Kể từ khi xung đột Mỹ – Iran bùng phát cuối tháng 2, các công ty vận tải biển đã liên tục kêu gọi tăng cường bảo vệ các tàu thuyền qua eo biển Hormuz, huyết mạch hàng hải vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 13/7 tuyên bố Mỹ sẽ cung cấp sự bảo vệ đó, nhưng đổi lại các bên sẽ phải trả cho Washington khoản “phí bồi hoàn” bằng 20% giá trị hàng hóa trên mỗi tàu.
“Từ thời điểm này trở đi, Mỹ sẽ trở thành người bảo vệ eo biển Hormuz”, ông nói.
Tuy nhiên, một ngày sau, ông Trump thông báo từ bỏ ý tưởng này. “Dựa trên các cuộc đối thoại rất hiệu quả với giới lãnh đạo Trung Đông, tôi đã quyết định thay thế khoản phí bồi hoàn 20% bằng các thỏa thuận thương mại và đầu tư mà nhiều quốc gia vùng Vịnh sẽ thực hiện với Mỹ”, ông cho hay.
Theo giới chuyên gia, đây là điều đã được dự đoán từ trước, bởi ý tưởng thu phí của ông gây nhiều hoài nghi cả về tính hợp pháp lẫn khả năng thực thi. John McCown, nhà nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm Chiến lược Hàng hải, cho biết mức phí 20% cao đến mức khó có bên nào sẵn sàng chi trả.
Các chủ hàng thường trả cho hãng vận tải khoảng 2-3% giá trị hàng hóa của họ. Do đó, mức phí cao gấp khoảng 10 lần con số đó có lẽ sẽ vượt quá khả năng chi trả của các chủ hàng, theo McCown, cựu CEO của công ty logistics vận tải biển Trailer Bridge.
Peter Eavis, nhà bình luận của NY Times, cho hay với khoản phí 20% tính trên giá trị hàng hóa, chi phí vận chuyển dầu mỏ qua eo biển Hormuz có thể tăng lên hơn gấp đôi.
Rico Luman, chuyên gia kinh tế cấp cao phụ trách lĩnh vực logistics tại ING Research, cho biết các hãng tàu hiện thu khoảng 10 USD để vận chuyển mỗi thùng dầu từ vịnh Ba Tư sang châu Âu.
Với giá dầu khoảng 80 USD mỗi thùng, nếu áp dụng mức phí 20% như đề xuất của ông Trump, chi phí sẽ tăng thêm khoảng 16 USD để đi qua eo biển Hormuz. Như vậy, tổng chi phí vận chuyển sẽ lên tới khoảng 26 USD mỗi thùng, theo tính toán của ông Luman.
Đối với một tàu chở dầu lớn mang theo 2 triệu thùng dầu, mức phí này có thể làm tăng thêm hơn 30 triệu USD chi phí. Các nhà nhập khẩu dầu nhiều khả năng sẽ chuyển một phần chi phí này sang cho người tiêu dùng gánh chịu, theo Eavis.
Tuy nhiên, các công ty bảo hiểm mới là bên có tiếng nói quyết định cuối cùng, theo Elisabeth Buchwald, nhà bình luận của CNN.
“Họ có thể từ chối bảo hiểm cho các con tàu đi qua eo biển Hormuz nếu nhận thấy rủi ro an ninh quá cao, bất kể chủ tàu có sẵn sàng trả tiền để được Mỹ bảo vệ hay không”, Buchwald cho hay.
Eo biển Hormuz là tuyến đường thủy mà tàu thuyền có quyền tự do đi lại theo luật pháp quốc tế. Iran trước đây từng áp dụng các khoản “phí dịch vụ” đối với các tàu thuyền qua eo biển, nhưng các khoản phí đó hiện không còn hiệu lực.
