Đúng 17h ngày 14/7, trái tim của anh N.D.D., 47 tuổi, người hiến chết não tại Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn đã đập trở lại trong lồng ngực một bệnh nhi nam 15 tuổi tại Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM.
Đây không chỉ là thành công của một ca ghép tim xuyên Việt, mà còn là hành trình đầy xúc động của một trái tim được hàng trăm con người cùng chung tay gìn giữ, để sự sống được tiếp nối từ Hà Nội đến TPHCM.
Trước đó, như Dân trí đã đưa tin, đầu tháng 6, một vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng khiến anh D. bị chấn thương sọ não rất nặng.
Anh vốn là một lao động tự do, được hàng xóm láng giềng yêu mến bởi lối sống hiền lành, lành mạnh. Vợ mất sớm, anh D. một mình nuôi con đang tuổi ăn học và chăm sóc bố mẹ già yếu.
Mặc dù được các y bác sĩ tận tình cứu chữa, anh D. đã bị chết não. Qua sự động viên và chia sẻ về ý nghĩa cao đẹp của hành động hiến tạng từ Tổ vận động hiến tạng Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, gia đình anh D. đồng ý trao tặng lại món quà sự sống của người thân để viết tiếp nhiều mảnh đời.
Sau khi hoàn tất ca lấy đa tạng tại Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn vào trưa 14/7, trái tim được nhanh chóng bảo quản theo quy trình nghiêm ngặt và lập tức lên đường đến sân bay Nội Bài.
Ngay sau khi nhận được thông tin, lực lượng Công an thành phố Hà Nội đã khẩn trương triển khai phương án hỗ trợ, mở đường cho xe chuyên dụng vận chuyển tạng.
Đây là quãng thời gian chạy đua từng phút. Mỗi sự chậm trễ đều có thể ảnh hưởng đến chất lượng tạng ghép và cơ hội sống của người bệnh đang chờ ở đầu cầu phía Nam.
Khoảng 12h30, đoàn xe xuất phát từ Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn. Với sự hỗ trợ của lực lượng Cảnh sát giao thông, quãng đường từ bệnh viện đến sân bay Nội Bài chỉ mất hơn 20 phút, rút ngắn đáng kể so với thời gian di chuyển thông thường.
Anh Phạm Ngọc Anh, Đội Tuần tra dẫn đoàn, Phòng Cảnh sát giao thông Công an thành phố Hà Nội là một trong những cán bộ trực tiếp tham gia dẫn đoàn vận chuyển tim hiến từ Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn đến sân bay Nội Bài.
Anh chia sẻ: “Đối với chúng tôi, đây không đơn thuần là nhiệm vụ bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, mà còn là một hành trình bảo vệ sự sống.
Mỗi phút được rút ngắn trên đường đều có thể mang lại thêm cơ hội để ca ghép tim thành công. Khi biết trên xe là trái tim của một người hiến tạng đang được đưa đi cứu sống một bệnh nhi, anh em trong tổ công tác đều xác định phải nỗ lực hết sức để hoàn thành nhiệm vụ nhanh nhất, an toàn nhất”.
Đúng 13h30, chuyến bay mang theo trái tim của anh D. cất cánh rời Hà Nội.
Trong khi đó, tại Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, ê-kíp ghép tim đã sẵn sàng từ trước. Ngay khi trái tim được đưa đến phòng mổ, các bác sĩ lập tức tiến hành ca ghép cho bệnh nhi 15 tuổi đang trong tình trạng suy tim giai đoạn cuối.
Sau nhiều giờ phẫu thuật căng thẳng, điều kỳ diệu đã đến.
Đúng 17h cùng ngày, trái tim từ người hiến chết não tại Hà Nội đã đập trở lại trong lồng ngực bệnh nhi. Những thông số huyết động sau ghép ổn định, người bệnh được chuyển về Khoa Hồi sức để tiếp tục theo dõi và chăm sóc sau phẫu thuật.
Bên cạnh bệnh nhi này, gan của anh D. đã được chia 2 để ghép cho 1 bệnh nhi tại Bệnh viện Nhi Trung ương; phần còn lại ghép cho 1 nữ bệnh nhân tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.
2 quả thận được ghép ngay tại Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn cho 2 bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối. Giác mạc của anh giúp cho 2 bệnh nhân nữa tìm lại ánh sáng.
