Chanh là loại quả quen thuộc, không chỉ giúp món ăn thêm đậm đà mà còn giàu vitamin C và nhiều hợp chất có lợi cho sức khỏe.
Tuy nhiên, giữa chanh vàng và chanh xanh, loại nào tốt hơn? Thực tế, không có loại nào vượt trội hoàn toàn, bởi mỗi loại đều sở hữu những ưu điểm riêng.
Chanh vàng (Citrus limon) có nguồn gốc từ khu vực Đông Bắc Ấn Độ, Bắc Myanmar và Trung Quốc. Sau nhiều thế kỷ được nhân giống và phát triển, loại chanh này đã trở nên phổ biến tại nhiều quốc gia có khí hậu cận nhiệt như Mỹ, Ý, Tây Ban Nha, Thổ Nhĩ Kỳ và Argentina.
Tại Việt Nam, chanh vàng chưa phổ biến bằng chanh xanh, phần lớn được nhập khẩu hoặc trồng với quy mô nhỏ.
Điểm đặc trưng của chanh vàng là lớp vỏ vàng bắt mắt, mùi thơm nhẹ và vị chua dịu hơn. Loại chanh này thường xuất hiện trong các món salad, nước uống, món ăn kiểu Âu hoặc những công thức cần hương vị thanh thoát.
Chanh xanh (Citrus aurantiifolia), hay còn gọi là chanh ta, có nguồn gốc từ Đông Nam Á và rất phù hợp với khí hậu nhiệt đới.
Đây là loại chanh gắn bó với đời sống người Việt, thường được dùng để pha nước chấm, làm nước giải khát, trộn gỏi hoặc chế biến nhiều món ăn truyền thống.
So với chanh vàng, chanh xanh thường có vị chua mạnh hơn, mùi thơm rõ hơn và tạo cảm giác tươi mới, đậm vị hơn khi kết hợp cùng món ăn.
Nhiều người cho rằng chanh vàng chứa nhiều dưỡng chất hơn vì có nguồn gốc từ nước ngoài và thường có giá cao hơn. Tuy nhiên, xét về giá trị dinh dưỡng, sự khác biệt giữa hai loại chanh không lớn như nhiều người tưởng.
Cả chanh vàng và chanh xanh đều là nguồn cung cấp vitamin C dồi dào dưỡng chất quan trọng giúp hỗ trợ hệ miễn dịch, tham gia vào quá trình sản xuất collagen và bảo vệ tế bào trước tác động của các gốc tự do.
Một số phân tích cho thấy chanh vàng có thể nhỉnh hơn đôi chút về lượng vitamin C khi tính trên cùng khối lượng, nhưng mức chênh lệch này không đủ để tạo ra sự khác biệt đáng kể đối với sức khỏe trong thực tế.
Không chỉ có vitamin C, cả hai loại chanh còn chứa flavonoid, limonoid và nhiều hợp chất thực vật có hoạt tính chống oxy hóa. Những thành phần này góp phần bảo vệ tế bào, hỗ trợ sức khỏe tim mạch và giúp cơ thể chống lại tác động của stress oxy hóa.
Ngoài ra, chanh vàng và chanh xanh đều chứa lượng calo thấp, ít đường tự nhiên, phù hợp với những người muốn duy trì chế độ ăn uống lành mạnh.
Nhờ chứa nhiều vitamin C và hợp chất chống oxy hóa, chanh vàng và chanh xanh đều mang lại những lợi ích nhất định cho cơ thể.
Vitamin C trong chanh giúp tăng cường khả năng hoạt động của hệ miễn dịch, hỗ trợ cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh. Trong khi đó, các chất chống oxy hóa giúp giảm tác động của stress oxy hóa – quá trình có liên quan đến lão hóa và nhiều vấn đề sức khỏe mạn tính.
Axit tự nhiên trong chanh cũng có thể kích thích vị giác, hỗ trợ tiêu hóa và giúp món ăn trở nên hấp dẫn hơn mà không làm tăng đáng kể lượng năng lượng nạp vào cơ thể.
Với làn da, vitamin C đóng vai trò quan trọng trong quá trình hình thành collagen, giúp duy trì cấu trúc da và mô liên kết. Đây cũng là lý do chanh thường xuất hiện trong nhiều chế độ ăn hướng đến việc chăm sóc sức khỏe và sắc đẹp.