James Kraska, giáo sư luật hàng hải quốc tế tại Đại học Chiến tranh Hải quân Mỹ, cho rằng các khoản phí đó về bản chất là “phí qua đường”. Ông cho rằng nếu thực hiện biện pháp thu phí, Tổng thống Trump sẽ phát đi thông điệp rằng “Mỹ sẽ tổ chức các đoàn tàu hộ tống đi qua eo biển. Nếu muốn tham gia, các hãng vận tải sẽ phải trả một khoản phí”.
Theo ông Kraska, cách làm này không vi phạm luật pháp quốc tế vì hoàn toàn dựa trên sự tự nguyện. Các hãng vận tải có quyền lựa chọn có trả tiền để được bảo vệ hay không, thay vì buộc phải nộp phí mới được phép đi qua eo biển.
Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng một biện pháp hợp lệ không có nghĩa là nên áp dụng trên thực tế.
“Lần gần nhất thế giới chứng kiến tình huống tương tự là khi Đan Mạch thu phí tàu nước ngoài đi qua eo biển Oresund từ đầu thế kỷ 15 đến giữa thế kỷ 19. Mức phí khi đó cũng được tính dựa trên giá trị hàng hóa mà tàu khai báo”, Bjorn Vang Jensen, cố vấn cấp cao của nền tảng phân tích vận tải biển Xeneta, cho biết.
Song Jensen cho hay điều trớ trêu là “chính Mỹ đã can thiệp để chấm dứt việc thu phí này”.
Alexander Ward, nhà bình luận của WSJ, dẫn lời giới phê bình cho hay ý tưởng thu phí 20% của ông Trump nếu được áp dụng sẽ vi phạm chuẩn mực kéo dài hàng thập kỷ qua của Mỹ trong việc ủng hộ thương mại tự do và không bị gián đoạn trên các vùng biển quốc tế.
Nó cũng đi ngược lại các phát biểu của các quan chức cấp cao trong chính quyền Trump, bao gồm Ngoại trưởng Marco Rubio và Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz, rằng việc thu phí trên các vùng biển chung là vi phạm luật pháp quốc tế.
“Không quốc gia nào được phép thu phí hoặc lệ phí trên một tuyến đường thủy quốc tế. Đó là luật quốc tế hiện hành và cũng là quy định chung tại các tuyến đường thủy quốc tế trên toàn thế giới”, ông Rubio từng nói hồi tháng 6.
Ý tưởng này cũng góp phần củng cố lập luận của Iran rằng họ có quyền thu “phí dịch vụ” đối với tàu thuyền đi qua Hormuz, qua đó củng cố quyền kiểm soát của Tehran với eo biển. Đây là điều mà chính ông Trump nhiều lần kịch liệt phản đối.
Sau tuyên bố của ông Trump, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đăng bài trên X, cho rằng Tổng thống Mỹ “hoàn toàn đúng” khi nói bất cứ ai đảm bảo an toàn cho tàu thuyền đi qua eo biển “đều nên được bồi hoàn cho dịch vụ này”. Ông thêm rằng chính Iran mới là bên sẽ tiếp tục làm người bảo hộ eo biển Hormuz “mãi mãi”.
“20% tất nhiên là quá nhiều. Chúng tôi sẽ công bằng”, ông nói.
Trong khi đó, ông Trump khẳng định eo biển Hormuz mở cửa với mọi tàu thuyền, ngoại trừ Iran.
“Chúng tôi sẽ áp đặt phong tỏa toàn diện, nhưng chỉ đối với tàu ra vào các cảng ở Iran hoặc chở theo bất kỳ thứ gì liên quan đến hàng hóa Iran”, ông cho hay, đồng thời chỉ trích giới lãnh đạo Iran đang dẫn nước này “đến con đường hủy diệt hoàn toàn”.
Chuyến thăm của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và phu nhân diễn ra ngày 21-24/4, theo lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng phu nhân. Đây là lần đầu tiên Tổng thống Lee Jae Myung đến Việt Nam sau khi ông nhậm chức hồi tháng 6/2025.
Đón đoàn tại sân bay quốc tế Nội Bài có Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Lê Khánh Hải, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng, Đại sứ Việt Nam tại Hàn Quốc Vũ Hồ, theo TTXVN.
