Báo SCMP ngày 16-7 dẫn lời nhà khoa học Lý Minh Đào, trưởng nhóm khoa học tại Trung tâm Nghiên cứu giám sát và cảnh báo sớm tiểu hành tinh, thuộc Cục Quản lý không gian quốc gia Trung Quốc (CNSA), cho biết nước này sẽ triển khai nhiều kính thiên văn mặt đất cùng một chùm vệ tinh trên quỹ đạo để theo dõi các thiên thể có khả năng gây nguy hiểm.
Hơn 95% các tiểu hành tinh gần Trái đất có đường kính lớn hơn 1km – đủ gây thảm họa toàn cầu – đã được nhận diện. Tuy nhiên chỉ khoảng 45% số tiểu hành tinh có đường kính khoảng 140m, có khả năng tàn phá một quốc gia nhỏ, được cho là đã được phát hiện.
Những tiểu hành tinh chưa được phát hiện mới là mối nguy lớn nhất vì chúng có số lượng nhiều, rất mờ trước khi tiến gần Trái đất và thậm chí có thể bất ngờ bay đến từ hướng Mặt trời.
“Chúng ta không thể xem nhẹ nguy cơ va chạm, nhưng cũng không cần quá lo lắng”, ông Lý nói.
Theo kế hoạch, Trung Quốc sẽ lựa chọn các địa điểm phù hợp để xây dựng nhiều kính thiên văn quang học khẩu độ lớn nhằm mở rộng phạm vi quan sát và nâng cao độ chính xác trong đo đạc.
Hệ thống vệ tinh trên quỹ đạo sẽ khắc phục những hạn chế của đài quan sát mặt đất do ảnh hưởng của chu kỳ ngày – đêm và thời tiết, đồng thời phát hiện các tiểu hành tinh bay đến từ hướng Mặt trời.
Khi phát hiện một vật thể có nguy cơ, hệ thống sẽ đánh giá quỹ đạo và xác suất va chạm. Nếu mối đe dọa được xác định là đáng tin cậy và khẩn cấp, cơ quan chức năng sẽ được thông báo.
Năm ngoái, Trung Quốc bắt đầu tuyển dụng các nhà nghiên cứu về phòng thủ hành tinh sau khi tiểu hành tinh 2024 YR4 từng được Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) đánh giá có xác suất 2,2% va chạm Trái đất vào năm 2032. Tuy nhiên, các nhà khoa học sau đó nhận định khả năng xảy ra vụ va chạm là rất thấp.
Ông Lý nhận định thêm biện pháp khả thi nhất hiện nay để ứng phó với tiểu hành tinh nguy hiểm là sử dụng tàu vũ trụ để đâm làm thay đổi quỹ đạo của thiên thể (va chạm động học), phương pháp đã được NASA chứng minh hiệu quả vào năm 2022. Trong khi đó, các phương án như laser, chùm hạt hay lực hấp dẫn được đánh giá kém hiệu quả hơn.
Truyền thông nhà nước Iran đưa tin đã xảy ra các vụ nổ tại các thành phố cảng Bandar Abbas và Sirik, cũng như trên đảo Qeshm, theo Reuters.
Các cuộc tấn công diễn ra trong lúc Iran đang tổ chức lễ tang cho cố Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei. Tuần trước, Tehran đã cảnh báo Mỹ và Israel không tiến hành bất kỳ cuộc tấn công nào trong suốt sự kiện kéo dài nhiều ngày này.
Đài IRIB của Iran đưa tin Tổng thống Masoud Pezeshkian đã từ Iraq về nước trong rạng sáng 8.7 sau khi vụ tấn công xảy ra. Trước đó, ông Pezeshkian sang nước láng giềng để dự lễ tang ông Ali Khamenei vì linh cữu vị cố lãnh tụ tối cao được đưa sang thành phố Najaf của Iraq trong ngày 7.7.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo đã bắt đầu tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran để đáp trả các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại gần eo biển Hormuz. Theo một quan chức Mỹ, Iran đã nổ súng vào 3 tàu thương mại trong vùng lãnh hải của Oman gần eo biển Hormuz vào ngày 7.7. Quan chức này mô tả hành động đó là "một sự vi phạm nghiêm trọng" đối với Bản ghi nhớ thỏa thuận giữa Mỹ và Iran.
Một quan chức Mỹ nói với CNN rằng các cuộc không kích của quân đội Mỹ đang diễn ra nhằm vào các mục tiêu ở Iran "không mang tính tương xứng", khi Washington tìm cách đáp trả các cuộc tấn công gần đây của Iran nhằm vào các tàu chở hàng gần eo biển Hormuz.
"Đây là hành động trừng phạt. Và nó sẽ chưa kết thúc trong một thời gian", vị quan chức nói.
Ngay sau đó, Mỹ thông báo sẽ tái áp đặt các lệnh trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu của Iran để đáp trả các vụ tấn công. Giá dầu Brent giao sau đã tăng hơn 5% trong ngày. Động thái này đồng nghĩa với việc Washington hủy bỏ một trong những nhượng bộ quan trọng nhất từng dành cho Tehran để đổi lấy việc Iran mở lại tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz.
