“Khoa học đã chứng minh nồng độ testosterone thường giảm một cách tự nhiên khi chúng ta già đi”, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội ngày 15/7, khi thông báo chương trình xét nghiệm testosterone đối với quân nhân từ 30 tuổi trở lên trong đợt khám sức khỏe hàng năm.
Testosterone là hormone sinh dục quan trọng nhất của nam giới, quyết định các đặc điểm thể chất như râu, cơ bắp, giọng nói, điều hòa ham muốn tình dục, duy trì khả năng sinh sản, mật độ xương và sức khỏe tổng thể.
Ông Hegseth nhấn mạnh mục tiêu của chương trình không nhằm tăng cường năng lực của binh sĩ bằng biện pháp nhân tạo, mà là khôi phục và tối ưu hóa khả năng tự nhiên của cơ thể, bảo vệ sức khỏe lâu dài, đồng thời bảo đảm quân nhân “có nền tảng sinh học cần thiết để duy trì sức chiến đấu”.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ khẳng định quá trình điều trị suy giảm testosterone sẽ không mang tính bắt buộc. Quân nhân thiếu hụt testosterone có quyền tự quyết định điều trị theo khuyến nghị hay không. Quân nhân dưới 30 tuổi vẫn có thể đăng ký xét nghiệm nếu có nhu cầu.
Ông Hegseth sử dụng các thuật ngữ trung tính về giới như “quân nhân” và “binh sĩ”, không nêu rõ chương trình xét nghiệm và điều trị có áp dụng cho nữ quân nhân hay không. Cơ thể phụ nữ cũng sản sinh testosterone, với mức thấp hơn nhiều so với nam giới, và nồng độ cũng giảm dần theo thời gian.
Theo Hiệp hội Tiết niệu Mỹ, tiêu chí xác định tình trạng thiếu testosterone chưa hoàn toàn thống nhất, khiến tỷ lệ mắc dao động khá lớn, từ 2% đến 50% tùy nghiên cứu.
Trong một hội thảo về liệu pháp thay thế testosterone hồi năm 2025, lãnh đạo Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) khi đó là Marty Makary dẫn nghiên cứu năm 2007 cho biết khoảng 5,6% nam giới ở nước này trong độ tuổi 30-79 bị thiếu testosterone, kèm các triệu chứng như trầm cảm và suy giảm sức mạnh cơ bắp.
Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện quá trình huấn luyện và cường độ hoạt động quân sự có thể ảnh hưởng đến nồng độ testosterone của binh sĩ.
Thiếu tá Theodore Crisostomo-Wynne, bác sĩ tiết niệu tại Trung tâm Quân y Madigan của Mỹ, cho biết tình trạng thiếu testosterone đặc biệt đáng lo ngại trong lực lượng đặc nhiệm, do cường độ tác chiến và mức độ căng thẳng rất cao.
“Chúng tôi cho rằng hội chứng này xuất phát từ căng thẳng kéo dài, tiếp xúc với sóng xung kích từ các vụ nổ, chấn thương sọ não và rối loạn giấc ngủ, từ đó gây mất cân bằng nội tiết tố cũng như thay đổi về tâm trạng và nhận thức. Trong những vấn đề y khoa và tâm lý liên quan hội chứng này, suy giảm testosterone và rối loạn nội tiết dường như xuất hiện ở hầu hết trường hợp”, ông cho hay.
Ngày 3-7, trang Business Insider đưa tin Guinea, Morocco, Cộng hòa Dân chủ Congo và Nam Phi hiện là những nước sở hữu trữ lượng nhiều loại khoáng sản chiến lược thuộc nhóm lớn nhất thế giới, đưa châu Phi trở thành mắt xích then chốt trong chuỗi cung ứng toàn cầu đối với các nguồn tài nguyên chiến lược.
Chỉ một số ít quốc gia trên thế giới đang nắm giữ phần lớn trữ lượng các khoáng sản quan trọng đối với nền kinh tế hiện đại, từ quặng sắt, đồng đến đất hiếm, lithium và cobalt.
Trong một số trường hợp, chỉ một quốc gia chiếm tỉ trọng áp đảo trong trữ lượng toàn cầu, làm gia tăng nguy cơ hình thành các "điểm nghẽn" trong chuỗi cung ứng, đồng thời củng cố ảnh hưởng của nước đó đối với các ngành công nghiệp quan trọng.
Phóng viên TTXVN tại châu Phi dẫn số liệu do trang Visual Capitalist tổng hợp cho biết: Guinea hiện là quốc gia có trữ lượng bauxite - nguyên liệu chính để sản xuất nhôm - lớn nhất thế giới, chiếm khoảng 26% tổng trữ lượng toàn cầu.
Ngành khai khoáng đóng vai trò trụ cột của nền kinh tế nước này, đồng thời thu hút hàng tỉ USD vốn đầu tư nước ngoài. Guinea cũng là nguồn cung bauxite quan trọng cho Trung Quốc - quốc gia tiêu thụ nhôm lớn nhất thế giới.
