Cách đây gần 200 năm, nhà ẩm thực người Pháp Jean Anthelme Brillat-Savarin từng viết trong cuốn Sinh lý học vị giác: “Hãy cho tôi biết bạn ăn gì, tôi sẽ nói bạn là ai”.
Những bằng chứng khoa học hiện nay cho thấy nhận định này vẫn có giá trị. Nghiên cứu tổng hợp của Đại học Aristotle Thessaloniki và Đại học Thessaly (Hy Lạp) năm 2024 cho thấy 5 nhóm tính cách trong mô hình Big Five đều có mối liên hệ với sở thích thực phẩm.
Big Five là mô hình tâm lý học phổ biến gồm năm nhóm tính cách: cởi mở, tận tâm, hướng ngoại, hòa nhã và bất ổn cảm xúc. Kết quả phân tích cho thấy cả 5 nhóm này đều tác động đến hành vi ăn uống.
Người tận tâm ăn uống lành mạnh hơn
Tính tận tâm phản ánh khả năng tự kiểm soát, lập kế hoạch và tuân thủ nguyên tắc. Người có mức độ tận tâm cao thường chọn thực phẩm lành mạnh, duy trì cân nặng hợp lý và kiên trì với các thói quen có lợi cho sức khỏe.
Người cởi mở sẵn sàng thử món mới
Đặc điểm này thể hiện sự tò mò và sẵn sàng đón nhận trải nghiệm mới. Những người cởi mở thường ăn nhiều trái cây, rau củ và duy trì chế độ ăn cân bằng, đặc biệt ở tuổi trung niên và cao tuổi. Họ cũng ít gặp hội chứng sợ thức ăn mới – tâm lý e ngại thử món lạ.
Người hòa nhã có xu hướng ăn ít thịt
Tính hòa nhã phản ánh mức độ đồng cảm và vị tha. Nghiên cứu cho thấy những người có đặc điểm này thường tiêu thụ ít thịt hơn so với các nhóm tính cách khác.
Người hướng ngoại dễ chọn thực phẩm kém lành mạnh
Người hướng ngoại thường hòa đồng, lạc quan và thích giao tiếp xã hội. Tuy nhiên, họ có xu hướng tiêu thụ nhiều thực phẩm ngọt, mặn, thịt và nước ngọt có gas. Nhóm tác giả cho biết nguyên nhân có thể do người hướng ngoại thường đánh giá sức khỏe bản thân khá tích cực, từ đó dễ dãi trong việc chọn thực phẩm và sẵn sàng tham gia các hành vi rủi ro hơn.
Người bất ổn cảm xúc ăn nhiều đường
Đặc điểm bất ổn cảm xúc phản ánh khả năng đối phó với căng thẳng kém. Những người thuộc nhóm này thường trải qua cảm giác lo âu, bất an. Họ có xu hướng ăn ít trái cây, rau củ, đồng thời tiêu thụ nhiều đường và chất béo bão hòa để giải tỏa tâm lý.
Những ngày qua, đoạn clip chỉ dài hơn 30 giây thu hút hơn 14 triệu lượt xem. Sở dĩ, clip lên xu hướng và nhận được lượng tương tác "khủng" là do cách thức tổ chức đám giỗ có một không hai - mời thực khách dùng bữa với thức ăn bày biện ở băng chuyền trên mặt nước.
Qua tìm hiểu của phóng viên, chủ đoạn clip trên là Ngọc Yến (24 tuổi, trú xã Cô Tô, tỉnh An Giang). Yến cho biết, ý tưởng làm bữa tiệc theo kiểu độc đáo này do cha mẹ cô nghĩ ra. Trong quá trình cả nhà chuẩn bị món ăn cho đám giỗ, Yến dùng điện thoại quay lại từng clip ngắn sau đó chỉnh sửa, cắt ghép và đăng lên mạng. Cô nàng không ngờ clip trên lại thu hút nhiều người quan tâm đến vậy.
Yến kể, cha mẹ cô có nuôi gà, cá. Trong khuôn viên nhà có chiếc hồ cá, nơi đây mát mẻ nên thường được chọn làm chỗ sum họp, ăn uống vào dịp cuối tuần hay lễ Tết.
"Cha tôi nghĩ ra ý tưởng để thức ăn vào chiếc hồ cá, sau đó ông làm thêm mô tơ nước để tạo dòng chảy trong hồ. Những chiếc thau đựng thức ăn được đặt nổi phía trên sẽ tự di chuyển vòng quanh. Ai muốn ăn món nào chỉ cần đưa đũa gắp, muốn giữ lại lâu hơn thì vịn thau lại, buông tay ra thau sẽ tiếp tục trôi theo dòng nước", Yến cho hay.
