Theo SCMP, trong nửa đầu năm, hơn 20 công ty chuyên về PCB như Victory Giant Technology, WUS Printed Circuit, Shennan Circuits và Suzhou Dongshan Precision Manufacturing liên tục công bố kế hoạch mở rộng năng lực sản xuất, dự kiến đầu tư hàng trăm triệu USD, đánh dấu giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ nhất trong ngành những năm gần đây. Nguyên nhân chuyển hướng được đánh giá do nhu cầu bo mạch chủ cho máy chủ AI tăng vọt.
iFeng cho biết, Victory Giant, công ty tại Huệ Châu, tỉnh Quảng Đông, đã nâng tổng chi tiêu vốn nửa đầu năm lên 3,6 tỷ nhân dân tệ (530 triệu USD), gấp nhiều lần so với 730,1 triệu nhân dân tệ (107,5 triệu USD) cùng kỳ năm ngoái. Các dây chuyền sản xuất mSAP (Modified Semi Additive Process – công nghệ chuyên dùng để tạo ra các đường mạch siêu nhỏ và khoảng cách cực hẹp cho PCB) đã đi vào sản xuất ổn định. Công ty cũng đang đẩy mạnh thương mại hóa sản phẩm CoWoP – công nghệ đóng gói tiên tiến cho phép gắn trực tiếp các cụm chip lên ngay trên PCB, bỏ qua lớp đế trung gian truyền thống.
WUS Printed Circuit ở Côn Sơn, tỉnh Giang Tô cũng đang đẩy mạnh mở rộng. Theo Securities Times, công ty đang nhân đôi vốn đầu tư từ 658,1 triệu nhân dân tệ (97 triệu USD) lên 1,5 tỷ nhân dân tệ (221 triệu USD). Hồi tháng 2, công ty này công bố dự án trị giá 3,3 tỷ nhân dân tệ (486 triệu USD) nhằm đáp ứng nhu cầu trung và dài hạn về mạch PCB cao cấp.
Tháng trước, Shennan Circuits tại Thâm Quyến cũng công bố đang huy động 4,88 tỷ nhân dân tệ (718 triệu USD) thông qua phát hành cổ phiếu riêng lẻ, trong đó phần lớn sẽ được đầu tư vào dự án mạch điện toán trí tuệ nhân tạo trị giá 4,54 tỷ nhân dân tệ (668 triệu USD) tại thành phố Vô Tích.
“Nhu cầu về sức mạnh tính toán của máy chủ AI đang trở thành động lực tăng trưởng quan trọng với ngành công nghiệp PCB”, nhóm nhà phân tích từ hãng môi giới chứng khoán, quản lý tài sản, tư vấn doanh nghiệp China Securities viết trên blog ngày 8/7. “So với trước, nhu cầu cao từ AI thúc đẩy các sản phẩm mới cải tiến hơn về lớp vật liệu, mật độ, tốc độ và tổn hao năng lượng”.
Cũng theo China Securities, việc xây dựng cơ sở hạ tầng AI đang thúc đẩy nhu cầu “cao hơn bao giờ hết” đối với bo mạch điện toán, hệ thống chuyển mạch và làm mát bằng chất lỏng. Xu hướng dẫn đến “sự chuyển dịch trong ngành từ số lượng sang chất lượng”.
Gao Chengfei, Giám đốc công ty tư vấn Tiaoyuan tại Quảng Châu, đánh giá xu hướng sẽ tiếp tục trong nửa sau năm nay và có thể kéo dài hết năm tới. “Khoảng cách hiện tại giữa năng lực sản xuất PCB cao cấp trong nước và nhu cầu khá rõ ràng. Điểm mấu chốt nằm ở cơ cấu sản phẩm, không phải tổng sản lượng”, ông nói trên SCMP.
Chengfei đánh giá, việc các hãng PCB Trung Quốc đồng loạt chuyển sang sản xuất bo mạch cho máy chủ AI một phần vì lợi nhuận, khi một PCB cho hệ thống trí tuệ nhân tạo có thể gấp 10 lần so với máy chủ truyền thống và nhiều lần loại bo mạch cho sản phẩm điện tử tiêu dùng. Tuy vậy, năng lực sản xuất hiện bị hạn chế bởi độ chính xác của thiết bị và sự thiếu hụt nguyên vật liệu.
