Theo một nghiên cứu đăng trên tạp chí Command Control & Simulation, hệ thống AI nêu trên do Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) phối hợp Đại học Công nghệ quốc phòng Trung Quốc (NUDT) phát triển, được tích hợp trực tiếp vào nền tảng chỉ huy, hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực.
Đây có thể là một trong những công cụ chỉ huy tự động đầu tiên được triển khai chủ động ở tiền tuyến, theo South China Morning Post ngày 9.4.
Hệ thống AI này sẽ kết hợp mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) với bản đồ chiến trường chuyển động linh hoạt, có khả năng lọc nhiễu, phân tích dữ liệu và xác định các “yêu cầu thông tin quan trọng” – những yếu tố then chốt quyết định thành bại của nhiệm vụ chiến dịch. Không chỉ chỉ xử lý dữ liệu, hệ thống còn chủ động đề xuất ưu tiên và hỗ trợ chỉ huy ra quyết định dưới áp lực cao.
Để kiểm chứng hiệu quả, nhóm nghiên cứu đã đưa hệ thống vào mô phỏng một chiến dịch đổ bộ đường thủy. Trong môi trường chiến trường ảo phức tạp, AI được giao nhiệm vụ quản lý luồng chỉ huy và được so sánh với 5 chuyên gia quân sự giàu kinh nghiệm.
Kết quả cho thấy hiệu quả rõ rệt. Theo đó, thời gian ra quyết định giảm gần một nửa, khi AI rút ngắn “vòng lặp OODA” (quan sát – định hướng – quyết định – hành động) tới 43%. Ngay cả khi tín hiệu bị gián đoạn, hệ thống vẫn duy trì độ chính xác truy xuất thông tin trên 90%, vượt trội so với con người và phần mềm truyền thống.
Trong một tình huống giả định, AI nhanh chóng phát hiện lỗ hổng chiến thuật khi chưa xác định được lực lượng dự bị của đối phương, từ đó đề xuất triển khai trinh sát chỉ trong vài giây – thao tác có thể mất nhiều phút nếu do con người xử lý.
Sự phát triển này phản ánh xu hướng toàn cầu trong việc tích hợp AI vào hệ thống chỉ huy quân sự nhằm tăng tốc ra quyết định và giành lợi thế trong các cuộc xung đột ngày càng dựa trên dữ liệu, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ giữa Trung Quốc và Mỹ.
Khác với các hệ thống AI thông thường, mô hình này kết hợp LLM với đồ thị tri thức theo thời gian thực, giúp diễn giải ý định chỉ huy, theo dõi diễn biến chiến trường và đưa ra các gợi ý quyết định có cấu trúc, kèm theo lộ trình suy luận có thể truy vết.
Tuy vậy, các nhà nghiên cứu Trung Quốc thừa nhận hệ thống trên vẫn tồn tại hạn chế, như phụ thuộc vào dữ liệu lịch sử và rủi ro khi được sử dụng bởi các chỉ huy thiếu kinh nghiệm. Hiện việc thử nghiệm mới dừng ở kịch bản đổ bộ và cần tiếp tục nghiên cứu để mở rộng sang các môi trường phức tạp hơn như tác chiến đô thị hoặc địa hình núi, theo South China Morning Post.
Công báo Hoàng gia Thái Lan ngày 12/5 cho biết Cục Mỹ thuật nước này đã chính thức đưa 9 di tích lịch sử tại tỉnh Surin vào danh mục di tích cổ quốc gia, trong đó có các quần thể đền Ta Muen, Ta Kwai và Nong Khana nằm ở khu vực biên giới với Campuchia.
Theo Cục Mỹ thuật Thái Lan, động thái nhằm tạo cơ sở pháp lý rõ ràng hơn để bảo vệ các di tích cổ theo luật bảo tồn di sản của nước này. Quyết định được lãnh đạo cục là Phanomboot Chanthachot ký duyệt từ ngày 9/4.
Bộ Văn hóa Campuchia ngày 13/5 chỉ trích Thái Lan, yêu cầu nước láng giềng "thu hồi quyết định đăng ký phi pháp" với các di tích nằm tại khu vực biên giới tranh chấp giữa hai nước, trong đó có đền Tamone, Ta Krabey và K'nar. Đây là tên gọi của Campuchia với đền Ta Muen, Ta Kwai và Nong Khana.
