Một phụ nữ ở Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến (Trung Quốc), có tiền sử cao huyết áp lâu năm, thường xuyên uống thuốc và huyết áp của bà được kiểm soát tương đối tốt.
Nghe nói canh đậu xanh có thể giải nhiệt và giải độc, bà đã nấu một nồi lớn và uống khoảng 1500ml mỗi ngày như nước uống hàng ngày.
Sau 3 ngày liên tiếp uống canh đậu xanh, bà đột nhiên bị đau đầu dữ dội và nôn mửa, sau đó rơi vào hôn mê. Bà được đưa đến bệnh viện cấp cứu và được chẩn đoán bị xuất huyết não.
Các bác sĩ giải thích rằng các thành phần protein đặc biệt trong đậu xanh có thể dễ dàng liên kết với một số thuốc hạ huyết áp, cản trở sự hấp thu thuốc và làm giảm nồng độ thuốc trong máu. Đồng thời, đậu xanh có tác dụng lợi tiểu, làm tăng tốc độ bài tiết thuốc và các chất chuyển hóa của thuốc qua thận, làm suy yếu đáng kể tác dụng hạ huyết áp.
Việc bệnh nhân tiêu thụ một lượng lớn canh đậu xanh trong thời gian ngắn tương đương với việc liên tục “pha loãng” hiệu quả của thuốc, dẫn đến huyết áp tăng đột biến không kiểm soát và cuối cùng gây ra vỡ mạch máu não.
Ngoài những người đang dùng thuốc hạ huyết áp, những người đang dùng thuốc hạ đường huyết và thuốc chống đông máu cũng cần phải hết sức thận trọng:
– Các loại thuốc hạ đường huyết: Bản thân đậu xanh có tác dụng điều hòa đường huyết nhất định. Nếu bạn uống nhiều canh đậu xanh trong khi dùng thuốc, tác dụng kết hợp của cả hai có thể khiến đường huyết giảm quá thấp, dẫn đến các triệu chứng hạ đường huyết như tim đập nhanh, run rẩy và đổ mồ hôi lạnh. Trong trường hợp nặng, thậm chí có thể ảnh hưởng đến ý thức.
– Thuốc chống đông máu: Những loại thuốc này ngăn ngừa đông máu bằng cách đối kháng với vitamin K. Đậu xanh chứa vitamin K, và việc tiêu thụ một lượng lớn đậu xanh tương đương với việc cung cấp “nguyên liệu đông máu”, làm suy yếu hiệu quả của thuốc chống đông máu và tăng nguy cơ huyết khối hoặc chảy máu.
Với thời tiết nóng bức, nhiều người quen dùng canh đậu xanh để giải nhiệt. Tuy nhiên, bệnh nhân đang dùng thuốc điều trị các bệnh mãn tính như huyết áp, tiểu đường và thuốc chống đông máu cần đặc biệt cẩn thận. Ngoài ra, những nhóm người dưới đây nên hạn chế uống nước đậu xanh:
Người có hệ tiêu hóa yếu, dễ lạnh bụng
Đậu xanh mang tính hàn. Uống nhiều, đặc biệt khi bụng đói, có thể gây: đau bụng, tiêu chảy, đầy hơi, lạnh bụng. Những người bị hội chứng ruột kích thích (IBS), viêm loét dạ dày nhẹ hoặc tiêu hóa kém nên uống ít và uống ấm, không uống lạnh.
Người đang dùng thuốc Đông y bổ
Theo y học cổ truyền, đậu xanh có đặc tính “giải độc” mạnh, có thể làm giảm tác dụng của các bài thuốc bổ như: nhân sâm, đương quy, hoàng kỳ, bạch truật… Nếu đang uống thuốc Đông y trị bệnh hoặc thuốc bổ, nên tránh uống nước đậu xanh trong 2-3 giờ quanh thời điểm uống thuốc.