Bà Phạm Thị Kiểu (mẹ Ngọc Yến) chia sẻ, điểm đặc biệt để món ăn không bị lật úp là phần đế thau được lót khá chắc chắn. Suốt bữa tiệc không chiếc thau nào xảy ra sự cố.
Gia chủ còn cho biết thêm, các món được đặt theo kiểu băng chuyền nhưng có thể dừng lại được. Mỗi món được lặp lại 4-5 lần nên mọi người không phải chờ đợi lâu. Đồ ăn chủ yếu là các món nướng như cá, gà, hàu... và cả trái cây tráng miệng.
"Trước khi đặt thức ăn vào thau, chúng tôi có lót lá chuối, trang trí thêm rau xà lách để tạo điểm nhấn và hạn chế khoảng trống trên thau. Trước đó vài ngày, chồng tôi đã thay nước mới ở bể và do bình thường gia đình không nuôi cá trong bể nên không lo mùi hôi gây ảnh hưởng đến việc thưởng thức món ăn. Đa số thực khách đều bày tỏ sự thích thú đối với mâm đám giỗ của gia đình tôi", bà Kiểu vui vẻ nói.
Theo chủ nhà, ngày đám giỗ gia đình chuẩn bị 2 phần tiệc riêng. Buổi sáng là mâm chay dành cho họ hàng, người thân. Sau đó, từ trưa đến chiều là lúc cả nhà và họ hàng chuẩn bị đón khách vào tiệc chiều.
Cũng liên quan cụm từ đám giỗ, năm 2025, trào lưu "đám giỗ bên cồn" xuất phát từ câu hát của TikToker Lê Tuấn Khang (ngụ TP Cần Thơ) bỗng chốc nổi đình đám và trở thành câu nói được cư dân mạng râm ran với nhau trong suốt một thời gian.
Theo Liên đoàn Lao động tỉnh Bắc Ninh, dịp này có 5.000 đoàn viên, lao động đang làm việc ở Bắc Ninh được nhận phiếu mua hàng miễn phí, trị giá 200.000 đồng/phiếu tại gian hàng dành cho công nhân lao động năm 2026.
Có 40 gian hàng với hàng nghìn sản phẩm từ đồ ăn, thực phẩm, đồ gia dụng, bánh kẹo, khăn giấy… được bán với giá ưu đãi, đảm bảo chất lượng dành cho công nhân lao động.
Chị Năm, công nhân Công ty TNHH FTC Long Phương, chia sẻ hàng hóa ở các gian hàng có giá rẻ hơn 10-20% so với giá mua ngoài chợ nên các chị em công nhân hẹn nhau tan ca là ra gian hàng dành cho công nhân lao động.
Hôm nay, chị Năm mua nhiều đồ thiết yếu như sữa chua, giấy ăn, bánh kẹo... để đón Giỗ Tổ Hùng Vương 10-3 âm lịch.
"Tôi mong ngày nào cũng có gian hàng dành cho công nhân để mua đồ giảm giá, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm", chị Năm bộc bạch.
Tương tự, chị Nguyễn Thị Luyến - Chủ tịch Công đoàn Công ty Chungwoo Vina - bày tỏ dù công ty chỉ có hơn 100 người song cũng được nhận các phiếu mua hàng miễn phí. Đây là niềm vui, sự động viên kịp thời của Công đoàn với công nhân lao động của đơn vị.
"Tôi mong chương trình gian hàng dành cho công nhân lao động duy trì hằng tháng để có thêm nhiều đoàn viên được thụ hưởng", chị Luyến chia sẻ.
Theo ông Thạch Văn Chung - Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Bắc Ninh, Tháng hành động An toàn vệ sinh lao động mang ý nghĩa đặc biệt trong quá trình phát triển, để đảm bảo an toàn, sức khỏe, tính mạng của người lao động.
Tháng Công nhân cũng là dịp để tổ chức Công đoàn siết chặt kỷ luật an toàn, tăng cường kiểm tra, rà soát mất an toàn tại nơi làm việc.
Ông đề nghị Công đoàn Bắc Ninh thúc đẩy phong trào thi đua trong từng tổ, đội sản xuất song song với khuyến khích đoàn viên, lao động phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, nâng cao năng suất gắn liền với thu nhập ổn định...
Bà Nguyễn Thị Hà - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Bắc Ninh - cho hay Bắc Ninh là một trong những trung tâm công nghiệp của cả nước với trên 820.000 người đang làm việc. Nhiều chỉ tiêu của tỉnh có sự đóng góp không nhỏ của đội ngũ công nhân lao động đang ngày đêm làm việc trong các nhà máy, doanh nghiệp.