Theo TTM Technologies, một trong những công ty PCB lớn nhất Mỹ, các bo mạch cho AI có thể được cấu tạo 1-140 lớp, giá dao động từ vài USD đến hơn 100.000 USD. “Trong bối cảnh Định luật Moore đang đi đến hồi kết, vi xử lý không thể tăng thêm bóng bán dẫn, việc kết hợp chúng lại với nhau thông suốt rất cần thiết. Đó là những gì chúng tôi đang làm”, Edwin Roks, CEO TTM Technologies, nói với CNBC.
Trang công nghệ 21Jingji (Trung Quốc) cũng có nhận định tương tự khi cho biết máy chủ AI đặt ra yêu cầu cao hơn đáng kể đối với PCB so với máy chủ truyền thống. PCB máy chủ thông thường có 14-24 lớp, trong khi PCB máy chủ AI cao hơn nhiều. Số lượng lớp cao đòi hỏi cấu trúc kết nối phức tạp, yêu cầu khắt khe về tính toàn vẹn tín hiệu cũng như quản lý nhiệt nghiêm ngặt hơn.
Đầu tuần này, công ty nghiên cứu SemiAnalysis cho biết giá đỡ máy chủ Kyber NVL144 của Nvidia có thể bị trì hoãn đến năm 2028 do những thách thức trong sản xuất, gồm PCB. Nvidia sau đó phủ nhận, nhưng báo cáo được đánh giá vẫn “phủ bóng đen” lên các đối tác của hãng tại Trung Quốc như Victory Giant và WUS Printed Circuit.
Theo Chengfei, hiện có nhiều thách thức đối với các hãng PCB Trung Quốc khi tiến hành mở rộng năng lực sản xuất, gồm “rào cản kỹ thuật lớn làm kéo dài thời gian hoàn thành đường cong lợi nhuận, sự phụ thuộc nhà cung cấp nước ngoài về nguyên liệu đầu vào và áp lực địa chính trị gay gắt”.
Số liệu từ Hiệp hội Bo mạch Mỹ (PCBAA) công bố tháng trước cho thấy, khoảng 30% nguồn cung PCB của thế giới trước đây đến từ Mỹ, nhưng hiện còn 4%. Nói với CNBC, Giám đốc PCBAA David Schild cho biết hiện có tới 60% PCB được sản xuất tại Trung Quốc.
Theo công ty nghiên cứu điện tử Prismark Partners, ngành công nghiệp PCB toàn cầu dự kiến tăng trưởng 12,5% năm nay, đạt gần 96 tỷ USD. Cuối thập kỷ này, con số được dự đoán tăng lên 123 tỷ USD.
AI bùng nổ thời gian qua đang “hút cạn” các sản phẩm điện tử vốn có nguồn cung ổn định, theo TechCrunch. Không chỉ đẩy giá GPU và chip nhớ lên cao, cơn sốt AI còn tạo ra “nút thắt cổ chai” mới khi tụ điện, tấm đồng hay vải thủy tinh trở nên khan hiếm, buộc các công ty đứng sau tăng giá.
Từ quán cà phê, taxi công nghệ đến hàng ăn vỉa hè, mã QR hiện diện ở gần như mọi điểm thanh toán. Ông Sharad Jain, Giám đốc quốc gia của Mastercard tại Việt Nam, Lào và Campuchia, chia sẻ với VnExpress về sự hình thành lối sống số mới ở Việt Nam.
- Điều gì khiến ông ấn tượng nhất về thị trường thanh toán số Việt Nam?
- Việt Nam là một trong những thị trường thanh toán số năng động nhất tôi từng thấy. Báo cáo New Payments Index của chúng tôi chỉ ra, 70% người Việt ưu tiên các phương thức thanh toán mới và hiện đại, cao nhất châu Á - Thái Bình Dương.