Làm việc tại một trung tâm hỗ trợ bạo lực gia đình, Lan, 36 tuổi, từng đồng hành với nhiều phụ nữ và trẻ em vượt qua sang chấn. Mười giờ mỗi ngày, chuyên gia ngồi lắng nghe những điều không thể nói với ai khác. Một người phụ nữ với vết bầm chưa kịp tan. Một đứa trẻ không còn dám ngủ một mình. Trường hơn khác đang nghĩ đến chuyện "kết thúc tất cả" vì không thể chịu đựng những đau khổ dày vò.
Trong giai đoạn thiếu nhân sự, Lan tiếp nhận đến 10 ca trị liệu liên tiếp mỗi ngày. Những câu chuyện chất chồng không có lối thoát. Chị bắt đầu sợ đám đông, mất ngủ, thường xuyên gặp ác mộng mang hình ảnh của thân chủ. Lo âu kéo dài suốt hai năm. Người phụ nữ tự áp dụng mọi phương pháp từng hướng dẫn người khác đọc sách, chánh niệm, thiết lập ranh giới cảm xúc nhưng không có gì hiệu quả.
"Càng cố tự chữa, tôi càng thấy bất lực", chị kể.
Những gì chuyên gia tâm lý trải qua được khoa học gọi tên là kiệt sức vì thấu cảm, hay "compassion fatigue". Đây không phải trạng thái tâm lý mơ hồ. Nghiên cứu đăng trên tạp chí Traumatology chỉ ra hơn 50% chuyên gia làm việc với nạn nhân sang chấn có biểu hiện của kiệt sức thấu cảm ở mức độ trung bình đến nặng. Với những người làm việc trong lĩnh vực bạo lực gia đình hoặc chăm sóc tâm thần cường độ cao, tỷ lệ này còn cao hơn đáng kể.
Theo Bộ Y tế, khoảng 15 triệu người Việt Nam đang mắc các rối loạn tâm thần phổ biến. Trầm cảm cùng chứng lo âu chiếm tỷ lệ cao nhất. Trong khi đó, cả nước chỉ có khoảng 1.000 bác sĩ tâm thần. Tỷ lệ gần một bác sĩ trên 100.000 dân này thấp hơn nhiều so với mức trung bình 3,96 mà Tổ chức Y tế Thế giới ghi nhận năm 2022.
Sự thiếu hụt nhân lực y khoa tuyến trên vô tình đẩy các chuyên gia tâm lý trở thành cửa ngõ tiếp nhận bệnh nhân. Khối lượng công việc khổng lồ dẫn đến hội chứng kiệt sức vì thấu cảm. Báo cáo từ Hiệp hội Tâm lý học Mỹ (APA) chỉ ra thực trạng đáng báo động khi có tới 45% chuyên gia trị liệu từng trải qua các triệu chứng kiệt sức nghề nghiệp, một con số cho thấy nguy cơ đứt gãy của hệ thống phòng vệ tuyến đầu.
"Khoảng trống nhân lực đó dồn gánh nặng xuống tầng chuyên gia tâm lý và tham vấn viên ở tuyến tiếp cận ban đầu. Họ trở thành 'cửa ngõ' đầu tiên mà người dân tìm đến khi gặp khủng hoảng tinh thần, nhưng lại là nhóm ít được bảo vệ nhất trong hệ thống", TS.BS Ngô Thị Thanh Hương, cố vấn cao cấp và đồng sáng lập dự án Safe and Sound thuộc Viện Ứng dụng Công nghệ Y tế, nói.
Áp lực đó còn đi kèm rủi ro chuyên môn. TS Hương chỉ ra rằng nhiều ca ban đầu trông như stress thông thường hoặc kém thích nghi, nhưng thực chất đang ở giai đoạn sớm của rối loạn khí sắc, rối loạn lo âu nặng, thậm chí loạn thần.
"Nếu thiếu kiến thức nền tảng về tâm thần, người làm chuyên môn rất dễ bỏ sót tín hiệu quan trọng hoặc đánh giá thấp mức độ nguy cơ", bà nói. Sai lầm đó không chỉ ảnh hưởng đến thân chủ mà còn tích lũy thành gánh nặng tâm lý ngược chiều lên chính người trị liệu.