Iran đã lên án việc Mỹ tái áp đặt các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của nước này, gọi đây là "một sự vi phạm trắng trợn" đối với Bản ghi nhớ thỏa thuận mà hai nước đạt được vào tháng trước.
Bộ Ngoại giao Iran tuyên bố trong một thông cáo: "Chúng tôi quy trách nhiệm cho chính phủ Mỹ về mọi hậu quả phát sinh từ hành động vi phạm cam kết này".
Thông điệp đặc biệt này được ghi lại trên trang theo dõi chuyến bay Flightradar24. Dữ liệu cho thấy máy bay của Hãng hàng không Ravenair cất cánh từ Liverpool lúc 11 giờ 25 phút sáng 12.7. Trong hành trình kéo dài khoảng 2 giờ, máy bay bay qua Wirral, Cheshire, phía bắc xứ Wales và cửa sông Dee, theo The Guardian.
Tại khu vực cửa sông Dee, phi công dành khoảng 20 phút để tạo thành chữ "tôi chán quá" bằng những vòng lượn gấp khúc trên mặt nước.
"Tôi chưa bao giờ thấy một phi công nói mình buồn chán bằng cách viết điều đó trên bầu trời", blogger theo dõi hàng không Aaron Rheins nói trên nền tảng TikTok.
Theo Flightradar24, dòng chữ được tạo ra khi máy bay bay ở độ cao khoảng 335 m, với tốc độ gần 185 km/giờ.
Hãng Ravenair cho hay phi công là một huấn luyện viên bay ngoài 20 tuổi. Người này đang lái thử chiếc Piper Tomahawk sau khi một bộ phận trên máy bay được thay thế.
Giám đốc điều hành Ravenair Wayne Barrett tuyên bố phi công sẽ không bị kỷ luật, đồng thời khen ngợi kỹ năng điều khiển máy bay của anh. "Tôi nghĩ cậu ấy thật sự hơi chán, vì đó chỉ là một chuyến bay thử nghiệm. Tuy nhiên, đây là kỹ năng lái máy bay khá điêu luyện", ông Barrett nói với BBC.
Ông Barrett cho biết máy bay đã được đưa về nhà chứa an toàn, còn phi công hiện được nghỉ. Theo ông, chuyến bay thử nghiệm là cần thiết sau khi máy bay được thay một bộ phận. "Tôi nghĩ bộ phận đó là một xi lanh cần được thay thế. Vì vậy, khi điều này xảy ra, chúng tôi sẽ cho máy bay cất cánh để chạy thử nhằm đảm bảo mọi thứ đều ổn, và đúng là như vậy", theo ông.
Dù vậy, ông Barrett cho rằng phi công có lẽ không thật sự "buồn chán" như thông điệp để lại. "Anh ấy có vẻ hơi buồn chán, nhưng có lẽ cuối cùng phải tập trung rất nhiều để đánh vần các chữ cái. Vì vậy, có thể anh ấy chẳng chán chút nào", ông nói.
"WHO... xác định rằng bệnh Ebola do virus Bundibugyo gây ra tại CHDC Congo và Uganda là tình trạng khẩn cấp y tế gây quan ngại quốc tế (PHEIC), nhưng không đáp ứng các tiêu chí của tình trạng khẩn cấp đại dịch", WHO nhấn mạnh trong một tuyên bố.
Tính đến ngày 16.5 đã có 80 ca tử vong nghi mắc Ebola, 8 ca được xác nhận trong phòng thí nghiệm và 246 trường hợp nghi nhiễm được báo cáo tại tỉnh Ituri của CHDC Congo, trong ít nhất 3 khu vực y tế, gồm Bunia, Rwampara và Mongbwalu, theo Reuters.
Bộ Y tế CHDC Congo hôm 15.5 xác nhận 80 người đã chết trong đợt bùng phát Ebola mới ở tỉnh Ituri.
Tại thủ đô Kampala của Uganda, WHO cho hay 2 ca được xác nhận trong phòng thí nghiệm đã được báo cáo hôm 15 và 16.5, từ những người trở về từ CHDC Congo. Hai ca này dường như không liên quan đến nhau, trong đó có một ca tử vong.
Cũng theo WHO, một trường hợp nhiễm bệnh đã được xác nhận trong phòng thí nghiệm tại thủ đô Kinshasa của CHDC Congo, từ một người trở về từ Ituri.
Dịch bệnh Ebola đã gây ra sự tàn phá khủng khiếp ở châu Phi trong suốt 50 năm qua. Trong thời gian đó, Ebola đã cướp đi mạng sống của hơn 15.000 người, và dù có phương pháp điều trị và vắc xin cho một số chủng virus, loại virus này vẫn là một mối đe dọa chết người, theo AFP.
Trong các đợt dịch, Ebola lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp, gần gũi với người nhiễm bệnh. Người khỏe mạnh có thể bị nhiễm bệnh qua dịch cơ thể của người bệnh như máu, chất nôn hoặc phân.
Ebola không lây truyền qua đường không khí, nên ít lây lan hơn so với các bệnh do virus khác. Tuy nhiên, tỷ lệ tử vong rất cao ở những người mắc bệnh: từ 40 đến 70% trong các đợt dịch gần đây ở CHDC Congo, theo WHO.
