Cứ mỗi dịp tháng tư về, các cán bộ đã và đang làm công tác báo chí, thông tin đối ngoại lại bồi hồi, xúc động xen lẫn vinh dự, tự hào khi hồi tưởng về những năm tháng gắn bó, đồng hành cùng Vụ Thông tin Báo chí, một trong những đơn vị “giàu truyền thống” của Bộ Ngoại giao.
Cách đây 80 năm, ngày 7-4-1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh – Bộ trưởng Ngoại giao đầu tiên – đã ký Sắc lệnh 47/SL về tổ chức của Bộ Ngoại giao, trong đó có Phòng Thông tin – Phát ngôn và Phòng Tuyên truyền – Báo chí, tiền đề cho việc thành lập Vụ Thông tin Báo chí.
Trong tám thập kỷ qua, dưới sự chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và lãnh đạo Bộ Ngoại giao, cùng với tâm huyết và cống hiến của nhiều thế hệ cán bộ, Vụ Thông tin Báo chí tự hào là một trong những đơn vị đã ghi nhiều dấu ấn trong các giai đoạn lịch sử, sự kiện đối ngoại quan trọng của đất nước.
Ngay sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa non trẻ phải đối mặt với muôn vàn thử thách trong tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”.
Giữa bối cảnh “thù trong, giặc ngoài”, việc giúp thế giới hiểu đúng về bản chất của cuộc cách mạng và khát vọng độc lập của dân tộc trở thành nhiệm vụ sống còn của công tác thông tin, tuyên truyền đối ngoại.
Những cán bộ ngoại giao đầu tiên, trong đó có các cán bộ Phòng Thông tin – Phát ngôn và Phòng Tuyên truyền – Báo chí, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đã mang trên vai sứ mệnh lớn lao, đó là vạch trần âm mưu và hành động gây hấn của các thế lực thực dân, đế quốc, đồng thời xây dựng mặt trận thông tin, góp phần bảo vệ nền độc lập non trẻ của nước nhà.
Trong giai đoạn cách mạng với “bộn bề khó khăn” này, Chủ tịch Hồ Chí Minh, với trí tuệ trác tuyệt và khả năng thiên bẩm của mình, đã có nhiều bài viết, thông điệp, tiếp xúc, trả lời phỏng vấn báo giới, đặc biệt là báo chí nước ngoài, thể hiện tầm nhìn chiến lược, chủ động tận dụng thời cơ, sử dụng mọi kênh thông tin đối ngoại để nhân dân thế giới hiểu rõ, hiểu đúng về khát vọng hòa bình, độc lập của dân tộc Việt Nam.
Chỉ trong một thời gian ngắn, khi thăm Pháp từ đầu tháng 6 đến giữa tháng 9-1946, Bác đã có hơn 60 cuộc tiếp xúc, nói chuyện và trả lời phỏng vấn phóng viên của hơn 20 tờ báo, các hãng thông tấn của Pháp và các nước. Đó là những bài học sâu sắc, là kim chỉ nam cho mọi hoạt động thông tin, báo chí sau này.
Trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ, với phong cách chân thực, ngắn gọn mà sắc bén, những thông điệp từ Hà Nội đã chạm tới trái tim của nhân dân tiến bộ trên toàn thế giới, khơi dậy làn sóng ủng hộ hòa bình, phản đối chiến tranh.
Hình ảnh những cán bộ ngoại giao làm công tác thông tin đối ngoại tận tụy, ngày đêm phục vụ các đoàn đàm phán tại Hội nghị Geneve 1954, Hội nghị Paris (1968 -1973) hay hình ảnh những cán bộ không quản ngại hiểm nguy, đồng hành cùng phóng viên quốc tế tại các điểm nóng chiến sự, từ “tuyến lửa” Quảng Bình đến biên giới Tây Nam và biên giới phía Bắc, đã trở thành biểu tượng của bản lĩnh, lòng dũng cảm và sự hy sinh thầm lặng, mãi là ký ức không thể phai mờ.
Bước vào thời kỳ Đổi mới và hội nhập quốc tế, công tác thông tin đối ngoại chuyển mình mạnh mẽ, mở ra một giai đoạn phát triển mới.