Một vấn đề khác là sự thiếu thống nhất ngôn ngữ chuyên môn giữa tâm lý học và tâm thần học, làm giảm hiệu quả phối hợp ở các ca cần kết hợp trị liệu tâm lý và dùng thuốc. ThS.BS Nguyễn Văn Công, Viện trưởng Viện Ứng dụng Công nghệ Y tế, cho rằng xu hướng đào tạo hiện nay cần dịch chuyển mạnh hơn theo hướng thực hành, tăng phân tích ca bệnh và phối hợp đa chuyên khoa, nhằm thu hẹp khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn lâm sàng. Ông cho rằng người làm tâm lý tuyến đầu không chỉ cần kiến thức nền mà còn phải biết khi nào cần chuyển tuyến và cách phối hợp với bác sĩ tâm thần trong từng tình huống cụ thể.
Nhưng tất cả giải pháp hệ thống đó đều có một điều kiện tiên quyết là bản thân người làm nghề phải còn đủ sức để ở lại. Chị Lan cuối cùng đã tìm đến một đồng nghiệp để được trị liệu. Ngày đầu tiên ngồi ở vị trí của người cần được hỗ trợ, chị bật khóc. Không phải vì đau, mà vì nhẹ nhõm khi được tháo bỏ "chiếc mặt nạ" của người luôn phải mạnh mẽ.
Sau thời gian nghỉ ngơi, thiết lập lại ranh giới công việc và tiếp tục trị liệu, chị dần lấy lại thăng bằng để trở về với nghề. Với Lan, bài học không nằm ở kỹ thuật hay lý thuyết nào.
"Người làm công tác hỗ trợ tâm lý chỉ có thể đi đường dài cùng người khác khi biết chăm sóc chính sức khỏe tinh thần của mình", chuyên gia tâm sự.
Các bệnh liên quan đến tuyến giáp thường diễn ra âm thầm. Các triệu chứng khá mơ hồ, chẳng hạn mệt mỏi, tăng cân, khó giảm cân, táo bón, da khô, rụng tóc, run tay hoặc mất ngủ, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường nghi ngờ liên quan đến tuyến giáp, người sau 40 tuổi có thể thực hiện các xét nghiệm sau:
Xét nghiệm TSH được dùng phổ biến nhất để kiểm tra chức năng tuyến giáp. Hoóc môn TSH do tuyến yên tiết ra, có nhiệm vụ kích thích tuyến giáp tạo các hoóc môn T3 và T4. Đây đều là những hoóc môn giúp điều hòa quá trình trao đổi chất của cơ thể.
Khi tuyến giáp hoạt động kém, lượng hoóc môn tuyến giáp giảm xuống. Để bù đắp, tuyến yên sẽ tăng tiết TSH nhằm kích thích tuyến giáp hoạt động nhiều hơn, khiến chỉ số TSH tăng cao.
Ngược lại, nếu tuyến giáp sản xuất quá nhiều hoóc môn như ở bệnh cường giáp, tuyến yên sẽ giảm tiết TSH nên kết quả xét nghiệm sẽ thấp hơn bình thường, bác sĩ Marina Basina, chuyên gia nội tiết tại hệ thống bệnh viện Stanford Health Care (Mỹ), cho biết.
Người sau 40 tuổi nên trao đổi với bác sĩ để xét nghiệm TSH nếu thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, tăng hoặc giảm cân không rõ nguyên nhân, táo bón kéo dài, tim đập nhanh chậm bất thường, run tay.
Nếu TSH giống như tín hiệu cảnh báo đầu tiên thì FT4 giúp bác sĩ biết tuyến giáp đang tiết hoóc môn ở mức nào. Phần lớn hoóc môn T4 trong máu gắn với protein vận chuyển nên chưa thể phát huy tác dụng ngay. Chỉ phần T4 ở dạng tự do (FT4) mới có thể đi vào tế bào và trực tiếp thực hiện chức năng của hoóc môn tuyến giáp.
Vì vậy, xét nghiệm FT4 phản ánh chính xác hơn lượng hoóc môn tuyến giáp đang thực sự có thể tác động đến cơ thể. Xét nghiệm TSH và FT4 thường được bác sĩ yêu cầu thực hiện cùng nhau. Kết quả sẽ giúp xác định suy giáp, cường giáp hay chỉ mới ở giai đoạn sớm.
Không phải mọi người sau tuổi 40 đều cần thực hiện xét nghiệm này mà chỉ cần trong một số trường hợp. Cụ thể, sau khi đã xem xét triệu chứng, bác sĩ nghi ngờ người bệnh có vấn đề tuyến giáp. Khi đó, xét nghiệm FT3 hoặc calcitonin mới được thực hiện.