Người huyết áp thấp
Đậu xanh có đặc tính thanh nhiệt, giúp hạ nhiệt đi kèm với đó là xu hướng làm giảm huyết áp nhẹ. Người huyết áp thấp uống nhiều có thể thấy mệt, choáng, lạnh đầu chi.
Người bị tiểu đường đang kiểm soát đường huyết kém
Đậu xanh có chỉ số đường huyết thấp, nhưng nước đậu xanh nấu loãng không còn nhiều chất xơ, dẫn đến làm đường hấp thu nhanh hơn.
Nguy cơ: tăng đường huyết nhẹ sau uống nếu thêm đường; uống khi bụng đói có thể gây dao động đường huyết. Người tiểu đường nên dùng dạng ăn nguyên hạt (cháo, hầm) tốt hơn uống nước loãng.
Người sau phẫu thuật hoặc đang suy nhược
Cơ thể nhiệt thấp, chuyển hóa yếu, thực phẩm tính hàn như nước đậu xanh có thể giảm tiêu hóa, làm chậm hồi phục.
Người bị bệnh thận mức độ trung bình – nặng
Đậu xanh chứa lượng kali và phốt-pho tương đối cao. Người suy thận (độ 3-5) uống nhiều có thể làm tăng kali máu; tăng gánh nặng lọc cho thận.
Người có cơ địa dễ lạnh, phụ nữ đang kỳ kinh hoặc hậu sản
Tính hàn có thể làm đau bụng kinh hơn, rối loạn tiêu hóa, chậm hồi phục sau sinh Nhóm này chỉ nên dùng lượng nhỏ, không uống lạnh, và tốt nhất uống ấm.
Nhiều người mất thời gian để cứu vãn mối quan hệ rạn nứt, nhưng các chuyên gia tâm lý cho biết cần lý trí nhận diện các dấu hiệu độc hại để rời đi thay vì nỗ lực vô ích.
Bạo hành về thể xác hoặc tinh thần
Chuyên gia trị liệu tình dục Tammy Nelson (Mỹ) cho biết nếu đối phương dùng vũ lực như đẩy, xô, túm hay đánh bạn vì bất kỳ lý do gì, việc cố gắng thay đổi họ là vô ích. Bên cạnh bạo lực thể xác, sự thao túng tâm lý (gaslighting) cũng là một dạng bạo hành nguy hiểm. Nếu bạn bị chỉ trích là "quá nhạy cảm" hoặc "hay tưởng tượng" khi lên tiếng về những khúc mắc, hãy cân nhắc việc rời đi để bảo vệ bản thân.
Chỉ có một người nỗ lực
Mối quan hệ cần sự vun vén từ hai phía. Nếu bạn luôn là người duy nhất cố gắng giữ gìn tình cảm, trong khi đối phương chỉ hồi đáp ở mức tối thiểu, đó là lúc nên dừng lại. Nhà tâm lý học người Mỹ Marie Land cho biết, nếu bạn cảm thấy xấu hổ khi kể với người khác về những nỗ lực mình đang bỏ ra, chứng tỏ bạn đang cố gắng quá mức cho một người không phù hợp.
Đối phương từ chối sửa đổi
Chuyên gia tư vấn hôn nhân John Amodeo (San Francisco, Mỹ), tác giả cuốn sách Dancing with Fire, cho rằng sự thấu hiểu và lòng dũng cảm là yếu tố cần thiết để vượt qua khủng hoảng. Nếu bạn không hạnh phúc nhưng người bạn đời từ chối mọi sự trợ giúp, từ việc gặp chuyên gia tâm lý đến thay đổi thói quen xấu, thì chia tay là lựa chọn nên được ưu tiên.
Sợ gần gũi
Nếu bạn không thể chịu đựng việc hôn hay gần gũi đối phương trong một thời gian dài và không có dấu hiệu cải thiện, đó là tín hiệu cho thấy sự kết nối về cảm xúc và thể xác đã đứt gãy.
