Những năng lực như tự lập, tập trung, điều hòa cảm xúc, giao tiếp và khả năng thích nghi là nền tảng giúp trẻ tự tin hòa nhập, học tập hiệu quả và phát triển lâu dài, đặc biệt ở thời điểm bước vào lớp 1, theo tiến sĩ xã hội học Phạm Thị Thúy, giảng viên Học viện Chính trị khu vực 2.
* Đâu là những năng lực nền tảng quan trọng nhất mà trẻ cần có khi bước vào môi trường tiểu học hiện nay, thưa bà?
– Có ba nhóm năng lực quan trọng nhất mà trẻ cần được chuẩn bị trước khi vào lớp 1, gồm năng lực thích nghi, liên quan đến khả năng tự lập trong sinh hoạt như tự ăn, tự mặc, tự chăm sóc bản thân, tự thực hiện các công việc phù hợp với lứa tuổi, khả năng giao tiếp với bạn bè, thầy cô và những người xung quanh.
Thứ hai là năng lực tập trung khi học tập. Trẻ cần được tập thói quen ngồi vào bàn học đúng giờ, biết tự học, hoàn thành nhiệm vụ trước khi vui chơi, biết tò mò, ham học hỏi, khám phá tri thức.
Thứ ba là năng lực điều hòa cảm xúc. Việc trẻ biết nhận biết cảm xúc, chia sẻ cảm xúc và cân bằng cảm xúc rất quan trọng, đặc biệt khi trẻ bước vào môi trường mới với thầy cô và bạn bè.
Trước đây việc chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1 chủ yếu tập trung vào đọc và viết. Tuy nhiên, hiện nay cách tiếp cận đã thay đổi.
Việc cho trẻ tham gia các lớp năng khiếu hoặc học ngoại ngữ từ nhỏ có thể mang lại lợi ích nếu phù hợp với sở thích và tiềm năng của trẻ.
Rèn luyện kỹ năng nên được thực hiện thông qua các hoạt động vui chơi, trải nghiệm và tương tác xã hội. Điều quan trọng là các hoạt động này phải mang tính vui vẻ, phù hợp với độ tuổi và tạo hứng thú cho trẻ.
* Trẻ em tiếp xúc với thiết bị điện tử sớm tác động như thế nào đến khả năng tập trung, giao tiếp, thích nghi khi bước vào lớp 1?
– Nhiều nghiên cứu khuyến nghị không nên cho trẻ dưới 2 tuổi tiếp xúc với màn hình. Sau 2 tuổi, thời lượng sử dụng cũng cần được kiểm soát chặt chẽ, mỗi lần không quá 20 phút và phải có sự đồng hành của người lớn.
Nhiều gia đình sử dụng thiết bị công nghệ để cho trẻ ăn, chơi hoặc học tập, nếu kéo dài sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng tập trung của trẻ.
Công nghệ còn tác động tiêu cực đến khả năng giao tiếp và thích nghi xã hội. Trẻ sẽ có ít cơ hội tương tác với con người thực, quan sát nét mặt, ánh mắt, nụ cười và cảm xúc của người khác, gặp khó khăn trong việc thấu hiểu cảm xúc của chính mình và những người xung quanh.
* Nhiều phụ huynh mong muốn con có khả năng hội nhập và cạnh tranh trong tương lai. Liệu “chạy đà” cho trẻ từ những năm tiểu học có phải là quá sớm?
– Khi trẻ bước vào lớp 1, cha mẹ cần chuẩn bị cho trẻ những năng lực nền tảng để thích nghi với một thế giới ngày càng hội nhập.
Ngoài ngoại ngữ, trẻ cần được hình thành các giá trị sống quan trọng như tôn trọng sự khác biệt, tinh thần trách nhiệm, lòng nhân ái và sự đồng cảm. Đây là những phẩm chất cần được nuôi dưỡng từ nhỏ để trẻ có thể kết nối với cộng đồng và sống có trách nhiệm với xã hội.
Trẻ cũng cần được rèn luyện tư duy phản biện. Trong bối cảnh thông tin trên mạng ngày càng nhiều, trẻ cần học cách chọn lọc, đánh giá và kiểm chứng thông tin thay vì tin tưởng một cách thụ động.
Tuy nhiên, yếu tố quyết định vẫn là sự làm gương của cha mẹ. Nếu muốn con trở thành người ham học hỏi, trung thực, có trách nhiệm và biết tôn trọng người khác, chính cha mẹ cần thể hiện những giá trị đó trong cuộc sống hằng ngày.