Bộ Ngoại giao nói chung và Vụ Thông tin Báo chí nói riêng tiếp tục là một trong những lực lượng nòng cốt, phát huy vai trò tiên phong trong việc quảng bá hình ảnh đất nước, vận động quốc tế, đồng thời kiên quyết đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, thù địch, góp phần phá thế bao vây cấm vận, phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Là cơ quan đầu tiên của Chính phủ có cơ chế Người phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí kể từ năm 1987, sau này có thêm cơ chế Phó phát ngôn (2013), các thế hệ Người phát ngôn Bộ Ngoại giao đã bản lĩnh, tự tin ứng xử trước áp lực và khả năng cân bằng giữa minh bạch thông tin và bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc.
Thông qua những chiến dịch truyền thông lớn phục vụ các chuyến thăm của lãnh đạo cấp cao và trong các sự kiện đối ngoại quan trọng của đất nước như Hội nghị thượng đỉnh các nước nói tiếng Pháp 1997, Hội nghị thượng đỉnh Á – Âu năm 2004, Hội nghị thượng đỉnh APEC 2006, 2017 và các năm Chủ tịch ASEAN 2010, 2020, cuộc gặp Thượng đỉnh Mỹ – Triều Tiên năm 2019, các sự kiện trọng đại của đất nước như dịp kỷ niệm Quốc khánh 2-9, Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước 30-4…, mỗi cán bộ của Vụ Thông tin Báo chí ngày càng trưởng thành.
Bằng sự chân thành, tinh thần cống hiến hết mình, trách nhiệm, các cán bộ của vụ không chỉ là cầu nối với báo chí, mà còn là những “người kể chuyện” về một Việt Nam hòa hiếu, bao dung, năng động, đổi mới và phát triển, góp phần nâng cao vị thế và uy tín của đất nước trên trường quốc tế.
Để đạt được những điều ấy, ngoài nỗ lực của mỗi cán bộ Vụ Thông tin Báo chí, không thể thiếu sự chỉ đạo sát sao, trực tiếp của lãnh đạo chủ chốt, lãnh đạo Bộ Ngoại giao và sự hỗ trợ, phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng của các đơn vị trong bộ và các ban, bộ, ngành địa phương, cũng như đội ngũ những người làm báo am hiểu chuyên môn và đầy nhiệt huyết.
Bước vào thế kỷ 21, tình hình thế giới và khu vực biến động khôn lường, cùng với sự bùng nổ của Cách mạng công nghiệp 4.0, truyền thông không chỉ là công cụ để truyền tải thông điệp, xây dựng hình ảnh quốc gia và tạo ảnh hưởng quốc tế mà còn là “không gian sinh tồn” để mỗi quốc gia hiện diện, tương tác và cạnh tranh.
Trong bối cảnh đó, công tác thông tin đối ngoại đứng trước cả thời cơ và thách thức, đặc biệt là sự gia tăng của “chiến tranh thông tin”, tin giả và các sản phẩm truyền thông được tạo ra bởi trí tuệ nhân tạo. Điều đó đòi hỏi sự chủ động, thích ứng linh hoạt, sáng tạo, đổi mới tư duy và nâng cao năng lực chuyên môn của mỗi cán bộ trong đơn vị.
Phát huy truyền thống vẻ vang của đơn vị, dù trong hoàn cảnh nào, từng cán bộ Vụ Thông tin Báo chí vẫn lặng lẽ cống hiến, tận tâm, chu đáo trong việc cung cấp thông tin và hỗ trợ các hoạt động báo chí của phóng viên trong và ngoài nước; chuẩn mực trong từng phát ngôn, thông cáo báo chí; chú trọng theo dõi, phân tích dư luận quốc tế; chủ động lan tỏa thông điệp đối ngoại trên không gian mạng; tích cực nghiên cứu, đào tạo và tham mưu chính sách phù hợp với bối cảnh mới.
Mỗi nhiệm vụ, dù lớn hay nhỏ, đều được thực hiện với tinh thần chuyên nghiệp, hiện đại và một trái tim luôn nhiệt thành với Tổ quốc, với Nhân dân.