Người thân thiết lo ngại
Các nghiên cứu cho thấy bạn bè và người thân thường có cái nhìn khách quan về mối quan hệ của bạn. "Nếu những người hiểu rõ bạn nhất bắt đầu bày tỏ sự lo ngại, có thể họ đã nhìn ra những vấn đề tiềm ẩn mà người trong cuộc đang cố tình phớt lờ", giáo sư tâm lý học Gary Lewandowski từ Đại học Monmouth (Mỹ) nhận định.
Niềm tin bị phá vỡ
Tin cậy là nền tảng cốt lõi của một cuộc hôn nhân. Niềm tin một khi đã sụp đổ do những dối trá về tiền bạc, sự phản bội hoặc lạm dụng lặp đi lặp lại sẽ rất khó phục hồi. Bạn cần ở bên một người mang lại cảm giác an toàn thay vì sự bất an thường trực.
Ngoại tình nhiều lần
Việc dùng sự không chung thủy như một cách giải quyết các vấn đề trong mối quan hệ là sai lầm. Chuyên gia Tammy Nelson khuyên nếu bạn hoặc bạn đời thường xuyên tìm đến người thứ ba thay vì đối diện với nhau, hãy chấm dứt mối quan hệ thay vì đổ lỗi cho đối phương.
Cuộc sống cá nhân bị đình trệ
Một mối quan hệ lành mạnh là động lực để cả hai cùng phát triển. Nếu chuyện tình cảm chiếm quá nhiều năng lượng, khiến bạn không còn tâm trí cho sự nghiệp, gia đình và các mục tiêu cá nhân, đó là dấu hiệu của sự độc hại. Sự hy sinh trong tình yêu không được phép đánh đổi bằng tương lai cá nhân.
Thường xuyên bị gạt bỏ cảm xúc
Theo John Amodeo, khi nhu cầu được tôn trọng và sẻ chia của bạn bị đối phương phớt lờ, rào cản tâm lý sẽ xuất hiện. Sự im lặng và thái độ phòng thủ từ đối phương lâu dần sẽ tạo ra sự cô lập. Rời đi là cách tốt nhất để ổn định lại cuộc sống.
Câu chuyện bắt nguồn từ một người phụ nữ Thái Lan khi cô đăng tải hình ảnh quả trứng luộc do chính tay mình luộc lên một nhóm Facebook.
Trong bức ảnh, quả trứng được bổ đôi, để lộ phần lòng trắng có màu hồng khác lạ, hoàn toàn khác với màu trắng thông thường.
Theo chia sẻ của chủ nhân bài đăng, cô luộc trứng như bình thường và không hề thêm bất kỳ nguyên liệu lạ nào.
Bài đăng nhanh chóng nhận về hàng loạt bình luận. Không ít cư dân mạng tỏ ra tò mò, thậm chí pha chút hài hước khi ví quả trứng có màu sắc lạ này giống trứng của chim hồng hạc. Tuy nhiên, bên cạnh những phản ứng vui đùa, cũng có những ý kiến mang tính cảnh báo và phân tích nghiêm túc hơn.
Có người cho rằng hiện tượng này có thể liên quan đến sự xâm nhập của vi khuẩn, đặc biệt là vi khuẩn thuộc nhóm Pseudomonas.
Theo giải thích, một số chủng Pseudomonas có khả năng tạo ra sắc tố trong quá trình sinh trưởng, khiến thực phẩm trong đó có trứng đổi sang các màu bất thường như xanh lục, đỏ hoặc hồng.
Người này cũng cho biết, để xác định chính xác trứng có bị nhiễm vi khuẩn hay không, thường cần đến các phương pháp kiểm tra chuyên sâu, chẳng hạn quan sát dưới ánh sáng cực tím, bởi trứng bị nhiễm có thể phát huỳnh quang trong điều kiện ánh sáng đặc biệt.