Morocco kiểm soát khoảng 69% trữ lượng phosphate toàn cầu, giữ vị trí gần như chi phối đối với nguồn nguyên liệu sản xuất phân bón.
Thông qua Tập đoàn OCP do nhà nước sở hữu, Morocco đã xây dựng một trong những ngành công nghiệp khai thác và chế biến phosphate lớn nhất thế giới, cung cấp sản phẩm cho hơn 160 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Trong khi đó, CHDC Congo sở hữu khoảng 50% trữ lượng cobalt đã được xác định trên toàn cầu. Đây là kim loại không thể thiếu trong sản xuất pin lithium-ion dùng cho xe điện, thiết bị điện tử và các hệ thống lưu trữ năng lượng tái tạo.
Ngoài cobalt, quốc gia Trung Phi này còn giàu đồng, vàng, kim cương, thiếc và coltan, được đánh giá là một trong những nước có nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú nhất thế giới.
Nam Phi tiếp tục giữ vai trò nhà cung cấp hàng đầu thế giới về nhóm kim loại bạch kim (PGM) khi sở hữu khoảng 83% trữ lượng toàn cầu. Nhóm kim loại này, bao gồm bạch kim, palladium và rhodium, là nguyên liệu quan trọng trong sản xuất ô tô, trang sức, pin nhiên liệu hydro và nhiều công nghệ năng lượng sạch.
Trong bối cảnh nhu cầu khoáng sản chiến lược ngày càng gia tăng cùng quá trình chuyển đổi năng lượng và phát triển công nghệ, các quốc gia sở hữu nguồn tài nguyên dồi dào đang có lợi thế lớn trong thu hút đầu tư, mở rộng ảnh hưởng kinh tế và gia tăng vị thế trong cạnh tranh địa chính trị toàn cầu.
Ngoài châu Phi, Úc nổi bật nhờ sự đa dạng về nguồn tài nguyên khoáng sản. Trong khi đó, Trung Quốc chiếm ưu thế về trữ lượng đất hiếm và than chì trên toàn cầu - hai loại khoáng sản đóng vai trò nền tảng cho ngành xe điện, các hệ thống năng lượng tái tạo và sản xuất tiên tiến.
Stephane Thibault, ủy viên Văn phòng Công tố Monaco, ngày 2/7 cho biết đã xác định được nghi phạm đứng sau vụ đặt bom trong bưu kiện, khiến tài phiệt người Ukraine Vadym Yermolaiev, một phụ nữ và một bé trai 13 tuổi bị thương hôm 29/6.
Monaco cũng phát lệnh bắt với nghi phạm, người được xác định là công dân nước ngoài và hiện đã rời khỏi Monaco. Camera giám sát tại hiện trường cho thấy người này đặt một chiếc túi tại lối ra vào tòa chung cư trên phố Révérend Père Louis Frolla ở Monaco, rồi nhanh chóng rời đi.
Một lúc sau, chiếc túi phát nổ khi tài phiệt Yermolaiev đi ngang qua. Giới chức Monaco xác định đây là một âm mưu ám sát, không phải vụ khủng bố.
Công tố viên Thibault không công bố danh tính nghi phạm, nhưng cho biết Monaco đã đề nghị Tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (Interpol) ban hành Thông báo Đỏ để truy bắt nghi phạm.
Le Figaro và BFMTV dẫn nguồn tin cơ quan điều tra Monaco mô tả nghi phạm là một phụ nữ Ukraine khoảng hơn 30 tuổi, đăng ký cư trú tại Đức và cố tình cải trang thành đàn ông để che giấu thân phận.
Theo một bản ghi nhớ nội bộ của cảnh sát, người này mặc áo khoác đen, đội mũ tai bèo màu đen và được camera an ninh ghi lại nhiều lần xuất hiện quanh hiện trường trước khi gây án.
Ngày 29/6, nghi phạm bám theo ông Yermolaiev và người thân từ một khu vực gần quảng trường Place de Moulins, sau đó đặt túi thuốc nổ tại lối ra vào tòa nhà nơi nạn nhân sinh sống. Nghi phạm kích hoạt quả bom bằng điện thoại di động hoặc một thiết bị giống điều khiển từ xa ngay khi nạn nhân tiến đến gần.
Sau vụ nổ, nghi phạm bỏ chạy về hướng thị trấn Beausoleil của Pháp. Các điều tra viên cho rằng người này đã tiếp tục di chuyển sang Italy và có thể đang ẩn náu tại một quốc gia thuộc Liên minh châu Âu (EU).
Cơ quan điều tra Monaco đã mở cuộc điều tra với các cáo buộc gồm âm mưu giết người, đặt thiết bị nổ nơi công cộng và tội phạm có tổ chức. Giới chức Monaco cảnh báo nghi phạm "có vũ trang và nguy hiểm", đồng thời không loại trừ khả năng có đồng phạm.