Tháp tùng Tổng thống Lee Jae Myung và phu nhân có Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Khoa học, Công nghệ Thông tin và Truyền thông Hàn Quốc Bae Kyung Hoon; Ngoại trưởng Cho Hyun; Bộ trưởng Công nghiệp, Thương mại và Tài nguyên Kim Jung Kwan; Bộ trưởng Đất đai, Cơ sở hạ tầng và Giao thông Kim Yun Duk cùng các quan chức khác.
Việt Nam và Hàn Quốc thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 22/12/1992. Tháng 12/2022, hai nước thiết lập khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện.
Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đạt 89,5 tỷ USD, tăng 9,6% so với năm 2024. Trong 3 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam - Hàn Quốc đạt 26,9 tỷ USD, tăng 30% so với cùng kỳ năm 2025.
Lũy kế đến hết tháng 3/2026, Hàn Quốc tiếp tục là nhà đầu tư lớn nhất của Việt Nam với 10.447 dự án, tổng vốn đăng ký đạt 98,9 tỷ USD, tập trung vào các lĩnh vực như công nghiệp chế biến chế tạo, công nghệ cao, điện tử, ôtô và phụ tùng ôtô, xây dựng, bất động sản.
Năm 2025, Hàn Quốc là thị trường cung cấp khách du lịch lớn thứ hai của Việt Nam với 4,3 triệu lượt, chiếm 21% tổng số du khách nước ngoài đến Việt Nam.
Có khoảng 352.000 người Việt Nam ở Hàn Quốc và 200.000 người Hàn Quốc sinh sống, kinh doanh ở Việt Nam.
Reuters đưa tin Nga khẳng định sẽ phát động "cuộc không kích có hệ thống" vào hạ tầng quân sự, nhằm trả đũa các đòn tập kích của Ukraine.
Liên quan tình hình xung đột, giới chức địa phương của cả Nga và Ukraine ngày 25.5 cho biết các vụ tấn công bằng tên lửa, bom và máy bay không người lái (UAV) trong 24 giờ qua đã khiến nhiều thường dân thiệt mạng và bị thương, đồng thời gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng ở cả hai phía.
Lực lượng không quân Ukraine cho biết từ tối 24.5, quân đội Nga đã huy động 262 UAV các loại tấn công vào lãnh thổ nước này. Các đơn vị phòng không Ukraine đã phá hủy hoặc vô hiệu hóa 246 chiếc, trong khi 10 chiếc đánh trúng mục tiêu.
Giới chức Ukraine cho biết các vụ không kích của Nga nhằm vào các tỉnh Donetsk, Dnipropetrovsk, Kharkiv, Kherson và Zaporizhzhia, khiến ít nhất 5 người thiệt mạng và hàng chục người bị thương.
Ở chiều ngược lại, giới chức địa phương tại các khu vực do Nga kiểm soát cũng báo cáo thương vong do các đợt tấn công từ phía Ukraine.
Giới chức thành phố Horlivka, nằm ở Donetsk, miền đông Ukraine nhưng hiện do Nga kiểm soát, nói rằng một cuộc tấn công từ Ukraine vào khu vực này đã khiến 4 người thiệt mạng. Một trường hợp thiệt mạng do không kích cũng được Nga ghi nhận tại tỉnh Belgorod.
Quân đội Nga ngày 25.5 tuyên bố tiến sâu vào tiền tuyến của Ukraine và kiểm soát thêm khu định cư Dobropasovo ở tỉnh Dnipropetrovsk. Nga cũng khẳng định đã đánh chặn 417 UAV Ukraine.
Nga và Ukraine không bình luận về tuyên bố của đối thủ. Hai bên cũng thường phủ nhận tấn công dân thường và hạ tầng dân sự.
Trong bối cảnh các nỗ lực hòa giải của Mỹ cho đến nay chưa thể mang lại thỏa thuận chấm dứt xung đột, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm 22.5 đã lên tiếng kêu gọi cần phải có những bước đi ngoại giao mới nhằm chấm dứt chiến sự.