Nhìn lại chặng đường 80 năm, có thể tự hào rằng, cùng với các đơn vị trong Bộ Ngoại giao, Vụ Thông tin Báo chí luôn đồng hành, phụng sự đất nước, phụng sự Nhân dân, gắn liền với những tên tuổi lớn của ngoại giao Việt Nam như cố Thứ trưởng Lê Mai, Đại sứ Ngô Điền, Vụ trưởng Trịnh Xuân Lãng, Người phát ngôn Hồ Thể Lan và nhiều thế hệ lãnh đạo, cán bộ, nhân viên của vụ.
Đây không chỉ là dịp để tri ân những thế hệ đi trước đã đặt nền móng cho truyền thống vẻ vang, mà còn là điểm tựa để thế hệ hôm nay tiếp tục tiến bước.
Từ những bản tin được đánh máy thủ công đến các sản phẩm truyền thông đa phương tiện hiện đại, ngọn lửa đam mê, bản lĩnh và tinh thần tận tụy vẫn luôn được gìn giữ qua từng thế hệ của Vụ Thông tin Báo chí.
Trên hành trình phía trước, những cán bộ hôm nay sẽ tiếp tục viết tiếp những trang sử mới, để tiếng nói Việt Nam ngày càng vang xa, thuyết phục và giàu sức lan tỏa hơn trên trường quốc tế, góp phần xây dựng một nền ngoại giao toàn diện, hiện đại, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ đối ngoại “trọng yếu, thường xuyên” trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.
Ngày 27-4 (giờ New York, Mỹ), Hội nghị kiểm điểm lần thứ 11 Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) đã chính thức khai mạc tại trụ sở Liên hợp quốc (LHQ) dưới sự chủ trì của Việt Nam, đánh dấu một sự kiện quan trọng trong nỗ lực duy trì nền tảng pháp lý quốc tế về giải trừ và không phổ biến vũ khí hạt nhân.
Dưới sự chủ trì của Đại sứ Đỗ Hùng Việt - Trưởng Phái đoàn đại diện thường trực Việt Nam tại LHQ, chủ tịch được chỉ định của hội nghị, kỳ kiểm điểm lần này sẽ diễn ra từ ngày 27-4 đến 22-5.
Đoàn Việt Nam tham dự hội nghị do Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng làm trưởng đoàn. Tham gia đoàn còn có Thiếu tướng Nguyễn Đình Hiền - Tư lệnh Binh chủng Hóa học (Bộ Quốc phòng), kiêm Phó trưởng thường trực Cơ quan đầu mối quốc gia Việt Nam về phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, cùng các đại diện của Bộ Công an và Bộ Ngoại giao.
Phiên khai mạc thu hút sự tham dự và phát biểu của các đại diện cấp cao từ 191 quốc gia thành viên NPT, trong đó có các bộ trưởng ngoại giao, đại sứ, lãnh đạo các tổ chức quốc tế và quan sát viên.
Hội nghị sẽ rà soát toàn diện việc thực thi NPT kể từ kỳ họp năm 2022. Hội nghị bao gồm các phiên thảo luận chung và chủ đề chuyên sâu về giải trừ quân bị, không phổ biến hạt nhân và hợp tác hạt nhân hòa bình.
Đặc biệt, trong bối cảnh tình hình địa chính trị phức tạp với các thách thức như hiện đại hóa kho vũ khí hạt nhân, căng thẳng khu vực và sự gia tăng nguy cơ phổ biến hạt nhân, hội nghị năm nay được kỳ vọng sẽ đạt được các biện pháp cụ thể để thúc đẩy việc thực thi Hiệp ước NPT một cách thực chất.
Đây không chỉ là dịp rà soát mà còn là diễn đàn quan trọng để củng cố cam kết toàn cầu, hướng tới một trật tự thế giới công bằng, không vũ khí hủy diệt hàng loạt.
Việt Nam, trên vai trò chủ tịch của hội nghị, thể hiện sự đóng góp tích cực và chuẩn bị chu đáo.
Đại sứ Đỗ Hùng Việt đã nhấn mạnh tinh thần xây dựng, đối thoại và hợp tác đa phương trong các phát biểu trước thềm hội nghị, khẳng định lập trường nhất quán của Việt Nam ủng hộ giải trừ vũ khí hạt nhân toàn diện, không phân biệt đối xử.