Truyền thông địa phương cho biết ông Yermolaiev, 58 tuổi, hiện đã qua cơn nguy kịch. Tuy nhiên, người phụ nữ đi cùng ông, được báo chí xác định là Anna Nasobina, vẫn trong tình trạng nghiêm trọng và đã phải cắt cụt hai chân. Bé trai 13 tuổi bị bỏng và thương tích.
Ông Yermolaiev sinh ra tại thành phố Dnipro của Ukraine, từ bỏ quốc tịch Ukraine năm 2017 và hiện mang quốc tịch Cyprus.
Ông là nhà sáng lập tập đoàn Alef, hoạt động trong các lĩnh vực bất động sản, nông nghiệp, vật liệu xây dựng, khai khoáng và dịch vụ hậu cần, nhiều lần góp mặt trong danh sách 100 người giàu nhất Ukraine.
Năm 2023, Kiev áp lệnh trừng phạt nhắm vào ông với cáo buộc có quan hệ kinh doanh với Moskva và nộp thuế tại bán đảo Crimea, dù doanh nhân này nhiều lần bác bỏ.
Hoàng thân Albert II của Monaco lên án vụ đánh bom là "hành động tàn ác". Giới chức Monaco và Pháp đang tiếp tục phối hợp điều tra động cơ vụ tấn công cũng như truy tìm tất cả những người có liên quan.
Theo Hãng tin Reuters, một quan chức cấp cao Iran ngày 20-4 cho biết Tehran đang xem xét tích cực việc tham gia vào các cuộc đàm phán hòa bình với Mỹ, nhưng nhấn mạnh chưa có quyết định cuối cùng nào được đưa ra.
Đây là diễn biến mới nhất trong bối cảnh vòng đàm phán thứ hai giữa Mỹ và Iran ở Pakistan chưa rõ có thể diễn ra hay không, sau thất bại của vòng đầu tiên hôm 12-4.
Về phía Mỹ, Tổng thống Donald Trump ngày 19-4 tuyên bố các quan chức nước này sẽ đến Pakistan để bắt đầu đàm phán. Phó tổng thống JD Vance dự kiến tiếp tục dẫn đầu vòng đàm phán này.
Trong khi đó, Iran tuyên bố chưa có kế hoạch để đàm phán vòng tiếp theo với Mỹ. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cáo buộc Washington "không nghiêm túc" với tiến trình ngoại giao và Tehran sẽ không thay đổi các yêu cầu đã nêu.
Ông còn tố Mỹ "khăng khăng với những lập trường phi lý và không thực tế" và liên tục vi phạm lệnh ngừng bắn.
Căng thẳng giữa hai bên cũng leo thang trong ngày 20-4. Iran thề sẽ trả đũa sau khi Mỹ tuyên bố đã bắt giữ một tàu chở hàng của nước này.
Một nguồn tin từ Pakistan tham gia các cuộc đàm phán cho biết thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Mỹ và Iran sẽ kết thúc vào lúc 20h ngày 22-4 giờ miền đông (tức 7h sáng 23-4 giờ Việt Nam).
Mỹ đang duy trì phong tỏa các cảng của Iran, trong khi Iran liên tục dỡ bỏ rồi tái áp đặt phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến đường vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu và khí hóa lỏng toàn cầu.
Một nguồn tin cấp cao của Iran cho biết việc Mỹ tiếp tục phong tỏa đang làm suy yếu triển vọng đàm phán hòa bình. Vị này cũng cho biết năng lực phòng thủ của Tehran, bao gồm chương trình tên lửa, không phải là vấn đề để đem ra thương lượng.
Trong khi đó một nguồn tin an ninh Pakistan, quốc gia trung gian đàm phán Mỹ - Iran, tiết lộ Thống soát Asim Munir đã nói với Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng việc phong tỏa là trở ngại cho đàm phán, và ông Trump đáp lại rằng sẽ cân nhắc vấn đề này.
Ngày 20-4, Thời báo Hoàn Cầu cho biết Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có cuộc điện đàm với Thái tử kiêm Thủ tướng Saudi Arabia Mohammed bin Salman, trong đó nhà lãnh đạo Trung Quốc kêu gọi cần duy trì hoạt động lưu thông bình thường qua eo biển Hormuz.
Trung Quốc kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và toàn diện, chấm dứt các hành động thù địch, ủng hộ mọi nỗ lực nhằm khôi phục hòa bình và kiên định giải quyết tranh chấp bằng biện pháp chính trị, ngoại giao.
Ông Tập cũng cho rằng việc duy trì lưu thông bình thường qua eo biển Hormuz phù hợp với lợi ích chung của các quốc gia trong khu vực và cộng đồng quốc tế. Ông khẳng định Trung Quốc ủng hộ các nước trong khu vực xây dựng một ngôi nhà chung dựa trên cơ sở láng giềng tốt, phát triển, an ninh và hợp tác, làm chủ tương lai của mình và thúc đẩy hòa bình, ổn định lâu dài trong khu vực.
