Theo một nghiên cứu đăng trên tạp chí Command Control & Simulation, hệ thống AI nêu trên do Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) phối hợp Đại học Công nghệ quốc phòng Trung Quốc (NUDT) phát triển, được tích hợp trực tiếp vào nền tảng chỉ huy, hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực.
Đây có thể là một trong những công cụ chỉ huy tự động đầu tiên được triển khai chủ động ở tiền tuyến, theo South China Morning Post ngày 9.4.
Hệ thống AI này sẽ kết hợp mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) với bản đồ chiến trường chuyển động linh hoạt, có khả năng lọc nhiễu, phân tích dữ liệu và xác định các “yêu cầu thông tin quan trọng” – những yếu tố then chốt quyết định thành bại của nhiệm vụ chiến dịch. Không chỉ chỉ xử lý dữ liệu, hệ thống còn chủ động đề xuất ưu tiên và hỗ trợ chỉ huy ra quyết định dưới áp lực cao.
Để kiểm chứng hiệu quả, nhóm nghiên cứu đã đưa hệ thống vào mô phỏng một chiến dịch đổ bộ đường thủy. Trong môi trường chiến trường ảo phức tạp, AI được giao nhiệm vụ quản lý luồng chỉ huy và được so sánh với 5 chuyên gia quân sự giàu kinh nghiệm.
Kết quả cho thấy hiệu quả rõ rệt. Theo đó, thời gian ra quyết định giảm gần một nửa, khi AI rút ngắn “vòng lặp OODA” (quan sát – định hướng – quyết định – hành động) tới 43%. Ngay cả khi tín hiệu bị gián đoạn, hệ thống vẫn duy trì độ chính xác truy xuất thông tin trên 90%, vượt trội so với con người và phần mềm truyền thống.
Trong một tình huống giả định, AI nhanh chóng phát hiện lỗ hổng chiến thuật khi chưa xác định được lực lượng dự bị của đối phương, từ đó đề xuất triển khai trinh sát chỉ trong vài giây – thao tác có thể mất nhiều phút nếu do con người xử lý.
Sự phát triển này phản ánh xu hướng toàn cầu trong việc tích hợp AI vào hệ thống chỉ huy quân sự nhằm tăng tốc ra quyết định và giành lợi thế trong các cuộc xung đột ngày càng dựa trên dữ liệu, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ giữa Trung Quốc và Mỹ.
Khác với các hệ thống AI thông thường, mô hình này kết hợp LLM với đồ thị tri thức theo thời gian thực, giúp diễn giải ý định chỉ huy, theo dõi diễn biến chiến trường và đưa ra các gợi ý quyết định có cấu trúc, kèm theo lộ trình suy luận có thể truy vết.
Tuy vậy, các nhà nghiên cứu Trung Quốc thừa nhận hệ thống trên vẫn tồn tại hạn chế, như phụ thuộc vào dữ liệu lịch sử và rủi ro khi được sử dụng bởi các chỉ huy thiếu kinh nghiệm. Hiện việc thử nghiệm mới dừng ở kịch bản đổ bộ và cần tiếp tục nghiên cứu để mở rộng sang các môi trường phức tạp hơn như tác chiến đô thị hoặc địa hình núi, theo South China Morning Post.
"Cả một nền văn minh sẽ diệt vong tối nay, không bao giờ phục hồi được nữa. Tôi không muốn điều đó xảy ra, nhưng có lẽ nó sẽ xảy ra", Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social hôm nay.
Bài đăng xuất hiện trước khi tối hậu thư của ông Trump với Iran hết hạn vào 20h ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội), trong đó Tổng thống Mỹ yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz nếu không muốn cơ sở hạ tầng dân sự, trong đó có cầu và nhà máy điện, bị tàn phá.
Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ cũng để ngỏ khả năng đạt được thỏa thuận vào phút chót.
"Giờ đây, khi đã có sự thay đổi chế độ hoàn toàn và triệt để, nơi những bộ óc khác biệt, sáng suốt hơn và ít cực đoan hơn chiếm ưu thế, có lẽ điều gì đó tuyệt vời mang tính cách mạng có thể xảy ra. Biết đâu đấy? Chúng ta sẽ biết vào tối nay, một trong những thời khắc quan trọng nhất trong lịch sử lâu dài và phức tạp của thế giới", ông nêu thêm.