Đáng chú ý, vi khuẩn Pseudomonas có thể gây ra nhiều loại nhiễm trùng khác nhau và thường xuất hiện trong môi trường ẩm ướt, đặc biệt nguy hiểm đối với những người có hệ miễn dịch suy yếu. Vi khuẩn này có thể lây lan qua nước, bề mặt nhiễm bẩn hoặc các thiết bị y tế không được khử trùng đúng cách.
Ngay cả người khỏe mạnh cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng nếu tiếp xúc với nguồn nước ô nhiễm, bể bơi hoặc bồn tắm không đảm bảo vệ sinh, hay sử dụng kính áp tròng trong thời gian dài. Các bệnh nhiễm trùng do Pseudomonas gây ra có thể liên quan đến máu, phổi, đường tiết niệu, vết thương hoặc tai, với triệu chứng từ sốt, ớn lạnh cho đến khó thở và đau nhức.
Trước những rủi ro tiềm ẩn, người bình luận khuyến cáo nên lập tức vứt bỏ những quả trứng có biểu hiện màu sắc bất thường và rửa tay thật kỹ nếu đã chạm vào trứng sống. Đồng thời, họ trấn an rằng nếu quả trứng chưa được ăn hoặc chưa tiếp xúc trực tiếp với miệng hay các vết thương hở, nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe là rất thấp.
Nhỏ bé, quen thuộc và xuất hiện trong hầu hết căn bếp, cà chua từ lâu đã là nguyên liệu không thể thiếu trong nhiều món ăn. Tuy nhiên, ít người biết rằng loại quả màu đỏ này lại được đánh giá rất cao về giá trị dinh dưỡng, thậm chí được xem là một trong những loại trái cây tốt nhất cho sức khỏe.
Theo trang Delish, xét về mặt thực vật học, cà chua được xếp vào nhóm trái cây. Trong khi đó, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) đánh giá cà chua là một trong những loại thực phẩm giàu dinh dưỡng hàng đầu, đạt 20 điểm trong bảng xếp hạng các loại rau củ quả có lợi cho sức khỏe.
Điểm nổi bật của cà chua nằm ở hàm lượng lớn các chất chống oxy hóa. Những hợp chất này hoạt động như một "lá chắn" tự nhiên trong cơ thể, giúp chống lại các gốc tự do nguyên nhân góp phần gây ra tình trạng căng thẳng oxy hóa, từ đó liên quan đến nhiều bệnh mạn tính như tim mạch, tiểu đường và một số loại ung thư.
Chuyên gia dinh dưỡng Sherri Berger từ The Plant Strong Dietitian cho biết, bảng xếp hạng dinh dưỡng của CDC được xây dựng dựa trên hàm lượng 17 dưỡng chất quan trọng có trong mỗi khẩu phần 100 calo của các loại trái cây và rau củ.
Theo Berger, cà chua là một loại quả đặc biệt khi có lượng calo rất thấp nhưng lại sở hữu thành phần dinh dưỡng tương tự nhiều loại rau xanh. Dữ liệu dinh dưỡng của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) cho thấy, một quả cà chua bi nặng khoảng 60g chỉ chứa khoảng 12 calo và chưa đến 3g carbohydrate.
Đặc biệt, cà chua rất giàu lycopene hợp chất tạo nên màu đỏ đặc trưng của quả. Đây là một chất chống oxy hóa mạnh, được nghiên cứu nhiều nhờ khả năng hỗ trợ bảo vệ tế bào trước các tác động có hại từ môi trường.
Theo Sherri Berger, việc ăn cà chua thường xuyên cũng như sử dụng các sản phẩm chế biến từ cà chua có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Một nghiên cứu tổng quan năm 2021 đăng trên tạp chí Food Chemistry cho thấy, việc bổ sung cà chua và lycopene có liên quan đến việc giảm nguy cơ mắc một số bệnh như bệnh động mạch vành, ung thư dạ dày, ung thư tuyến tiền liệt và các bệnh liên quan đến mạch máu não.
