỗ không bảo đảm an toàn cũng có thể trở thành nguyên nhân dẫn đến những vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng.
CSGT khuyến cáo các tài xế cần trang bị đầy đủ biển cảnh báo, chóp phản quang hoặc thiết bị cảnh báo khẩn cấp trên xe để sử dụng khi gặp sự cố, tránh vừa bị xử phạt vừa gây nguy hiểm cho chính mình và những người tham gia giao thông khác.
