Đài Loan đã tuyên án tù với 4 cựu nhân viên của tập đoàn sản xuất chip TSMC trong vụ án liên quan đến cáo buộc đánh cắp bí mật thương mại.
Trong đó, cựu kỹ sư Chen Li-ming bị phạt tù lên tới 10 năm. Ông bị cáo buộc đánh cắp bí mật thương mại để phục vụ cho công việc sau này tại chi nhánh của Tokyo Electron (Nhật Bản) ở Đài Loan.
Ông Chen đã lợi dụng mối quan hệ với đồng nghiệp cũ để giúp công ty mới cạnh tranh giành thêm hợp đồng. Tòa án ở Đài Loan xác định Chen đã thu thập bí mật thương mại “nhằm phục vụ thành tích công việc cá nhân”.
Hành vi này được xác định tạo ra “rủi ro đối với bí mật thương mại của TSMC và ảnh hưởng đến an ninh kinh tế của Đài Loan”.
Ba người khác từng làm việc tại TSMC vào thời điểm xảy ra vụ việc cũng bị tuyên các mức án từ 2 đến 6 năm tù.
Tokyo Electron là nhà cung cấp thiết bị sản xuất chip lớn cho TSMC. Chi nhánh của công ty này tại Đài Loan bị buộc phải bồi thường cho TSMC 3,2 triệu USD và bị phạt thêm 1,6 triệu USD.
Bên cạnh đó, một nhân viên của Tokyo Electron bị kết tội tiêu hủy chứng cứ sau khi xóa các tệp hình ảnh do ông Chen sao chép. Người này bị tuyên 10 tháng tù, cho hưởng án treo.
Tòa án cho rằng Tokyo Electron đã “không thực hiện đầy đủ trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp trong việc giám sát nhân viên”.
Trước đó, Tokyo Electron cho biết đã sa thải ông Chen. Trong tuyên bố sau phán quyết, công ty khẳng định “nghiêm túc tiếp nhận kết luận của tòa”, đồng thời nhấn mạnh cuộc điều tra không phát hiện bằng chứng về sự liên quan mang tính tổ chức.
Công ty cũng cho biết các bí mật thương mại mà ông Chen thu thập không bị tiết lộ cho bên thứ ba và cam kết tăng cường giám sát hệ thống quản lý thông tin.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, ngày 28/4 công bố hình ảnh cuộc đổ bộ và khám xét tàu hàng Blue Star III trên biển Arab. Phương tiện bị nghi là đang di chuyển đến Iran và vi phạm lệnh phong tỏa do Mỹ áp đặt.
Trong video, binh sĩ thuộc Đơn vị Thủy quân lục chiến Viễn chinh (MEU) số 31 triển khai bằng trực thăng từ tàu đổ bộ tấn công USS Tripoli, sau đó đu dây xuống tàu Blue Star III và tiếp cận khoang điều khiển.
"Lực lượng Mỹ đã thả phương tiện sau khi khám xét và xác minh tàu không có kế hoạch cập bến ở Iran", CENTCOM thông báo.
CENTCOM không nêu lý do cụ thể khiến tàu bị nghi ngờ hướng tới Iran. Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy Blue Star III rời cảng Qasim của Pakistan và đang trên hành trình đến cảng Sohar của Oman.
Đây là tàu hàng thứ tư bị kiểm tra kể từ khi Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải nhằm vào Iran, nhưng là trường hợp đầu tiên được trả tự do. Ít nhất ba tàu gồm Touska, Tifani và Majestic X đã bị lực lượng Mỹ bắt giữ.
CENTCOM cho biết chiến dịch phong tỏa đã buộc 39 tàu thay đổi hành trình trong hơn 2 tuần qua, tuyên bố lực lượng Mỹ sẽ tiếp tục thực thi lệnh phong tỏa trên khắp Trung Đông và khẳng định hoạt động này đã "cắt đứt mọi giao thương hai chiều của Iran".
Eo biển Hormuz là tuyến vận tải chiến lược, nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu. Iran đã gần như phong tỏa eo biển này, buộc các tàu thương mại phải xin phép hoặc nộp phí để đi qua và cấm các phương tiện có liên hệ với Mỹ và Israel, cùng những bên khác tham gia vào cuộc xung đột.
Trong khi đó, hải quân Mỹ thực thi lệnh phong tỏa bên ngoài vịnh Oman, cảnh báo sẽ bắt giữ bất cứ tàu nào đến hoặc rời đi từ cảng Iran, cũng như đã nộp phí cho Tehran.
Mỹ cũng mở rộng phạm vi thực thi phong tỏa, cũng như các loại hàng hóa có thể khiến tàu hàng bị kiểm tra hoặc tịch thu nếu liên quan Iran.
Một số chuyên gia hàng hải nhận định kiểm soát toàn bộ lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz là thách thức lớn, đồng thời cho rằng các tàu có thể né tránh bằng cách thay đổi dữ liệu định vị hoặc di chuyển qua vùng biển quốc gia khác.