* Cha mẹ cần chuẩn bị tâm thế ra sao để vừa đồng hành cùng con, vừa tránh tạo ra áp lực không cần thiết?
– Nhiều phụ huynh có kỳ vọng rất lớn đối với con. Tuy nhiên, mỗi trẻ có năng lực, sở trường và tốc độ phát triển riêng. Cha mẹ không nên áp đặt mong muốn cá nhân hay so sánh con với anh chị em, với trẻ hàng xóm hoặc bất kỳ ai khác. So sánh không những làm tổn thương tâm lý trẻ mà còn cản trở quá trình phát triển tự nhiên của trẻ.
Trong gia đình, đôi khi tồn tại những khác biệt giữa quan điểm giáo dục của cha mẹ và ông bà. Cách giải quyết tốt nhất là cùng thống nhất mục tiêu giáo dục thay vì tranh cãi về phương pháp. Khi tất cả đều đặt lợi ích của trẻ lên hàng đầu, các thành viên có thể cùng trao đổi và tìm ra cách phù hợp nhất.
Cảm xúc của trẻ là yếu tố không thể xem nhẹ. Những tổn thương cảm xúc trong giai đoạn đầu đời có thể để lại ảnh hưởng lâu dài. Trẻ cảm nhận được yêu thương sẽ hạnh phúc hơn, từ đó tự tin phát triển toàn diện cả về thể lực, trí lực, tâm lực – 3 yếu tố tạo nên nội lực vững vàng cho trẻ.
Theo Hãng tin Bloomberg ngày 9-4, số người tự nguyện gia nhập quân đội Thái Lan đã tăng đều trong vòng 5 năm qua.
Trong đợt tuyển quân tháng 4 năm nay, tại một số khu vực, quân đội thậm chí không cần tổ chức bốc thăm như thường lệ do lượng đăng ký tự nguyện đã đủ chỉ tiêu.
Xu hướng này diễn ra trong bối cảnh an ninh khu vực có nhiều căng thẳng, đặc biệt sau các cuộc đụng độ biên giới với Campuchia khiến khoảng 40 binh sĩ Thái Lan thiệt mạng trong năm 2025.
Tuy nhiên, động lực chính lại đến từ yếu tố kinh tế. Nền kinh tế Thái Lan tăng trưởng chậm khiến cơ hội việc làm - đặc biệt với người trẻ - ngày càng hạn chế. Hai trụ cột là xuất khẩu và du lịch đều suy yếu, trong đó du lịch chịu tác động nặng nề từ xung đột Iran.
Bên cạnh đó, giá các mặt hàng nông sản chủ lực như gạo và mía giảm, trong khi chi phí phân bón tăng, khiến thu nhập khu vực nông thôn tiếp tục bị thu hẹp.
Trong bối cảnh đó, quân đội trở thành một trong số ít lựa chọn mang lại sự ổn định. Người nhập ngũ nhận khoảng 11.000 baht (khoảng 340 USD) mỗi tháng, kèm theo chỗ ở, ăn uống và chăm sóc y tế. Dù không cao theo tiêu chuẩn quốc tế, mức thu nhập này vẫn được xem là ổn định, thậm chí cao hơn lương tối thiểu tại nhiều địa phương.
Không chỉ vì thu nhập, việc tình nguyện nhập ngũ còn giúp nhiều thanh niên tránh rủi ro bị gọi nghĩa vụ bắt buộc kéo dài.
Theo quy định, nam giới Thái Lan khi bước sang tuổi 21 phải tham gia tuyển quân; nếu không đủ người tình nguyện, họ sẽ phải bốc thăm.
Người rút thẻ đỏ sẽ phục vụ khoảng hai năm, trong khi thẻ đen được miễn. Tuy nhiên năm nay, tại nhiều nơi, số người tự nguyện đã vượt chỉ tiêu ngay từ đầu.
"Tôi không muốn mạo hiểm bị gọi nhập ngũ", Purithat Thatvorchaiwat, sinh viên ngành truyền thông số 22 tuổi, cho biết. "Tôi thà đăng ký trước cho xong. Ít nhất sau khi tốt nghiệp, tôi cũng có việc để làm".
Dù vậy, xu hướng này vẫn gây tranh cãi trong xã hội Thái Lan. Đảng Nhân dân đối lập - được nhiều cử tri trẻ ủng hộ - kêu gọi bãi bỏ nghĩa vụ quân sự, cho rằng thời gian phục vụ có thể làm gián đoạn sự nghiệp của thanh niên.