Chanh vàng có ưu thế về hương vị nhẹ nhàng, dễ kết hợp với các món ăn hiện đại và đồ uống. Trong khi đó, chanh xanh lại nổi bật nhờ vị chua mạnh, mùi thơm đặc trưng và sự phù hợp với ẩm thực truyền thống.
Việc lựa chọn loại chanh nào không nằm ở việc loại nào đắt hơn hay được xem là “cao cấp” hơn, mà phụ thuộc vào sở thích và mục đích sử dụng.
Điều quan trọng nhất không phải là chọn chanh vàng hay chanh xanh, mà là sử dụng chanh một cách hợp lý và kết hợp cùng chế độ ăn uống cân bằng. Bởi cả hai loại quả này đều có thể trở thành một phần hữu ích trong thực đơn hằng ngày.
Nhân kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, tôi thân ái gửi tới các gia đình Việt Nam ở trong nước và nước ngoài; các bậc ông bà, cha mẹ, các cháu thiếu niên, nhi đồng lời thăm hỏi ân cần và những lời chúc mừng tốt đẹp nhất.
Trong sâu thẳm tâm hồn mỗi người Việt Nam, gia đình là nơi neo giữ ký ức, bồi đắp nhân cách, nâng đỡ con người trước những thăng trầm của cuộc sống. Từ nếp nhà, gia phong đến đạo lý thờ cúng tổ tiên, từ tình mẫu tử, tình làng nghĩa xóm đến nghĩa đồng bào, gia đình luôn gắn bó với dòng họ, cộng đồng, làng xã, quê hương, đất nước; hun đúc lòng nhân ái, sự thủy chung, ý thức trách nhiệm và tình yêu Tổ quốc.
25 năm qua, Ngày Gia đình Việt Nam đã trở thành dịp để chúng ta trân trọng, lan tỏa những giá trị bền vững của gia đình. Sự phát triển của đất nước bên cạnh được đo bằng tăng trưởng kinh tế, công trình hiện đại, thành tựu khoa học - công nghệ... còn được đo bằng chất lượng con người, chiều sâu văn hóa, sự yên ấm của từng cặp vợ chồng, con cái, từng mái nhà và lòng nhân ái của cộng đồng.
Đất nước ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới với thời cơ mới. Kinh tế thị trường, đô thị hóa, di cư lao động, chuyển đổi số, già hóa dân số... đang tác động từng ngày đến đời sống gia đình. Điều đáng lo không chỉ là khó khăn vật chất, mà còn là sự thưa vắng đối thoại, phai nhạt nếp nhà, thuần phong mỹ tục; suy giảm đạo đức gia đình, khoảng cách giữa các thế hệ, những tổn thương do bạo lực, xâm hại, vô cảm và lối sống thực dụng. Vì vậy, chăm lo gia đình phải được nhìn nhận như chăm lo nền móng văn hóa, đạo đức, nhân cách và con người truyền thống Việt Nam, con người mới xã hội chủ nghĩa. Mỗi chính sách phát triển cần hướng tới gia đình an toàn hơn, bình đẳng hơn, nhân văn hơn; trẻ em được bảo vệ, phụ nữ được tôn trọng, người cao tuổi được phụng dưỡng, mọi thành viên được sống trong yêu thương, kỷ cương và trách nhiệm.
Nói về gia đình cũng là nhắc chúng ta quan tâm hơn đến trẻ em vô gia cư, lang thang, cơ nhỡ, mồ côi, không nơi nương tựa và những phận người chưa có mái ấm để trở về. Cần phát huy các mô hình mái ấm tình thương, bảo trợ xã hội, gia đình thay thế, nhận con nuôi, "con nuôi đồn biên phòng", "con nuôi công an xã" và các hình thức hỗ trợ phù hợp, để mỗi em nhỏ thiệt thòi được cảm nhận hơi ấm gia đình, được bảo vệ, học tập và trưởng thành lành mạnh.
Tôi mong mỗi gia đình Việt Nam giữ gìn những giá trị truyền thống tốt đẹp bằng những việc làm cụ thể hằng ngày: kính trọng ông bà, cha mẹ; yêu thương, chăm sóc con trẻ; vợ chồng thủy chung, bình đẳng, sẻ chia; các thế hệ biết lắng nghe, tôn trọng, nâng đỡ nhau. Giữ gia đình là giữ nếp nhà, giữ văn hóa, giữ sức mạnh trường tồn của dân tộc.