Ngày 14-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định ông đã nhận được lời đề nghị "giúp đỡ" từ Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về vấn đề Iran.
"Chủ tịch Tập Cận Bình muốn thấy một thỏa thuận (giữa Mỹ và Iran) được ký kết. Và ông ấy đã đề nghị. Ông ấy nói, 'Nếu tôi có thể giúp đỡ gì, tôi sẽ giúp đỡ'... Ông ấy muốn eo biển Hormuz được mở", ông Trump nói với kênh Fox News sau ngày đầu tiên của chuyến thăm Trung Quốc.
Tổng thống Mỹ không nói rõ chi tiết đề nghị giúp đỡ của Trung Quốc nhưng nói rằng Bắc Kinh sẽ không gửi thiết bị quân sự cho Iran.
Trung Quốc có quan hệ mật thiết và là nước tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất của Iran. Trước chuyến thăm, giới phân tích cho rằng nhà lãnh đạo Mỹ sẽ thúc đẩy Trung Quốc gây áp lực lên Iran để chấp nhận một thỏa thuận hòa bình và mở cửa eo biển Hormuz, một tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng đã bị đóng cửa phần lớn do xung đột ở Trung Đông.
Bản tóm tắt của phía Mỹ về cuộc gặp thượng giữa ông Trump và ông Tập cho biết Trung Quốc nhất trí rằng eo biển "phải được giữ mở" và Trung Quốc phản đối việc quân sự hóa và thu phí qua eo biển. Những điểm này phần lớn phù hợp với các tuyên bố trước đó của Trung Quốc.
Nói về vấn đề này trong phỏng vấn với Đài NBC News, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio xác nhận Mỹ đã nêu vấn đề xung đột Trung Đông, nhưng khẳng định Washington không yêu cầu sự giúp đỡ của Trung Quốc.
"Chúng tôi không cần sự giúp đỡ của họ. Chúng tôi nêu vấn đề này để làm rõ lập trường của mình và để họ hiểu rõ, bởi vì việc chúng tôi thảo luận về vấn đề này là hợp lý, xét đến tầm quan trọng của vấn đề đó", ông Rubio nói.
Theo Ngoại trưởng Mỹ, hai nước cũng nhất trí rằng eo biển Hormuz không nên bị quân sự hóa.
"Thật tốt khi chúng ta có liên minh, hoặc ít nhất là sự đồng thuận, về điểm này. Điều đó rất quan trọng bởi phía Trung Quốc nói rằng họ không ủng hộ việc quân sự hóa eo biển Hormuz, và họ không ủng hộ hệ thống thu phí, và đó cũng là lập trường của chúng tôi", ông Rubio giải thích.
Hình ảnh từ vệ tinh NISAR, dự án giữa Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) và Tổ chức Nghiên cứu Vũ trụ Ấn Độ, cho thấy Mexico City đang sụt lún với tốc độ nhanh nhất hành tinh.
Trong thời gian từ giữa tháng 10/2025 tới tháng 1/2026, tốc độ sụt lún trung bình là 1,27 cm một tháng. Một số khu vực sụt lún hơn 2 cm mỗi tháng, tương đương hơn 24 cm mỗi năm.
NISAR là một trong những hệ thống radar quan sát Trái Đất mạnh nhất từng được phóng lên vũ trụ. Đây là vệ tinh đầu tiên kết hợp băng tần L (chuyên để theo dõi thay đổi của nền đá và băng) và băng tần S (theo dõi thay đổi của thảm thực vật).
Trong hình ảnh của NISAR về Mexico City, màu xanh lam đậm đại diện cho những khu vực đã sụt lún hơn 2 cm trong mùa khô. Trong số các khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất có sân bay quốc tế Benito Juarez, sân bay chính của thành phố.
Tượng đài Thiên thần Độc lập cao 34,7 mét xây dựng năm 1910 để kỷ niệm 100 năm ngày độc lập của Mexico, đã được nâng thêm 14 bậc thang vào phần đế khi mặt đất bên dưới lún xuống.
Mexico City trải dài trên một vùng vốn là lòng hồ ở độ cao lớn và nằm trên một tầng đất sét ngậm nước, nơi cung cấp khoảng 60% nước sinh hoạt cho 22 triệu cư dân.
Qua nhiều năm, tầng ngậm nước này đã bị khai thác quá mức đến nỗi gây ra tình trạng sụt lún nền đất bên trên. Việc khai thác quá mức cũng dẫn đến cuộc khủng hoảng nước mạn tính, khiến Mexico City đối mặt với tương lai không còn nước.
Tình trạng sụt lún nhanh chóng của thành phố càng thêm nghiêm trọng do quá trình đô thị hóa, khi cơ sở hạ tầng mới đè nặng lên lớp đất sét. Tình trạng sụt lún bắt đầu được ghi nhận vào những năm 1920 và kể từ đó tới nay, cư dân Mexico City đã trải qua các tình trạng đường sá nứt vỡ, nhà cửa nghiêng ngả, hệ thống tàu điện ngầm bị hư hỏng.
