Một phụ nữ ở Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến (Trung Quốc), có tiền sử cao huyết áp lâu năm, thường xuyên uống thuốc và huyết áp của bà được kiểm soát tương đối tốt.
Nghe nói canh đậu xanh có thể giải nhiệt và giải độc, bà đã nấu một nồi lớn và uống khoảng 1500ml mỗi ngày như nước uống hàng ngày.
Sau 3 ngày liên tiếp uống canh đậu xanh, bà đột nhiên bị đau đầu dữ dội và nôn mửa, sau đó rơi vào hôn mê. Bà được đưa đến bệnh viện cấp cứu và được chẩn đoán bị xuất huyết não.
Các bác sĩ giải thích rằng các thành phần protein đặc biệt trong đậu xanh có thể dễ dàng liên kết với một số thuốc hạ huyết áp, cản trở sự hấp thu thuốc và làm giảm nồng độ thuốc trong máu. Đồng thời, đậu xanh có tác dụng lợi tiểu, làm tăng tốc độ bài tiết thuốc và các chất chuyển hóa của thuốc qua thận, làm suy yếu đáng kể tác dụng hạ huyết áp.
Việc bệnh nhân tiêu thụ một lượng lớn canh đậu xanh trong thời gian ngắn tương đương với việc liên tục “pha loãng” hiệu quả của thuốc, dẫn đến huyết áp tăng đột biến không kiểm soát và cuối cùng gây ra vỡ mạch máu não.
Ngoài những người đang dùng thuốc hạ huyết áp, những người đang dùng thuốc hạ đường huyết và thuốc chống đông máu cũng cần phải hết sức thận trọng:
– Các loại thuốc hạ đường huyết: Bản thân đậu xanh có tác dụng điều hòa đường huyết nhất định. Nếu bạn uống nhiều canh đậu xanh trong khi dùng thuốc, tác dụng kết hợp của cả hai có thể khiến đường huyết giảm quá thấp, dẫn đến các triệu chứng hạ đường huyết như tim đập nhanh, run rẩy và đổ mồ hôi lạnh. Trong trường hợp nặng, thậm chí có thể ảnh hưởng đến ý thức.
– Thuốc chống đông máu: Những loại thuốc này ngăn ngừa đông máu bằng cách đối kháng với vitamin K. Đậu xanh chứa vitamin K, và việc tiêu thụ một lượng lớn đậu xanh tương đương với việc cung cấp “nguyên liệu đông máu”, làm suy yếu hiệu quả của thuốc chống đông máu và tăng nguy cơ huyết khối hoặc chảy máu.
Với thời tiết nóng bức, nhiều người quen dùng canh đậu xanh để giải nhiệt. Tuy nhiên, bệnh nhân đang dùng thuốc điều trị các bệnh mãn tính như huyết áp, tiểu đường và thuốc chống đông máu cần đặc biệt cẩn thận. Ngoài ra, những nhóm người dưới đây nên hạn chế uống nước đậu xanh:
Người có hệ tiêu hóa yếu, dễ lạnh bụng
Đậu xanh mang tính hàn. Uống nhiều, đặc biệt khi bụng đói, có thể gây: đau bụng, tiêu chảy, đầy hơi, lạnh bụng. Những người bị hội chứng ruột kích thích (IBS), viêm loét dạ dày nhẹ hoặc tiêu hóa kém nên uống ít và uống ấm, không uống lạnh.
Người đang dùng thuốc Đông y bổ
Theo y học cổ truyền, đậu xanh có đặc tính “giải độc” mạnh, có thể làm giảm tác dụng của các bài thuốc bổ như: nhân sâm, đương quy, hoàng kỳ, bạch truật… Nếu đang uống thuốc Đông y trị bệnh hoặc thuốc bổ, nên tránh uống nước đậu xanh trong 2-3 giờ quanh thời điểm uống thuốc.
Người huyết áp thấp
Đậu xanh có đặc tính thanh nhiệt, giúp hạ nhiệt đi kèm với đó là xu hướng làm giảm huyết áp nhẹ. Người huyết áp thấp uống nhiều có thể thấy mệt, choáng, lạnh đầu chi.
Người bị tiểu đường đang kiểm soát đường huyết kém
Đậu xanh có chỉ số đường huyết thấp, nhưng nước đậu xanh nấu loãng không còn nhiều chất xơ, dẫn đến làm đường hấp thu nhanh hơn.
Nguy cơ: tăng đường huyết nhẹ sau uống nếu thêm đường; uống khi bụng đói có thể gây dao động đường huyết. Người tiểu đường nên dùng dạng ăn nguyên hạt (cháo, hầm) tốt hơn uống nước loãng.