Điểm nổi bật không chỉ là tốc độ tăng trưởng, mà là cách thanh toán số len lỏi và cắm rễ vào đời sống hàng ngày. Ở nhiều quốc gia khác, thanh toán số chủ yếu phổ biến tại thành phố lớn hoặc nhóm người dùng trẻ. Nhưng tại Việt Nam, sự thay đổi diễn ra rộng hơn rất nhiều, tác động đến mọi tầng lớp người dân.
Bạn có thể thấy mã QR ở khắp nơi, từ quán cà phê, taxi đến hàng rong, cho thấy người Việt thích nghi nhanh với công nghệ mới, và ưu tiên dùng thiết bị di động. Họ cũng rất cởi mở với công nghệ mới. Nếu giải pháp đủ tiện lợi, họ sẵn sàng thay đổi thói quen rất nhanh.
Thanh toán số tại Việt Nam không còn là công nghệ mới nữa, mà dần trở thành trải nghiệm mặc định trong đời sống hàng ngày.
- Ở góc nhìn của một người nước ngoài sống tại Việt Nam, trải nghiệm đó khác biệt thế nào?
- Tôi sẽ gói gọn bằng hai từ: tiện lợi và tích hợp sâu.
Tại nhiều thị trường, vẫn có khoảng cách khá rõ giữa hệ thống bán lẻ hiện đại và các hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Nhưng ở Việt Nam, bạn hoàn toàn có thể ra đường cả ngày mà không cần dùng ví vật lý.
Từ gọi xe công nghệ, thanh toán hóa đơn đến mua đồ ăn vỉa hè, hầu hết đều có thể thực hiện ngay trên chiếc điện thoại. Điều này phản ánh cách người Việt tiếp cận công nghệ, cùng một lối sống "thuần di động".
- Ông đánh giá gì khi mã QR trở thành phương thức thanh toán phổ biến ở Việt Nam, sau Covid-19?
- Sự phát triển nhanh chóng của thanh toán QR tại Việt Nam là một hiện tượng đặc biệt. Dữ liệu năm 2024 của chúng tôi cho thấy QR là phương thức thanh toán phổ biến nhất trong nước, với khoảng 65% người tiêu dùng sử dụng.
Chúng tôi cũng từng chứng kiến xu hướng tương tự tại Trung Quốc, Ấn Độ hay Indonesia. Tuy nhiên, câu chuyện của Việt Nam đang vượt ra ngoài phạm vi thanh toán đơn thuần.
Người dùng Việt dần hình thành một "lối sống số", họ muốn mọi trải nghiệm diễn ra nhanh, đơn giản và tích hợp trên điện thoại. Điều này cũng được phản ánh bằng số liệu khi kết quả một báo cáo của Mastercard cho thấy, 93% người dùng Việt có xu hướng linh hoạt sử dụng từ 5 phương thức thanh toán trở lên
- Nhưng sự phổ biến của mã QR cũng khiến nhiều khách nước ngoài gặp khó khăn, khi một số cửa hàng không còn dùng máy POS hoặc chấp nhận thẻ quốc tế?
- Đây là vấn đề xuất hiện tại các thị trường tăng trưởng nhanh về thanh toán mã QR. Trên thực tế, việc hộ kinh doanh nhỏ ưu tiên phương thức thanh toán qua điện thoại cũng dễ hiểu, bởi nó tiết kiệm chi phí hơn so với đầu tư máy POS truyền thống. Tuy nhiên, điều đó vô tình lại tạo ra rào cản cho du khách quốc tế - những người quen chi tiêu bằng thẻ không tiếp xúc (contactless) hoặc ví điện tử toàn cầu.
Từ góc độ kinh tế du lịch, việc chấp nhận đa phương thức rất quan trọng. Khi du khách có thể thanh toán dễ dàng, họ thường chi tiêu nhiều hơn và trải nghiệm nhiều dịch vụ địa phương hơn.