Không chỉ giàu lycopene, cà chua còn cung cấp lượng đáng kể vitamin A và vitamin C. Chuyên gia dinh dưỡng Sara Riehm từ Orlando Health cho biết, vitamin C đóng vai trò quan trọng trong quá trình hình thành mạch máu, cơ bắp và một số cấu trúc của xương, đồng thời hỗ trợ hệ miễn dịch. Trong khi đó, vitamin A cần thiết cho sức khỏe thị lực, sự tăng trưởng và phát triển của cơ thể.
Để tận dụng tối đa giá trị dinh dưỡng của cà chua, các chuyên gia khuyên nên ưu tiên lựa chọn những quả được trồng tại địa phương và để chín tự nhiên.
Sherri Berger cho biết, cà chua địa phương thường có điều kiện chín tự nhiên tốt hơn, không cần trải qua các phương pháp thúc chín bằng khí ethylene như một số sản phẩm thu hoạch sớm để vận chuyển xa.
Ngoài ra, nên chọn những quả cà chua chín hoàn toàn bởi hàm lượng lycopene có xu hướng tăng lên trong quá trình quả chín. Việc chế biến bằng nhiệt cũng có thể giúp cơ thể hấp thu lycopene tốt hơn. Vì vậy, các món như sốt cà chua, súp, món hầm hoặc cà chua nấu chín đều là lựa chọn phù hợp.
Một mẹo khác để tăng khả năng hấp thu lycopene là kết hợp cà chua với các nguồn chất béo lành mạnh như dầu ô liu. Sự kết hợp này không chỉ giúp món ăn thơm ngon hơn mà còn hỗ trợ cơ thể hấp thu tốt hơn các hợp chất có lợi trong loại quả đặc biệt này.
Không quá cầu kỳ, giá thành dễ tiếp cận nhưng chứa nhiều dưỡng chất quý giá, cà chua xứng đáng là một trong những thực phẩm quen thuộc nên có mặt thường xuyên trong chế độ ăn uống hằng ngày.
Cà chua là loại thực phẩm giàu vitamin, khoáng chất và các chất chống oxy hóa có lợi cho cơ thể. Tuy nhiên, giống như bất kỳ loại thực phẩm nào khác, ăn cà chua với lượng phù hợp sẽ giúp phát huy tối đa lợi ích, trong khi tiêu thụ quá nhiều hoặc ăn sai cách có thể gây ra những vấn đề không mong muốn.
Lượng cà chua phù hợp mỗi ngày phụ thuộc vào nhiều yếu tố như độ tuổi, cân nặng, mức độ vận động, chế độ ăn uống tổng thể và tình trạng sức khỏe của từng người.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, với người trưởng thành khỏe mạnh, khoảng 1-2 quả cà chua tươi hoặc 5-7 quả cà chua bi mỗi ngày là mức hợp lý để bổ sung vitamin, khoáng chất và lycopene mà không gây áp lực lên hệ tiêu hóa.
Tuy nhiên, đây chỉ là mức tham khảo. Những người có bệnh lý về dạ dày, đường ruột hoặc cơ địa nhạy cảm nên điều chỉnh lượng ăn phù hợp với tình trạng của bản thân.
Để tận dụng tối đa giá trị dinh dưỡng của cà chua, nên ưu tiên những quả chín tự nhiên, bảo quản đúng cách và kết hợp trong chế độ ăn đa dạng.
Cà chua có thể ăn sống, làm salad, nấu canh, chế biến thành nước sốt hoặc kết hợp cùng các thực phẩm giàu chất béo lành mạnh như dầu ô liu để tăng khả năng hấp thu lycopene.
Một quả cà chua nhỏ bé nhưng chứa nhiều dưỡng chất quý giá. Chỉ cần ăn đúng lượng và đúng cách, loại quả quen thuộc này có thể trở thành một phần hữu ích trong chế độ ăn uống hằng ngày.