"Campuchia coi việc đăng ký của Thái Lan là nỗ lực trái phép nhằm tạo ra vỏ bọc pháp lý giả tạo đối với các di sản văn hóa nằm trong lãnh thổ có chủ quyền của Vương quốc Campuchia", Bộ Văn hóa Campuchia cho biết.
Thái Lan và Campuchia từ lâu đã có bất đồng về việc phân định đường biên giới dài 800 km, nhiều lần xảy ra xung đột liên quan đến một số ngôi đền cổ có niên đại hàng thế kỷ. Căng thẳng bùng phát thành xung đột hồi tháng 7 và 12/2025, khiến hàng chục người thiệt mạng, hàng trăm nghìn người ở hai bên phải sơ tán.
Trước cuộc xung đột tháng 7/2025, binh sĩ Thái Lan và Campuchia đều hiện diện tại đền Ta Krabey và Tamone, còn Phnom Penh kiểm soát đền K'nar. Nhưng sau cuộc chiến tháng 12/2025, Bangkok giành quyền kiểm soát cả ba đền, cùng một số làng tại khu vực tranh chấp.
Giới chức Thái Lan tháng trước tổ chức một buổi lễ tại Ta Krabey, động thái vấp phải sự phản đối từ Campuchia.
"Trước việc Hezbollah liên tiếp vi phạm lệnh ngừng bắn tại Lebanon và tấn công nhằm vào các thành phố và người dân Israel, Thủ tướng Benjamin Netanyahu và Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz đã chỉ thị Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) không kích nhóm này tại khu vực Dahiyeh ở Beirut", ông Netanyahu và ông Katz cho biết trong tuyên bố chung ngày 1/6.
IDF sau đó phát cảnh báo trên X, kêu gọi người dân ở Dahiyeh sơ tán để đảm bảo an toàn trước các cuộc không kích nhắm vào "trái tim" của Lebanon.
Trong tuyên bố riêng, ông Katz nói "sẽ không có sự yên bình nào ở Beirut", nếu Hezbollah còn tiếp tục tập kích vào miền bắc Israel. Ông cam kết thiết lập một vùng do quân đội Israel kiểm soát tại khu vực sông Litani, miền nam Lebanon.
Dahiyeh là vùng ngoại ô phía nam thủ đô Beirut, Lebanon, có mật độ dân cư đông đúc. Khu vực được coi là thành trì của Hezbollah vì là nơi nhóm vũ trang tập trung bộ máy chính trị, quân sự. Dahiyeh gần như chưa hứng chịu đòn không kích đáng kể nào từ IDF trong cuộc xung đột hiện tại.
Video do các hãng truyền thông Arab đăng tải cho thấy người dân Lebanon sơ tán khỏi Dahiyeh, khiến giao thông trên các tuyến đường dẫn ra khỏi vùng ngoại ô này ùn tắc nghiêm trọng. Hadi, 24 tuổi, cho biết anh từng hy vọng lệnh ngừng bắn sẽ mang lại một giai đoạn ổn định.
"Cảm giác đó không kéo dài được lâu. Nỗi lo sợ của chúng tôi gia tăng vào sáng nay, sau khi nhận được hàng loạt thông điệp cảnh báo ném bom xuống khu vực ngoại ô phía nam, gây ra tình trạng hoảng loạn trên diện rộng. Chúng tôi đã lập tức rời khỏi khu vực", Hadi nói với AFP.
Các nguồn tin trước đó cho biết Israel đã vận động Mỹ "bật đèn xanh" cho việc nối lại các cuộc không kích quy mô lớn nhằm vào thành trì của Hezbollah. Một quan chức Mỹ giấu tên nói rằng Washington có thể sắp chấp thuận đề nghị của Tel Aviv.
Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc dự kiến họp khẩn vào cuối ngày 1/6 tại Mỹ để bàn về việc Israel mở rộng chiến dịch ở Lebanon. Liên minh châu Âu đã kêu gọi Israel "chấm dứt sự leo thang quân sự".
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei hôm nay khẳng định "lệnh ngừng bắn ở Lebanon là điều kiện thiết yếu đối với bất kỳ thỏa thuận nào nhằm chấm dứt cuộc chiến" giữa nước này và Mỹ.
Tổng thống Lebanon Joseph Aoun cho rằng đất nước của ông đang phải đối mặt với "một hành động gây hấn tàn bạo và đáng lên án của Israel". Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh Lebanon và Israel dự kiến tham gia vòng đàm phán thứ tư do Mỹ bảo trợ vào ngày 2/6.