Bài toán hiện nay không phải mã QR hay thẻ thay thế nhau, mà làm sao để các phương thức này cùng tồn tại và kết nối. Chúng tôi đã phối hợp với đối tác trong nước giúp khách quốc tế thanh toán tại các điểm quét mã QR nội địa. Một cách khác là hỗ trợ người bán biến smartphone thành thiết bị thanh toán thay cho máy POS truyền thống.
- Việt Nam hưởng lợi gì nếu tiếp tục chuyển đổi số mảng thanh toán?
- Thanh toán số giúp giảm nhiều "điểm nghẽn" khi người dùng tương tác với các dịch vụ số. Với người dân địa phương, lợi ích dễ thấy là sự tiện lợi, tốc độ và khả năng quản lý chi tiêu tốt hơn. Với khách du lịch, tác động còn rõ hơn khi họ không còn phải lo đổi tiền mặt hoặc tìm nơi chấp nhận thanh toán thẻ. Điều này giúp trải nghiệm người dùng trở nên liền mạch hơn, đồng thời kích thích việc mở hầu bao của khách quốc tế.
Ở góc độ kinh tế, việc số hóa giao dịch giúp tăng tính minh bạch và thúc đẩy tài chính toàn diện. Khi có dữ liệu giao dịch số, doanh nghiệp nhỏ cũng dễ tiếp cận nguồn vốn chính thống hơn để mở rộng kinh doanh.
- Khi thanh toán số dần phổ cập, cuộc đua tiếp theo của ngành sẽ là gì?
- Trong 5-10 năm tới, trọng tâm của ngành thanh toán có thể sẽ chuyển từ việc mở rộng người dùng sang cải thiện trải nghiệm.
Một xu hướng lớn là "thanh toán nhúng", tức tích hợp vào mọi trải nghiệm người dùng. Điều này đặc biệt rõ trong thương mại điện tử và mạng xã hội, nơi khoảng cách giữa xem sản phẩm và mua hàng ngày càng được rút ngắn.
Xu hướng tiếp theo là AI tham gia sâu hơn vào hoạt động thương mại. Các trợ lý AI có thể hỗ trợ người dùng thực hiện một số giao dịch như đặt xe, mua sắm định kỳ hoặc lên kế hoạch du lịch. Tuy nhiên, khi thanh toán trở nên "vô hình", niềm tin số vào khả năng bảo vệ dữ liệu sẽ trở thành yếu tố quyết định.
*Luật Báo chí 2025 quy định, tác phẩm báo chí là đơn vị cấu thành nhỏ nhất của sản phẩm báo chí, có nội dung độc lập và cấu tạo hoàn chỉnh, gồm tin, bài được thể hiện bằng chữ viết, âm thanh hoặc hình ảnh.
*Luật Báo chí 2025 quy định, tác phẩm báo chí là đơn vị cấu thành nhỏ nhất của sản phẩm báo chí, có nội dung độc lập và cấu tạo hoàn chỉnh, gồm tin, bài được thể hiện bằng chữ viết, âm thanh hoặc hình ảnh.
Chia sẻ tại sự kiện “AI: Shaping Human-Centered Innovation” diễn ra tại Hà Nội, Tiến sĩ Ed H. Chi, Phó Chủ tịch Nghiên cứu của Google DeepMind, cho rằng thế giới đang chứng kiến một sự chuyển dịch lớn tương tự những cuộc cách mạng công nghiệp trong lịch sử.
“Nhiều người có thể chưa nhận ra rằng chúng ta hiện đang ở giữa một cuộc cách mạng trí tuệ”, ông nói.
Theo vị chuyên gia, nếu giai đoạn đầu của nền kinh tế Internet được dẫn dắt bởi các công nghệ tìm kiếm và gợi ý nội dung thì các mô hình ngôn ngữ lớn hiện nay lại đang tạo ra ảnh hưởng mạnh mẽ trong môi trường doanh nghiệp.
Nguyên nhân là bởi doanh nghiệp là môi trường có nhiều hoạt động dựa trên khả năng suy luận, quy trình và xử lý tri thức, đó là những lĩnh vực AI đang phát triển rất nhanh.
Tuy nhiên, ông chỉ ra một trong những ngộ nhận phổ biến hiện nay là xem AI như một sản phẩm có thể mua về và lập tức tạo ra hiệu quả.