Trong cuộc họp báo tại Budapest, Hungary ngày 7/4, Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho biết sẽ có "rất nhiều cuộc đàm phán" trước thời hạn Tổng thống Trump đặt ra.
"Còn khoảng 12 giờ nữa là đến thời hạn, chúng ta sẽ biết kết quả. Từ giờ đến lúc đó sẽ có rất nhiều cuộc đàm phán, tôi hy vọng sẽ đạt được giải pháp tích cực", ông Vance nói.
Truyền thông Iran ngày 7/4 đưa tin Mỹ không kích vào đảo Kharg, huyết mạch dầu mỏ của nước này, và nhắm mục tiêu vào cảng xuất khẩu dầu quan trọng trên đảo. Phó tổng thống Mỹ JD Vance xác nhận vụ không kích, song nói rằng lực lượng Mỹ chỉ tấn công mục tiêu quân sự. Ông Vance cho rằng diễn biến này không thay đổi thời hạn mà Tổng thống Trump đã đặt ra.
Giới chức Iran trước đó bác bỏ tối hậu thư của ông Trump, cảnh báo "mọi hành động liều lĩnh" của Mỹ sẽ khiến toàn khu vực "chìm trong biển lửa". Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cũng tuyên bố nếu Washington đi quá giới hạn, nước này sẽ tung đòn trả đũa vượt ra ngoài Trung Đông, đồng thời khiến Mỹ và đồng minh mất đi nguồn dầu khí của khu vực.
Eo biển Hormuz, huyết mạch hàng hải nắm giữ 20% nguồn cung dầu toàn cầu, gần như bị tê liệt hoàn toàn sau khi xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran bùng phát hồi cuối tháng 2. Hiện khoảng 1.000 tàu đang kẹt lại vùng Vịnh vì cuộc chiến giữa Iran và Mỹ - Israel.
Theo Hãng tin Reuters, Cơ quan Điều phối thương mại hàng hải Anh (UKMTO) ngày 26-5 cho biết thông tin về vụ nổ bên ở mạn trái tàu chở dầu Olympic Life thuộc sở hữu của Hy Lạp, cách thủ đô Muscat của Oman khoảng 60 hải lý.
Con tàu không chở hàng hóa và đã di chuyển ngang qua Muscat, hướng ra khỏi vịnh Oman.
Thủy thủ đoàn vẫn an toàn, tuy nhiên một phần nhiên liệu đã tràn ra biển. Công ty quản lý Springfield Shipping của tàu Olympic Life cho biết con tàu đã bị một thể chưa xác định va trúng vào khoảng 16h20 ngày 26-5 (giờ Việt Nam).
"Đánh giá ban đầu cho thấy một trong các bồn chứa nhiên liệu của tàu đã bị hư hại. Một vệt dầu đã xuất hiện trên mặt nước sau sự cố", công ty cho biết và nói thêm rằng vụ tràn dầu hiện đã được kiểm soát.
Thông tin xuất hiện trong bối cảnh căng thẳng leo thang xung quanh eo biển Hormuz - nơi đã bị Iran phong tỏa kể từ khi xung đột với Mỹ - Israel nổ ra vào hôm 28-2.
Có nhiều thông tin cho rằng Iran đã rải thủy lôi ở các vùng biển xung quanh như một phần trong chiến dịch phong tỏa Hormuz.
Trước đó cũng trong ngày 26-5, lực lượng Mỹ đã tiến hành tấn công được tuyên bố là "mang tính phòng vệ" vào các bệ phóng tên lửa ở Iran và các tàu mà họ cho là đang cố rải thủy lôi ở vùng Vịnh, theo AFP.
Tehran cáo buộc đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng lệnh ngừng bắn được duy trì gần bảy tuần qua.
Cũng trong ngày 26-5, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã có phát biểu về tình hình Mỹ - Iran khi đến Mỹ chủ trì cuộc họp Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.
"Chúng tôi hy vọng các bên liên quan có thể tiếp tục cam kết theo đuổi lệnh ngừng bắn và tiếp tục tìm được tiếng nói chung, để hòa bình có thể trở lại Trung Đông càng sớm càng tốt", ông Vương Nghị chia sẻ với báo chí.
Nhà ngoại giao hàng đầu Trung Quốc nói rằng "không thể chỉ trong một ngày lạnh giá mà đóng băng được lớp băng dày ba thước và những vấn đề kéo dài không thể giải quyết chỉ trong một sớm một chiều". Tuy nhiên, mỗi bước tiến trong đàm phán đều mang lại hy vọng cho hòa bình, xung đột chấm dứt sớm ngày nào sẽ giảm bớt thương vong cho dân thường ngày đó.