Người sau phẫu thuật hoặc đang suy nhược
Cơ thể nhiệt thấp, chuyển hóa yếu, thực phẩm tính hàn như nước đậu xanh có thể giảm tiêu hóa, làm chậm hồi phục.
Đậu xanh chứa lượng kali và phốt-pho tương đối cao. Người suy thận (độ 3-5) uống nhiều có thể làm tăng kali máu; tăng gánh nặng lọc cho thận.
Người có cơ địa dễ lạnh, phụ nữ đang kỳ kinh hoặc hậu sản
Tính hàn có thể làm đau bụng kinh hơn, rối loạn tiêu hóa, chậm hồi phục sau sinh Nhóm này chỉ nên dùng lượng nhỏ, không uống lạnh, và tốt nhất uống ấm.
Uống nước đậu xanh thế nào để an toàn?
Mỗi lần chỉ 150-250 ml, tuần 2-3 lần.
Không uống khi đang đói.
Không thêm đường nếu muốn kiểm soát cân nặng, đường huyết.
Người tiêu hóa yếu nên uống ấm, không uống đá.
Nếu đang dùng thuốc (Tây hoặc Đông y), nên uống cách xa 2-3 giờ.
Ngày 3/7, anh Liu, 27 tuổi, đầu bếp có 7 năm làm việc tại quán thịt nướng của anh Liang, đăng tải hình ảnh tờ giấy ghi nợ bị xé rách lên mạng xã hội. Bức ảnh nhanh chóng lan truyền, hé lộ câu chuyện nhân văn giữa ông chủ và nhân viên sau sự cố hỏa hoạn.
Hồi cuối tháng 4, anh Liu quên tắt bếp dưới chảo dầu trong lúc giao ca. Ngọn lửa bùng phát, cháy lan sang nhà kho cùng các phòng ăn riêng. Nam đầu bếp nỗ lực dùng chăn và bình xịt cứu hỏa để dập lửa nhưng không thành.
Sau khi xe cứu hỏa đến, đám cháy mới được khống chế. Sự cố không gây thương vong nhưng làm hư hỏng toàn bộ cơ sở vật chất. Suốt tháng 5, các nhân viên của quán cùng dọn dẹp, thu gom vật dụng để mở cửa lại.
Áy náy vì lỗi lầm của mình gây hậu quả lớn, anh Liu viết giấy ghi nợ gửi anh Liang, xin trừ 3.000 tệ (440 USD) mỗi tháng vào lương cho đến khi đủ số tiền thiệt hại. Bên dưới, nam đầu bếp ký tên, ghi rõ ngày tháng và điểm chỉ dấu vân tay.
Khi nhận tờ giấy, anh Liang quyết định xé bỏ. "Khoản nợ này có thể ảnh hưởng đến tương lai của cậu ấy cùng gia đình, do đó tôi chọn tự gánh vác mọi tổn thất để cùng nhau làm lại", anh Liang nói.
Triết lý kinh doanh "lấy con người làm gốc" của anh Liang lấy cảm hứng từ Yu Donglai, người sáng lập chuỗi bán lẻ Pangdonglai danh tiếng tại Trung Quốc. Doanh nghiệp này thu hút lượng khách hàng trung thành nhờ chính sách phúc lợi xuất sắc, tiêu biểu như 10 ngày nghỉ phép vì buồn bực và "bồi thường oan ức" lên tới 30.000 tệ (khoảng 4.400 USD) cho nhân viên chịu bất công từ khách hàng.
Anh Liang cho biết luôn trả lương cao hơn mặt bằng chung. Ngay trong thời gian gián đoạn hoạt động do vụ cháy, anh vẫn phát trợ cấp sinh hoạt đầy đủ cho nhân sự.
Sau quyết định của anh Liang, các nhân viên khác tự nguyện quyên góp tiền sửa quán. Chủ nhà giảm giá thuê mặt bằng. Một công ty giao đồ ăn cung cấp vốn khởi nghiệp, trong khi đội ngũ quản lý bất động sản đến hỗ trợ sửa chữa cửa hàng. Khách hàng từ khắp nơi cũng tìm đến quán để ủng hộ.
Đây là dự án kinh doanh thứ 16 của anh Liang. Anh dồn tiền tiết kiệm vào cơ sở này, gác lại kế hoạch mua nhà cho gia đình để duy trì hoạt động kinh doanh.
"Họ không cho tôi thuê khách sạn mà nói về ở cùng để tiện chăm sóc. Điều này thật kỳ lạ với người Mỹ", ông Timothy, 63 tuổi, nói. Ông không ngờ chuyến đi lại khiến bản thân nghĩ đến việc bán tài sản ở Mỹ và sang Việt Nam nghỉ hưu.