Là quốc gia không sở hữu vũ khí hạt nhân nhưng chịu hậu quả nặng nề từ chiến tranh hóa học và mong muốn hòa bình bền vững, Việt Nam cam kết thúc đẩy sự đoàn kết giữa các quốc gia thành viên, đặc biệt là tiếng nói của các nước đang phát triển, nhằm xây dựng một thế giới phi vũ khí hạt nhân.
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng - trưởng đoàn Việt Nam - đã có bài phát biểu tại phiên thảo luận chung.
Bà khẳng định sự ủng hộ của Việt Nam dành cho Hiệp ước NPT, xem đây là nền tảng quan trọng trong cấu trúc an ninh quốc tế. Việt Nam kêu gọi các nước tuân thủ nghiêm túc, cân bằng cả ba trụ cột về giải trừ quân bị, không phổ biến vũ khí hạt nhân và sử dụng hòa bình năng lượng hạt nhân.
Các nước sở hữu vũ khí hạt nhân có trách nhiệm đặc biệt cần thực hiện các cam kết giải trừ quân bị và không đe dọa sử dụng vũ lực, đồng thời thúc đẩy các biện pháp xây dựng lòng tin và tăng cường trao đổi về các vấn đề chiến lược.
Các quốc gia cũng cần thúc đẩy các cơ chế quốc tế bổ trợ như sớm đưa vào thực thi Hiệp ước Cấm thử hạt nhân toàn diện và tăng cường gia nhập, phê chuẩn Hiệp ước Cấm vũ khí hạt nhân.
Việt Nam đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng và quyền lợi của các quốc gia đang phát triển trong sử dụng hòa bình năng lượng nguyên tử nhằm thúc đẩy sự tiến bộ, thông qua tăng cường hợp tác quốc tế, mở rộng khả năng tiếp cận công nghệ, chuyên môn và bảo đảm nguồn tài chính bền vững.
Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng cũng chia sẻ nỗ lực của Việt Nam trong hoàn thiện chính sách pháp luật quốc gia, thể hiện qua việc thông qua Chiến lược phát triển và ứng dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình đến năm 2035, với tầm nhìn đến năm 2050, thúc đẩy nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân, tập trung vào các lĩnh vực y tế, nông nghiệp, bảo vệ môi trường và an ninh năng lượng.
Trước những thách thức toàn cầu đầy phức tạp, Việt Nam cũng kêu gọi cộng đồng quốc tế tái khẳng định sự ủng hộ đối với giá trị của Hiệp ước NPT thông qua việc tăng cường nỗ lực tập thể và thông qua văn kiện kết quả hội nghị cân bằng, thực chất, định hướng cho chu kỳ tiếp theo của hiệp ước.
Nhà Trắng hôm 20.4 thông báo Bộ trưởng Lao động Mỹ Lori Chavez-DeRemer sẽ rời nhiệm sở, sau thời gian vướng nhiều cáo buộc bê bối bao gồm cả những lời phàn nàn về cách bà đối xử với các nữ nhân viên trẻ tuổi, theo AFP.
Luật sư Nick Oberheiden của bà Chavez-DeRemer nói với NBC News rằng việc bà từ chức "không phải là kết quả của những hành vi sai trái về mặt pháp lý, mà là một quyết định cá nhân".
Giám đốc truyền thông Nhà Trắng Steven Cheung xác nhận việc bà Chavez-DeRemer từ chức. "Bộ trưởng Lao động Lori Chavez-DeRemer sẽ rời chính quyền để nhận một vị trí trong khu vực tư nhân", ông Cheung cho biết trong một bài đăng trên X, đồng thời nói thêm rằng Thứ trưởng Keith Sonderling sẽ giữ chức quyền Bộ trưởng Lao động.
Viết trên X, bà Chavez-DeRemer cảm ơn ông Trump. "Dù nhiệm kỳ sắp kết thúc, điều đó không có nghĩa là tôi sẽ ngừng đấu tranh cho người lao động Mỹ. Tôi mong chờ những điều tốt đẹp mà tương lai mang đến khi tôi chuyển sang khu vực tư nhân", bà viết.
Nhiệm kỳ của bà Chavez-DeRemer trên cương vị Bộ trưởng Lao động đã bị ảnh hưởng bởi nhiều cáo buộc về hành vi sai trái, bao gồm cả cuộc điều tra về nghi vấn bà có theo đuổi mối quan hệ tình cảm với cấp dưới hay không và chồng bà bị vướng các cáo buộc tấn công tình dục.