Trong cuộc phỏng vấn tại căn phòng trọ ở Bắc Kinh hồi tháng giữa tháng 6, bà Guo Xiaoling, 61 tuổi, cúi xuống gầm bàn trà lấy một chiếc kéo và đề nghị phóng viên chụp ảnh. "Tôi đi mua một chiếc kéo rồi cả cuộc đời bị thay đổi", bà nói.
Tháng 6/1988, Guo Xiaoling, 23 tuổi, đến hội chợ vật tư tại làng Shangliang, huyện Linh Đài, tỉnh Cam Túc để mua kéo. Lúc này, chồng bà là Ren Jinming đang làm việc tại Lan Châu. Nghĩ chuyến đi ngắn ngày, Guo không báo cho chồng.
Tại hội chợ, bà gặp Kuang Mouying, một phụ nữ nhận là người bán đồ gia dụng. Kuang rủ Guo đi Tứ Xuyên lấy hàng, hứa trả công 100 tệ và tặng một chiếc kéo. Nhận khoản tiền cọc 10 tệ, Guo đi theo Kuang.
Bà không được đưa đến Tứ Xuyên mà bị đưa lên xe khách, tàu hỏa tới thành phố Lâm Thanh, tỉnh Sơn Đông. Tại đây, Guo bị bán cho người đàn ông tên Li Mouling với giá 2.000 tệ (khoảng 278 USD).
Một tháng sau, Ren Jinming trở về và phát hiện vợ mất tích. Hai bên gia đình mâu thuẫn vì nghi ngờ đối phương lừa bán hoặc làm hại Guo, nên cùng báo cảnh sát.
Nhiều tháng sau, gia đình nhận được thư từ Sơn Đông, thông báo Guo đã kết hôn, sinh con và không muốn về Cam Túc. Ren không tin vì vợ anh vốn không biết chữ. Cơ quan chức năng địa phương khi ấy thông báo không đủ căn cứ xác định Guo bị bắt cóc nên không can thiệp.
Được một luật sư tư vấn, anh Ren tự học luật và nộp đơn khởi kiện Guo tội trùng hôn để tòa án phải thụ lý.
Tháng 10/1989, Tòa án nhân dân thành phố Lâm Thanh xét xử vụ án. Bản án xác định Guo đã có chồng nhưng vẫn sống chung với Li Mouling và sinh con, cấu thành tội trùng hôn. Tòa tuyên Guo một năm tù giam, án treo hai năm; Li Mouling bị phạt 6 tháng tù giam. Quan hệ hôn nhân giữa Guo và Li bị hủy bỏ.
Hồ sơ tòa án năm đó ghi nhận lời khai của Guo rằng bà "thà ngồi tù còn hơn quay về Cam Túc".
Hiện tại, bà phủ nhận chi tiết này đồng thời cho biết lá thư trước kia cũng do người nhà Li Mouling viết. "Tôi mù chữ, không hiểu phương ngữ địa phương nên nhiều biên bản không đúng ý nguyện của mình", bà nói. Guo cho biết từng bỏ trốn hơn 20 lần nhưng đều thất bại.
Cuối tháng 3/1990, Guo được đưa về Cam Túc. Hiểu rõ sự thật, Ren ba lần mang quà đến xin lỗi gia đình vợ nhưng bị từ chối. Về sau, cha mẹ bà dần chấp nhận nhưng đặt điều kiện bà chỉ được đến vào ban đêm và phải rời đi trước khi trời sáng để tránh dị nghị.
Sau ngày trở về, vợ chồng Guo sinh thêm hai người con. Đến năm 2014, họ ly hôn. Ông Ren cho biết quyết định nộp đơn để thay đổi bản án, giải oan cho vợ vì bà là nạn nhân bị bắt cóc, không phải phạm tội trùng hôn. "Tôi đã biến mẹ của các con mình thành tội phạm", ông nói.
Năm 2012, Công an thành phố Lâm Thanh mở hồ sơ điều tra vụ bắt cóc nhưng đình chỉ vào năm 2015 vì hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự. Hai người tiếp tục kháng nghị. Năm 2016, Tòa án nhân dân cấp cao tỉnh Sơn Đông bác đơn.
Tháng 12/2025, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Liêu Thành giữ nguyên quan điểm kết tội năm 1989. Hiện hai người cho biết tiếp tục theo đuổi vụ kiện và đưa câu chuyện lên truyền thông.