Xung đột giữa Israel và Hezbollah bùng phát ngày 2/3, sau khi nhóm vũ trang tại Lebanon tấn công nước láng giềng để trả đũa cho cái chết của lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. IDF sau đó phát động chiến dịch tấn công trên bộ vào Lebanon, khiến hơn một triệu người tại miền nam nước này phải di tản.
Hai bên đạt lệnh ngừng bắn hôm 17/4, nhưng các cuộc đụng độ vẫn diễn ra. Israel tuyên bố chỉ rút quân khi Hezbollah không còn gây ra mối đe dọa cho cư dân những thị trấn miền bắc nước này. Hezbollah khẳng định tiếp tục chiến đấu cho tới khi IDF rời khỏi Lebanon và chấm dứt các cuộc không kích hàng ngày.
Axios dẫn lời một quan chức Lebanon nói cả Israel và Hezbollah đều không quan tâm đến lệnh ngừng bắn. Người này cáo buộc Mỹ chưa gây áp lực đủ với Israel để ngăn leo thang và cho rằng Iran thúc đẩy Hezbollah tiếp tục xung đột nhằm giúp Tehran có thêm lợi thế trong đàm phán với Washington.
"Thương vụ vũ khí và hợp tác an ninh giữa Đài Loan với Mỹ là yếu tố quan trọng để duy trì hòa bình và ổn định khu vực", lãnh đạo Đài Loan Lại Thanh Đức viết trên Facebook ngày 17/5.
Tuyên bố được lãnh đạo Đài Loan đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump trong cuộc phỏng vấn ngày 15/5 cho hay việc trì hoãn thương vụ bán vũ khí trị giá 14 tỷ USD cho Đài Loan là "quân bài mặc cả đắt giá" trong các cuộc đàm phán với Trung Quốc. Tổng thống Mỹ cũng nói Đài Loan không nên tuyên bố độc lập.
"Chúng ta sẽ xem chuyện gì xảy ra. Tôi có thể duyệt thương vụ, cũng có thể không", lãnh đạo Mỹ nói trên chuyên cơ Không lực Một sau chuyến thăm Trung Quốc. "Chúng tôi không muốn ai đó nói: 'Cứ độc lập vì Mỹ đang ủng hộ chúng ta'".
Ông Lại Thanh Đức cho rằng Trung Quốc "chưa bao giờ từ bỏ ý định sáp nhập Đài Loan bằng vũ lực" và đang tăng cường năng lực quân sự "nhằm thay đổi hiện trạng khu vực và hai bờ eo biển". Ông cho hay điều này có thể tác động lớn đến an ninh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, chuỗi cung ứng toàn cầu và kinh tế thế giới.
Trung Quốc và ông Trump chưa bình luận về tuyên bố này. Trung Quốc luôn xem đảo Đài Loan là phần lãnh thổ không thể tách rời và sẵn sàng sử dụng mọi biện pháp để thống nhất, kể cả bằng vũ lực. Mỹ cam kết tôn trọng nguyên tắc "Một Trung Quốc" và không chính thức ủng hộ Đài Loan độc lập, nhưng cũng thường tránh công khai tuyên bố phản đối sự độc lập của hòn đảo này.
Theo Đạo luật Quan hệ với Đài Loan được tổng thống Jimmy Carter ký sau khi Washington thiết lập quan hệ ngoại giao với Bắc Kinh năm 1979, Mỹ có nghĩa vụ hỗ trợ khả năng phòng thủ cho đảo Đài Loan. Dù vậy, Mỹ vẫn giữ lập trường mơ hồ về việc liệu quân đội nước này có can thiệp nếu hòn đảo bị tấn công hay không.
Trong chuyến thăm Bắc Kinh ngày 13-15/5, ông Trump cho biết đã thảo luận "rất chi tiết" với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan.
Theo Phelim Kine, bình luận viên Politico, điều này có thể đi ngược lại cam kết năm 1982 của tổng thống Ronald Reagan về "6 đảm bảo" của Mỹ với Đài Loan, trong đó có việc Washington sẽ không tham vấn Bắc Kinh về các thương vụ vũ khí với Đài Loan. Việc không bán vũ khí cho hòn đảo cũng vi phạm cam kết trong đạo luật năm 1979.
Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer nói các phát biểu ngày 15/5 của ông Trump không đồng nghĩa Mỹ đang rút lại cam kết với Đài Loan. "Tổng thống đã nói rất rõ về việc này. Không có thay đổi nào trong chính sách của Mỹ đối với Đài Loan", ông Greer nói với ABC News ngày 17/5.