Đầu tháng 3, hai trợ lý cấp cao của bà đã từ chức sau cuộc điều tra nghi vấn vi phạm về "gian lận đi lại", bằng cách sắp xếp các sự kiện chính thức cho bà Chavez-DeRemer như một cái cớ cho các chuyến đi cá nhân.
Vị Bộ trưởng Lao động cũng phải đối mặt với một khiếu nại nội bộ chính thức cáo buộc bà theo đuổi mối quan hệ không phù hợp với một cấp dưới, một thành viên trong đội bảo vệ của bà, người đã bị cho nghỉ phép vào tháng 1.
Trong cuộc hội kiến tại Phủ Tổng thống ở thủ đô New Delhi ngày 6/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định chính sách nhất quán của Việt Nam luôn đặt ưu tiên cao cho quan hệ với Ấn Độ. Việt Nam ủng hộ vai trò lớn hơn nữa của Ấn Độ tại các diễn đàn đa phương khu vực và quốc tế, ủng hộ Ấn Độ đẩy mạnh chính sách "Hành động hướng Đông" và kết nối chặt chẽ với các nước ASEAN.
"Hành động hướng Đông" là chiến lược đối ngoại do Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi công bố năm 2014, nhằm tăng cường quan hệ kinh tế, chiến lược và văn hóa với các nước Đông Nam Á và Đông Á.
Tổng thống Droupadi Murmu bày tỏ vui mừng khi Việt Nam - Ấn Độ nâng tầm quan hệ lên "Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường", vào đúng dịp hai nước kỷ niệm 10 năm thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện.
Tổng thống Ấn Độ cho rằng việc tăng cường quan hệ sẽ mang lại lợi ích thiết thực cho người dân mỗi nước, dẫn chứng văn kiện hợp tác về y tế sẽ góp phần giúp có thêm các sản phẩm y tế chất lượng cao với giá cả hợp lý được đến tay người tiêu dùng.
Nhấn mạnh Ấn Độ luôn coi Việt Nam là đối tác quan trọng hàng đầu trong chính sách "Hành động hướng Đông" và "Sáng kiến Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương" của Ấn Độ, Tổng thống Droupadi Murmu khẳng định hai nước có quan hệ truyền thống lâu đời, được gắn kết bởi các giá trị lịch sử, văn minh, tôn giáo vẫn còn được thể hiện rõ đến tận ngày nay như việc tôn trí xá lợi Đức Phật ở Việt Nam năm 2025 đã thu hút hơn 15 triệu lượt người đến chiêm bái; dấu tích của sự giao lưu văn hóa hai nước tại thánh địa Mỹ Sơn của Việt Nam.
Bày tỏ cảm ơn Việt Nam đã ủng hộ sớm hoàn tất rà soát Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN - Ấn Độ (AITIGA), Tổng thống Droupadi Murmu cho biết hiện có hơn 400 nhà đầu tư Ấn Độ đang hoạt động tại Việt Nam, mong Việt Nam sẽ tiếp tục quan tâm tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư trên tinh thần quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường và luật pháp Việt Nam; tiếp tục khuyến khích các nhà đầu tư của Việt Nam đầu tư sang Ấn Độ.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mong Tổng thống Droupadi Murmu quan tâm chỉ đạo các lĩnh vực hợp tác trên, đặc biệt là chỉ đạo các cơ quan hữu quan của Ấn Độ để Việt Nam tăng tần suất các chuyến bay thẳng đến Ấn Độ, gỡ bỏ các rào cản thuế quan và phi thuế quan đối với hàng hóa của Việt Nam nhập khẩu vào Ấn Độ.
Nhằm tạo nền tảng vững chắc cho quan hệ, hai bên khẳng định mở rộng hợp tác văn hóa, tôn giáo, giao lưu nhân dân và giáo dục. Tổng thống Ấn Độ cam kết tiếp tục hỗ trợ Việt Nam trong khuôn khổ hợp tác Mekong - Sông Hằng, các chương trình học bổng Hợp tác Kinh tế và Kỹ thuật Ấn Độ (ITEC) và học bổng giáo dục; mong muốn có thêm nhiều khách du lịch Ấn Độ và Việt Nam đến mỗi nước.