Xét nghiệm FT3 thường được sử dụng khi nghi ngờ cường giáp. Trong khi đó, calcitonin là hoóc môn do tế bào C của tuyến giáp tiết ra. Xét nghiệm calcitonin chủ yếu được sử dụng để hỗ trợ phát hiện ung thư tuyến giáp thể tủy, một dạng ung thư hiếm gặp, theo Healthline.
Trong một buổi phát sóng trực tiếp mới đây, diễn viên hài nổi tiếng Nhạc Vân Bằng thu hút sự chú ý khi chia sẻ về hành trình giảm cân thành công của mình, theo Sina ngày 28/4. Anh tiết lộ giảm cân thành công nhờ duy trì những thói quen kỷ luật, đặc biệt kiểm soát năng lượng vào cuối ngày.
Diễn viên cho biết: "Bí quyết là không ăn tối hoặc ăn rất ít, kết hợp chơi cầu lông. Tôi thực lòng khuyên mọi người nên trải nghiệm bộ môn này". Theo Nhạc Vân Bằng, cầu lông không chỉ giúp cơ thể đốt cháy calo và đổ mồ hôi hiệu quả mà còn mang lại nhiều lợi ích sức khỏe khác. "Chơi cầu lông giúp vận động linh hoạt đốt sống cổ và cải thiện thị lực. Đây là lựa chọn tuyệt vời để rèn luyện thân thể", anh nói.
Tại buổi livestream, Nhạc Vân Bằng xác nhận cân nặng của mình giảm nhờ trung kiểm soát chặt bữa tối bằng cách hạn chế tối đa lượng calo nạp vào buổi đêm nhằm tránh tích tụ mỡ thừa. Bên cạnh đó, việc chọn một môn thể thao có tính giải trí cao như cầu lông giúp việc tập luyện không còn là gánh nặng, từ đó dễ dàng duy trì thành thói quen.
Nhạc Vân Bằng vốn gắn liền với hình ảnh mập mạp, hiền lành. Vì vậy, việc anh quyết tâm thay đổi vóc dáng đã trở thành chủ đề bàn tán sôi nổi và leo lên dẫn đầu xu hướng tìm kiếm. Nhiều khán giả bày tỏ sự khâm phục trước tinh thần kỷ luật của anh, bởi đối với một người làm nghệ thuật có lịch trình dày đặc, việc duy trì chế độ ăn và tập luyện là điều không dễ dàng. Sự thay đổi tích cực này của Nhạc Vân Bằng không chỉ giúp anh cải thiện ngoại hình mà còn trở thành nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho người hâm mộ. Nhiều người khẳng định sẽ học theo "thần tượng" để bắt đầu hành trình theo đuổi lối sống lành mạnh ngay từ hôm nay.
Theo các chuyên gia, cầu lông là môn thể thao phù hợp để duy trì lâu dài nhờ tính giải trí và khả năng vận động toàn thân, dù vậy những người có thể trạng đậm người vẫn được khuyến cáo chú ý bảo hộ để tránh chấn thương.
Trước đó, hồi đầu tháng 4, Nhạc Vân Bằng từng khiến cộng đồng mạng xôn xao khi đăng bức ảnh chụp bàn cân cùng dòng trạng thái hóm hỉnh: "Tôi đã giảm được 4 kg rồi. Có bộ phim thần tượng nào muốn mời tôi không? Đang đợi phản hồi trực tuyến đây". Sự thay đổi tích cực này không chỉ là minh chứng cho nỗ lực cá nhân của nam diễn viên mà còn trở thành nguồn cảm hứng mạnh mẽ, thúc đẩy người hâm mộ cùng theo đuổi lối sống lành mạnh.
Nhạc Vân Bằng sinh năm 1985 trong một gia đình nghèo đông con tại bộc Dương, Hà Nam, Trung Quốc. Xuất thân từ hoàn cảnh khó khăn và từng làm nhiều công việc chân tay, anh bén duyên với nghệ thuật tấu hài sau khi theo học bậc thầy làng hài Quách Đức Cương vào năm 2004. Anh là nghệ sĩ hài tài năng nổi tiếng với vai trò trụ cột của đoàn nghệ thuật Đức Vân Xã.
Với phong cách biểu diễn duyên dáng, hóm hỉnh, Nhạc Vân Bằng không chỉ gặt hái thành công trên sân khấu hài kịch mà còn lấn sân sang điện ảnh với nhiều tác phẩm ăn khách, trở thành một trong những gương mặt giải trí hàng đầu được khán giả yêu mến.