Bên cạnh kết quả đạt được, bà đề nghị cấp ủy Đảng, chính quyền, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội quan tâm hơn nữa đến đời sống vật chất, tinh thần của công nhân, lao động. Các cấp công đoàn phát huy vai trò chăm lo, đại diện, bảo vệ quyền lợi và lợi ích hợp pháp của người lao động, nhất là khi Bắc Ninh có số đoàn viên công đoàn đứng thứ 3 cả nước.
Cerys Gardiner, 26 tuổi, ở East Midlands đã chi 1.500 USD để lắp hệ thống cửa chớp bằng gỗ cho bốn cửa sổ mặt tiền nhằm giảm hấp thụ nhiệt. Trước đó, cô từng dùng biện pháp tạm thời là treo chăn lên cửa sổ để chắn nắng. Dù thường xuyên bật quạt và mở cửa vào sáng sớm hoặc ban đêm để đón không khí mát, nhiệt độ trong nhà vẫn không cải thiện.
Ngôi nhà của Cerys không phải trường hợp cá biệt trong đợt nắng nóng cao điểm đang hoành hành khắp châu Âu. Nhiều trường học phải đóng cửa, giao thông công cộng tê liệt và không ít chủ nhà đang đặt câu hỏi về những lựa chọn của mình khi nhiệt độ tiến gần đến 40 độ C.
Cơ quan An ninh Y tế Anh đã ban bố cảnh báo đỏ về nguy cơ sốc nhiệt tại nhiều khu vực ở Anh và xứ Wales, cùng cảnh báo cam tại các vùng còn lại.
Hạ tầng được xây dựng cho khí hậu ôn hòa của châu Âu đang chịu áp lực ngày càng lớn khi nhiệt độ tăng lên. Dữ liệu từ Cơ quan Biến đổi Khí hậu Copernicus cho thấy châu Âu là khu vực nóng lên nhanh nhất thế giới, với tốc độ tăng nhiệt gấp đôi mức trung bình toàn cầu kể từ thập niên 1980.
Phần lớn nhà ở Tây và Bắc Âu được thiết kế để giữ nhiệt vào mùa đông. Khi xuất hiện các đợt nắng nóng, cấu trúc tường gạch dày và kính nhiều lớp khiến nhiệt lưu lại trong nhà, đặc biệt vào ban đêm.
Tình trạng tích nhiệt nặng hơn được ghi nhận tại các ngôi nhà cải tạo bếp và phòng ăn bằng cửa kính lớn hướng ra vườn.
Frances Barton, 43 tuổi, ở hạt Berkshire, cho biết gia đình từng phá bỏ bức tường phía sau để lắp cửa kính trượt dài 4 m. Sau cải tạo, phòng khách duy trì khoảng 30 độ C từ sáng sớm, không thể ở vào mùa hè, buộc cả gia đình chuyển sinh hoạt lên tầng trên.
Tại hạt Kent, Abigail Thomas, 38 tuổi, cũng gặp tình trạng tương tự khi phòng khách hướng nam lắp cửa kính trượt trở thành chiếc hộp tích nhiệt. Gia đình cô đã chi hàng trăm USD mua rèm chống nắng và thay đổi không gian sinh hoạt theo hướng ít nắng hơn trong ngày để tránh nóng. Abigail Thomas cho biết cô dự định lắp điều hòa.
Khác với Australia, nơi nhà ở được thiết kế phù hợp với khí hậu nóng, phần lớn công trình tại Anh chưa được thiết kế để thích ứng với các đợt nhiệt cực đoan. Các chuyên gia cho biết ba nhóm nhà chịu ảnh hưởng nặng gồm nhà có vườn hướng nam, nhà thiết kế không gian mở với cửa kính lớn và các khu nhà xây mới. Một số người cho biết họ buộc phải tạm rời nhà để thuê khách sạn trong những ngày cao điểm, thậm chí cân nhắc thay đổi nơi ở để quay lại các thiết kế cửa sổ truyền thống.
Rosie Montalbano, người sống trong một căn nhà mới xây, cho biết không khí trong nhà còn ngột ngạt hơn ngoài trời. Cô cho rằng nguyên nhân nằm ở thiết kế nhà mới nhằm giữ nhiệt để tiết kiệm năng lượng và tận dụng ánh sáng mùa đông, nhưng lại khiến nhiệt bị giữ lại vào mùa hè.
Ủy ban Biến đổi Khí hậu Anh nhận định hệ thống nhà ở hiện nay đang được xây dựng theo một kiểu khí hậu không còn phù hợp.
Hội Chữ thập đỏ Anh tại London khuyến nghị người dân tập trung làm mát một đến hai không gian chính thay vì toàn bộ ngôi nhà. Người dân được hướng dẫn đóng cửa sổ, kéo rèm và hạn chế sử dụng các phòng sinh nhiệt cao như bếp hoặc phòng có cửa kính lớn đón nắng trực tiếp.