“Khi động cơ được phát minh, bạn không thể chỉ mua một động cơ, đặt nó vào nhà máy rồi xem như xong. Bạn cần các kỹ sư tìm ra cách để làm cho động cơ vận hành phù hợp. Điều tương tự cũng sẽ xảy ra với AI”, ông chia sẻ.
Từ ví dụ này, ông cho rằng Việt Nam có cơ hội phát triển đội ngũ kỹ sư vừa hiểu AI vừa hiểu đặc thù từng ngành nghề để ứng dụng công nghệ phù hợp với thực tế.
Cùng tham gia thảo luận, Tiến sĩ Lương Minh Thắng, Nhà khoa học chính kiêm Giám đốc Nghiên cứu tại Google DeepMind, nhận định năng lực quan trọng nhất của con người trong thời đại AI là khả năng phán đoán.
Ông nêu quan điểm rằng khi AI ngày càng giỏi trong việc đưa ra câu trả lời và gợi ý, con người dễ rơi vào trạng thái tiếp nhận thông tin một cách thụ động.
Vì vậy, người học cần liên tục kiểm chứng và đánh giá tính chính xác, mức độ phù hợp của các kết quả AI tạo ra trong từng bối cảnh cụ thể.
Một thách thức khác được ông Thắng đề cập là việc AI có thể tạo ra lượng lớn tri thức, nội dung và kết quả nghiên cứu trong thời gian rất ngắn.
“Trong toán học, lập trình, sinh học hay khám phá thuốc, AI có thể tạo ra rất nhiều kết quả, nhưng con người vẫn cần đủ năng lực để đánh giá kết quả đó”, ông nói.
Tiến sĩ Lương Minh Thắng chỉ ra rằng điều này có thể dẫn đến sự xuất hiện của những nghề mới trong tương lai, tập trung vào việc kiểm chứng, diễn giải và truyền đạt tri thức do AI tạo ra.
Từ góc độ doanh nghiệp, ông Trương Gia Bình, Chủ tịch Tập đoàn FPT, nhận định AI đang tạo ra một bước ngoặt chưa từng có đối với năng lực cạnh tranh của các tổ chức.
“Không ai có thể duy trì năng lực cạnh tranh nếu không có AI”, ông Bình nhấn mạnh.
Theo lãnh đạo FPT, nhân loại đang bước từ thời kỳ nhà máy công nghiệp sang “nhà máy AI”. Trong tương lai, sức mạnh của doanh nghiệp sẽ được quyết định bởi cả số lượng nhân sự và cả khả năng tổ chức các hệ thống AI.
Về lĩnh vực y tế, bà Jean Desombre, nhà sáng lập kiêm đối tác Pacific Gateway Partners, khẳng định AI có thể tạo ra những đột phá lớn trong nghiên cứu thuốc và xử lý dữ liệu y sinh.
Tuy nhiên, việc triển khai công nghệ này cần đặt con người ở vị trí trung tâm.
Bà đưa lời khuyên rằng trước khi áp dụng AI, các tổ chức cần trả lời những câu hỏi như liệu công nghệ đó có giúp cải thiện kết quả điều trị, giúp bác sĩ có thêm thời gian dành cho bệnh nhân hay không.
Ở góc độ giáo dục, Giáo sư Po-Shen Loh, Đại học Carnegie Mellon, cho rằng AI càng phát triển thì giáo dục càng cần quay trở lại những giá trị cốt lõi.
“Khi AI có thể giúp con người tiếp cận tri thức nhanh hơn, giáo dục cần chuyển từ việc “dạy để biết” sang “dạy để hiểu, để suy nghĩ và để hành động”, ông nhấn mạnh.
Các chuyên gia tham gia sự kiện đều nhìn nhận rằng lợi thế trong giai đoạn tiếp theo sẽ thuộc về những quốc gia có khả năng đào tạo nguồn lao động biết ứng dụng AI vào các bài toán thực tiễn, xây dựng được niềm tin đối với công nghệ trong đời sống xã hội.