Timothy là chủ doanh nghiệp sửa chữa máy móc tại bang Georgia. Sau khi vợ qua đời, ông sống cùng con trai út Nicholas, 28 tuổi. Năm 2023, Nicholas sang Việt Nam định cư và kết hôn với chị Vũ Thị Hương, 25 tuổi, quê Bắc Ninh. Vì muốn tìm hiểu cuộc sống của các con, Timothy bay sang Việt Nam.
Ông Vũ Đình Tư (bố ruột Hương) dọn dẹp nhà cửa ở xã Hiệp Hòa, Bắc Ninh để tiếp đón thông gia. "Người ta ở xa tới thăm mình, theo tục lệ quê tôi, để khách ra khách sạn ở là thiếu tình cảm", ông nói.
Tết 2024, ngay khi bước vào nhà, Timothy thấy ông thông gia Việt đã chuẩn bị sẵn khăn tắm, trải ga giường, máy sấy tóc và cả bộ dao nĩa riêng. "Sự tỉ mỉ này khiến tôi cảm giác như họ đang đón một người thân", ông nói.
Những ngày sau đó, Timothy được kéo vào các hoạt động chuẩn bị Tết. Ông học cách thắp hương, sắp mâm ngũ quả. Người đàn ông Mỹ còn được chỉ mẹo cắt bánh chưng. Thay vì dùng dao, Timothy tước lạt tre thành sợi mảnh, đan chéo trên mặt bánh. Khi lật bánh và kéo từng sợi lạt, khối nếp tách ra thành những phần đều nhau, mặt bánh phẳng và không dính tay.
Không khí quây quần của Tết Việt gợi Timothy nhớ về nước Mỹ thập niên 1970, thời điểm gia đình ông còn tụ họp tại nhà bà nội vào mỗi sáng. Sau khi bà qua đời, các mối liên hệ dần thưa vắng, anh chị em chỉ còn nghe tiếng nhau qua những cuộc gọi rời rạc. "Tôi như tìm lại được không khí gia đình đã mất từ lâu", ông nói.
Tháng 5/2024, Timothy đặt vé quay lại Việt Nam dự đám cưới chị gái Hương. Ông thấy đám cưới ở làng quê không chỉ là ngày vui của cô dâu, chú rể mà là việc chung của cả cộng đồng. Hàng xóm, họ hàng tự phân công công việc, người làm gà, người nấu cỗ, người trang trí, cắm hoa. Mọi việc diễn ra nhịp nhàng, không cần đến các dịch vụ chuyên nghiệp.
Hai tuần ở Việt Nam, Timothy dậy sớm phụ dọn dẹp khiến Vũ Đình Tư thường xuyên phải can ngăn vì sợ khách mệt. Nhà thông gia cũng từ chối mọi khoản chi phí ông đề nghị đóng góp.
Từ trải nghiệm đó, ông nhận thấy sự khác biệt về cách sống. Người Mỹ đề cao tự do cá nhân nhưng dễ bị cuốn vào vòng xoáy công việc, hóa đơn. Ngược lại, người Việt coi trọng sự san sẻ trong cộng đồng.
Đầu năm 2025, Timothy trở lại Việt Nam lần thứ ba. Lần này ông tự xách vali về thẳng nhà thông gia, không cần con trai, con dâu đi cùng. Trở ngại lớn nhất của chuyến này là người cháu nội của ông Tư - người duy nhất nói được tiếng Anh - lại vắng nhà. Dẫu vậy, câu chuyện của hai ông thông gia vẫn tiếp diễn nhờ Google dịch.
Ông Tư kể có lần giải thích về món lòng lợn, ông phải thao tác trên điện thoại bốn lần để thông gia hiểu rõ nguyên liệu. "Ông ấy thử tất cả món được mời, kể cả mắm tôm. Ông cũng không nề hà việc gì, từ dọn dẹp đến phụ giúp việc nhà. Sự giản dị đó khiến chúng tôi thấy gần gũi", ông Tư nói.
Chị Vũ Thị Hương, con dâu ông Timothy, nói bất ngờ khi thấy bố chồng hòa nhập với cuộc sống ở Việt Nam rất nhanh. Khi Nicholas đến Việt Nam, anh từng chia sẻ với bố về sự thân thiện của người Việt, cách mọi người sẵn sàng giúp nhau không cần lý do. "Lúc đó bố chưa hình dung được, nhưng khi ông sang và sống cùng, ông tin điều đó", chị nói.
