Theo Hãng tin Bloomberg ngày 9-4, số người tự nguyện gia nhập quân đội Thái Lan đã tăng đều trong vòng 5 năm qua.
Trong đợt tuyển quân tháng 4 năm nay, tại một số khu vực, quân đội thậm chí không cần tổ chức bốc thăm như thường lệ do lượng đăng ký tự nguyện đã đủ chỉ tiêu.
Xu hướng này diễn ra trong bối cảnh an ninh khu vực có nhiều căng thẳng, đặc biệt sau các cuộc đụng độ biên giới với Campuchia khiến khoảng 40 binh sĩ Thái Lan thiệt mạng trong năm 2025.
Tuy nhiên, động lực chính lại đến từ yếu tố kinh tế. Nền kinh tế Thái Lan tăng trưởng chậm khiến cơ hội việc làm – đặc biệt với người trẻ – ngày càng hạn chế. Hai trụ cột là xuất khẩu và du lịch đều suy yếu, trong đó du lịch chịu tác động nặng nề từ xung đột Iran.
Bên cạnh đó, giá các mặt hàng nông sản chủ lực như gạo và mía giảm, trong khi chi phí phân bón tăng, khiến thu nhập khu vực nông thôn tiếp tục bị thu hẹp.
Trong bối cảnh đó, quân đội trở thành một trong số ít lựa chọn mang lại sự ổn định. Người nhập ngũ nhận khoảng 11.000 baht (khoảng 340 USD) mỗi tháng, kèm theo chỗ ở, ăn uống và chăm sóc y tế. Dù không cao theo tiêu chuẩn quốc tế, mức thu nhập này vẫn được xem là ổn định, thậm chí cao hơn lương tối thiểu tại nhiều địa phương.
Không chỉ vì thu nhập, việc tình nguyện nhập ngũ còn giúp nhiều thanh niên tránh rủi ro bị gọi nghĩa vụ bắt buộc kéo dài.
Theo quy định, nam giới Thái Lan khi bước sang tuổi 21 phải tham gia tuyển quân; nếu không đủ người tình nguyện, họ sẽ phải bốc thăm.
Người rút thẻ đỏ sẽ phục vụ khoảng hai năm, trong khi thẻ đen được miễn. Tuy nhiên năm nay, tại nhiều nơi, số người tự nguyện đã vượt chỉ tiêu ngay từ đầu.
“Tôi không muốn mạo hiểm bị gọi nhập ngũ”, Purithat Thatvorchaiwat, sinh viên ngành truyền thông số 22 tuổi, cho biết. “Tôi thà đăng ký trước cho xong. Ít nhất sau khi tốt nghiệp, tôi cũng có việc để làm”.
Dù vậy, xu hướng này vẫn gây tranh cãi trong xã hội Thái Lan. Đảng Nhân dân đối lập – được nhiều cử tri trẻ ủng hộ – kêu gọi bãi bỏ nghĩa vụ quân sự, cho rằng thời gian phục vụ có thể làm gián đoạn sự nghiệp của thanh niên.
Ngoài ra, Thái Lan cũng đang đối mặt với thực tế tỉ lệ sinh thuộc hàng thấp nhất thế giới, khiến số lượng nam giới đến tuổi nhập ngũ ngày càng giảm. Trước tình hình này, quân đội đang nỗ lực cải thiện hình ảnh, hiện đại hóa chính sách và mở rộng nguồn tuyển quân.
Dự kiến số liệu chính thức về lượng người tình nguyện nhập ngũ năm nay sẽ được công bố vào giữa tháng 4, và nhiều khả năng sẽ vượt mức của năm trước.
Liệu đây có phải là "bức tranh đứt gãy" giữa kỳ vọng của thế hệ trẻ với thực tại khắc nghiệt của thị trường lao động vốn sôi động và biến đổi nhanh hiện nay?
Số liệu từ Tổng cục Thống kê quý 1-2026 cho ra một con số đáng suy gẫm. Cả nước có gần 1,6 triệu thanh niên (15-24 tuổi) đang rơi vào tình trạng "3 không" như trên. Đáng lo ngại hơn khi tỉ lệ thất nghiệp ở nhóm tuổi này lên đến 8,9%, cao gấp nhiều lần tỉ lệ thất nghiệp chung cả nước.
Tại sao trong bối cảnh các ngành kinh tế số (công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông...) và dịch vụ lưu trú, ăn uống đang tăng trưởng và "khát" nhân lực, nhiều người trẻ vẫn đứng ngoài cuộc hoặc bất lực trong việc giành lấy một công việc? Câu trả lời nằm ở sự lệch pha giữa kỹ năng và kỳ vọng cá nhân.
Một bộ phận gen Z bước vào thị trường với nhu cầu chọn việc theo tiêu chuẩn cá nhân cao, ưu tiên sự tự do và mức đãi ngộ lý tưởng. Tuy nhiên sự thật là họ đang thiếu hụt kinh nghiệm thực tế cùng các kỹ năng số cơ bản để đáp ứng yêu cầu thực chiến từ doanh nghiệp.