Theo Cơ quan tình báo quốc phòng Ukraine (HUR), Nga đã bắt đầu sử dụng nhiều mẫu UAV mới mang tên Geran-4 vào tháng 5 nhằm đối phó với năng lực đánh chặn của Kyiv. Dòng UAV này từng bị phát hiện hồi tháng 1 và được Ukraine tuyên bố đánh chặn mới đây.
Geran-4 được xem là thiết kế của Moscow để khắc phục điểm yếu khi bay tốc độ cao hoặc nhào lộn ở các dòng UAV trước, nhờ thiết kế khung thân khí động học được tinh chỉnh với kết cấu gia cố vững chắc hơn.
Kyiv cho rằng Geran-4 có thể đạt vận tốc lên đến 400 km/giờ, trần bay 5.000 m và tầm hoạt động đến 450 km. Thiết bị còn có thể mang theo đạn xuyên giáp hoặc đạn nhiệt áp với tải trọng đến 90 kg.
HUR cho biết Geran-4 đã được thử nghiệm tại vùng Oryol (Nga) và khu vực sân bay Donetsk cũ để chuẩn bị cho việc sản xuất hàng loạt trong năm 2026.
Một kíp chiến đấu thuộc Lữ đoàn tấn công đường không độc lập số 78 của Ukraine vừa tuyên bố thực hiện một trong những phát đạn xe tăng trúng mục tiêu xa nhất kể từ đầu xung đột.
Xạ thủ mang hô hiệu "Khilya" cho biết đã sử dụng pháo trên thiết giáp chống tăng B1 Centauro, do Ý sản xuất, bắn trúng một ngôi nhà có lực lượng đối phương đồn trú từ khoảng cách lên tới 11 km. Người quân nhân Khilya cho biết phát đạn được khai hỏa từ vị trí khuất tầm nhìn, vận hành nòng pháo hướng lên tương tự pháo binh. Không thể xác thực thông tin do phía Ukraine đưa ra.
Dòng B1 Centauro là xe bánh lốp 8x8 bọc thép nhẹ nhưng sở hữu hỏa lực mạnh với pháo 105mm chuẩn NATO. Việc dùng hỏa lực thiết giáp bắn vào công sự như pháo binh đang ngày càng phổ biến trong xung đột, khi chiến thuật dùng UAV tấn công xe tăng khiến loại thiết giáp này không còn hiệu quả và an toàn khi tác chiến cự ly gần.
Ông Pulte (38 tuổi) là người thừa kế của Tập đoàn phát triển nhà ở PulteGroup và là chủ tịch của hai công ty được chính phủ bảo trợ chuyên bảo lãnh các khoản thế chấp nhà ở là Fannie Mae và Freddie Mac. Dù vậy, ông bị cho là thiếu chuyên môn trong lĩnh vực an ninh và tình báo, vốn là phẩm chất then chốt cho vị trí lãnh đạo 18 cơ quan thuộc cộng đồng tình báo Mỹ. Không những vậy, ông Pulte còn bị cho là đã lạm dụng vai trò quản lý cơ quan thế chấp để điều tra hành vi gian lận của các đối thủ chính trị của ông Trump, dù đến nay chưa có ai bị truy tố hình sự, theo Reuters.
Đảng Dân chủ và một số nghị sĩ Cộng hòa cho rằng ông Pulte không đủ chuyên môn để đảm nhiệm vị trí DNI, chức vụ vốn không mang tính đảng phái chính trị. Tuy nhiên, Tổng thống Trump cho rằng ông Pulte "có kinh nghiệm dày dạn trong việc quản lý các vấn đề nhạy cảm nhất tại Mỹ là sự an toàn và ổn định của thị trường, cùng hơn 10.000 tỉ USD tại Fannie Mae và Freddie Mac". Trong vai trò tạm quyền, ông Pulte sẽ không cần sự thông qua của Thượng viện và có 7 tháng để làm việc. Trong thời gian đó, ông vẫn tiếp tục các chức vụ tại FHFA và Fannie Mae/Freddie Mac.