Mỗi sáng, hai người đàn ông dậy sớm uống trà mạn rồi đi bộ. Timothy quan sát vợ chồng thông gia tập thể dục nhịp điệu, đôi khi bật cười trước những động tác của ông Tư. Trên đường tản bộ, ông làm quen với hàng xóm. Một cụ bà quét sân thường mỉm cười vẫy tay. Không cần người phiên dịch, Timothy đáp lại "Xin chào". Thi thoảng, bà còn giúi cho ông gói bánh.
Buổi chiều, ông cùng thông gia đi đón cháu gái. Ở cổng trường, sự xuất hiện của Timothy khiến đám trẻ tò mò chạy lại vây quanh. Lúc rảnh, ông đứng lặng nhìn lũ trẻ đá bóng trên bãi đất trống đối diện trường.
Trong những lần xuống phố, ông được chỉ cách "sống sót" giữa giao thông Việt Nam. Quy tắc là bước xuống đường thì không ngập ngừng, nhìn thẳng và tiến về phía trước. "Cuộc sống ở Việt Nam thú vị tới mức tôi nghĩ mình chắc chắn thuộc về nơi này", ông nói.
Trở về Mỹ, Timothy quay lại cảnh sống một mình, mỗi ngày đi làm và ra chăm sóc mảnh vườn. Ông thấy nhớ không khí ở căn nhà gỗ ở Bắc Ninh luôn có người ra vào.
Tháng 2/2026, ông Timothy sang Việt Nam lần thứ tư và nhận mình đã "hòa tan" với cuộc sống ở đây. Lần này ông đã có thể làm được mọi thứ, xắn tay vào rửa chén, lau nhà, cắt bánh chưng và chuẩn bị tiền lì xì cho các cháu dịp năm mới.
"Tôi đang cân nhắc bán hết tài sản ở Mỹ để sang Việt Nam sống lâu dài", ông nói.
Trước thông tin quốc tế về chùm ca bệnh do virus Hanta trên tàu du lịch quốc tế MV Hondius, ngày 13/5, Bộ Y tế đã phát đi thông tin cập nhật khẩn nhằm cảnh báo người dân, đồng thời nhấn mạnh không hoang mang, suy diễn về nguy cơ bùng phát dịch diện rộng.
Theo thông tin mới nhất từ WHO, đến nay chùm ca bệnh trên tàu MV Hondius đã ghi nhận 9 trường hợp mắc virus Hanta chủng Andes (ANDV), trong đó có 3 ca tử vong.
WHO đánh giá nguy cơ đối với hành khách và thủy thủ đoàn ở mức trung bình, trong khi nguy cơ với cộng đồng toàn cầu ở mức thấp. Tổ chức này cũng nhấn mạnh cơ chế lây truyền của virus Hanta khác với COVID-19 và đang tiếp tục theo dõi diễn biến dịch tễ.
Về nguồn lây, WHO cho biết vẫn đang điều tra. Giả thuyết hiện nay là ca bệnh đầu tiên có thể nhiễm virus khi tiếp xúc môi trường hoặc chuột mang mầm bệnh trong hoạt động ngoài trời trước khi lên tàu. Sau đó, khả năng lây truyền hạn chế giữa người với người có thể xảy ra trong điều kiện tiếp xúc gần, kéo dài.
Cơ quan này khuyến cáo những người có mặt trên tàu hoặc các chuyến bay liên quan theo dõi sức khỏe trong 42 ngày kể từ lần phơi nhiễm cuối cùng.
Các triệu chứng ban đầu cần lưu ý gồm đau đầu, chóng mặt, ớn lạnh, sốt, đau cơ và rối loạn tiêu hóa như buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng. Người dân cần thường xuyên vệ sinh tay.
Đối với người tiếp xúc nguy cơ cao, WHO khuyến cáo theo dõi chủ động và có thể cách ly tại nhà hoặc cơ sở phù hợp trong 42 ngày. Người nguy cơ thấp không cần cách ly, nhưng cần tự theo dõi sức khỏe và đi khám khi xuất hiện triệu chứng.
Tại Việt Nam, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết chưa ghi nhận công dân liên quan đến chùm ca bệnh này. Bộ Y tế đã yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát tại cửa khẩu và cơ sở y tế, đồng thời đẩy mạnh vệ sinh môi trường, diệt chuột và phòng chống bệnh lây từ động vật sang người.
Theo cơ quan này, Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh do chủng virus Andes. Một số nghiên cứu trước đây chỉ phát hiện các chủng Hanta khác như virus Seoul trên động vật.
Ngoài ra, người dân không nên hoang mang, tiếp tục giữ vệ sinh môi trường, hạn chế tiếp xúc với chuột và chất thải của chuột. Nếu xuất hiện sốt, đau cơ, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa hoặc khó thở sau khi tiếp xúc nguồn nguy cơ, cần đến cơ sở y tế sớm để được thăm khám và tư vấn phù hợp.