Trong xã hội học, tình trạng "3 không" này nếu kéo dài không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn tạo ra "hiệu ứng vết sẹo". Khi rời xa các định chế giáo dục và lao động quá lâu, người trẻ dễ rơi vào trạng thái mất kết nối xã hội, kỹ năng bị mai một và tâm lý tự ti gia tăng.
Chính vì thế khoảng trống trong hồ sơ năng lực càng dài, cánh cửa trở lại môi trường nghề nghiệp càng hẹp lại. Đáng lo ở chỗ tỉ lệ "3 không" tại nông thôn (13%) và ở nữ giới (12,8%) cao hơn hẳn thành thị. Điều đó chứng tỏ áp lực đô thị và rào cản tiếp cận công nghệ vẫn là điểm nghẽn lớn chưa có lời giải triệt để.
Kinh tế số và chuyển đổi số tại Việt Nam dù mới ở giai đoạn đầu nhưng đang tăng tốc cực nhanh (chiếm gần 3% tổng lao động có việc làm và đang tiếp tục mở rộng). Đây chính là kỷ nguyên vươn mình thực tế nhất và chắc chắn nó không chờ đợi những người đứng yên.
Thách thức 1,6 triệu thanh niên nói trên không chỉ là bài toán của các cơ quan quản lý mà còn là lời cảnh tỉnh cho chính mỗi bạn trẻ đang ở trạng thái "3 không". Đừng để mình bị động chờ một công việc trong mơ đúng ý hoặc ảo tưởng năng lực cá nhân, không màng đến những chuyển động thực tế của thị trường lao động.
Thay vào đó cần chủ động lấp đầy khoảng trống kỹ năng của mình bằng các khóa đào tạo ngắn hạn, thậm chí chấp nhận những vị trí khởi đầu khiêm tốn chính là cách duy nhất để mình không bị "đá" khỏi quỹ đạo phát triển. Đừng để mác "thanh niên 3 không" trở thành rào cản ngăn bạn chạm tới tương lai vì trong kỷ nguyên số, đứng yên đồng nghĩa với việc đang lùi lại phía sau.
Ngày 25/5, Bệnh viện Đa khoa Trung tâm tỉnh Gia Lai cho biết đang tiếp nhận, điều trị 39 trường hợp nghi ngộ độc thực phẩm, trong đó có 12 trẻ em dưới 16 tuổi.
Nhiều bệnh nhân cho biết đã ăn bánh mì trước khi xuất hiện các triệu chứng bất thường, trong đó nhiều người khai mua tại cùng một cơ sở trên đường Hùng Vương.
Theo Bệnh viện Đa khoa Trung tâm tỉnh Gia Lai, các bệnh nhân đang được điều trị tại các khoa Truyền nhiễm, Nhi, Nội tiêu hóa và Nội tổng hợp. Triệu chứng chung ghi nhận gồm đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy, đau đầu, chóng mặt.
Bác sĩ Võ Bảo Dũng, Phó giám đốc Bệnh viện Đa khoa Trung tâm tỉnh Gia Lai cho biết ca bệnh đầu tiên nhập viện được ghi nhận vào tối 23/5. Đến sáng 25/5, bệnh viện ghi nhận tổng cộng 39 ca nhập viện. Hiện sức khỏe các bệnh nhân cơ bản ổn định".
Qua khai thác yếu tố dịch tễ, nhiều bệnh nhân cho biết đã ăn bánh mì trước khi phát bệnh, trong đó có nhiều trường hợp khai mua tại tiệm bánh mì L.H trên đường Hùng Vương. Tuy nhiên, theo bác sĩ Dũng, đây mới chỉ là thông tin do người bệnh cung cấp.
"Bệnh viện chỉ có chức năng tiếp nhận, điều trị bệnh nhân, không có thẩm quyền lấy mẫu thực phẩm hay kết luận nguyên nhân vụ việc", bác sĩ Dũng cho hay.
Anh Trịnh Minh Đạt (32 tuổi, trú phường Quy Nhơn Nam), một trong những trường hợp đang điều trị tại Khoa Truyền nhiễm kể lại: Khoảng 6h sáng 23/5, anh mua 2 ổ bánh mì tại tiệm L.H trên đường Hùng Vương để ăn sáng, uống kèm nước ngọt.
Đến trưa cùng ngày, anh bắt đầu đau bụng âm ỉ, đầy bụng, khó chịu. Tình trạng kéo dài đến tối thì xuất hiện tiêu chảy nhiều lần. Đến chiều 24/5, anh sốt cao 39,5 độ C, kèm đau đầu, chóng mặt nên được người nhà đưa vào bệnh viện cấp cứu lúc 17h30.
"Tôi nghe nói tiệm bánh mì hiện đã đóng cửa. Đến nay cũng chưa thấy đại diện cơ sở đến thăm hỏi", anh Đạt chia sẻ.
Ngay sau khi tiếp nhận các trường hợp nghi ngộ độc, Bệnh viện Đa khoa Trung tâm tỉnh Gia Lai đã báo cáo nhanh đến Sở Y tế tỉnh Gia Lai.