Mới đây, các bác sĩ khoa Ngoại Đầu - cổ, Bệnh viện K vừa tiếp nhận và phẫu thuật thành công cho một trường hợp người bệnh bị ung thư lưỡi bằng phương pháp vi phẫu.
Hiện nay, đây là kỹ thuật hiện đại nhất trong phẫu thuật tạo hình và điều trị các bệnh liên quan đến ung thư vùng hàm mặt được Bệnh viện K đưa vào triển khai hiệu quả với rất nhiều trường hợp bệnh nhân, tối ưu không chỉ về mặt triệt căn bệnh mà cả về mặt thẩm mỹ.
Bệnh nhân N.V.V. 33 tuổi, trú tại Lào Cai nhập viện trong tình trạng đau, loét lưỡi kéo dài khoảng 4 tháng, anh V. uống, bôi thuốc đều không đỡ. Đến khám tại Bệnh viện K ngay khi tiếp nhận người bệnh, các bác sĩ phát hiện trong khoang miệng của người bệnh có khối u sùi loét.
Qua kiểm tra, các bác sĩ phát hiện ở bờ phải lưỡi của bệnh nhân xuất hiện khối sùi loét bất thường. Kết quả chụp cộng hưởng từ cùng xét nghiệm giải phẫu bệnh xác định bệnh nhân bị ung thư biểu mô vảy sừng hóa xâm nhập độ II – một dạng ung thư xuất phát từ lớp tế bào bề mặt của lưỡi.
Theo TS.BS Ngô Xuân Quý, Trưởng khoa Ngoại Đầu - cổ, khối u có kích thước khoảng 2 x 2,5 cm. May mắn, bệnh chưa di căn hạch hay xâm lấn sang các cơ quan lân cận nên tiên lượng điều trị vẫn tích cực. Nếu tuân thủ đúng phác đồ, khả năng khỏi bệnh có thể đạt 70-80%.
Ngày 20/5, các bác sĩ tiến hành hội chẩn và quyết định phẫu thuật cắt bán phần lưỡi phải kết hợp vét hạch cổ phải, đồng thời tạo hình lại lưỡi cho bệnh nhân.
Bác sĩ Quý cho biết ung thư lưỡi là một trong những bệnh lý ác tính phổ biến ở khoang miệng nhưng ở giai đoạn đầu rất dễ bị nhầm với nhiệt miệng hoặc các vết loét do răng cọ xát. Chính vì vậy, nhiều người chủ quan, chỉ đến bệnh viện khi tổn thương đã lan rộng hoặc di căn hạch.
"Không ít bệnh nhân nghĩ chỉ là loét miệng thông thường nên tự điều trị tại nhà, đến khi nhập viện thì bệnh đã ở giai đoạn muộn", bác sĩ chia sẻ.
Với ung thư lưỡi giai đoạn khu trú, phẫu thuật vẫn là phương pháp điều trị quan trọng nhất bởi tế bào ung thư ở khu vực này thường đáp ứng kém với xạ trị và hóa chất.
Tuy nhiên, đây là ca mổ có độ khó cao do lưỡi chứa hệ thống mạch máu và dây thần kinh phức tạp, liên quan trực tiếp đến khả năng nói, nuốt và cảm nhận vị giác. Các bác sĩ phải vừa loại bỏ triệt để khối u, vừa cố gắng bảo tồn tối đa mô lành để duy trì chức năng cho người bệnh.
Sau khi cắt bỏ gần một nửa lưỡi phải, bệnh nhân đứng trước nguy cơ bị khuyết hổng lớn trong khoang miệng. Nếu chỉ khâu đóng thông thường, lưỡi có thể co kéo và biến dạng nghiêm trọng, ảnh hưởng lâu dài đến việc phát âm và ăn uống.
Để khắc phục, ê-kíp phẫu thuật đã áp dụng kỹ thuật tạo hình vi phẫu bằng vạt da lấy từ chính cẳng tay của bệnh nhân. Dưới kính hiển vi phẫu thuật, các bác sĩ nối những mạch máu và dây thần kinh siêu nhỏ của vạt mô với hệ mạch vùng cổ nhằm nuôi sống phần lưỡi tái tạo.
Phần vạt da được thiết kế phù hợp để hỗ trợ chức năng nói, nuốt, đồng thời đảm bảo đường thở ổn định, giúp bệnh nhân không phải mở khí quản sau mổ.
Ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi. Chỉ sau 5 ngày, bệnh nhân đã có thể ăn uống bằng đường miệng và giao tiếp tương đối tốt.