Ngoài ra, Thái Lan cũng đang đối mặt với thực tế tỉ lệ sinh thuộc hàng thấp nhất thế giới, khiến số lượng nam giới đến tuổi nhập ngũ ngày càng giảm. Trước tình hình này, quân đội đang nỗ lực cải thiện hình ảnh, hiện đại hóa chính sách và mở rộng nguồn tuyển quân.
Dự kiến số liệu chính thức về lượng người tình nguyện nhập ngũ năm nay sẽ được công bố vào giữa tháng 4, và nhiều khả năng sẽ vượt mức của năm trước.
Stanislav Krykun, Giám đốc điều hành công ty bao bì DST-Pack (Ba Lan), giải thích theo nguyên lý vật lý, khi người dùng nhấp ngụm đầu tiên, chất lỏng rời khỏi cốc khiến áp suất bên trong giảm xuống. Lỗ nhỏ sẽ cho phép không khí lập tức tràn vào lấp đầy khoảng trống, duy trì dòng chảy liên tục.
"Nếu không có lỗ thông hơi, áp suất bên trong cốc giảm sẽ hình thành lực hút giữ chất lỏng lại. Khi người dùng cố dốc ngược cốc, không khí sẽ tràn mạnh qua lỗ uống, tạo ra sự thay đổi áp suất đột ngột khiến nước trào ra ngoài", ông Krykun giải thích.
Bên cạnh việc giữ dòng chảy ổn định, các nhà thiết kế đặt lỗ nhỏ này đối diện miệng uống để hai luồng khí và nước không cản trở nhau. Lỗ nhỏ cũng cho phép một lượng nhỏ hơi nước thoát ra, giúp giảm nhiệt độ ngụm cà phê đầu tiên để tránh gây bỏng cho khách hàng.
Trước đây, nắp cốc cà phê đầu thế kỷ 20 được thiết kế kín và dễ rò rỉ. Đến thập niên 1970, khi văn hóa đồ uống mang đi phổ biến, nhiều khách hàng tự chọc thủng nắp để uống khi đi bộ hoặc lái xe. Để giải quyết tình trạng tai nạn do bỏng nước sôi, các nhà sản xuất đã cải tiến nắp cốc. Sự ra đời của dòng nắp Solo Traveler vào giữa những năm 1980 với phần miệng nhô cao và lỗ thông hơi nhỏ là một cột mốc quan trọng.
Bên cạnh lỗ thông hơi, nắp cốc hiện đại còn tích hợp vùng rãnh lõm nông quanh mép, đóng vai trò như một hệ thống thoát nước mini. Nếu cà phê sóng sánh, rãnh này sẽ dẫn lượng chất lỏng chảy ngược trở lại vào trong thay vì rớt ra ngoài.
Hiện nay, các nhà sản xuất vẫn duy trì thiết kế vật lý cốt lõi này trên các nắp cốc nhựa hoặc vật liệu sinh học để đảm bảo trải nghiệm an toàn cho người dùng.
Theo Your Tango, dưới đây là năm dấu hiệu cho thấy một mối quan hệ có lẽ sẽ không kéo dài, ngay cả khi bạn đang yêu sâu đậm.
1. Bạn thông minh hơn đối phương
Một nghiên cứu về sự hấp dẫn giữa các cá nhân cho thấy đàn ông thường cảm thấy bị áp lực khi ở gần những phụ nữ thông minh.
2. Bạn đang ở bên một người chưa trưởng thành
Không ai hoàn toàn trưởng thành nhưng những người quá trẻ con sẽ khiến bạn mệt mỏi, nếu không muốn nói là ngay lập tức.
3. Hai bạn bất đồng về việc có con hay không
Nếu hai bạn không thể thống nhất về việc có con hay không, thì đó là một rào cản lớn.
4. Bạn nói dối bạn bè về mối quan hệ của mình
Mối quan hệ dễ thất bại khi bạn chỉ dám kể cho bạn bè mình một phần câu chuyện về người kia, ví dụ như những lần cả hai cãi nhau.
5. Đối phương quá nghe lời cha mẹ
Nếu một trong hai người coi trọng ý kiến của cha mẹ hơn ý kiến của người yêu, một nghiên cứu cho thấy sự thiếu tôn trọng này là một dấu hiệu cảnh báo rắc rối.