Ông Nguyễn Văn Đang, Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Gia Lai cho biết, đơn vị đã nắm thông tin và đang vào cuộc điều tra, xác minh để xử lý theo quy định.
Gần đây nhiều tỉnh thành xảy ra ngộ độc thực phẩm hàng loạt sau khi ăn bánh mì. Nguyên nhân chủ yếu là các nguyên liệu ăn kèm bánh mì như pate, thịt, rau thơm... bị nhiễm khuẩn Salmonella, E.coli. Đây là những vi khuẩn đường ruột chính gây ngộ độc với các triệu chứng ở hệ tiêu hóa như nôn ói, đau bụng, tiêu chảy...
Sasha Szafranski hiện sống tại Coffs Harbour, lớn lên với những câu hỏi không lời đáp về ngoại hình và sở thích khác biệt giữa mình và cha mẹ. Mẹ cô, bà Penelope, luôn khẳng định cô và người chị em song sinh là con ruột nhưng trực giác của Sasha lại nói điều ngược lại.
Năm 2025, cô gửi mẫu ADN lên trang web phả hệ Ancestry.com để tìm hiểu nguồn gốc. Kết quả cho thấy Sasha không có mối quan hệ huyết thống với vợ chồng bà Penelope.
Ban đầu, Sasha nghĩ hệ thống trang web gặp lỗi kỹ thuật. Nhưng khi đào sâu hơn, cô kết nối với một người dì ruột tên Elizabeth và một người em gái khác. Tất cả đều đang sống tại Coffs Harbour, cách nhà cô chỉ 15 phút lái xe.
Qua trao đổi, hai gia đình phát hiện họ từng thực hiện IVF tại cùng một bệnh viện năm 1995. Kết quả xét nghiệm ADN chuyên sâu sau đó xác nhận cặp vợ chồng kia là cha mẹ sinh học của Sasha.
Sasha cho biết, khi tìm kiếm ảnh người em gái ruột trên mạng, cô nhận thấy khuôn mặt hai người rất giống nhau.
Một năm sau khi có kết quả ADN, Sasha cùng hai con nhỏ đến gặp cha mẹ ruột. Nói chuyện với họ Sasha nhận ra mình có rất nhiều điểm chung. Khi còn nhỏ, cô rất mê lướt sóng dù gia đình cha mẹ nuôi không ai theo đuổi môn này. Chỉ đến khi gặp cha mẹ ruột, cô mới biết bãi biển và lướt sóng chính là "mã định danh" trong lối sống của gia đình cha mẹ ruột.
Với bà Penelope, người mẹ mang nặng đẻ đau và một mình nuôi dạy hai cô con gái song sinh sau khi ly hôn, tin này là một cú sốc không thể chữa lành. Bà nhớ lại năm 1995, sau thời gian điều trị vô sinh tại bệnh viện Royal North Shore ở Sydney, bà thực hiện ca cấy phôi kép. Do sai sót trong vòng 24 giờ sau thụ tinh, hai phôi thai của một cặp vợ chồng khác đã bị chuyển nhầm vào tử cung của bà, dẫn đến việc bà mang thai đôi.
Khi nghe các con thông báo sự thật, ban đầu bà Penelope cười vì nghĩ đó là trò đùa. Nhưng khi thấy gương mặt nghiêm nghị của hai con, bà lặng người. "Tôi đã sinh ra chúng. Chúng là con gái của tôi. Sai lầm từ 30 năm trước bỗng chốc đảo lộn toàn bộ cuộc sống hiện tại. Danh tính của các con tôi đã bị đánh cắp và tôi đau đớn vì không thể làm gì để quay ngược thời gian", bà Penelope nói.
Trong khi đó, cặp vợ chồng chủ nhân của phôi thai bị thất bại trong chu kỳ IVF năm đó và sinh một cô con gái khác nhiều năm sau. Số phận phôi thai gốc của bà Penelope hiện chưa được xác định.
Hiện cả hai gia đình đang thuê luật sư làm rõ trách nhiệm. Bệnh viện Royal North Shore cho biết đã chuyển giao đơn vị hỗ trợ sinh sản cho công ty tư nhân North Shore ART từ tháng 8/1994, 8 tháng trước khi sự cố xảy ra. Tuy nhiên, công ty này đã giải thể và được tập đoàn y tế Virtus Health mua lại. Đại diện Virtus Health phủ nhận trách nhiệm, cho biết tập đoàn không sở hữu hay vận hành đơn vị này vào năm 1995.
Do mệt mỏi với quá trình pháp lý, Sasha quyết định rút khỏi vụ kiện. Cô cho biết bản thân không cần tiền bồi thường, mà muốn ngành IVF phải có sự thay đổi.
Bộ trưởng Y tế Australia, Mark Butler, cho biết việc các sự cố nghiêm trọng không được báo cáo minh bạch cho cơ quan quản lý là không thể chấp nhận.
Dù đối diện với sự thay đổi về gốc gác, Sasha khẳng định tình cảm dành cho bà Penelope không thay đổi. "Sự thật là bà đã sinh ra, chăm sóc và yêu thương tôi suốt 30 năm qua. Tôi vẫn là con gái của bà", cô nói.