Ngày 26-5, Israel tuyên bố nước này đã tấn công nhắm vào nhân vật Mohammad Odeh - tân thủ lĩnh của cánh vũ trang Hamas.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố quân đội đã đánh trúng ông Odeh, tuy nhiên không nêu rõ liệu ông này đã thiệt mạng hay chưa. Phong trào Hamas hiện chưa đưa ra bình luận.
Ông Netanyahu cho biết ông Odeh từng đứng đầu cơ quan tình báo của Hamas vào thời điểm xảy ra cuộc tấn công ngày 7-10-2023 - sự kiện làm bùng lên xung đột Israel với Hamas. Ông chỉ mới được bổ nhiệm khoảng một tuần để thay thế người tiền nhiệm Izz al-Din al-Haddad đã bị Israel tiêu diệt ngày 15-5.
Một số nguồn liên quan Hamas không xác nhận việc ông Odeh được bổ nhiệm nhưng khẳng định ông được xem là ứng viên tiềm năng.
Giới chức y tế ở Gaza cùng ngày cho biết tòa chung cư ở khu Rimal, thành phố Gaza đã bị tấn công, khiến 3 người thiệt mạng và 20 người khác bị thương. Lực lượng cứu hộ vẫn đang tìm kiếm nạn nhân.
Vụ tấn công diễn ra trong bối cảnh đàm phán gián tiếp giữa Israel và Hamas về giai đoạn hai của thỏa thuận ngừng bắn vẫn bế tắc, bao gồm vấn đề giải giáp Hamas và rút quân Israel.
Trước đó, Israel cũng thông báo mở rộng hoạt động trên bộ tại Lebanon. Theo Reuters, động thái này cho thấy chiến dịch quân sự của Tel Aviv đang gia tăng trên nhiều mặt trận.
Ngày 16-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon sẽ bắt đầu từ sáng mai, giờ Việt Nam.
"Hai nhà lãnh đạo này đã nhất trí rằng để đạt được hòa bình giữa hai nước, họ sẽ chính thức bắt đầu một lệnh ngừng kéo dài 10 ngày vào lúc 5 giờ chiều giờ miền Đông (khoảng 5h sáng ngày 17-4 giờ Việt Nam)", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social. Ông không đề cập đến phong trào Hezbollah của Lebanon.
Thông báo đưa ra sau khi ông Trump điện đàm với Tổng thống Lebanon Joseph Aoun và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.
Theo nhà lãnh đạo Mỹ, ông đã chỉ đạo Phó tổng thống JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio, cùng với Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Dan Razin Caine, làm việc với Israel và Lebanon để đạt được một nền hòa bình lâu dài.
"Tôi rất vinh dự được giải quyết 9 cuộc chiến tranh trên khắp thế giới, và đây sẽ là cuộc chiến thứ 10 của tôi, vì vậy, hãy cùng nhau hoàn thành nó!", ông Trump tự hào.
Ngày 16-4, Văn phòng Tổng thống Lebanon Joseph Aoun thông báo ông đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump.
"Tổng thống Aoun nhắc lại lời cảm ơn đối với những nỗ lực mà ông Trump đang thực hiện để đạt được lệnh ngừng bắn ở Lebanon và đảm bảo hòa bình và ổn định lâu dài, như một bước chuẩn bị cho việc thực hiện tiến trình hòa bình trong khu vực", Hãng tin AFP dẫn thông báo viết.
Cuộc điện đàm diễn ra sau khi Aoun bác bỏ yêu cầu của Mỹ về một "cuộc gọi trực tiếp" với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, theo một nguồn tin từ Lebanon. Trước đó, ông Trump tuyên bố lãnh đạo Lebanon và Israel sẽ nói chuyện ngừng bắn.
Cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran đã lan sang Lebanon vào ngày 2-3, khi lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn tấn công để ủng hộ Tehran, dẫn đến cuộc tấn công của Israel vào Lebanon.
"Hòa bình ở Lebanon là điều cần thiết cho các cuộc đàm phán hòa bình (với Iran)", người phát ngôn Tahir Andrabi của Bộ Ngoại giao Pakistan nói. Pakistan đang làm trung gian đàm phán giữa các bên để chấm dứt xung đột.
